Definitions containing the research ել : 10000 Results

Գրոց

See full entry →

s.

burin

NBHL (1)

γραφίς stylus Գրիչ, եւ քերիչ. գործի քանդակելոյ, դուր, եւ այլն. գալէմ.


Գրուան, ի, աւ

See full entry →

s.

bushel.

NBHL (1)

μόδιος modius Աման՝ որ տանի գրիւ մի, կամ քանի մի գրիւս. անօթ չափելոյ զարմտիս. մոգ.


Գրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

writing.

NBHL (1)

Գրելն, իլն. գրեալ ինչ.


Գրչաման, ի

See full entry →

s.

inkstand.

NBHL (1)

Աման պահելոյ զգրիչս կամ զեղեգունս գրելոյ.


Գրչութիւն, ութեան

See full entry →

s.

writing, manner of writing.

NBHL (3)

Արհեստ գրչաց կամ գրութեան. գրելն. գրութիւն.

Հրաշալի արուեստիւ հելլեն գրութեան։ Զարուեստ գրչութեան ուսուցանել. (Խոր. ՟Գ. 53։)

Զպատիւ գրչութեան աւետարանին տայր նմա։ Զպատճառս գրչութեան դնէ առաջի, թէ վասն էր եկն ի գրել. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ժ՟Բ։ եւ ՟Բ. պ. ՟Ե։)


Գրպան, ի

See full entry →

s.

pocket;
purse;
դնել ի —ի, to pocket.


Գօշեմ, եցի

See full entry →

va.

to bite, to sting;
to mangle, to lacerate.

NBHL (3)

Կօշել, եւ Յօշել. ահաւոր գոչմամբ ի վերայ յարձակիլ ի գիշատել.

Գազանաբար զչարդ գօշել աճեցեալ հասակ. (Պիտ.։)

Գազանաբար խրոխտանան գօշել եւ պատառել. (Յհ. իմ. պաւլ.։)


Գօսանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to dry, to become dry.

NBHL (3)

ξηραίνομαι arefacior, aresco Գօս լինել. չորանալ. ցամաքիլ՝ փայտից, եւ անդամոց. չորնալ.

Դալարեցուցանէ զչոր գօսացեալս։ Զգօսացելովքն սփռեսցէ զանձրեւ փայլատականցն ի կիզուլ յայրել։ Անդամալոյծք եւ գօսացեալք. (Ագաթ.։)

Յոռոգումն դալարութեան գօսացելոց դիոց մարդկան. (Փարպ.։)


Գօսացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to dry.

NBHL (2)

ξηραίνω arefacio, sicco Չորացուցանել. չորցընել.

Առ ի չտալ բերել զպտուղսն, նա եւ միանգամայն իսկ ի գօսացուցանել. (Ագաթ.։)


Գօտեւած

See full entry →

adj. s.

who girdles;
the girdling one's self.

NBHL (1)

Իբր Գօտիածու. կամ Գօտի ածելն.


Գօտեւորեմ, եցի

See full entry →

vn.

to gird one's self.

NBHL (1)

ԳՕՏԵՒՈՐԵՄ ԳՕՏԵՒՈՐԻՄ περιζώννυμι praecingor Գօտի ածել ընդ մէջ. գօտի կապել.


Գօտէմարտ

See full entry →

cf. Գօտէկռիւ.

NBHL (1)

Եւ գօտէմարտ (կամ գօտէմարտի) լինելն. (Վրդն. ծն.։)


Գօտէկռուութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Գօտէմարտութիւն.

NBHL (1)

Գօտեկռիւն լինել. գօտեմարտութիւն. գիրկ ընդ խախն կռիւ. ըմբշամարտութիւն.


Գօտէմարտիմ, եցայ

See full entry →

vn.

wrestle.

NBHL (1)

Եւ գօտէմարտ (կամ գօտէմարտի) լինելն. (Վրդն. ծն.։)


Գօտիածու, աց

See full entry →

adj.

that girds the body;
that girds on the sword.

NBHL (1)

Եւ ելին յամենայն գօտիածուաց եւ ի վեր. յն. յամենայն գօտեւորելոց զգօտի եւ ի վեր. (՟Դ. Թագ. ՟Գ. 21։)


Դա, դորա

See full entry →

pron.

that, this.

NBHL (3)

ԴԱ գրի եւ ԴԱՅ. cf. Դոյն. Դերանուն ցուցական՝ որ յայտ առնէ զմիջինն եւ զառաջիկայն ի յոլովից երրորդ դիմաց, զորոց բանն է. ատ, ատի, տըվի, տվինակ չու. որոյ նմանն չիք ի յն. եւ լտ. այլ անխտիր է առ նոսա ասել, սա, կամ դա, յայլեւայլ սեռս. οὔτος, αὔτη, τοῦτο hic, haec, hoc;
is, iste եւ այլն.

Դա՛ է որդի իմ սիրելի։ Արասցուք դմա օգնական ըստ դմա։ Առէ՛ք ի դմանէ զմնասն։ Զի կերիցեն դոքա։ Չէ դոցա բաւական.եւ այլն։

Դա՛ աւադիկ քո՛ է գազանդ, եւ չկամիս տիրել։ Իսկ դա՛ աւադիկ, ուստի եւ կամիցիմ զքեզ ճանաչել, ամենայն ուրեք ի նորուն հակառակաց գտանեմ զքեզ երեւեալ. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 4։)


Դադարեմ, եցի

See full entry →

vn.

to cease, to stop, to interrupt;
to become calm, to give over;
to desist, to rest one's self, to remain;
to drain.

NBHL (4)

παύομαι, ἁναπαύομαι, καταπαύομαι cesso, desino, sedo, quiesco Դար եւ դադար առնուլ. զկայ առնուլ. հանգչել. հանդարտել. լռել. կասիլ, դադրիլ.

Դադարել ի շինելոյ, յըմպելոյ, յօրհնելոյ, ի սրտմտութենէ, ի խօսելոյ։ Դադարեաց սուր յիսրայելէ։ Դադարել ի ժողովս հսկայից, ի ծոց անզգամաց։ Դադարեաց երկիրն, քաղաքն, յակոբ.եւ այլն։

Ոչ դադարեաց եւ ոչ դադարէ ինքն առնելով (այսինքն աստուած ի գործելոյ). (Փիլ. այլաբ.։)

Դադարէ առ վարդապետ արուեստին։ Ոչ դադարէ ի խցի իւրում. իբր ռմկ. տիտիկ ընել. (Վրք. հց. ՟Գ։)


Դադարեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to cease, to stop, to calm, to interrupt;
to extinguish, to stanch, to quench;
to drain.

NBHL (3)

καταπαύω quiescere facio, sedo Տալ դադարել. հանգուցանել. յանգել. կասեցուցանել. խափանել. աւարտել. դադրեցնել

Դադարեցուցանել զտապանակն (ի կայս իւր)։ Դադարեցուցանել զմարախ ի վերայ ամենայն սահմանացն եգիպտացւոց։ Դադարեցուցանել ի մարդկանէ զյիշատակս նորա։ Դադարեցուցանել զթագաւորութի տանն իսրայելի. (՟Ա. Մնաց. ՟Զ. 31։ Եւ. ՟Ժ. 14։ Օր. ՟Լ՟Բ. 26։ Ովս. ՟Ա. 4։)

Հանգուցանելն դադարեցուցանել է ... զչարիս. (Խոր. ՟Ա. 13։)


Դադարիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Դադարեմ.

NBHL (1)

Ես ոչ դադարեցայց, կամ ոչ դադարեցից օրհնել զքեզ. (եւ այլն. Ժմ.։)


Դադարումն, ման

See full entry →

s.

cessation, desistance, repose, rest, pause;
discontinuance, vacation;
extinction, redemption, act of stanching;
silence;
interruption;
inaction.

NBHL (1)

κατάπαυσις, ἡρεμία quies, requies, cessio, finis Դադարելն. անշարժութիւն. հանդարտութիւն. հանգիստ. նիստ. կասումն. դադար. վերջ.


Դաժանագոյն

See full entry →

adj.

harder or very hard;
very harsh;
haughty, cruel.

NBHL (3)

ԴԱԺԱՆԱԳՈՅՆ որ եւ ԴԱՐԺԱՆԱԳՈՅՆ. πικρότερος, χαλεπώτερος acerbior Առաւել դաժան. դժնդակագոյն. դառնագոյն. խստագոյն.

Դառն մահ մանկտւոյն, որ քան զամենայն մահ դաժանագոյն էր։ Անկանել ի փառացն քրիստոսի քան զամենայն թշուառութիւնս դաժանագոյն է։ Եւ որ քան զամենայն դաժանագոյն է. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 9. 23։ եւ Ես.։)

Դաժանագունից տեսութեանցն ոչ կամիմ կաճառակից լինել. (Անյաղթ պորփ.։)


Դաժանիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be angry, mad, to sour, to turn sour, to get worse.

NBHL (1)

δυσχεραίνομαι aegre fero Դժկամակիլ. դժուարիլ. դառնանալ. դժարը գալ, երեսը թթուեցնել.


Դալակիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to endeavour, to study, to labour.

NBHL (1)

Աշխատիլ. ճգնիլ. հնարիլ. հայթայթել.


Դալարաբեր

See full entry →

adj.

that produces verdure, grass.

NBHL (5)

Ի վերայ բուսոյ եւ դալարաբեր երկրի։ Ի հրոյն դալարաբեր լինել արգելեալ. (Փիլ. նխ. ՟ա.։)

Ցողով հոգւոյն շնորհի դալարաբեր լինել. (Սկեւռ. աղ.։)

ԴԱԼԱՐԱԲԵՐ ԼԻՆԵԼ. ն. ԴԱԼԱՐԱԲԵՐԵՄ, եցի. յիւրմէ զդալար բոյս. բուսուցանել. վերընձիւղել.

Դալարաբեր լինել զարդարութեանն սերմանս. (Ոսկ. ղկ.։)

Դալարաբեր լինել քաջածաղիկ եւ յոգնապտուղ վարուց առաքինութեան. (Ոսկիփոր.։)


Դալարաբերեմ, եցի

See full entry →

vn. va.

to produce verdure;
to become green, to become green again.

NBHL (3)

ԴԱԼԱՐԱԲԵՐ ԼԻՆԵԼ. ԴԱԼԱՐԱԲԵՐԵՄ. յիւրմէ զդալար բոյս. բուսուցանել. վերընձիւղել.

Դալարաբեր լինել զարդարութեանն սերմանս. (Ոսկ. ղկ.։)

Դալարաբեր լինել քաջածաղիկ եւ յոգնապտուղ վարուց առաքինութեան. (Ոսկիփոր.։)


Դալարագոյն

See full entry →

cf. Դալարագեղ.

NBHL (2)

Առաւել դալար, եւ խոնաւ. ὐγρός humidus, liquidus

Զդալարագունիցն զվաճառումնն, եւ ոմանք զդնելն արասցեն. (Պղատ. օրին. ՟Ը։)


Դալարազգեաց

See full entry →

cf. Դալարագեղ.

NBHL (1)

Զծերացեալ եղէդն փոխաձեւել առ դալարազգեաց ձեւս. (Ոսկ. յաւետիս.։)


Դալարանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to become green, verdant, to sprout.

NBHL (1)

βλαστάνω germino Կանաչանալ. բողբոջել, սաղարթանալ. ուռճանալ, եւ զուարճանալ. կանանչնալ, ծնիլ


Դալարավայր

See full entry →

s. adj.

meadow, pasture-field;
verdant.

NBHL (1)

Ոչ է պատմել զհրաշատեսակ, զաստուածատունկ, բուրաստան, դալարավայր վայելչութեանցն զգեղեցկութիւն. (Գանձ.։)


Դալարացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to make green;
to renew, to restore.

NBHL (4)

ἁναθάλλω florere facio, viride reddo ԴԱԼԱՐԱՑՈՒՑԱՆԵՄ որ եւ ԴԱԼԱՐԵՑՈՒՑԱՆԵԼ. Տալ դալարանալ. կանաչացուցանել. սաղարթացուցանել. նորոգել. կանանչցընել, բուսցընել.

Դալարացուցանել զգօսացեալ երկիր. (Անան. ի յհ. մկ.։)

Դալարացուցանել զվայրս քո աստուածգիտութեամբ. (Խոր. հռիփս.։)

Փութա՛ եւ դու արտասուօք դալարեցուցանել ի գիշերի զտապացեալ ոգի տուընջեամբ. (Ոսկ. գծ.։)


Դալարեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Դալարացուցանեմ.

NBHL (2)

ԴԱԼԱՐԵՄ եւ ԴԱԼԱՐԻՄ. cf. դալարացուցանել, եւ դալարանալ.

Ի դալարել եւ ի ծաղկեցուցանել. (Սարգ. յուդ. ՟Բ։)


Դալարիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Դալարանամ.

NBHL (2)

ԴԱԼԱՐԵՄ եւ ԴԱԼԱՐԻՄ. cf. դալարացուցանել, եւ դալարանալ.

Ի դալարել եւ ի ծաղկեցուցանել. (Սարգ. յուդ. ՟Բ։)


Դալարի, արւոյ, րեաց

See full entry →

s.

verdure, grass, herbage, vegetables.

NBHL (1)

Զառողջ եւ զանվնաս բանիցն ճարակեցուցանել դալարիս. (Յհ. իմ. ատ.։)


Դալարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

green, verdure.

NBHL (1)

Նորոգումն դալարութեան գօսացելոց դիոց մարդկան. (Փարպ.։)


Դալարուտ

See full entry →

adj.

green, fresh.

NBHL (1)

Որ առ օրին բուսանի, եւ ելանէ ի դալարուտ պահանգի՝ որ արկեալ է յորմ. (Եփր. թագ.։)


Դահամունք, մանց

See full entry →

s. pl.

meat;
offering, oblation;
bribe, fee.

NBHL (3)

δόμα donum, ἁνάθημα donarium Deo in templo suspensum Նուէր. ընծայ. տուրք, մանաւանդ յուտելեաց եւ յմպելեաց. եւ Կաշառք. (լծ. թ. դահամ. եբր. լէխէմ, որ է հաց, եւ կերակուր)

Զերեւելի դահամունս պատարագաց մերոց. (՟Գ. Մակ. ՟Գ. 11։)

Պա՛րտ է նմա անարատ լինել. այսինքն պարգեւովք եւ դահամամբք ուրուք նա մի՛ կապեսցի. (Եփր. ՟ա. տիմ.։)


Դահանակ

See full entry →

s.

dark green emerald;
corundum.

NBHL (1)

Դահանակ շափիւղայն է, եւ է ծիրանեգոյն, եւ դիպակ ի սեւոյ, դեղին ստիք ունելով. (Վրդն. ծն.։)


Դահեկանահատ

See full entry →

adj.

forger, counterfeiter.

NBHL (1)

Իսկ դահեկանահատիցն, եւ դրամակոփիցն զձեռսն հատանել. (Մխ. դտ.։)


Դաղձ, ի

See full entry →

s.

wild mint;
calamint;
origan.

NBHL (1)

Պատատեալ դաղձն վնասակար զորտից գրաստուն։ Զանպատշաճ բուսանել դաղձինն վնասակարի. փոխանակ գրելոյ, գաղձն, գաղձին։


Դամբանական, ի, աց

See full entry →

adj. s.

sepulchral, funeral;
funeral ovation.

NBHL (1)

Զգեստք իսկ դամբանական երգոցն՝ ո՛չ պսակք վայելեն թերեւս, եւ ոչ ոսկեհուռն զարդք. (Պղատ. օրին. ՟Է։)


Դամբարանեմ, եցի

See full entry →

va.

to inter, to bury.

NBHL (1)

τυμβεύω tumulu Թաղել. դնել ի տապանի.


Դայեկապէս

See full entry →

adv.

cf. Դայեկաբար.

NBHL (1)

Դայեկաբար սնուցանել. (՟Գ. Մակ. ՟Գ. 9։ Փիլ. յովն.։ Կորիւն.։ Մամբր.։ Պիտ.։)


Դայեկասնունդ

See full entry →

s.

foster-brother;
a. of a foster-brother.

NBHL (1)

Վասն եղբարց եւ որդւոց եւ սիրելի դայեկասնունդ բնակչացն. (Եղիշ. ՟Բ։)


Դայեկեմ, եցի

See full entry →

va.

to nourish, to bring up, to educate.

NBHL (3)

τιθηνέω, μαιεύομαι nutrio, obstetricor foveo Որպէս դայեակ դիեցուցանել, դարմանել, սնուցանել. դաստիարակել. հրանհանգել.

Հայրաբար մտերմութեամբ զվարկն հատուցանելով դայեկեն. (Պիտ.)

Ծառայել տեառն երկիւղիւ, ի մարգարէէն դայեկեալք. (Նանայ.)


Դայլայլիկք

See full entry →

s.

trill, modulation, quaver, warbling.

NBHL (2)

Ներդաշնակապէս, այսինքն զդայլայլիկսն նման սմին թեթեւս ընթացուցանել։ Ըստ նմին խորհրդոց եւ ստեղծանին ամենայն դայլայլիկքն հագներգութեամբ. (Մագ. քեր.։)

Իսկ երաժշտականին՝ այլ իսկ առ դալալիկսն, եւ նմանականսն։ Որ պարերգողսն են, եւ դալալիկսն, մի (գլխաւոր), ոչ նուազ, քան եթէ երեսուն ամաց լինելով. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)


Դանակ, ի, աց

See full entry →

cf. Դան.

NBHL (4)

μαχαίριον, ἑνχειρίδιον culter, cultellus Գործի հատանելոյ ի մասունս մասունս, որպէս թէ՝ հատ հատ, դանէ դանէ. կտրոց. սուր փոքրիկ.

Ընդէ՞ր արկ յակովբ իւղ ի վերայ վիմին. մա՛րթ էր եւ դանակաւ նշանակ ինչ առնել։ Թերեւս չունէր դանակ. զիւղն զիա՞րդ ունէր. (Կիւրղ. ծն.։)

Որպէս ոք զդանակ ստանայ վասն զհաց հատանելոյ, եւ զայլեւս կերակուրս. (Սարգ. յկ. ՟Դ։)

Սուր դանակաւ հատանել. (Ճ. ՟Ա.։)


Դանգ, աց

See full entry →

s.

mite, penny, obole.

NBHL (2)

Երկու գարւոյ կշիռն դանգ մի է. (Վրդն. ել. ՟Լ. 19։)

Ոչ հատանել ի գնոց նորա դանգոյ միոյ. (ՃՃ.։)


Դանդաղագին

See full entry →

adj.

very slow.

NBHL (1)

Որ յողորմութիւն առնել դանդաղագին է. (Եւագր. ՟Ի՟Բ։)


Դանդաղագոյն

See full entry →

cf. Դանդաղագին.

NBHL (2)

ὁκνηρότερος segnior Առաւել դանդաղ. պղերգագոյն. յուլագոյն.

Դանդաղագոյնք լինիցին առ ի զնոյն ժողովել (դաս ուսման)։ Ապա եւ մեք առ մնացորդսն ե՛ւս դանդաղագոյնս լինիցիմք. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 3։ Ոսկ. մ. ՟Ա. 2։)


Դանդաղանք

See full entry →

s.

cf. Դանդաղութիւն.

NBHL (1)

Առանց նիրհելոյ եւ դանդաղանաց. (Նար. ՟Ձ՟Ա։)