Your research : 1030 Results for ո

Entries' title containing ո : 10000 Results

Կամաւորութիւն, ութեան

s.

free-will, spontaneity.


Կամելութիւն, ութեան

s.

will, wish.


Կամեցող

adj.

willing, desirous.


Կամեցողութիւն, ութեան

s.

cf. Կամելութիւն.


Կամեցուցանեմ, ուցի

va.

to bend to one's will or wishes, to persuade, to induce.


Կամշոտիմ

vn.

cf. Կամշանամ.


Կամշոտ

adj.

capricious.


Կամովի

cf. Կամովին.


Կամովին

adv.

voluntarily, willingly, of one's own accord or free will.


Կամուրջ, մրջաց

s.

bridge;
պսակ կամրջի, parapet —.

• , ի-ա հլ. «ջրի վրայ շինուած անցք» Ես. լէ. 25. Բ. թագ. իգ. 21. Ոսկ. մ. բ. 8. Եփր. պհ. որից կամրջախելք «կամուր-ձի գլուխը» Ճառընտ. կամրջել «կամուրջ ձգել» Պտմ. աղէքս. նաւակամուրջ Խոր. Ղե-ւոնդ. Կամրջաձոր (տեղական յատուկ ա-նուն). գրուած է իբր ռմկ. կամուրճ, կար-մունջ և կարմունճ Թլկր. 26, 55, կարմուջ Վկ. գէ. 58։

• = Բնիկ հայ բառ. հմմտ. յն. γέϰῦρα «պո-ղոտայ, յետնաբար՝ կամուրջ», որ ուրիշ բարբառներում ժողովրդական ստուգաբա-նութեամբ ստացել է διφοῦρα, δίφουρα, δέφορα, βέευρα, βιυφόρις, βλέευραν ձևերը։ Ուրիշ լեզուների մէջ պահուած չէ սոյն հնդևրոպական բառը, անշուշտ կրօնական նախապաշարմունքով, և փոխանակուած է զանազան նոր դարձւածներով. ինչ. սանս. «կապ», իրան. «անցք», լտ. «ճանապարհ» ևն։ Հալերէն ու յունարէն ձևերը ապահովա-պէս նոյն են իրար հետ, բայց իրար այն-քան աննման, որ կարելի չէ վերականգնել հնդևրոպական նախաձևը։ Jacobsohn (Wör-ter und Sachen, Kulturhistorische Zeit-schrift, հտ. II, էջ 198) յունարէն բառի հետ է միացնում լտ. vibia «գերան», այս վեր-ջինը դնելով հնխ. g'*ebhia ձևից։ Արմատը ենթադրելով g*ebh-կամ gebh-՝ հայերէ-նում սպասելի էր *կաւուրջ. մեր մ ձայնը կարող է մի անծանօթ ձայնական օրենքի և կամ ժողովրդական ստուգաբանութեան ար-դիւնք լինել։ Ըստ Meillet նախաձայնը ան-շուշտ g* է, ինչպէս երևում է կրետական δεφυρα, բէովտ. βέφυρα և յոն. -ատտ. γέ́φῦρα ձևերի համեմատութիւնից. իսկ հյ. ա յառաջացել է նախաւոր e>ե-ից՝ ազդեցու-թևամբ յաջորդ վանկի ու ձայնաւորի. հմմտ. վեց և վաթսուն (փխ. *վեթսուն)։

• Նախ Klaproth, Asia polygl. էջ 99 պրս. [arabic word] kamar «կամար» բառի հետ։ ՆՀԲ կամար ջուրց։ Lag. Urgesch. 937 և Justi, Zendsp. 78 կամար բառից։ Յուն ձևի հետ համեմատեց առաջին անգամ Muller SWAW 88(1877), 14 և Armen. VI (1890), էջ 5, նախաձևը դնելով ըստ Curtius՝ *gambhura։ Իրեն են հետևում Bugge, Btrg. էջ 22 և Bartholomae, Stud. II. 24։ Bugge հայ բառը դնում է հնխ. gambhurja

ոյնը հնխ. gebhurja. սրանց է կցում նաև սանս. gámbhan-, ghambhara-«խորութիւն, հիմ», gab-hira-, gambhira-«խոր», ըմբռնելով կամուրջը իբրև խորութեան վրայ ձը-գուած բան։ Հիւբշ. 457 անապահով է գտնում այս բոլորը։ Հիւնք. կամար ջուրց կամ պրս. kamarča «փոքր կա-մար»։ Bartholomae IF 2(1893). 269 հսլ. kamene, գոթ. himinis ձևերի հետ։ Brugm. Grdr.2 1, 546 լիթ. akmu, հսլ. kamy «քար» բառերի հետ։ Hirt BВ 24 (1899), 286 լիթ. akmū, հսլ. kamy «քար» և փռիւգ. Ἀϰμονια քաղաքի անուան հետ։ Patrubány ՀԱ 1906. 366 հաշտեցնելու համար γέφυρα և կամուրջ ձևերը՝ ենթադրում է արմատը հնխ. gembh-«ծռել», որից և յն. γαμνός «ծուռ»։ Fick KZ 43, 137 պրս. kamar «կամար» բառից։ Karst, Յուշարձան, էջ 420 ալթայ. qobrak, չաղաթ. kopruk. թրք. kōpru, ատրպ. korpi «կամուրջ» բառերի հետ։ Վերջին անգամ վերի ձե-ւով մեկնեց Meillel BSL 22, 17։ Մառ ИАН 1917, 331 ավար. ղամուրի ծօ «կամարով կամուրջ»։ Autran, Sumê-rien et indo-europ. 1925, էջ 155 յն. բառը միացնում է սումեր. gušur «գե-րան, կամուրջ» և ասոր. ︎ gə-šur «կամուրջ» բառերի հետ։

• ԳՒՌ.-Ագլ. Ալշ. Գոր. Երև. Ղրբ. Մկ. Մշ. Շմ. Ջղ. Սլմ. Վն. Տփ. կարմունջ, Ախց. Կր. կարմունջ՝, Սեբ. գարմունջ, Ոզմ. կարմօնջ, Յղ. կmրմիւնջ։ Նոր բառեր են կամրջակ, կամուրջտախտակ, կամուրջտուն, կամրջուկ։

• ՓՈԽ -Patrubány SA 1, 311 հունգ. Kar-macs տեղական յատուկ անտւնր հայերէնից է դնում։-Бeридзe, Tpyз. rлоcс. nо имep. и paчин. говор. 1912, էջ 23 հայ բառին է միացնում վրաց. գւռ. կիպորճի «կամրջի տեղ ծառայող գերան», որ ըստ իս հայերէ-նից փոխառութիւն է և պահում է նախաւոր շրթնայինը (փոխանակ մ)։


Կայանաւոր

cf. Կայուն.


Կայթումն, ման

s.

cf. Կայթիւն.


Կայթոտ, աց

adj.

leaping skittishly here there, skipping, tripping along.


Կայլակահոս

adj.

dropping;
distilling.


Կայլակնացուցանեմ, ուցի

va.

to cause to trickle.


Կայլակումն, ման

s.

leaking;
trickling.


Կայծակնահարութիւն, ութեան

s.

fulmination.


Կայծակնամաքուր

adj.

purified by fire.


*Կայծխոտ

s. bot.

s. bot. cf. Եղերդ.


Կայծոռիկ

s.

furuncle, boil;
cf. Փոսուռայ.


Կայութիւն, ութեան

s.

stability, firmness.


Կայումն, ման

s.

cf. Կայութիւն.


Կայուն

adj.

stable, firm, constant, durable, immoveable;
— ինչք, real estate, houses & lands, lauded estate.


Կայունութիւն, ութեան

s.

stability.


Կայսերացուցանեմ, ուցի

va.

to proclaim emperor.


Կայսերութիւն, ութեան

s.

empire;
ի — ամբառնալ, to elevate to the purple, or to the imperial dignity.


Կայսրընտրութիւն, ութեան

s.

electorate.


Կայսրուհի

s.

empress.


Կայտառութիւն, ութեան

s.

health, vivacity, loveliness;
sprightliness, liveliness, gaiety, sportiveness.


Կայտռունակ

adj.

containing fish or aquatic animals.


Կանանոց, ի, աց

s.

gynecaeum;
harem, seraglio;
nunnery, convent.


Կանանցաբարոյ

adj.

feminine, weak, timid, cowardly, pusillanimous.


Կանանցապետութիւն, ութեան

s.

gynecocracy, petticoat government.


Կանաչագոյն

adj.

green;
dark green.


Կանաչացուցանեմ, ուցի

va.

to paint or stain green, to make green.


Կանաչութիւն, ութեան

s.

green, green colour;
verdure.


Կանգնաչափութիւն, ութեան

s.

measuring by cubits.


Կանգնաւոր

adj.

cf. Կանգնագեղ;
cf. Կանգնեան.


Կանգնորդ

adj.

upright, standing, erect.


Կանգնութիւն, ութեան

s.

the raising up;
re-establishment, building, erection, construction;
restoring, reviving;
resurrection.


Կանգնումն, ման

s.

cf. Կանգնութիւն.


Կանգուն, գնոց

s. adj.

cubit;
straight, standing, perpendicular, erect, on foot;
firm, stable;
— կալ, to be up or a foot;
to rise, to get up;
գնալ —, to be haughty, proud, vain;
նստաւ —, he sat upright;
եկաց —, he stopped, stayed, or did not pass beyond.


Կանեփուկ

s.

urtica cannabina.


Կանթեղագործ, աց

s.

lamp-maker.


Կանթեղաւոր

adj.

having a lamp.


Կանթեղխոտ, ոյ

s. bot.

s. bot. celandine, tetter-wort.


Կանխաբանութիւն, ութեան

s.

foretelling, prediction;
introduction.


Կանխագիտութիւն, ութեան

s.

foreknowledge, prescience, gift of prophecy.


Կանխագոյն

adv.

already, before, previously, formerly, antecedently.


Կանխագուշակ

adj.

foreboding, foretelling;
foreboded or foretold.


Definitions containing the research ո : 4155 Results