Definitions containing the research ել : 10000 Results

Երկմտեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to make doubt or waver.

NBHL (2)

Տալ այլում երկմտել, եւ երկփեղկել ի միաբանութենէ.

Ոչ կարաց երկմտեցուցանել եւ ոչ զմի ոք. (Յհ. կթ.։)


Երկմտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

irresolution, vacillation, doubt, distrust.

NBHL (1)

διαλογισμός, διχόνια, ἁμφισβήτησις dubitatio, haesitatio եւ այլն. Հակառակն միամտութեան ի հաւատալ, ի յուսալ, եւ ի պահել զհաւատարմութիւն. որպէս երկբայութիւն, կասկածոտութիւն, թերահաւատութիւն.


Երկնաբերձ

See full entry →

adj.

sky-high, much elevated.

NBHL (1)

Երկնաբերձ աշտարակ շինել. (Ագաթ.։)


Երկնագնաց

See full entry →

adj.

that hastens, presses on towards heaven.

NBHL (2)

Որ գնայ ընդ երկինս՝ քայլելով կամ թռչելով.

Զերկրածինքս երկնագնաց արար։ Տեսանելով զադամային մարմինս՝ երկնագնացս եղեալ. (Ճ. ՟Թ.։)


Երկնագոյն

See full entry →

adj.

blue, sky-blue, darkblue.

NBHL (1)

Կին ոմն ծիրանազգեստ՝ երկնագոյն ունելով զիւրեաւ տեռ. (Խոր. ՟Ա. 25։)


Երկնախոհ

See full entry →

adj.

contemplating, meditating on divine matters.

NBHL (1)

Ի վերին արքայութիւնն փութայ ընդունել զերկնախորհսն. (Ճ. ՟Գ.։)


Երկնախումբ

See full entry →

cf. Երկնագումար.

NBHL (1)

Ադամածնացս քաղաքակիցս լինել երկնախումբ բանակաց. (Յհ. իմ. եկեղ.։)


Երկնակենցաղ

See full entry →

cf. Երկնակեաց.

NBHL (1)

Յերկնակենցաղն յայն խառնելոց իցէ կեանս. (Անան. եկեղ։)


Երկնակերպ

See full entry →

adj.

cf. Երկնահանգէտ.

NBHL (1)

Ի զանազան թելոց գունելոց երկնակերպ կապուտակատիպ. (Նար. խչ.։)


Երկնահար

See full entry →

adj.

struck by heaven.

NBHL (1)

Երկնահարացն երկիր պագանեն։ Զերկնահարսն՝ որ յաստուծոյ ատեցեալ են, զնոսա պաշտել եւ երկիր պագանել ոչ ամաչեն. (Կոչ. ՟Ժ՟Գ։)


Երկնահոյլ, հուլից

See full entry →

s.

celestial assembly;
cf. Երկնագումար.

NBHL (1)

Երկնահուլիցն ճանապարհ առնելով՝ ի քեզ էջք եւ ելք առնէին. (Գանձ.։)


Երկնաճեմ

See full entry →

adj.

that walks in heaven;
celestial.

NBHL (1)

(արմատն է ճեմել, եւ ճամուկ) Որ ինչ հայի ի ճեմարան կամ ի զարդս երկնից. երկնային.


Երկնապատիկ

See full entry →

adj.

that makes a circuit or a course in heaven.

NBHL (1)

Եւ եւս առաւել զուարթանային պայծառութեամբ քան զերկնապատիկն զամբարս. (Պիտ.։)


Երկնապիշ

See full entry →

cf. Երկնահայեաց.

NBHL (2)

Բարձրահայեաց եւ երկնապիշ լինելով երդնուն. (Յհ. իմ. պաւլ.։)

Զբերդն ամիւկ՝ զզարմանալին զամրոցն, զոր երկնապիշ եւ պարանոցատանջ՝ իմս գիտէ անուանել բան. (Արծր. ՟Ե. 3։)


Երկնառաք

See full entry →

adj.

sent from heaven.

NBHL (1)

Ջանային ապրեցուցանել զնոսա յերկնառաք բարկութենէն. (Ոսկ. ես.։)


Երկնաստեղծ

See full entry →

adj.

that has created heaven.

NBHL (1)

Յերկնաստեղծ քո ձեռացդ ձեռնադրելոց։ Պաշտպանեա՛ երկնաստեղծ ձեռամբդ. (Նար. ՟Ձ՟Բ. ՟Ձ՟Դ։)


Երկնավտակ

See full entry →

cf. Երկնահոս.

NBHL (1)

Յերկնից վտակօրէն հոսեալ. ի բարձանց գետահետեալ. (եթէ չիցէ գրելի Կրկնավտակ)


Երկնաւոր, աց

See full entry →

adj.

celestial, divine;
հայրն մեր —, our heavenly father.

NBHL (1)

Երկնաւոր յուսոյն, կամ վայելից, խորհրդոյն, փրկութեան. (եւ այլն. Փարպ.։)


Երկնաքաղաքացի, ցւոյ, ցեաց

See full entry →

adj. s.

inhabitant of heaven.

NBHL (1)

Արս երկնաքաղաքացիս խրատտուս քեզ ունելով. (Արշ.։)


Երկնեմ, եցի

See full entry →

va.

to be in labour, to bring forth a child;
to suffer;
to be pained or grieved;
to think, to contemplate, to ponder over;
to elaborate.

NBHL (10)

Որթ երկնել ի հրոյն. (Ճ. ՟Գ.։)

եւ չ. ὡδίνω parturio, in partu doleo Երկամբք ծնանել, եւ կրել զցաւ ի ծնանելն. տղաբերքի ցաւ քաշել.

Ընդէ՞ր երկնեցեր զիս։ Եւ ի սառա, որ երկնեացն զմեզ։ Ոչ երկնեցի, եւ ոչ ծնայ։ Որպէս որ երկնիցէն մերձ ի ծնանել. (Ես. ՟Խ՟Ե. ՟Ծ՟Ա. եւ ՟Ի՟Գ. ՟Ի՟Զ. եւ այլն։)

ԵՐԿՆԵԼ. Ցաւագնիլ. վշտանալ. հեծել. եւ Սպասել կարօտանօք.

Երկնէին եւ այսմ, գիտել զօր գալստեան նորա. (Երզն. մտթ.։)

Առաւել երկնեսցի ծարաւ իմ, եւ առաւել վարձս առից յաստուծոյ». իմա՛, սաստկասցի տ վշտագնել զիս. (Վրք. հց. ՟Ե։)

ԵՐԿՆԵԼ. ὡδίνω, μηχανάομαι, πειράομαι molior, niteor Խորհել եւ նիւթել ինչ. մեքենայել. հնարել.

Ի վերայ մեր զմերտն երկնելով. (Նիւս. թէոդոր.։)

Բայց կարծեմ զայլ ինչ երկնել մտաց ձերոց այսպէս կեղծաւորելովդ. (Յհ. իմ. երեւ.։)

Կամ Առթել, յառաջ բերել ինչ ճգամբք.


Երկնուստ, յերկնուստ

See full entry →

adv.

from heaven, from on high.

NBHL (1)

Յաղագս յերկնուստ իջանելոյ. (Մամբր.։)


Երկնչիմ, եայ, երկի՛ր, կերո՛ւք, կի՛ք

See full entry →

vn.

to fear, to be afraid of, to dread, to apprehend, to be frightened, to tremble;
to distrust;
մի երկնչիք, don't be afraid, never fear.

NBHL (1)

φοβέομαι, δηλιάω, εὑλαβέομαι timeo, metuo, paveo, vereor, reveror Կրել զերկիւղ. յահի յերկիւղի լինել. զանգիտել. խիթալ. ակն ածել. պատկառել. վախնալ. վախել.


Երկնչոտ

See full entry →

cf. Երկչոտ.

NBHL (1)

Փոխանակ զանձինս աներկիւղս ունելոյ՝ զնա եւս երկնչոտ ուսուցանէին. (Մամբր.։)


Երկոտասան, ից

See full entry →

adj.

twelve;
— յիւնիսի, the 12th of June, the twelfth instant.

NBHL (1)

δώδεκα, δεκαδύω duodecim Երկու թուով աւելի քան զտասն. երկիցս վեց. տասուերկու.


Երկոտասանամեայ

See full entry →

adj.

cf. Երկոտասանամեան.

NBHL (1)

Ընդ երկոտասանամեայ չարեօք չարչարեալ վշտագին կնոջն տանջեցելոյ. (Նար. ՟Ժ՟Ը։)


Երկոտասանամեան, մենից

See full entry →

adj.

of twelve years, twelve years old.

NBHL (1)

Ընդ երկոտասանամեայ չարեօք չարչարեալ վշտագին կնոջն տանջեցելոյ. (Նար. ՟Ժ՟Ը։)


Երկոտասանեքեան

See full entry →

adj.

all the twelve.


Երկոտասանեքին, եցունց

See full entry →

adj.

cf. Երկոտասանեքեան.


Երկուանամ, ացայ

See full entry →

vn.

cf. Յերկուանամ.

NBHL (1)

Երկուացեալ ի մարմնոյ». այսինքն ելեալ. (Ճ. ՟Գ.։)


Երկուորական, ի, աց

See full entry →

adj.

dual;
double.

NBHL (1)

Չունիմք երկուորական անուն յատուկ, այլ յոքնականաւն կոչեմք։ Երկուորական խօսս ոչ ունելով ի բառս մեր. (Վրդն. սղ. եւ Վրդն. օրին.։)


Երկուորի, րւոյ, րիք, րեաց

See full entry →

cf. Երկուորեակ.

NBHL (1)

Միակի նմանի, ոչ ընդ ումեք բոլորովին խառնեալ այնոցիկ՝ որ ի հասարակութեան միաբանութեան են երկուորւոյն. (Փիլ. ել. ՟Բ. 29։)


Երկուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Երկեցուցանեմ.

NBHL (1)

cf. Երկեցուցանել.


Երկոքեան

See full entry →

adj. s.

both.

NBHL (1)

Որ երկոքումբք ընտրելովք. (Շար.։) (Գրիչք գրեն նաեւ Երկոքումք, Երկոքումբ։)


Երկոքին, կոցունց

See full entry →

cf. Երկոքեան.

NBHL (1)

Որ երկոքումբք ընտրելովք. (Շար.։) (Գրիչք գրեն նաեւ Երկոքումք, Երկոքումբ։)


Երկչոտիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to feel intimidated, to get frightened.

NBHL (1)

Վատասրտիլ. զանգիտել. վախվըխել.


Երկչոտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

timidity, pusillanimity, cowardice.

NBHL (1)

Երկչոտն լինել. վատասրտութիւն. վախկոտութիւն.


Երկպառակ

See full entry →

adj.

divided, discordant.

NBHL (1)

Սխալ եւ երկպառակ է գարւոյն կերակուր». իբր ոչ այնչափ զանգելի. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Երկպառակիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be divided, disunited, discordant.

NBHL (1)

Ոչ երկպառակել ի միմեանց. (Սարգ. յկ. ՟Ժ։)


Երկպառակութիւն, ութեան

See full entry →

s.

disagreement, variance, discord, dissension, division, disunion, quarrel.

NBHL (1)

Երկպառակութեամբ ճեղքելոյ ի միմեանց. (Փարպ.։)


Երկպառակտեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Երկպառակեմ.

NBHL (1)

Յերկուս պառակտել, բաժանել,


Երկպատիկ, աց

See full entry →

adj. adv.

double;
doubly.

NBHL (1)

Երկպատիկ ժամանակ քան զայս ժուժալ։ Երկպատկի արժանի լինել կենաց. (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. լին.։)


Երկպատկութիւն, ութեան

See full entry →

s.

duplicity, state of that which is double or doubled.

NBHL (1)

Կիտոսն ընդ ազգի ազգին ծառովք ննջէ ... վասն երկպատկութեան արտաքս ելանէ յեզերս ծովու». ա՛յլ ձ. երկպագութեան, կամ երկպակութեան. իմա՛, կա՛մ երկակենցաղն գոլ, եւ կամ զուգաւորութիւն, կամ կեղծաւորիլն ի նոյն միտս։


Երկրաբուղխ

See full entry →

adj.

that is produced, that springs from the earth.

NBHL (2)

Զոր եւ ոռոգանել ասէ երկրաբուղխ աղբերն չորիւք բաժանմամբք գետահետեւեալ. (Տօնակ.։)

Ամենայն վարք աշխարհի կենաց՝ նման են վարուց մշակութեան երկրաբուղխ արմտեաց։ Իշխել ի վերայ ամենայն երկրաբուղխ երկրածին ստացուածոց. (Ագաթ.։)


Երկրագործ, աց

See full entry →

adj. s.

agriculturist;
planter, husbandman, labourer.

NBHL (4)

Հարց. Ո՞վ է մակացող առ երկրաւ բաշխել զսերմանիս. Երկրագործն. (Պղատ. մինովս.։)

Երկրագործ եզն ակօս պատառելով ի ժամանակի սերմանահանութեան. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)

Եհաս ժամանակ իմաստուն երկրագործացդ յատելոյ զայգի եկեղեցւոյ. (Լմբ. ատ.։)

Զընդհանուր երկրագործացն ազգս». այսինքն հողածնելոց. (Պիտ.։)


Երկրագործեմ, եցի

See full entry →

va.

to till, to cultivate, to plough.

NBHL (3)

γεωργέω Գործել զերկիր. մշակել.

Ումեմն շինելով ինչ՝ մանկական շինուածովքն խաղալ պարտ է, եւ ումեմն երկրագործելով. (Պղատ. օրին. ՟Ա։)

Մի՛ կարծել՝ թէ աստուած երկրագործէ, եւ տնկէ դրախտ. (Փիլ. այլաբ.։)


Երկրագործութիւն, ութեան

See full entry →

s.

agriculture, tillage, culture.

NBHL (3)

Զգործիս երկրագործութեանն հրամայէ պատերազմական գործիս առնել. (Կամրջ.։)

Մերթ՝ Արդիւնք եւ բերք երկրի գործելոյ. արմտիք.

Եւ զի՞նչ որ զնորայն կարասցէ պատմել ... զհիւրընկալութեանն, զերկրագործութեանն, զմարտիցն յաղթութիւնն. (Մագ. ՟Ի՟Զ։)


Երկրալիր

See full entry →

adj.

that fills the world.

NBHL (1)

Որ ելից կամ լնու զերկիր. աշխարք լեցնօղ.


Երկրածին

See full entry →

adj.

produced by the earth, terrestrial.

NBHL (1)

Մականուն ոմանց՝ յերկրէ իբրեւ ի մօրէ ծնելոց.


Երկրակործան

See full entry →

cf. Աշխարհաւեր.

NBHL (1)

Ցամաքեցուցանել զշիղջս ջրակորոյս բազմակոհակս եւ երկրակործան իմոցս պարտեաց. (Նար. ՟Ժ՟Ե։)


Երկրաչափ, ից, աց

See full entry →

s.

geometrician

NBHL (1)

γεωμέτρης geometra, terrae vel agri mensor Որ գիտէ չափել զերկիր, զգետին, զգաւառս.