Definitions containing the research ել : 10000 Results

Ընթրատու

See full entry →

adj.

who gives a supper.

NBHL (1)

Յերկնաւոր ընթրիսն փութասցո՛ւք ժամանել յընթրատուն Քրիստոս. (Փարպ.։)


Ընթրեկերք

See full entry →

s.

supper-time.

NBHL (2)

Անստոյգ բառ, իբր Ժամ ընթրիս ուտելոյ.

Մինչեւ ցերեկս (կամ ցընդերեկո) ջանացաւ փրկել զնա.


Ընթրեմ, եցի

See full entry →

va.

to sup, to take the evening's repast.

NBHL (5)

δειπνέω coeno Յընթրիս բազմիլ, եւ Ուտել զընթրիս.

պատրաստեա՛ զի՛նչ ընթրելոց իցեմ. (Ղկ. ՟Ժ՟Է. 8։)

Ի Բեթանիա յընթրելն իւրում մի ի բազմականացն էր Ղազարոս. (Սհկ. կթ. արմաւ.։)

Արժանի արասցես զիս այսօր ընթրել առ քեզ. (Ճ. ՟Ա.։)

Ընդ նմա ընթրել. (Ճ. ՟Ժ.։)


Ընծայաբերեմ, եցի

See full entry →

va.

to carry presents, to offer, to make a present.

NBHL (4)

եւ չ. δωροφορέω donum affero cf. ԸՆԾԱՅԱԲԵՐ ԼԻՆԵԼ) որպէս Մատուցանել զընծայս, եւ որպէս՝ ընծայ մատուցանել զիրս ինչ.

Պարտ էր՝ ծնիցելոյն ի կուսէն ընծայաբերել զանձինս իւրեանց. (Ճ. ՟Ա.։)

Ընծայաբերել զանմարմնոցն զօրհնաբանութիւն. (Գանձ.։)

Մերթ շփոթի ընդ յն. δωρυφορέω որ է Նիզակակիր լինել, սպասահարկել, վրիպակ գրչութեամբս δωροφορέω , որ է ընծայաբերել.


Ընծայական, ի, աց

See full entry →

adj. s.

sacred;
dedication;
— գիր, թուղթ, dimissory letter, testimonials;
—գեսպանաց, credentials;
— բարեկամաց, letter of recommendation.

NBHL (1)

ԸՆԾԱՅԱԿԱՆ ԳԻՐ, ԹՈՒՂԹ. συστατικός, -ον commendatitius, -um որ եւ ԹՈՒՂԹ ԸՆԾԱՅՈՒԹԵԱՆ. Վկայական գիր՝ գովելի ընծայեցուցիչ անձին, որում տուեալ լինի, զի ընդունելի լիցի տեսողաց.


Ընծայամատոյց

See full entry →

adj.

that offers;
that is offered.

NBHL (1)

Մատուցօղ ընծայից. կամ միջնորդ եւ գործի ընծայելոյ.


Ընծայատար

See full entry →

cf. Ընծայաբեր.

NBHL (3)

Նոյն եւ յընծայատարելոյ եւ առ թագաւորսն երեւելագոյն. (Պիտ.։)

Տարօղ ընծայից. ընծայաբեր. ընծայ տանօղ կամ տանելով.

ԸՆԾԱՅԱՏԱՐ ԼԻՆԵԼ. ԸՆԾԱՅԱՏԱՐԵԼ. Ընծայս տանել մատուցանել. ընծայաբերել.


Ընծայաւոր

See full entry →

cf. Ընծայաբեր.

NBHL (2)

Ընծայաբեր. որ ունի ընծայ մատուցանելի.

Մատուցանեն ընծայս իշխանացն, յորոց ընկալեալ մասն ինչ նախարարացն՝ ըստ կամի պարգեւեն եւ նոցա ի յիւրեանց բերոցն՝ ըստ առաւելապէս բաւականի ընծայաւորացն. (Փարպ.։)


Ընծայեմ, եցի

See full entry →

va.

to offer, to present, to sacrifice, to give, to dedicate, to attribute, to lend, to propose, to refer, to confer, to devote, to render, to ascribe;
to make, to furnish;
to impose, to inscribe;
ի լոյս —, cf. Լոյս;
— զոք ի կեանս, to give life to;
to vivify;
— զոք առատ պարդեւօք, to load with presents;
to confer great services.

NBHL (6)

ԸՆԾԱՅԵՄ կամ ԸՆՁԱՅԵՄ. προσφέρω, καρπόω offero Ընծայ մատուցանել. ընձեռել ընձեռայս, այսինքն ի ձեռանէ տալ տուրս եւ նուէրս. նուիրել. պատարագել. եւ Պտղաբեր լինել Աստուծոյ. տալ երախայրիս.

ԸՆԾԱՅԵԼ. προφέρομαι, ἁνάγω profero, refero παρέχω adhibeo, praesto ἕναντι եւ այլն. ante եւ այլն. Յառաջ բերել. մատուցանել. վերագրել. յանդիման առնել, կր. լինել.

Կատարեցեր զփափաքումն ընծայելոյ քո ի տաճարին։ Որ ընծայես զարարածս բարձրելոյ քում հօր։ Որ ընծայեսցես զմեզ ի կեանսդ յաւիտենից. (Շար.։)

Խաչի կամաւ ընծայեաց։ Աճման հասակի զնոյն ընծայեցեր։ Յայտս մաքուրս՝ հերս ընծայես (իբր ընձիւղել)։ Ի մարմնոյս անօրինելոյ ընծային պտուղք դառնութեան։ Աչաց ընծայեաց զվերստին լոյս (ետ, շնորհեաց)։ Ընծայեալ մարմնոյս զմրաշարս գիծ (գրեալ, համարեալ) եւ այլն. (Նար.։)

ԸՆԾԱՅԵԼ. որպէս Ընծայիւք պատուել.

ԸՆԾԱՅԵԼ. ըստ ՟Գ նշ. ասինքն Պատուել ընծայիւք.


Ընծայիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to offer, to present one's self;
to shew, to make one's self seen;
— առաջի ուրուք, to introduce one's self to the presence of;
մահու —, to die.

NBHL (2)

ԸՆԾԱՅԻԼ. որպէս Ընծայս ընդունել, կամ ընծայիւք պատուիլ.

Այսօր յայրին ընծայեցար փրկիչ, եւ ի մոգուցն երկրպագեցար. կամ Այսօր յայրին ընծայեցաւ Քրիստոս Որդին Աստուծոյ. ի կրկին միտս բերի, որպէս Ընծայս ընդունել. եւ որպէս Ի լոյս ընծայիլ, այսինքն ծնանիլ։


Ընծայեցուցիչ, չի, չաց

See full entry →

adj.

that presents;
producing, productive.

NBHL (1)

Աւելորդ ստացուածք՝ ամենայն վատթարի առիթք, եւ ընծայեցուցիչք մեղաց. (Փիլ. լին. ՟Դ. 172։)


Ընծայութիւն, ութեան

See full entry →

s.

offer, offering, dedication;
presentation;
թուղթ ընծայութեան, letter of recommendation;
Կոչումն ընծայութեան, catechism;
cf. Ընթերցուածագիր;
— լուսնի, new moon.

NBHL (4)

προσαγωγή accessus πάρεξις exhibitio ἁπόδειξις, ἕλεγχος argumentum Մատուցանելն, եւ մատչելն. տըւչութիւն. յանդիման կացուցումն. ցուցակութիւն. ապացոյց.

Առ նորա անքննութիւնն՝ ընծայութիւն անգիտութեան մատուցանելի է. (Եզնիկ.։)

Զի երեւելեօքս եւ աներեւութիցն ընծայութիւն ի մէջ գայցէ. (Սեբեր. ՟Է։)

ԿՈՉՈՒՄՆ ԸՆԾԱՅՈՒԹԵԱՆ, կամ ԸՆԾԱՅՈՒԹԻՒՆ. κατήχησις catechesis, institutio Հրահանգ երախայից մկրտելեաց.


Ընծայումն, յման

See full entry →

s.

act of offering, of dedicating one's self;
presentation;
offering, present.

NBHL (1)

Ընծայելն, իլն. եւ Յանդիման լինելն. եւ Ընծայ.


Ընծուիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to rise, to shine, to blaze forth, to glitter, to sparkle, to glare, to be bright.

NBHL (2)

ἁναλάμπω resplendeo, reluceo Ծաւալիլ սփռիլ կամ ընծայիլ լուսոյ՝ իբր ընձիւղմամբ. ծագել շառաւիղօք. նշողել. փայլել. պայծառանալ. լուսատու լինել. եւ իբր կր. Լոյս ընդունել.

Եթէ ոչ լոյս արեգական ընծուէր, զիա՞րդ մարմնոցն անբաւ եւ անճառ որակութիւնք երեւեալ լինէին։ Երկիւղ բարի ի վերայ եհաս, այն՝ որ ընծուի մերկացելոց զգայութեանցն խորհրդոց։ Աստեղքն յերեկորեայ մինչեւ յառաւօտ ընծուին։ Է՛ որ ի վերայ երկրի, եւ է՛ որ ընդ երկրաւ՝ կենդանաբերին կէսքն ընծուին. (Փիլ. քհ. ՟Ե։ եւ Փիլ. ել. ՟Ա. 22։ ՟Բ. 104. 109։)


Ընկալուչ

See full entry →

adj. s. mech.

that receives;
betrothed, husband;
խօսեալ —, affianced wife;
receiver.

NBHL (6)

Տաղաւարի նահապետին արդարոյ Աբրահամու՝ ընկալուչ եղելումն հիւրութեանն Աստուծոյ. (Ճ. ՟Ժ.։)

ԸՆԿԱԼՈՒՉ. μνηστήρ sponsus եւ μεμνηστευμένη sponsa, desponsata Խօսնայր. փեսայ, որ ունի ընդունել զհարսն. ասի եւ զհարսնէ՝ որպէս ընդունելի.

Զկոյսն՝ յորմէ ծնաւ, եւ զընկալուչն՝ որում զկոյսն էր խօսեալ։ Կին աստ զխօսեալն կոչէ, որպէս եւ փեսայս յառաջ քան զամուսնութիւնն սովոր են կոչել գիրք զընկալուչս. (Ոսկ. ես. եւ Ոսկ. մ. ՟Ա. 4։)

Անդէն յիւրաքանչիւր տան պահել զխօսեալն Ընկալուչս. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 4։)

ԸՆԿԱԼՈՒՉ. որպէս Ընդունելի. արժանի ընդունելութեան.

Վայելուչք ի տգեղաց, եւ ընկալուչք յանպիտաց. (Նար. մծբ.։)


Ընկենում, կեցի, կէց, կեաց, կեա

See full entry →

va. vn.

to throw, to cast, to hurl, to repulse, to fling, to pour;
to destitute, to depose, to deprive;
— յերեսաց, to drive from his presence, to despise, to abandon;
— յերկիւղ, to frighten;
— յոք զհոգս իրիք, to confide the care of, to confide to;
— — զանձն իւր յառաջ, to present one's self, to throw one's self forward, to expose one's solf;
— զզէնս, to throw down one's arms, to surrender;
— ի կալանս, to thrust in prison;
— յերկիր, to throw down, to slay, to fell to the earth;
— արտաքս, to thrust out, to hunt or drive away;
to empty the stomach;
— քարինս, to throw stones;
կիցս —, cf. Կիցք;
to despise;
— զխարիսխ, to cast anchor;
զաստուածութեամբն —, to attribute to God;
ի վերայ միմեանց — զյանցանս, to lay the blame on one another;
to be thrown, or cast away;
— արտաքս, արտաքոյ դրան, to be thrown out, driven away;
— ի ճանապարհի, to be cast on the streets, to be thrown out on the common way.

NBHL (1)

ῤίπτω, ῤιπτέω, ἁπορρίπτω , ἑκρίπτω, ἑκβάλλω, καταβάλλω jacto, dejicio, projicio, abjicio եւ այլն. որ եւ գրի ԸՆԳԵՆՈՒԼ, նովին հնչմամբ. որպէս ներգործականն Անկանելոյ. Արկանել ի վայր, եւ ի բաց. ձգել՝ նետել՝ դուրս կամ երեսէն կամ զատ կամ մէկ դի.


Ընկեր, աց

See full entry →

s.

companion, comrade, partner;
female companion;
consort;
fellow;
agent;
neighbour;
partaker;
peer;
clerk;
assistant;
չիք իմ —, I am peerless, I have no equal;
— զընկեր, այր զ—, one to another, mutually;
երդուան այր —ի իւրում, they bound themselves by mutual oaths.

NBHL (2)

Եւ զի ասաց ցնա՝ թէ լո՛յծ զկօշիկս քո, այս ընկեր է այնր՝ որ զսուսերն ցոյց նմա։ Գիրք՝ ընկեր է ձայնին. (Եփր. ել. եւ Եփր. համաբ.։)

Վերստին ընգերոյ չարեացն (այսինքն ապաշխարելոյ) ինքեանք իւրեանց խնդրուածովքն երկնեցին զձեզ դարձեալ. (Բուզ. ՟Գ. 14։)


Ընկերագիր, գրաց

See full entry →

s.

subscriber;
— առնել, cf. Ընկերագրեմ;
— լինել, cf. Ընկերագրիմ.


Ընկերագրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

subscription;
մտանել յ—, to subscribe to;
ելանել յընկերագրութենէ, to cease to subscribe, to be no longer a subscriber;
պայմանք ընկերագրութեան, terms of -.


Ընկերակից, կցի, կցաց

See full entry →

s.

companion, comrade, colleague;
associate, partner;
fellow-member, friar.

NBHL (3)

Ակնարկէին ասէ ընկերակցացն՝ որոց ի միւս նաւն, գալ օգնել նոցա. (Ոսկ. ղկ.։)

Ո՛վ ընկերակից սիրելի. (Պղատ. օրին. ՟Ժ։)

Գիտես ո՛վ սիրելի եւ ընկերակից իմ (իբր վաճառակից). (Ոսկիփոր.։)


Ընկերակցիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to accompany one's self, to associate one's self, to become a partner.

NBHL (1)

Ընկերակից լինել. կցորդիլ. հաւասարիլ.


Ընկերակցութիւն, ութեան

See full entry →

s.

association;
society.

NBHL (1)

Անխայես ի վերայ ընկերակցութեան չարեաց, որ դիւրին է հատանել. (Բրսղ. մրկ.։)


Ընկերահաշտք, տից

See full entry →

s.

cf. Ընկերհաշտութիւն.

NBHL (1)

Իսկ միւսումն բազմամբոխ բանակի ընկերահաշտից հաւատացաւ վերակացութիւնն. զՄովսէսէ ասեմ։ Նա եւ ի թագաւորութեան եւ յընկերահաշտեաց զօրավարութեան զբազումս կարեմ ցուցանել կորուսեալս. (Ոսկ. փիլիպ. ՟Ժ՟Բ։)


Ընկերահաշտիք, տեաց

See full entry →

s.

cf. Ընկերհաշտութիւն.

NBHL (1)

Իսկ միւսումն բազմամբոխ բանակի ընկերահաշտից հաւատացաւ վերակացութիւնն. զՄովսէսէ ասեմ։ Նա եւ ի թագաւորութեան եւ յընկերահաշտեաց զօրավարութեան զբազումս կարեմ ցուցանել կորուսեալս. (Ոսկ. փիլիպ. ՟Ժ՟Բ։)


Ընկերահեղձոյց

See full entry →

adj.

that suffocates his neighbour;
annoying, molesting one's friends.

NBHL (1)

Հեղձուցիչ՝ խեղդիչ ընկերին, ի նեղ արկանելով.


Ընկերասէր, սիրաց

See full entry →

adj.

that loves his neighbour, charitable;
sociable, companionable.

NBHL (2)

Չէ՛ հնար ընկերասիրին զկամս անձին իւրոյ կատարել. (Մանդ. ՟Ժ՟Դ։)

Սիրել զընկերասէրս. (Փարպ.։)


Ընկերեմ, եցի

See full entry →

vn.

to accompany, to escort, to follow;
to pair;
to associate;
to convoy;
to aid, to assist.

NBHL (3)

Օգնել իբր ընկեր. գործակից, կամ պաշտպան լինել. (որպէս դնի ի յն)

Աստուած յօգնել ինձ նայեա՛, եւ Տէր յընկերել ինձ փութա՛։ Օգնական ընկերելի է նոցա. (Սղ. ՟Կ՟Թ. 2. ՟Ճ՟Ժ՟Գ. 10։)

Գործ նմա զատուցեալ զընկերել մարզպանին. (Խոր. ՟Գ. 65։)


Ընկերշակեմ, եցի

See full entry →

vn.

to associate with, to conspire, to plot.

NBHL (2)

Ընկերութիւն հաստատել իբր սակիւ, սակարկութեամբ, հանգանակաւ, համախոհութեամբ. (յն. այլ ազգ)

Արարին զովողս, եւ ընկերշակեցին (կամ ընկերաշակեցին) առ ի բարկացուցանելոյ զՏէր, եւ պաշտեցին զկուռս. (՟Գ. Թագ. ՟Ժ՟Է. 11։)


Ընկերութիւն, ութեան

See full entry →

s.

company, society;
accompanying, assistance, partnership, match;
train, retinue;
fraternity, brotherhood, congregation, order, commonalty, body;
conversation;
knowledge;
sociability

NBHL (1)

Տեսանելով զսիրելին՝ ասասցես, վասն ընկերութեան՝ անիրա՛ւ գործեա։ Եթէ զայս լուիցէ, բազում խնդալ (այսինքն մնաս բարով) ասացեալ ընկերութեանն կարծեցելում, ի բաց վազեսցէ. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Ընկեցումն, ման

See full entry →

s. phys.

cast, projection, outcast;
projection.

NBHL (1)

ἑκβολή jactus, abjectio Ընկենուլն, եւ ընկեցեալ լինելն.


Ընկիճեալ կամ

See full entry →

sv.

to resist, to act as an obstacle, to hinder;
ի ծունր —, to kneel down.

NBHL (2)

ԸՆԿԻՃԵԱԼ ԿԱԼ. Հակառակ կալ իբրեւ խոչ. (որպէս թ. էնկել ՝ այսինքն արգելք ըլլալ) իսկ Վարդան իմանայ՝ Նեղել. (որպէս թ. ինճիթմեք. լտ. անկօ. բայց յն. եւ եբր. եւ լտ. եւ այլն ունին, ընդդէմ կալ)

Եւ որպէս Ի գուճս իջանել. կորանալ.


Ընկլնում, կլայ

See full entry →

vn.

cf. Ընկղմիմ.

NBHL (1)

ԸՆԿԼՆՈՒՄ ԸՆԿԼՈՒԶԱՆԵՄ. καταποντίζω , καταδύνω demergo, submergo, mergo (լծ. լտ. ինկլո՛ւցիօ) որպէս թէ Ընդկլանել, եւ Ընկղմել. իբր կլանելով ի վայր սուզանել. հեղձուցանել ի ջուրս. կուլ տալ, վար քաշել խղդել.


Ընկլնում, կլի

See full entry →

va.

cf. Ընհղմեմ.

NBHL (1)

ԸՆԿԼՆՈՒՄ ԸՆԿԼՈՒԶԱՆԵՄ. καταποντίζω , καταδύνω demergo, submergo, mergo (լծ. լտ. ինկլո՛ւցիօ) որպէս թէ Ընդկլանել, եւ Ընկղմել. իբր կլանելով ի վայր սուզանել. հեղձուցանել ի ջուրս. կուլ տալ, վար քաշել խղդել.


Ընկլուզանեմ, ուզի

See full entry →

va.

cf. Ընկղմեմ.

NBHL (1)

ԸՆԿԼՆՈՒՄ ԸՆԿԼՈՒԶԱՆԵՄ. καταποντίζω , καταδύνω demergo, submergo, mergo (լծ. լտ. ինկլո՛ւցիօ) որպէս թէ Ընդկլանել, եւ Ընկղմել. իբր կլանելով ի վայր սուզանել. հեղձուցանել ի ջուրս. կուլ տալ, վար քաշել խղդել.


Ընկլուզումն, ման

See full entry →

s.

cf. Ընկղմումն.

NBHL (1)

ԸՆԿԼՈՒԶՈՒՄՆ ԸՆԿԼՈՒՄՆ. Կլանելն, իլն. ընկղմումն ի խորս.


Ընկղմեմ, եցի

See full entry →

va.

to sink, to deepen, to submerge;
to flow, to inundate, to drown, to plunge, to absorb, to bury;
to dim, to cloud;
նիրհմամբ —, to lull, to make sleepy.

NBHL (3)

Զի մի՛ յառաւել տրտմութենէն ընկղմեսցի այնպիսին. (՟Բ. Կոր. ՟Բ. 7։)

καταποντίζω, βυθίζω, καταπίνω , καταδύνω, βαπτίζω եւ այլն. demergo, submergo, mergo in profundum եւ այլն. որպէս թէ Ընդկլանել. որ եւ ԸՆԿԼՈՒԶԱՆԵԼ. ԸՆԿԼՆՈՒԼ. Սուզանել. խորասոյզ առնել. ծածկել ընդ ջրով. մուծանել եւ մտանել կամ իջանել ի խորս՝ իրօք կամ նմանութեամբ.

Ընկղմեաց զփարաւովն եւ զզօրս իւր ի ծով Կարմիր։ Շրջանք ընկղմեցին զիս։ Ընկղմեցան ի ծով Կարմիր։ Ընկղմիցի ի խորս ծովու։ Ընկղմեցան որպէս կապար ի ջուրս սաստիկս։ Այսպէս ընկղմեսցի Բաբելոն։ Լցան երկոքին նաւքն՝ մինչեւ մերձ յընկղմել նոցա.եւ այլն։


Ընկղմեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Ընկղմեմ.

NBHL (1)

Զմիտսն ի խոնարհութիւն ընղմեցուցանել. (Վրք. հց. ՟Բ։)


Ընկղմութիւն, ութեան

See full entry →

s.

depression;
immersion, submersion.

NBHL (2)

ԸՆԿՂՄՈՒԹԻՒՆ ԸՆԿՂՄՈՒՄՆ. κατάδησις immersio ἑπικλύσις profluvium եւ այլն. որ եւ ԸՆԿՂՄԵԼՈՒԹԻՒՆ. Ընկղմելն, իլն. ողողումն.

Ի կիտոսն մեր հարուածական ընկղմութեան ... անվնաս անդրէն ի վեր հանելոյն. (Փիլ. յովն.։)


Ընկղմումն, ման

See full entry →

s.

cf. Ընկղմութիւն.

NBHL (2)

ԸՆԿՂՄՈՒԹԻՒՆ ԸՆԿՂՄՈՒՄՆ. κατάδησις immersio ἑπικλύσις profluvium եւ այլն. որ եւ ԸՆԿՂՄԵԼՈՒԹԻՒՆ. Ընկղմելն, իլն. ողողումն.

Ի կիտոսն մեր հարուածական ընկղմութեան ... անվնաս անդրէն ի վեր հանելոյն. (Փիլ. յովն.։)


Ընկճեմ, եցի

See full entry →

va.

to oppress, to humble, to bring down, to debase, to throw down, to subdue, to humiliate;
to blunt.

NBHL (6)

ԸՆԿՃԵՄ կամ ԸՆԳՃԵՄ. κατάω, ὐποσκελίζω , կր. ἠττάομαι, ἠσσάομαι subigo, supplanto, convinco. կր. superor. Իբր Ի գուճս իջուցանել. չոքեցնել .... այսինքն Նկուն առնել. ընդ ձեռամբ նուաճել. կոխան առնել. վանել. ճնշել. յաղթահարել. տակը առնել, սըմքեցնել.

ԸՆԿՃԵԼ. որպէս ἑμποδίζω, ἑμποδαστατέω pedes implico, impedimento sum Ընկիճեալ կալ, արգել՝ խոչընդոտ լինել.

Ոտնարգել եղեր ինձ, եւ խոչ յակն իմ. բայց կայ եւ օրինակ յն.

Խռովելով խռովեցեր զիս.

Ճնշելով ճնշեցեր. ուստի հյ. ընկճեցեր զիս, ի դէպ գայ կրկին ընթերցուածոց եւս.

որպէս եւ ասելն Նար.


Ընկողմանեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to stretch, to lay down, to put to bed.

NBHL (2)

ԸՆԿՈՂՄԱՆԵՑՈՒՑԱՆԵՄ որ եւ գրի ԸՆԿՈՂՄՆԵՑՈՒՑԱՆԵՄ. κοιμάω, κοιμίζω in lecto colloco Կողմանեցուցանել. հանգուցանել ի մահիճս. տարածել յանկողնի. ննջեցուցանել. պառկեցընել.

Ընկողմնեցուցանել (մարց) զմանկունս. (Կանոն.։)


Ընկողմանիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to stretch ones self in bed, to lie down, to go to bed.

NBHL (4)

ԸՆԿՈՂՄԱՆԻՄ կամ ԸՆԿՈՂՄՆԻՄ ԸՆԿՈՂՄԻՄ ԸՆԿՈՂՆԻՄ. κλίνομαι , κατακλίνομαι, ἁνάκειμαι decumbo, reclinor, recumbo, jaceo Կողմանիլ. հանգչել. ի մի կողմն անկանիլ. անկեալ դնիլ. ննջել յանկողնի. պառկիլ.

Ի հոգիս փրկելոցն հանգչի եւ ընկողմանի երկնաւոր թագաւորն. (Նիւս. երգ.։)

Ընկողմանիլն, կամ կալն, կամ նստելն. (Արիստ. առինչ.։)

Կալ նստելով, կամ ընկողմանելով։ Խոնարհեալք եւ ընկողմանեալք ինքնին։ Իսկ իբրեւ ընկողմանեալ՝ ետես յանկարծօրէն, ո՛չ յառնել իշխեաց. (Փիլ.։)


Ընկողմնիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Ընկողմանիմ.


Ընկուզազարդ

See full entry →

adj.

made like a nut.


Ընկուզի, զւոյ, զեաց

See full entry →

cf. Ընկուզենի.

NBHL (1)

Յառաջագոյն բոյս արձակէ ընկուզի, եւ յետոյ ծաղկէ։ Ոչ եթէ անգէտ եմ ընկուզւոյդ անուան. (Փիլ. ել. ՟Բ. 76։)


Ընկրկեմ, եցի

See full entry →

va.

to reject;
to draw back, to pull back;
to subdue;
to roll.

NBHL (4)

ԸՆԿՐԿԵՄ ἁναποδίζω retroago ταπεινόω subigo եւ այլն. գրի եւ ԸՆԳՐԿԵԼ՝ նովին հնչմամբ. Ընդ կրուկն նահանջել. յետս կասեցուցանել կամ ձգել կամ դարձուցանել. շրջել եւ կորացուցանել ըստ կամի. նկուն առնել. ընկճել. ետ դարձընել դէպ ի կռնակը, քշել, տակը առնել.

Ծեր հանդերձ կատարելովն աւուրբք ընկրկեսցին. (Երեմ. ՟Զ. 11. յն. տապալեսցին։)

Զյիմար եւ զանիմսատ յարձակմունսդ ընկրկեա՛, եւ դարձի՛ր։ Իբր ի կառավարէ ի խորհրդոցն առաւել քաջապէս ընկրկեալք՝ ընդ կրուկն դարձան. (Փիլ. լին.։)

Ո՞ր երանութիւն մարմնաւոր կարաց զկեանս յաւիտենականս ընկրկել. (Լմբ. ատ.։)


Ընձեռեմ, եցի

See full entry →

va.

to consign, to place in the hands of some one;
to lend, to give;
to undertake, to prove;
to transmit, to refer, to leave in writing.

NBHL (9)

ԸՆՁԵՌԵՄ ἑγχειρίζω, παραδίδωμι trado որ եւ ԸՆԴՁԵՌԵԼ. Ձեռն ի ձեռանէ տալ զիմն. կարկառել. աւանդել բանիւ կամ գրով. փոխանցել. շնորհել. պարգեւել. ընծայել. մատուցանել. մատակարարել. առթել. տալ.

Եթէ կորուսանէ բանն, առաւել եւս գործն ընձեռէ կորուստ. (Յհ. իմ. երեւ.։)

Ընձեռել որդւոց օրէնս փոխանորդութեամբ, կամ կաթիլ շնորհի, կամ կոչմունս աստեղաց. (Փիլ.։)

Ընձեռել անձրեւ, կամ յոյս, կեանս, սիրտ այլ, պտուղ, եւ այլն. (Նար.։)

Ըստ քերթողական հրահանգացն ընձեռել։ Քաղդէացւոց մատեանքն մեզ ընձեռեցին. (Յհ. կթ.։)

ԸՆՁԵՌԵՄ. ն. ԸՆՁԵՌԻՄ. հ. Ընդունել զիմն ի ձեռանէ այլոց, կամ հայցել առնուլ. եւ Զբռամբ ածել. ունել ի ձեռին. հաւատալ այլոց ի մեր ձեռս զաւանդ ինչ.

Ո՛չ եթէ զոր կամեցարդ, այլ զոր ընձեռեցար (յԱստուծոյ), քարոզեցեր։ Զստորասոյզսն ընձեռելով՝ ի խորին խաւարի թաքիցեն. (Փիլ. յովն. եւ Փիլ. բագն.։)

ԸՆՁԵՌԵԼ. իբր Ձեռնարկել. բուռն հարկանել. ἑπιχειρέω manum admoveo, aggredior

Որք ի կակղագոյն նիւթիցն յոմանս ընձեռեն ձեւ ինչ տպաւորել. (Պղատ. տիմ.։)


Ընձեռութիւն, ութեան

See full entry →

s.

giving;
tradition, treatise, discourse.

NBHL (2)

Համառօտ քեզ ընձեռութիւն առնելով՝ փորձեցայց ... զառ ծերունեացն անցանել բանիւ. (Պորփ.։ եւ Յհ. կթ.։)

Ուսմունս եւ ընձեռութիւնս եւ վարդապետութիւնս։ Ըստ իւրաքանչիւր ազգի հրամանի եւ ընձեռութեան. (Փիլ. լին. ՟Դ. 209։ Փիլ. ել. ՟Ա. 1։)


Ընձիւղեմ, եցի

See full entry →

va.

to bud, to shoot, to put forth, to sprout, to germinate, to blossom.

NBHL (1)

ԸՆՁԻՒՂԵՄ կամ ԸՆԾԻՒՂԵՄ ԸՆԾԻՂԵՄ ԸՆՁԵՂԵՄ. ἑξάγω , ἑξανατέλλω produco, pullulo եւ այլն. Արձակել ծիղս, ճիւղս, ոստս, շառաւիղս, բողբոջս. բուսուցանել. կր. բուսանիլ, բողբոջիլ. բուսցընել. կր. ծլիլ, բուսնիլ.


Ընձիւղումն, ման

See full entry →

s.

budding, sprout.

NBHL (1)

Ընձիւղելն, իլն.