Your research : 1030 Results for ո

Entries' title containing ո : 10000 Results

Կանխագրութիւն, ութեան

s.

predicting in writing.


Կանխադրութիւն, ութեան

s.

introduction.


Կանխազեկոյց

adj.

forewarning;
forewarned.


Կանխախօսութիւն, ութեան

s.

prediction, prophecy.


Կանխակալութիւն, ութեան

s.

ancient custom or usage, ancientness;
prejudice, prepossession.


Կանխահատոյց

adj.

paid in anticipation, advanced;
— դրամ, advance;
— լինել, to advance, to advance sums.


Կանխաձայնութիւն, ութեան

s.

prediction.


Կանխամուտ

adj. s.

introduced beforehand;
— սովորութիւն, prejudice, prepossession.


Կանխասահմանութիւն, ութեան

s.

predestination.


Կանխասացութիւն, ութեան

s.

prediction.


Կանխատեսութիւն, ութեան

s.

foresight, precaution;
prevision.


Կանխացոյց

adj.

foreshown, presaged.


Կանխութիւն, ութեան

s.

priority, anteriority;
anticipation.


Կանխումն գիշերահաւասարից

sn.

precessionofthe equinoxes.


Կանխուսեալ

adj.

already instructed or informed.


Կանկարանոց, աց

s.

artichoke-ground.


Կանովն, ով, աց

s. fig.

ruler, rule, square;
rule, guide, model, principle;
cf. Կանոն.


Կանոն, աց

s. arith.

rule, regulation;
order, method, law, ordinance, precept, statute, regimen;
model, example;
canon;
հանրական —, as a general rule;
ըստ —ի, according to rule;
strictly, regularly;
ըստ —աց, canonically;
— լինել, to serve as a rule or precept;
պահել, լուծանել զ—, to keep, to break the rules or regulations;
— երից, rule of three, proportion.

• , ի-ա հլ. (յետնաբար նաև ի հլ.) ռուղղալար ճարտարապետի, ուղիղ փայտ. ժամանակագրական աղիւսակ, կարգ, օրէնք, կրօնական կամ եկեղեցական օրէնք, օրի-նակ ևն» ՍԳր. Եւս. քր. Եզն. Ագաթ «կրօնա-կան պատիժ» Տաթև. ամ. 191. որից կա-նոնել «օրէնք դնել» Ոսկ. փիլիպ. կանոնա-կան Ագաթ. կանոնագրութիւն Փարպ. տն-կանոն Յհ. կթ. ևն։ Նոր բառեր են անբնա-կանոն, անկանոնութիւն, կանոնաւոր, կանո-նաւորապէս, կանոնաւորութիւն ևն։ Բառը գրուած է նաև կանովն, քանոն, քանուն. վերջին ձևի վրայ տե՛ս առանձին։

• = Յն, ϰανών (ϰανόνος) բառից, որ նշա-նակում է «եղէգի ցօղուն» և հետզհետէ նոյն նախնական իմաստից բխելով՝ «որևէ ուղիղ փայտ կամ ձող, փայտէ քանոն, ուդիղ գիծ, վանդակի ճաղ, սահմանագիծ, օրինակ, ձև, օրէնք (և յատկապէս եկեղեցական օ-րէնք), կանոն, ցուցակ»։ Յոյն բառը ծագում է ϰννα (< լտ. canna) «եղէգ» բառից, իսկ սա էլ ասորաբաբելական kanu ձևի մի-ջոցով սումեր-ակկադ. gin «եղէգ» բա-ռից (Boisacq, էջ 406)։ Փոխառութեամբ անցել է շատ լեզուների. ինչպէս՝ լտ. čanon, հպլ. kanonū, արաբ. [arabic word] qānūn «օ-րէնք», թրք. qanun «օրէնք, ոստիևան» վրաց. კანონი կանոնի «եկեղեցական կա-նոն, յանցաւորների վրայ դրուած ապաշ-խարանք» ևն։ Նշանակութեան կողմից շատ զարգացում է կրած սլաւական լեզուների մէջ. հմտ. ռուս. канбнъ «առաւօտեան ևամ երեկոյեան եկեղեցական արարողութեանց երգերը և աղօթքները», кануиъ «երեկո-յեան ժամերգութիւն, նախատօնակ, ընո-հանրապէս նախորդ օրը (нaкauунe), մե-ռելոց հոգեհանգիստ, այս առթիւ պատրաս-տուած գանազան ուտելեղէններ, մեղրով գաթայ, տօնական մեղրաջուր կամ գարեջուր ևն» (Berneker 481)։-Հիւբշ. 355։

• Հներից Տաթև. հարց. 538 գրում է «Ստուգաբանութեամբ կոչի կանոնն քանոն, այսինքն ուղղութիւն և կարգ և օրէնք»։ Ուղիղ մեկնեց նախ Schröder, Thesaur. 47։ ԳԴ դնում է արաբ. գա-նուն (բառ յն.)։ ՀՀԲ, Աւգերեան, Բցտր. չփ. և կշռ. 107 և ՆՀԲ յն. ձևից։ Հիւնք. յն. ϰάννα «եղէգ» բառից։

• ԳՒՌ.-Մշ. կանոն (սաղմոսի կանոն, 2 հեգարան), Ոզմ. կանուն, Մրղ. կանուի ն, Ախց. ղmնօն (յատկապէս ղmյդm-ղmնօն <արաբ. qāida-qanūn), Սեբ. գանէօն, իսկ կրկնութեամբ՝ ղարmր-ղmնէօն (<ա-րաբ. qarār-qānūn)։

• ՓՈԽ -Ուտ. կանօն «կանոն», որից և կա-նօնէն «կանոնաւոր», կանօնչիչալ «օրէնս-դէտ» ևն։


Կանոնագէտ

s.

canonist.


Կանոնագիտութիւն, ութեան

s.

canon law;
— գիրք, book of canons.


Կանոնագիր

s.

law-giver, legislator.


Կանոնադրական, ի, աց

adj.

relating to rules or regulations.


Կանոնադրեմ, եցի

va.

to establish rules or laws, to make regulations for;
to admit into canon-law.


Կանոնադրութիւն, ութեան

s.

regulation, statute, constitution.


Կանոնական, ի, աց

adj.

canonical.


Կանոնականութիւն, ութեան

s.

canoness.


Կանոնապահ

adj.

observant of rules.


Կանոնապահութիւն, ութեան

s.

observation of rules.


Կանոնաւոր

adj.

regular, methodical.


Կանոնաւորեմ, եցի

va.

to regulate, to rule, to put in order.


Կանոնաւորիչ

s.

regulator.


Կանոնաւորութիւն, ութեան

s.

regularization.


Կանոնեմ, եցի

va.

to regulate, to determine, to order, to dispose, to arrange;
to prescribe, to decree, to constitute, to establish;
to canonize.


Կանոնիկոս, աց

s.

canon;
կեանք —ի, an easy life.


Կանոնիկոսական, ի, աց

adj.

belonging to a -.


Կանոնիկոսութիւն, ութեան

s.

canonry.


Կանոնիկոսուհի

s.

canoness.


Կանոնլրմունք

s.

appendix or supplement to the canons.


Կանչող

adj.

crying;
calling after.


Կաշառակուրծ

cf. Կաշառաբեկ;
— առնել, to procure through bribery corruption;
to corrupt, to render venal;
— լինել, to allow oneself to be corrupted by presents, to be venal.


Կաշառակրծութիւն, ութեան

s.

bribery, corruption;
venality.


Կաշառառու, աց

adj.

taking bribes, greedy of gifts, corrupted, venal;
sub-orned;
— դատաւոր, venal or unjust judge.


Կաշառառութիւն, ութեան

s.

the accepting or taking bribes.


Կաշառատու, աց

adj.

giving bribes or presents to corrupt.


Կաշեգործ

s.

currier.


Կաշեգործութիւն, ութեան

s.

currying;
cf. Խաղախորդ.


Կաշմբուռն

adj.

strong, sturdy, robust, athletic, muscular, brawny.


Կապակոտոր լինիմ

sv. fig.

to clear away any obstacles;
to break a treaty, to repudiate obligations.


Կապակցութիւն, ութեան

s.

bond, conjunction, connexion;
coherence, relation, concatenation.


Կապանաւոր, աց

adj. s.

adj. s. bound, detained, captive, prisoner.


Definitions containing the research ո : 4155 Results