Definitions containing the research առ : 10000 results

Երկակ, ի

s.

binary, two;
— եռակ or կի, six, (three times two are six).

· Calfa

NBHL (3)

Երկակն եւ եռակ։ Մի, այն որ յառաջ քան զերկակն։ Ընդ երկակաւն եւ ընդ բազմութեամբն անկեալ։ Զայլ երկակսն շարադրեն. (Փիլ. լին.։)

Ընդդէմ յառնել երկակաց ոմանց առ միմեանս մենամարտուցելոց. (Յհ. իմ. պաւլ.։)

Յերկակ եռակի եւ յեղում (այսինքն յեօթներորդ) ճառի յեղանակեալ. (Թէոդոր. մայրագ.։)


Երկակի

adj. adv. two, double, binary;
twice, doubly.

· Calfa

NBHL (1)

Երկակի սահմանելով զիմաստասիրութիւն, զոմն յենթակայէ, եւ զոմն ի կատարմանէ. (Սահմ. ՟Ժ՟Ա։) Նոյնպէս եւ առընթեր բայանուանց.


Երկակշիռ

adj.

that measures two opposite things;
s. mech. beam, lever of an engine;
— դրամահատ, lever for coining;
— փոխարինիչ, compensating balance.

· Calfa

NBHL (1)

Արեգակն անաչառասփիռ, աստղ սահմանիչ երկակշիռ տարրութեանց. (Նար. ՟Ղ՟Գ։)


Երկակողմանի

adj.

having two sides;
two sided, reciprocal.

· Calfa

NBHL (4)

Յերկակողմ մասանց. (Խոր. առ արծր.։)

Բառնայր ի միջոյ զերկակողմանի պատերազմ. (Ոսկ. ես.։)

Երկակողմանի խրատուք՝ սպառնալեօք եւ աւետեօք. (Տօնակ.։)

Որպէս ծառն այն երկակողմանի. թէ չուտէին, բարի. թէ կերան, չար. (Վրդն. ծն.։)


Երկակողմ

cf. Երկակողմանի.

· Calfa

NBHL (4)

Յերկակողմ մասանց. (Խոր. առ արծր.։)

Բառնայր ի միջոյ զերկակողմանի պատերազմ. (Ոսկ. ես.։)

Երկակողմանի խրատուք՝ սպառնալեօք եւ աւետեօք. (Տօնակ.։)

Որպէս ծառն այն երկակողմանի. թէ չուտէին, բարի. թէ կերան, չար. (Վրդն. ծն.։)


Երկամանակ

adj.

that has two times or measures.

· Calfa

NBHL (1)

Երկամանակք երեք, ա՛, ե՛, ի՛. (յն. α, ι, ο ). եւ երկամանակք ասին, վասն զի երբեմն ձգտին, եւ երբեմն ամփոփին ... Զմին յերկամանակաց ըստ երկարման առեալ. որպիսի, սի՛րով. (Թր. քեր.։)


Երկայնաբան

adj.

prolix, too diffusive, too long, long-tongued.

· Calfa

NBHL (1)

Պատկառէ ի քումմէ լռութենէդ առաւել քան յայլոցն երկայնաբանից։ Համառօտաբար՝ քան զերկայնաբանսն հաւանագոյն. (Ածաբ. ծն. եւ Ածաբ. առ որս. ՟Է։)


Երկայնաբանեմ, եցի

vn.

to be prolix in discourse, to make long tiresome speeches.

· Calfa

NBHL (1)

Զեկուցեալ է ճշգրիտ յառաջագոյն, զի այլ մի՛ եւս լիցի երկայնաբանել։ Ախմարագոյն է երկայնաբանել յաղագս այսպէս յայտնեաց. (Փիլ. ել. եւ Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Երկայնաբանութիւն, ութեան

s.

prolixity, tiresome length in a discourse.

· Calfa

NBHL (1)

Յայտնի վկայութիւնս առնուլ ի մէջ՝ երկայնաբանութեան է։ Յանյագ երկայնաբանութենէ խոյս տուեալ. (Փիլ.։)


Երկայնակեցութիւն, ութեան

s.

longevity.

· Calfa

NBHL (1)

Ի տան տեառն զերկայնակեցութիւն. (Ասող. ՟Գ. 21։)


Երկայնաձեռն

adj.

long-handed.

· Calfa


Երկայնաձեւ

adj.

long, extended;
parallelogram, oblong.

· Calfa

NBHL (2)

Երկայն ձեւով. առաւել տարածեալ ընդ երկայնութիւն.

Տեսեալ առ եզերբ ծովուն երկայնաձեւ բլուր. (Խոր. ՟Ա. 15։)


Երկայնաձիգ

adj.

very long, elongated;
that lasts long;
far.

· Calfa

NBHL (2)

Բազում եւ երկայնաձիգ բանս ամբաստանութեան յաճախեաց առ հրէայս. (Ոսկ. ես.։)

Ի սա գանս ահաւորս եհար միայն երկայնաձիգ աղօթելն առ տէր. (Կլիմաք.։)


Երկայնամիտ, մտաց

adj.

patient, that suffers patiently, that perseveres;
— լինել, cf. Երկայնամտեմ.

· Calfa

NBHL (2)

Երկայնամի՛տ լերուք եղբա՛րք իմ մինչեւ ի գալուստն տեառն. (Յկ. ՟Ե. 7։)

Երկայնամի՛տ լեր առ իս. կամ լինիցի առ նոսա. (Մտթ ՟Ժ՟Ը. 26։ Ղկ. ՟Ժ՟Ը. 7. եւ այլն։)


Երկայնամտեմ, եցի

vn.

to be patient, to suffer patiently, to persevere.

· Calfa

NBHL (3)

Եւ դու երկայնամտեցեր առ նոսա. (Նեեմ. ՟Թ. 30։)

Առ ի՞նչ երկայնամտեցեր այնչափ առ եղբայրն այն. (Վրք. հց. ՟Զ։)

Երկայնամտէ ոք առ այնոսիկ՝ որոց կարօղն է հատուցանել. իսկ համբերէ՝ որոց ոչ զօրէ լինել վրէժխնդիր. (Շ. յկ. ՟Կ՟Բ։)


Երկայնամտութիւն, ութեան

s.

longsuffering, patience.

· Calfa

NBHL (1)

Ի զրկելոցն երկայնամտութիւն պահանջէ։ Երկայնամտութիւն՝ առ միմեանս (լինի), համբերութիւն առ արտաքոյսն. (Շ. յկ. ՟Կ՟Ա. ՟Կ՟Բ։)


Երկայնամօրուս

adj.

longbearded.

· Calfa

NBHL (2)

Էր սուրբն պօղոս ալէխառն, երկայնամօրու. (Հ=Յ. յունիս. ՟Ի՟Թ. որ ի Հ. գրի՝ երկայնամօրուս։)

Էր սուրբն պօղոս ալէխառն, երկայնամօրու. (Հ=Յ. յունիս. ՟Ի՟Թ. որ ի Հ. գրի՝ երկայնամօրուս։)


Երկայնանամ, ացայ

vn.

cf. Երկայնիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Բանն մեծանայ երկայնանալով եւ լայնանալով ըստ արտագնացական ճառին. (Փիլ. ել.։)


Երկայնանիստ

adj.

extended, great.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ ասորեստանն մեծ եւ երկայնանիստ. (Նար. առաք.։)


Երկայնատարած

adj.

much extended.

· Calfa

NBHL (1)

Բանս մեծաձիգս երկայնատարածս առցուք ի պատմութիւն ճառիս. (Վեցօր. ՟Ա։)


Երկայնացուցանեմ, ուցի

va.

cf. Երկայնեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Մորուս երկայնացուցանել, կամ զաւուրս, կամ զանօրէնութիւնս. (Լմբ. առ լեւոն.։ Վեցօր. ՟Զ։ Ճ. ՟Բ.։)


Երկայնեմ, եցի, եա՜

va.

to lengthen, to extend, to stretch, to draw, to draw out;
to prolong;
— զոտս or զսրունս, to stride, to straddle.

· Calfa

NBHL (4)

παρατείνω, ἑκτείνω, μακρύνω եւ այլն. extendo եւ այլն. Երկայնացուցանել. երկայն առնել. ձգել. ձգտել. եւ Երկար առնել. յերկարել. երկընցընել.

Երկայնել զապաւանդակս, զքղանցս, կամ զճառս մատեանին, զբանն. (Ես. ՟Ծ՟Դ. 2։ Մտթ. ՟Ի՟Դ. 5։ ՟Բ. Մակ. ՟Բ. 33։ Գծ. ՟Ի. 7։)

Երկայնէր հակառակութիւնն մինչեւ յամիսս հինգ. (Խոր. ՟Ա. 28։)

Ժամավաճառ բանիւք երկայնէր զասացեալսն. (Փարպ.։)


Երկայնմտութիւն, ութեան

s.

longsuffering, patience.

· Calfa


Երկայնութիւն, ութեան

s. geog.

length;
court;
longitude;
depth;
— աւուրց՝ կենաց, long days;
length of days, long life, longevity;
խաղալ գնալ յ— գետոյն, to skirt, to run along the river;
յ—, of the length of;
to the... longitude.

· Calfa

NBHL (1)

Բազումք ի ձէնջ տաղտկացեալ են առ ի բանիցն՝ տաղտկութիւն ընթերցողացն լինիցի. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 25։ Խոր. ՟Բ. 56։)


Երկայնօրեայ՞՞՞լինիմ

sv.

to live long.

· Calfa

NBHL (1)

Երկայնօրեայք լինիցիք յերկրին, կամ ի վերայ երկրին, զոր ժառանգիցէ. (Օրին. ՟Ե. ՟Զ. ՟Ժ՟Ա. ՟Լ՟Բ։)


Երկան, աց

s.

mill;
mill-stone;
grindstone;
— իշոյ, mill-stone turned by an ass;
վերին —, upper mill-stone;
ներքին —, lower mill-stone;
cf. Երկանաքար.

· Calfa

NBHL (1)

Ես կին մի առ երկանս գտանիցիմ ... եթէ ի հարկէ ընդ երկանս կապեալ իցես. (Կոչ. ՟Ժ՟Ե։)


Երկապաշտ, ից

adj.

parasitic.

· Calfa

NBHL (1)

Որ պաշտօն տանի երկուց, անձին եւ օտարի, շնթելով մեծատանց, եւ պարարելով զորովայն իւր. զի դնի որպէս յն. παράσιτος parasitus, որ է պատառաբոյծ.


Երկասէր

adj.

that loves work, laborius, diligent.

· Calfa

NBHL (1)

Երկասէրք են, աշխատին առ ի զսպիսն ջնջելոյ. (Սարկ. հանգ.։)


Երկասիրութիւն, ութեան

s.

cf. Աշխատասիրութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Հայեա՛ց ... ի մեղութիւն երկասիրութիւն. (Լմբ. առակ.։)


Երկավանկ, ից

adj.

dissyllabic.

· Calfa

NBHL (2)

Եւ այս բառքս ոտք կոչին. զի են՝ որ երկավանգք են, եւ են՝ որ եռավանգք. (Նչ. քեր.։)

ԵՐԿԱՎԱՆԳ ԵՐԿԱՎԱՆԿ. δισσύλλαβος disyllaba, duabus constans syllabis որ եւ ԵՐԿՎԱՆԳ, ԵՐԿՇԱՐԱՎԱՆԿ. Բաղկացեալն յերկուց վանկից կամ ի փաղառութեանց.


Երկատեսակ

adj.

of two kinds.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ διειδής, διειδέστερος, διειδέστατος conspicuus, clarus. Ըստ հայումս, որպէս Կրկին տեսութեամբ երեւեցուցիչ. ըստ իմաստից յն. Յոյժ պայծառ, յստակ, ջինջ, պարզ.


Երկար

adj. s. adv.

long, extended, ample;
prolix;
slow, tardy;
length;
—, ընդ —, long, a long while;
at length.

· Calfa

NBHL (5)

Երկար ամանակաւ պահեն զվատախառնութեանցն բերս. (Անյաղթ ստորոգ.։)

Վիհս երկարս (ցխորութիւն)։ Լեառն մի երկար յերկրէ բարձրութեամբ։ Այր սրտեայ էր, եւ անդամօք երկար. (Խոր. ՟Ա. 15. 25. ՟Բ. 5։)

ԵՐԿԱՐ. ըստ քերականաց եւ քերթողաց՝ Ձայնաւոր տառ եւ վանկ երկայն ամանակաւ. որպէս եւ երկայն ամանակն, եւ նշանակ նորին՝ ոլորակն (՜). որ է ըստ յն. ( = ). որոյ հակառակն է սուղ).

Երկար վանգ։ Երկար փաղառութիւն։ Երկար տառիւք։ Առոգանութիւնք են տասն, շեշտ, բութ, պարոյկ, երկար, սուղ, եւ այլն։ Ամանակք երկու. երկար, սուղ. (Թր. քեր.։)

ԵՐԿԱՐ. ԵՐԿԱՐՍ. մ. իբր Ընդ յերկար. երկար. զորս տեսցես ի կարգի տառիցս Ը, Յ.


Երկարաբան

cf. Երկայնաբան.

· Calfa

NBHL (1)

Գուցէ կարծիս առտուեցից ձեզ՝ երկարաբան (լինել). (Պղատ. օրին. ՟Ա։)


Երկարաձիգ

adj.

long, extended, that lasts a long time, durable.

· Calfa

NBHL (2)

Հաստումն է առանց բերման երկարաձիգ տարածումն. (Արիստ. աշխ.։)

Երկարաձիգ լեառն։ Լերինք երկարաձիգք։ Երկարաձիգ երկայնութիւնք վայրաց. (Փիլ.։ Վեցօր.։)


Երկարապատում

adj.

long, prolix, diffuse.

· Calfa

NBHL (1)

Որ երկար է կամ լինի ի պատմելն՝ ի ճառելն.


Երկարեմ, եցի

va.

to lengthen, to prolong, to stretch, to extend;
to suspend;
to delay, to temporize.

· Calfa

NBHL (1)

Զանմիջոցն եւ զերկարիլն յայտ առնելով. (Վրդն. ել.։)


Երկարութիւն, ութեան

s.

length, elongation, extent, reach;
prolixity.

· Calfa

NBHL (1)

Վասն երկարութեան առաջիկայ գործոյս. (Խոր. ՟Ա. 3։)


Երկարումն, ման

s.

cf. Երկարութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Զմին յերկամանակաց ըստ երկարման (առոգանութեան) առեալ. (Թր. քեր.։)


Երկաւոր, ի, աց

cf. Երկուորեակ;
cf. Երկուորի.

· Calfa

NBHL (3)

Զերկաւորէն ասեն, թէ որ ի նմա ծնանի, ճոխ եւ սնափառ՝ անհաստատ եւ երկմիտ լինի. (Շիր.։)

Ել յերկաւորեակ լեառն մերձ կեսարու. (Հ=Յ. յնվր. ՟Ա.։)

Երկու երակք հատան առ թիկունս կոյս երկաւորիս, իբրու հանդիպեալ էր մարմինն աջիւք եւ ահեկիւք գոլով. (Պղատ. տիմ.։)


Երկաւորեակ, ակք

cf. Երկուորեակ;
cf. Երկուորի.

· Calfa

NBHL (3)

Զերկաւորէն ասեն, թէ որ ի նմա ծնանի, ճոխ եւ սնափառ՝ անհաստատ եւ երկմիտ լինի. (Շիր.։)

Ել յերկաւորեակ լեառն մերձ կեսարու. (Հ=Յ. յնվր. ՟Ա.։)

Երկու երակք հատան առ թիկունս կոյս երկաւորիս, իբրու հանդիպեալ էր մարմինն աջիւք եւ ահեկիւք գոլով. (Պղատ. տիմ.։)


Երկաւորիք, րեաց

cf. Երկուորեակ;
cf. Երկուորի.

· Calfa

NBHL (3)

Զերկաւորէն ասեն, թէ որ ի նմա ծնանի, ճոխ եւ սնափառ՝ անհաստատ եւ երկմիտ լինի. (Շիր.։)

Ել յերկաւորեակ լեառն մերձ կեսարու. (Հ=Յ. յնվր. ՟Ա.։)

Երկու երակք հատան առ թիկունս կոյս երկաւորիս, իբրու հանդիպեալ էր մարմինն աջիւք եւ ահեկիւք գոլով. (Պղատ. տիմ.։)


Երկաքանչիւր, ոց

adj. s. both, each, every.

· Calfa

NBHL (2)

Տղայ մանկանն անձն անկցորդ է եւ անընդունական երկաքանչիւրոյ, բարւոյ եւ չարի։ Որ զմիմեանց կախեալ են, ոչ առանց երկաքանչիւր (այսինքն երկաքանչիւրոյ) շարժմանց զներգործութիւնն առնու։ Է մէջ զգայութիւնն, եւ ծայրք երկաքանչիւրքն՝ միտքն եւ զգալին. (Փիլ.։)

Ի խառնմանէ երկաքանչիւրիցն ... եւ ի յերկաքանչիւրոցն. (Նիւս. բն. ՟Ի՟Դ։)


Երկբայանամ, ացայ

vn.

cf. Երկբայիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Երկբայանային առ ի մէնջ։ Բացատրեաց զերկբայացեալն ի մէնջ. (Անյաղթ պորփ.։)


Երկբայիմ, եցայ

vn.

to doubt, to suspect, to hesitate, to mistrust.

· Calfa


Երկբայութիւն, ութեան

s.

doubt, hesitation, perplexity, irresolution;
suspicion;
incertitude, ambiguity.

· Calfa

NBHL (2)

Ծառայական երկիւղիւ երկբայութիւն արկեալ ծառային, թէ ոչ կամիցի կինն գալ. (Վրդն. ծն.։)

Ամենադժոխ է եւ մանկացն երկբայութիւն». իմա՛, երկբայելին լինել ի խառնակ ծնօղս. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Երկբան, ից

adj.

amphibological, double, ambiguous;
double-dealing, double-tongued.

· Calfa

NBHL (2)

Զերկբանսն եւ զերկխօսսն իբրեւ զհրապարականէծս ի բաց ընկեսցուք. (Համամ առակ.։)

Երկբա՛ն է յեօթանասնիցն թարգմանութենէ ամօք հինգ հարիւր ութսուն եւ վեցիւք։ Երկբան են առ հրէից եբրայականն՝ ամօք վեց հարիւր յիսունիւք։ Երկբանի՛ ի հրէական եբրայեցւոցն ամօք երեք հարիւր քառասուն եւ իննուք. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Երկբանութիւն, ութեան

s.

amphibology, ambiguous discourse, ambiguity.

· Calfa

NBHL (1)

Բազում երկբանութիւն է ի մէջ հնոցն (ժամանակագրաց)։ Ո՛րպէս զհոմերոսէ առ ի բազմաց եղեւ երկբանութիւն. (Եւս. քր. ՟Ա. եւ ՟Բ։)


Երկբացիկ

adj.

that opens on two sides or doubly, double;
— դուռն, folding-door;
— խեցեմորթ, bivalve.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ են պատուհանք երկբացիկք՝ երկոտասանք. (Պիտառ.։)


Երկբերան, ոյ, ովք

adj.

that has two apertures;
two edged, double-biting, two-bladed.

· Calfa

NBHL (1)

(Լեզուքն) առաւել քան զամենայն սուր երկբերան. (Բրս. երրորդ.։)


Երկբերանեան

adj.

cf. Երկբերան.

· Calfa

NBHL (1)

(Լեզուքն) առաւել քան զամենայն սուր երկբերան. (Բրս. երրորդ.։)