Definitions containing the research առ : 10000 results

Դիակապուտ, պտաց, ից

adj.

that strips dead bodies.

· Calfa

NBHL (2)

Դիակապուտս առաքէ տիկինն յետ յաղթութեանն. (Խոր. ՟Ա. 14։)

Դիակապուտ դառնային. աստուծոյ կապտելով յետ մարտի. (Եղիշ. ՟Գ։)


Դիակիր, կրաց

adj. s. that carries, buries the dead.

· Calfa

NBHL (2)

Խառնուած բաղկացեալ յոգւոյ եւ ի մարմնոյ՝ դիակիր է (հոգին՝ մարմնոյ)։ Գինեզինութեամբք եւ խոհակերութեամբք՝ դիակիր եմք մարմնովս (որ ուտէ զկենդանիս). (Փիլ. լին.։)

Զդիակիր մայր կենսակիր առնէ. (Վրդն. ծն.։)


Դիակնանամ, ացայ

vn.

to become a corpse, to die.

· Calfa

NBHL (1)

Որ յոգի եւ ի մարմին առ հասարակ դիակնանայ. (Եղիշ. ՟Դ։)


Դիակողոպուտ

cf. Դիակապուտ.

· Calfa

NBHL (1)

Դիակապուտ, եւ առաւել Գերեզմանակրկիտ. մեռելը թալլօղ հանուեցընօղ.


Դիահանութիւն, ութեան

s.

burial, funeral procession, obsequies.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ որ ի դիահանացն գայցէ, պիղծ է, ո՞րչափ եւս առաւել որ ի պատերազմէն. (Ոսկ. տիտ.։)


Դիահանք, հանաց

s.

cf. Դիահանութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ որ ի դիահանացն գայցէ, պիղծ է, ո՞րչափ եւս առաւել որ ի պատերազմէն. (Ոսկ. տիտ.։)


Դիապատեմ, եցի

va.

cf. Դիազարդեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Զկոյսն դիապատեալ. (Վրդն. յանթառամն.։)


Դիապատիկ

cf. Դիազարդ.

· Calfa

NBHL (1)

Առ դիապատիկ մարմին առն աստուծոյ մտեալ. (Յհ. կթ.։)


Դիեմ, եցի

va.

to suck, to suck milk from the breast.

· Calfa

NBHL (2)

Երկիր դիեալ անձրեւօք. (Լմբ. առակ.։)

Դիել զմանկունս առաքինութեան. (Սկեւռ. աղ.։)


Դիեցիկ

adj.

suckling, that sucks.

· Calfa

NBHL (1)

Գառն մի դիեցիկ։ Որթս դիեցիկս. (՟Ա. Թագ. ՟Է. 9։ ՟Բ. Թագ. ՟Ժ՟Է. 29։ Ամովս. ՟Զ. 4։)


Դիեցուցանեմ, ուցի

va.

to suckle, to nourish with milk, to give suck.

· Calfa

NBHL (1)

Յարեայ ընդ առաւօտն դիեցուցանել զորդին իմ. (՟Գ. Թագ. ՟Գ. 21։)


Դիզան

adj.

piled, raised.

· Calfa

NBHL (2)

Անստոյգ բառ, իբր Դիզացեալ, բարձրացեալ. կամ բայ, որպէս Դիզեցան, դիզացան.

Պատառիչ ջուրցըն մածեալ, դիզան ալեացըն թանձրութեան. (Մագ. ոտ. խչ.։)


Դիզանամ, ացայ

vn.

to gather;
to rise;
— հերաց, to bristle up, to stand.

· Calfa

NBHL (3)

διαδίδωμι, διαχύω diffundor որ եւ ԴԻԶԱՆԻԼ. Դէզ լինել ի վեր կոյս. բարձրանալ, ծառանալ, վերելս առնել զմիմեամբք. բարդիլ. կուտակիլ. ծաւալիլ.

Ելանէր դիզանայր բոցն ի վերոյ քան զհնոցն ի քառասուն եւ յինն կանդուն. (Դան. ՟Գ. 47։)

Ճենճերն ի տապակէ անտի ելեալ դիզացեալ ծառանայր. (՟Բ. Մակ. ՟Է. 5։)


Դիկլիկոն

s.

omentum.

· Calfa

NBHL (2)

Նախայարաշեշտոլոր անուն է ... որպիսի (առ յոյնս), դի՛կլիկոն. (Թր. քեր.։)

ԴԻԿԼԻԿՈՆ լաւ եւս՝ ԴԻԿԼԻԴՈՆ. յն. տի՛գլիտօն. ի ձայնէս. δικλίς, δίκλιδος իբր Երկփակ. երկբացիկ, եւ այլն. ... պէսպէս առմամբ. եւ առանձինն՝ Թաղանթ որ պատէ ի ներքուստ իբրեւ պարկ զախոնդանս.


Դիմաբանեմ, եցի

va.

cf. Ընդդիմաբանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Խրատեսցէ առաջնորդն զայնոսիկ, որք առաջի մարդկան դիմաբանեն կամ վիճին ընդ նմա. (Կլիմաք.։)


Դիմաբանութիւն, ութեան

s.

cf. Ընդդիմաբանութիւն.

· Calfa

NBHL (3)

Զմարտս բանիւք առնելով ի ձեռն դիմաբանութեան. (Պղատ. տիմ.։)

Զոր ինչ տացէ ոք, առանց դիմաբանութեան առցես. (Վրք. հց. ՟Է։)

Այս տարակուսանս ոչ իրաւացի մեզ կարասցէ առնուլ դիմաբանութիւն. (Մագ. ՟Ծ։)


Դիմաբար

adv.

on the contrary.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՛չ հուր արկանի եւ բորբոքի, այլ դիմաբար՝ յառաջագոյն ծախիմք եւ հատանիմք. (Առ որս. ՟Բ։)


Դիմագրաւ, ից

adj. adv.

that exposes himself, that ventures, adventurous, hazardous;
adventurer;
hold, insolent;
boldly;
— լինել, to expose one's self, to venture

· Calfa

NBHL (1)

Որ ընդդէմ ոսոխին նախագրաւ բերի. իբր յառաջամարտիկ. ախոյեան. նահատակ. աձնամատոյց. ձեռներէց. յանդուգն. դիմակաց. հակառակորդ. առաջ նետուօղ.


Դիմագրաւեմ, եցի

vn.

cf. Դիմագրաւ լինիմ.

· Calfa

NBHL (4)

ԴԻՄԱԳՐԱՒԵՄ ԴԻՄԱԳՐԱՒԻՄ. Դիմագրաւ լինել. միջամուխ բերիլ. համարձակ դիմել. զդէմ ունել. յանդգնիլ. իշխել. առաջ նետուիլ.

Կին ոմն խոշորագեղ, զոր ոչ ոք դիմագրաւեաց առնուլ կնութեան. (Խոր. ՟Բ. 34։)

Ի չարէն հալածեալք, եւ առ աստուած դիմագրաւեալք. (Յճխ. ՟Ժ։)

Եւ նոքա դիմագրաւեալք առ այն ոչինչ կարէին տալ պատասխանի. (Համամ առակ.։)


Դիմագրաւիմ, եցայ

vn.

cf. Դիմագրաւ լինիմ.

· Calfa

NBHL (4)

ԴԻՄԱԳՐԱՒԵՄ ԴԻՄԱԳՐԱՒԻՄ. Դիմագրաւ լինել. միջամուխ բերիլ. համարձակ դիմել. զդէմ ունել. յանդգնիլ. իշխել. առաջ նետուիլ.

Կին ոմն խոշորագեղ, զոր ոչ ոք դիմագրաւեաց առնուլ կնութեան. (Խոր. ՟Բ. 34։)

Ի չարէն հալածեալք, եւ առ աստուած դիմագրաւեալք. (Յճխ. ՟Ժ։)

Եւ նոքա դիմագրաւեալք առ այն ոչինչ կարէին տալ պատասխանի. (Համամ առակ.։)


Դիմագրաւութիւն, ութեան

s.

boldness, courage, assurance.

· Calfa

NBHL (2)

Համարձակութիւն. յառաջ խաղացումն. նահատակութիւն.

Ասել ընդ նահատակին (դաւթի), որ զայս դիմագրաւութիւն առ բարին ունէր միշտ, թէ վասն քո մեռանիմք զօրհանապազ։ Դիմագրաւութիւն զօրեղ եւ անհերքելի. (Նար. կ.։ Նար. ՟Հ՟Ա։)


Դիմադարձ, աց

adj.

that resists, opposes;
contumacious, disobedient, contrary.

· Calfa

NBHL (5)

ἁντικείμενος, ἁντιστάς, προσκεκουκότως oppositus, adversarius, resistens որ եւ Ընդդիմադարձ. Դիմակաց. որ ի դիմի հարկանի կամ բախի. հակառակորդ. դէմ դարձօղ, դէմ կայնօղ.

Յերկոսին (առ երկոսին) կողմանս շահիցն դեղոց գտանէին դիմադարձք. (Ոսկ. ես.։)

Ճշմարիտ ծառայից աստուծոյ ոչ է օրէն դիմադարձ լինել երկրաւոր իշխանաց. (Եղիշ. ՟Ը։)

Նա ո՛չ առ այն ինչ դիմադարձ լինէր. (Երզն. մտթ.։)

Աստուծոյ դիմադարձ լինիս։ Ընդ բարեգործսն նայեա՛ց, եւ մի ընդ դիմադարձսն։ Որ քեզ դիմադարձիդ ետ, ո՞չ ապաքէն եւս առաւել պօղոսի տայր. (Ոսկ. մտթ. եւ Ոսկ. փիլիպ.։)


Դիմադարձութիւն, ութեան

s.

opposition, resistance, contrariety.

· Calfa

NBHL (2)

Հակառակութիւն՝ բանիւ կամ գործով։ (Առակ. ՟Ի՟Դ. 26։ Փիլ. իմաստն.։ Պիտ.։ Երզն. մտթ.։ Բենիկ.։)

Քանի՞ հոգք, քանի՞ դիմադարձութիւք, ո՞րքան վիշտք (վաճառականաց). (Ոսկ. մ. ՟Բ. 13։)


Դիմադրական, ի, աց

adj.

opponent, contrary.

· Calfa

NBHL (2)

Ընդդիմադրական. հակառակ.

Բան դիմադրական. (Գր. տղ. առ տուտ.։)


Դիմադրեմ, եցի

va.

cf. Դիմադարձեմ.

· Calfa

NBHL (3)

Որում եւ դիմադրէ ձիթենի զդիւրանցութիւն պտղոյ նորա. (Մխ. առակ.։)

Զիմաստութեան խորսն դիմադրէ. (Համամ առակ.։)

Հակառակ նմին դիմադրի. (Երզն. քեր.։)


Դիմադրութիւն, ութեան

s.

antiperistasis;
cf. Դիմադարձութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ միումդ նմանութեան հեշտածինք են, եւ ըստ միւսումդ դիմադրութեան՝ դիւրամեռք։ Դիմադրութիւն դիմեցմանն։ Դիմադրութիւնն ի հակառակաց հարթ պահեցեալ. (Նար. ՟Ե. ՟Կ՟Ե. ՟Ձ՟Զ։)


Դիմակցիմ, եցայ

vn.

cf. Դիմադարձիմ.

· Calfa

NBHL (2)

ԴԻՄԱԿՑԵՄ կամ ԴԻՄԱԿՑԻՄ. Հակառակ կալ հակառակողին.

Հակառակաբանութիւն, կամ գրգռութիւն առ ի հատուցմունս դիմակցողին. (Նեղոս.։)


Դիմահար

adj.

opaque;
cf. Ընդդիմահար.

· Calfa

NBHL (1)

cf. Ընդդիմահար ըստ ամենայն առման.


Դիմամարտ

adj. s. opponent, contrary, enemy, adversary.

· Calfa

NBHL (2)

Զնիւթն գոյացոյց ի հակառակացն եւ ի դիմամարտացն. (Զքր. կթ.։)

Մի՛ իբր զքո դիմամարտ։ Իբր զլեառն դիմամարտ։ Անհարուածելի ի դիմամարտից։ Պահպանութիւն ի դիմամարտից։ Յարձակմունք դիմամարտին. (Նար.։)


Դիմամարտութիւն, ութեան

s.

war, contrast, opposition, resistance, enmity, adversity.

· Calfa

NBHL (1)

Որ առ ցանկութիւնս եւ դիմամարտութիւնս ճահաւորեալ է. (Պղատ. տիմ.։)


Դիմաւոր

adj.

personal, having the person.

· Calfa

NBHL (1)

Սիոն հոգեւոր, դիմաւոր անձնաւոր, յայտ առնէ զեկեղեցին մտածեալ իբրեւ մայր ոք։ (Նար. մծբ.)


Դիմեմ, եցի

vn.

to run, to fall upon one, to run to, to rush, to dart;
to have recourse, to apply.

· Calfa

NBHL (6)

ὀρμάω, ἁναπηδάω եւ այլն. peto, proficiscor, irruo, impetum facuio Դէմ եդեալ գնալ. յառաջ խաղալ. ընթանալ. յարձակիլ.

Անց ընդ գետն, եւ դիմեաց ի լեառն։ Դիմեաց ջուրն ի տեղի իւր։ Դիմեսցեն ի հեռաստանէ։ Դիմեցին ի վերայ գորգեայ։ Դիմեցին առ հասարակ ի վերայ նոցա։ Իբրեւ զարծուի դիմեսցէ։ Դիմեաց ջորեակ։ Դիմեաց ամենայն երամակն ի դարէ անտի ի ծով.եւ այլն։

ԴԻՄԵՄ կամ ԴԻՄԻՄ. Ապաւինիլ. ապաստան լինել. անկանել առ.

Առ քեզ դիմեցից, կամ դիմելոյս առ քեզ։ Յոտս քո դիմեցեալ։ Ի տէրունի ոտսն դիմելոց։ Առ մարգարէիցն գունդ ոչ էր դիմել. (Նար.։)

Առ քեզ դիմեն յուսով։ Դիմեալ առ զօրութիւն քո։ Հաւատով դիմեցելոցն. (Շ. բարձր.։)

Ոմանք առ այդոսիկ դիմեցան ոչ հեռագոյն յեկեղեցական աւանդէ. (Բրս. թղթ.։)


Դիմեցուցանեմ, ուցի

va.

to make run or to rush on.

· Calfa

NBHL (1)

Ձեռն կառավարին բաւական է յամենայն կողմանս դիմեցուցանել. (Եզնիկ.։)


Դիմումն, ման

s.

cf. Դիմեցումն.

· Calfa

NBHL (1)

Զդիմմունսն էր արգելեալ (ամբոխին)։ Անիրաւագոյնս առնէր զհակառակսն նորա դիմմունսն. (Սոկր. ՟Ա. 24։ ՟Բ. 13։)


Դիպակակիտուած

adj.

embroidered on a stuff;
furnished with embroidered stuff.

· Calfa

NBHL (1)

Ի պատուական հիւթ պայծառ պաստառաց՝ եգիպտացի դիպակակիտուած. (Նար. խչ.։)


Դիպաղեղն, ղանց

adj.

that shoots very well with a bow.

· Calfa


Դիպան

adj.

suitable, proper, decent, fit;
— պատահեմ, ելանեմ, to brave, to attack, to touch.

· Calfa

NBHL (2)

Ոչ զայս ասես, եւ դիպան այսմ, այլ ե՛ւս առաւել քան զայս ի վայր. (Սեբեր. ՟Ժ։)

Յառաջ խաղալ, առ դիպան պատահել զօրացն պարսից։ Պատեհ է դիպան ելանել զօրացն յունաց. (Բուզ. ՟Դ. 22։ ՟Ե. 4։)


Դիպաւոր

adj.

suitable, proper, fit.

· Calfa

NBHL (2)

Այս դիպաւոր պատասխանի՝ անզգամացն. (Համամ առակ.։)

Ապա թէ առ դիպաւոր ինչ բացադրեսցին, եւ ո՛չ առ որ ասին, ո՛չ հակադարձին. (Արիստ. առինչ.։)


Դիպաւորութիւն, ութեան

s.

fitness, convenience.

· Calfa


Դիպեցուցանեմ, ուցի

va.

to cause to touch or strike.

· Calfa

NBHL (2)

Յայս միտս դիպեցոյց տէրն ի քառասներորդին զվերանալն. (Տօնակ.։)

Ոչ դիպեցոյց զռուբէն անդ ի ժամանակի՝ իբրեւ վաճառէին զյովսէփ. (Եփր. օրին.։)


Դիպիմ, եցայ, այ

vn.

to happen, to arrive by chance;
to match, to suit.

· Calfa

NBHL (3)

ἁναβαίνω, συμβαίνω, ἁκμάζω evenio, accido, contingo Դէպ լինել. ի դէպ գալ. դիպուածով ընդ առաջ ելանել. հանդիպել. պատահել. անցանել անցից. յաջողել. վիճակիլ. հասանել. գտանիլ. լինել. հանդըպիլ.

Դիպեսցիս պարու մարգարէից։ Ոգւոյ բարւոյ դիպեցայ։ Դիպեսցի մեզ պատերազմ։ Գուժկան գուժկանի դիպեսցի։ Կին ատելի եթէ դիպեսցի առն բարւոյ։ Փորձութեամբք՝ որ դիպեցան ինձ ի նենգութեանց հրէից։ Դիպեսցին նմա սնոտիք։ Լոյսն քո քեզ խաւար դիպեցաւ։ Դիպեսցին պերճութիւնքդ ձեր հանգոյն մոխրոյ։ Եւ այն դիպեսցի ինձ ի փրկութիւն.եւ այլն։

Ողորմութեան դիպիմք բազումքս։ Խոնարհեալ դիպէաք առ միմեանս։ Դիպել երեւելի փառաց։ Դժուար ինչ ի թագաւորէն դիպի արանց։ Դիպեալ գիւտի։ Դիպեսցի մեզ թողուլ զաշխարհ. (Փարպ.։)


Դիպող

cf. Դիպան.

· Calfa

NBHL (1)

Չեն ինչ դիպող կարգիս, որ առաջի կայ։ Դիպող է ասել. (Եւս. քր.։)


Դիպողութիւն, ութեան

s.

opportunity.

· Calfa

NBHL (1)

Զքաջութիւն սրտի. զդիպողութիւն պատշաճ յամենայն իրս։ Յանվրէպ դիպողութիւն առնն (ի նետաձգութեան) վստահեալ. (Փարպ.։)


Դիպուած, ոց

s.

chance, accession, accident, adventure, event, incident, luck, hazard, lot;
contingency.

· Calfa

NBHL (1)

Այլ այսոքիկ ոչ դիպուած առաւել քան թէ նախախնամութիւն աստուծոյ. (Սարկ. լս.։)


Դիպումն, ման

s.

accident, occurrence, chance;
meeting, rencounter;
collision.

· Calfa

NBHL (1)

Զբազմայեղանակ դիպմունս Հայաստան աշխարհիս։ Հայեա՛ց յառաջիկայ դիպմունս. (Յհ. կթ.։)


Դիտակ, աց

s.

watch-tower;
scuttle of a mast;
mark at which one aims in shooting;
summit or top of plants, flowers;
observer, guard;
aspect, sight, face;
writing;
telescope;
binocle, double opera-glass;
— տեղիք, box (at a theatre).

· Calfa

NBHL (3)

σκοπός scopus եւ այլն. Երեւելի նպատակ աչաց ի բարձր վայրին՝ դիտեալ կամ դիտելի. որպէս ծառ՝ մանաւանդ պտուղ նորա. եւ լեառն, աշտարակ, դիտանոց. եւ Դէմք. եւ Աչք, կամ կերպարանք. պ. տիյտար, տիյտէ։

Ի դիտակ ոստոցն։ Ծառք ամբարձուղէշք, երկնընթաց դիտակք ընտրութեան։ Արփիական լուսոյն դիտակք։ Ծագմանն դիտակ։ Տեսարան գլխոյն դիտակի։ Ի տիպ դիտակի։ Դիմաց դիտակի սրբութեան սեղանոյ. (Նար.։)

Լեառն դիտակ եւ բնակարան վկայիցն. (Շար.։)


Դիտապաստ անկանիմ

sv.

to be killed on the spot;
— արկանել or առնել, to kill one on the spot.

· Calfa


Դիտապետ, աց

s.

the chief shepherd, or overseer;
archbishop.

· Calfa

NBHL (2)

Պետ դիտաց. նախկին տեսուչ որպէս աստուած, եւ Փոխանորդ աստուծոյ՝ քահանայապետ, արքեպիսկոպոս, վերատեսուչ. առաջնորդ. նազըր.

Յարկ դիտապետին բանական հօտին (այսինքն քրիստոսի)։ Դիտապետք երկնաբնակք, վերատեսուչք անմոլարք. այցելուք ուղղադատք (առաքեալք)։ Տէր ստեփաննոս լերինդ մոկաց հզօր դիտապետ։ Իբր զեփրեմեան լերին հոգիընկալ հզօր դիտապետն (սամուէլ մարգարէ). (Նար.։)


Դիտաւոր, աց

s.

sentinel, sentry.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ուղղիչ նաւին ի թիկանց, եւ ոչ յառաջապահ դիտաւորք. (Ոսկ. ես.։)


Դիտաւորութիւն, ութեան

s.

intention, design, counsel;
destination, end, regard, look.

· Calfa

NBHL (1)

Մերթ որպէս Դիտողութիւն առաջնորդական. դիտապետութիւն. տեսչութիւն. անտեսութիւն.