Definitions containing the research ել : 10000 Results

Գաղտառու, աց

See full entry →

adj.

that takes by stealth, deceitful, malicious.

NBHL (1)

Ի չար առնէ, որպէս ի շանէ, գաղտառուէ, ի լռելութենէն պարտ է երկնչել առաւել քան ի ձայնէն. (Ոսկիփոր.։)


Գաղտնամարտ

See full entry →

cf. Գաղտամարտ.

NBHL (1)

Գուպար գաղտնամարտ մտացս օցտելոց. (Նար. կ.։)


Գաղտնի, նւոյ, նեաց

See full entry →

adj.

secret, oecult, latent, hidden;
stolen, furtive;
clandestine

NBHL (2)

Իմացարուք զայ գաղտնոյ՝ գաղտ յերկրի սքանչելիք. (Եպիփ. թաղմ.։)

Իբր թէ ի պատճառս խաղաղութեան. բայց ի գաղտնիս՝ օգնել անտիգոնեայ. (Խոր. ՟Բ. 18։)


Գաղտնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

occultation, hiding, concealment;
secret.

NBHL (1)

τὸ ἁπόκρυφον Ծածկութիւն. եւ Գաղտնիք. անգիտելի իրք.


Գաղտուկ

See full entry →

adv.

secretly.

NBHL (2)

Գաղտուկերթալ, կամ ելանել. (՟Բ. Մակ. ՟Զ. 11։ ՟Գ. Մակ. ՟Դ. 10։)

Գաղտուկ զսպել, կամ հատանել. (Փիլ. քհ. ՟Ժ՟Բ. եւ Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Գամագիծ՞՞՞գսանեմ

See full entry →

va.

to find means or place, to take, to lay, to have hold;
to find the means of .vanquishing or to wrong, to obtain ones intention or design;
to succeed;
ոչինչ — լինել, to succeed never;
իբրեւ — չլինէր պաշարմանն, despairing to take the city by siege.


Գամագիտ՞՞՞լինիմ

See full entry →

sv.

cf. Գամագիծ՞՞՞գսանեմ.

NBHL (8)

περίειμι, ἱσχύω, λυμήνομαι, ἁντίσταμαι Supero, valeo, labefacto, resisto եւ այլն. ԳԱՄԱԳԻՏ կամ ԳԱՄԱԳԻՒՏ ԼԻՆԵԼ, կամ ԳԱՄԱԳԻԾ ԳՏԱՆԵԼ. Գամս գտանել, այսինքն անցս եւ ելս հնարից, կամ հնարս յաղթութեան, կամ տեղի ըմբռնելոյ եւ վնասելոյ. սանանել. զդէմ ունել. ճար մը ընել՝ վնասել, ուզածը առաջ տանիլ, ձեռք երկնցնել, դէմ դնէլ. չարէ պուլմագ, գուլփ ալմագ, այազընա եէր էթմէք, պէճէրմէք.

Յամուրսն ոչ կարացին լինել գամագիտ. (Արծր. ՟Դ. 7։)

Թերեւս վնասել ինչ կարեմք ... դիւրով կարեմք լինել գամագիւտ. (Փարպ.։)

Աղքատութեամբ ձգեաց նմա գործիս, եւ այնու կարծէր գամագիտ լինել։ Որում ոչ միայն ցեց, այլեւ ոչ մահ կարիցէ գամագիտ լինել։ Չլինիցի ինչ քեզ այնուհետեւ գամագիտ հուրն։ Չտայցէ գամագիտ լինել իւղն այն ի մկանունս մեր՝ ունելեացն նորա. (Ոսկ. մ. ստէպ։)

Յորս հպարտութիւն ամբարտաւանութեան ոչ երբէք կարասցէ լինել գամագիւտ. (Սարկ. քհ.։)

Ոչ այնու ինչ նախանձու կարէ մեզ գամագիտ լինել. (Իսիւք.։)

Վահան, որում չէ հնար ումեք գամագիտ լինել. (Ոսկ. փիլիպ.։)

Կարել գամագիծ գտանել. (Լմբ. սղ. ՟Ժ՟Զ. ՟Ճ՟Ի՟Զ։)


Գայթագղական, ի, աց

See full entry →

adj.

scandalous;
scandalized.

NBHL (1)

Յերեւելիսըդ մի կացցես՝ գայթագղական. (Երզն. ոտ. երկն.։)


Գայթագղանք, նաց

See full entry →

s.

cf. Գայթագղութիւն.

NBHL (1)

Յետ գայթակղանաց ի խաչն քրիստոսի եղելոյ աշակերտացն. (Բրս. թղթ.։)


Գայթագղեմ, եցի

See full entry →

vn. va.

cf. Գայթագղիմ. to scandalize, to supplant;
to stumble, to trip.

NBHL (5)

ԳԱՅԹԱԳՂԵՄ կամ ԳԱՅԹԱԿՂԵՄ ԳԱՅԹԱԳՂԵՑՈՒՑԱՆԵՄ. σκανδαλίζω Scandalizo, offendo Տալ այլում գայթել եւ գլիլ. թակարդել. կործանել յորոգայթ. գլորել ի մեղս. պղտորել եւ դանդաղեցուցանել զմիտս եւ զկամս. տիւշիւրմէք, կիւնահա սօգմագ, Քէնա իպրէթ վերմէք.

Շրջին զմեօք դեւք, թերեւս հնարեսցին գայթագղել. (Լմբ. սղ.։)

Պարզապէս Գթեցուցանել.

Մի ելաներ ի վերայ ջրոյդ (սառին), զի կօշիկդ գայթակղեցուցանէ զքեզ. (Եփր. ի յհ. մկ.։)

Թէ կերակուր գայթագղէ զեղբայրն, ոչ կերայց միս յաւիտգեան, եւ ոչ զեղբայրն գայթակղեցից. (Վրք. հց. ՟Ա. ձ. (տպ. գայթակղեցուցանել։))


Գայթագղեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Գայթագղեմ.

NBHL (4)

ԳԱՅԹԱԳՂԵՄ կամ ԳԱՅԹԱԿՂԵՄ ԳԱՅԹԱԳՂԵՑՈՒՑԱՆԵՄ. σκανδαλίζω Scandalizo, offendo Տալ այլում գայթել եւ գլիլ. թակարդել. կործանել յորոգայթ. գլորել ի մեղս. պղտորել եւ դանդաղեցուցանել զմիտս եւ զկամս. տիւշիւրմէք, կիւնահա սօգմագ, Քէնա իպրէթ վերմէք.

Շրջին զմեօք դեւք, թերեւս հնարեսցին գայթագղել. (Լմբ. սղ.։)

Պարզապէս Գթեցուցանել.

Մի ելաներ ի վերայ ջրոյդ (սառին), զի կօշիկդ գայթակղեցուցանէ զքեզ. (Եփր. ի յհ. մկ.։)


Գայթագղեցուցիչ, չի, չաց

See full entry →

adj.

scandalous, who causes scandal.

NBHL (2)

Է զի ի գայթագղեցուցչէն գթել լինի, է զի ի գայթագղեցելոյն գայթագղելն հանդիպի. (Բրս. հց.։)

Խլել զմեղսն գայթակղեցուցիչս յանձանց մերոց. (Ագաթ.։)


Գայթագղիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be scanda-lized, offended, to take offence, to be in a passion;
to stumble, to slip, to trip.

NBHL (2)

ԳԱՅԹԱԳՂԻՄ որ եւ ԳԱՅԹԱԿՂԵՄ, եցի, չ. σκανδαλίζομαι , προσκόπτω, ὐποσκελίζω scandalizor, labor եւ այլն. Գայթելով գլիլ, գթելով գլորիլ. ընդհարկանիլ ընդ խոչ եւ ընդ խութս, եւ կործանիլ մարմնով եւ հոգւով. թակարթիլ յորոգայթ. պղտորիլ մտօք. մոլորիլ. խոտորիլ. սահիլ, գլորտըկիլ. գայմագ, տիւշմէք, վուրուլմագ.

Գործ գայթակղելի. (Վրք. հց. ՟Ժ։)


Գայթագղութիւն, ութեան

See full entry →

s.

scandal;
stumble;
obstacle.

NBHL (3)

ԳԱՅԹԱԳՂՈՒԹԻՒՆ կամ ԳԱՅԹԱԿՂՈՒԹԻՒՆ σκάνδαλον Scandalum, offendiculum, laqueus, offensio որ եւ ԳԱՅԹԱԳՂԱՆՔ. Գայթումն. գթումն. եւ Որոգայթ. խոչ եւ խութ. եւ Չար օրինակ. մեղք. պակասութիւն. արգելք, վնաս, չար օրինակ. ալ, տուզագ, էնկէլ, Քէնա իպրէթ.

Յունելն զճառագայթս արեգականն՝ տեսանեմք ի հեռուստ զգայթակղութիւնս. (Լմբ. սղ.։)

Միշտ խոչ եւ գայթագղութիւն լինելոց են իշխանութեան մերոյ. (Ղեւոնդ.։)


Գայթագղումն, ման

See full entry →

s.

cf. Գայթագղութիւն.

NBHL (1)

Խնդրէի զթողութիւն անցելոց գայթագղմանցն. (Վրք. հց. է։)


Գայթեմ, եցի

See full entry →

vn.

to stumble, to trip, to glid, to slip.

NBHL (3)

ԳԱՅԹԵՄ ԳԱՅԹԻՄ. πταίω, πτάω, ὁλισθαίνω Labor, offendo, vacillo, excido Գթել. գայթագղիլ. դրդուիլ. սայթաքիլ. անկանիլ. սկրդիլ, սահիլ, սխալիլ. գայմագ, տիւշմէք.

Եթէ գայթիցի, առաւել եւս կործանեսցեն զնա. (Սիր. ՟Ժ՟Գ. 29։)

Գայթէ եւ տկարանայ յաղօթելն. (Լմբ. պտրգ.։)


Գայթոտ, աց

See full entry →

adj.

tbat stumbles, trips;
slippery.

NBHL (2)

Զգայթոտ եղբայրն ի պատուականս հանել. (Կանոն.։)

Հայեցեալ ի գայթոտ եւ ի դիւրավնասելի բնութիւնս. (Սարգ. յկ. ՟Բ։)


Գայլախազ, ից

See full entry →

s.

pebble, flint.

NBHL (1)

ԳԱՅԼԱԽԱԶ գրի եւ ԳԱՅԼԱՀԱԶ. σμυρίτης λίθος, ἁκρότομος , ψῆφος Smyris, petra acuta, lapillus durus Որձաքար վէմ կարծր. որ ի սուրբ գիրս ըստ յն. անխտիր դնի՝ քար, եւ սայրասուր վէմ, եւ սմիռեան քար (այն է սիւմպատէճ. գուցէ եւ կածքար. չագմագ կամ պիլէյի դաշը ). տես (Ել. ՟Դ. 25։ Յես. ՟Ե. 2։ Յոբ. ՟Խ՟Ա. 6։) Իսկ ի բառս Գաղիանոսի ասի լինել Ազգ մարմարիոնի։


Գայլանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to be like a wolf;
to be ravenous.

NBHL (2)

Լինել իբրեւ զգայլ. ի գայլ փոխիլ.

Դատաւորք գայլացեալք եւ գազանացեալք։ Եւ քեզ պարտ է լինել նմանող քաջացն եւ առաքինեացն, եւ ոչ գայլացելոցն հովուաց. (Մանդ. ՟Է. ՟Ը։)


Գայռամ, ացի

See full entry →

vn.

to lie down.


Գանահար, աց

See full entry →

adj.

that which beats;
— լինիմ

NBHL (1)

ԳԱՆԱՀԱՐ ԼԻՆԵԼ. ԳԱՆԱՀԱՐԻՄ Գան ըմպել. հարուածիլ. cf. ԳԱՆԱՀԱՐԻՄ


Գանգաչեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to ring(the bells), to resound, to echo.

NBHL (1)

Գանգիւնս՝ գանչիւնս՝ արձագանգս տալ հանել. հնչեցուցանել. բախել.


Գանգատիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to complain, to implore, to grumble;
— զմիմեանց, to quarrel together.

NBHL (3)

γογγύζω Murmuro, mussito ռմկ. գանկըտիլ. Շշնջել. քրթմնջել. տրտնջել. գանգատ առնել. բողոքել.

Զօրքն գանգատեցան, ասելով։ Նոյնպէս եւ զանն գանգատեցաւ առաջի հայոց եւ վրաց իշխանացն. (Մաղաք. աբ.։)

Գանգատել. (սքանքատել, կամ կեղարջել. Հին բռ.։)


Գանգիւն

See full entry →

s.

sound;
echo.

NBHL (1)

Գետոց պտոյտք անարգել գանգիւք գեղածափեսցեն. (Ճ. ՟Ժ.։) (cf. ԳԱՆԳՈՒՐՔ.)


Գանգրագեղ

See full entry →

adj.

curled, frizzled, adomed with curls.

NBHL (1)

Զհերսն գանգրագեղոյ (կամ գանգրագեղս) ի բաց խզել. (Բուզ. ՟Դ. 3։)


Գանգրահեր

See full entry →

adj.

curled, frizzled;
whose hair is curled.

NBHL (2)

Էր եւ անձամբ վայելուչ, գանգրահեր եւ գեղեցկատեսիլ. (Արծր. վերջ։)

Այ գերագոյն գըլուխ գանգրահեր՝ խոնարհեցար որպէս մեռելոյ. (Գանձ.։)


Գանեմ, եցի

See full entry →

va.

to cudgel, to scourge, to whip, to thump, to beat.

NBHL (5)

τύπτω Percutio, verberibus indigne afficio, caedo Գան հարկանել. ձաղկել. խոշտանգել. չարչարել. հարկանել. բախել. ծեծել, զարնել. տէօյմէք, տայագ աթմագ, քէօթէկ պասմագ.

Սալ դարբնաց որչափ գանելով գանի, ինքն ոչ վնասի. (Ճ. ՟Ա.։)

ԳԱՆԵԼ. πλήσσω Pungo Ձաղել. թշնամանել. պատուհասել կշտամբանօք. կծանել. յամօթ առնել. զզուել. (յորմէ ռմկ. գանիլ ՝ է զզուիլ) այըպլամագ, ազարլամագ.

Հանգնէր զնոսա, եւ գանէր բովանդակ։ Քանզի գիտէր զի այն ուժգնապէս գանէր զնոսա, եւ խոց դնէր առաւելապէս. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 11։)

Այլ ոչ գանէր զնա եւ կակղացուցանէր բանքս այս՝ ածել զնա ի գութ եւ ի զղջումն. (Բրսղ. մրկ.։ Իսկ Նար. ՟Ի՟Բ. կա. բերի ի կրկին նշանակութիւնս։)


Գանձատուն, տան

See full entry →

s.

treasure, treasury;
casket, chest, box (where in money is put).

NBHL (1)

Պարտ է զբանից գանձատուն պահել առաւել քան զընչից. (Ոսկիփոր.։)


Գանձարան, աց

See full entry →

cf. Գանձատուն.

NBHL (2)

Յիշողական պելացս՝ գանձարան միշտ ազդմանց քոց լիցի. (Մխ. աղօթ.։)

Յոյս է՝ անկարծելի, յառաջ քան զգանձարան, գանձարան. (Կլիմաք.։)


Գանձեմ, եցի

See full entry →

va.

to treasure up, to hoard, to amass treasures;
to lay up in a trunk;
to pocket.

NBHL (2)

θησαυρίζω Thesaurizo, thesaurum congero Ամբարել զգանձս. մթերել, ժողովել, պահել զինչս, եւ նմանութեամբ զամենայն ինչ՝ բարի կամ չար. գանծել. դիզել. խազնէ՝ մալ եըզմագ, սագմալագ.

Գանձել զարծաթ եւ զոսկի. անձանց զչարիս. ուղղոց զփրկուի։ Գանձես անձին քում բարկութիւն։ Գանձի արդարոց՝ մեծութիւն ամբարշտաց։ Գանձս բարիս գանձեսցես քեզ յաւուրն կենաց քոց։ Մի գանձէք ձեզ գանձս յերկրի։ Ոչ պարտին որդիք հարց գանձել, այլ հարք որդւոց։ Իբրեւ զհուր գանձեցէք աւուրցն յետնոց։ Եւ այժմ երկինք եւ երկիր նովին բանիւ գանձեալ են, հրոյ պահեալք, եւ այլն։


Գանումն, ման

See full entry →

s.

bastinade;
torment.

NBHL (2)

Գանելն, իլն. գան. ծեծ. տանջանք. խոշտանգանք.

Մինչ զի անհնար համարեալ զառ ի մարդ կանէ հարուածս այսպիսի իմն գանումն տանջանաց գործել. (Աթ. անտ.)


Գանչեմ, եցի

See full entry →

vn.

to cry, to scream.

NBHL (2)

ԳԱՆՉԵՄ կամ ԳԱՆՉԻԼ. Հնչել, եւ հնչիլ. կանչել, կանչըւիլ.

Ձայն է բացակատարումն գանչեցելոյ ի մեզ հագագի. (Անյաղթ սահմ. ՟Ժ՟Զ։)


Գառագեղեմ, եցի

See full entry →

va.

to imprison.

NBHL (2)

Դնել ի գառագեղ. փակել ի գառագղի.

Զբելիար կապեալ, եւ գառագեղեղեալ. (Գանձ.։)


Գառացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to stretch on the ground, to lay down.

NBHL (1)

κοιμίζω Cubare facio Տալ գառիլ, պառակիլ. կողմնեցուցանել. պառկեցնել. եաթրմագ.


Գառնազեն

See full entry →

adj. s.

belonging to the pascal lamb;
immolation of the pascal lamb, Easter.

NBHL (2)

Մեծին մովսէսի հրամայէ աստուած առնել յեգիպտոս ի չորեքտասանն նիսան գառնազեն. (Տօմար.։)

Յելանելոյ անտի որդւոցն իսրայէլի եղեւ գառնազենութիւնն այն ի կրօնս իսրայէլի. (Միխ. ասոր.։)


Գառնանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to become like a lamb.

NBHL (1)

Իբրեւ զգառն լինել. գուզույա տէօնմէք.


Գավին

See full entry →

s.

theorbo.

NBHL (1)

Գավին (կամ վին) հարկանել, եւ զքարինս գռնչեցուցանել. (Եւս. քր. ՟Բ։)


Գարգափք

See full entry →

cf. Գարգափումն.

NBHL (4)

Կոր. ծուռ. թիւր. (արմատ բառիցս՝ խանգար, խելագար, ցաւագար. պ. կէր, կէրա. թ. կէրի, էկրի. յն. ղօրիէս. լտ. գուռվուս, թօռվուս) Ուստի ԳԱՐ կամ Ի ԳԱՐ ՀԱՅԵԼ, է Խոժոռ նայել, կամ ընդ ակամբ. ծուռ նայիլ. էյրի պագմագ.

Զեղջ եւ ապաշավ լինիցի առ ի գար հայելոյ իւր յուղիղ յարարածսն, զոր աղաւաղեալ կամակորիցէ. (Եզնիկ.։)

ԳԱՐԳԱՓՈՒՄՆ ԳԱՐԳԱՓՔ. Թնդիւն, դրնդիւն, դոփիւն, կափկափումն. ձայն տախտակաց կոխելոց, կամ ոստոստման կենդանեաց.

Գարգափմամբ տախտակացն եւ ճայթբամբ եւ թնդմամբ ի վերայ կոխելոյ յառաջագոյն զեկուցանէ զգալուստն. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)


Գարեջուր, ջրոյ

See full entry →

s.

orgeat, beer;
հանել, յօրինել զ—, to brew, to make beer.


Գարնային, այնոյ, ոց

See full entry →

adj. s.

vernal, spring;
spring.

NBHL (1)

Բոյսք բողբոջոց գարնայնոյն։ Ընդ գարնանոյն ժամանակս։ Ի ժամանակս գարնայնոյ։ Յետ լինելոյ գարնանւոյն. (Ագաթ.։ Ճ. ՟Ա.։ Յհ. իմ. եկեղ.։)


Գարնանագեղ

See full entry →

adj.

vernal;
green.

NBHL (1)

Ունօղ զգեղ վայելչութեան գարնայնոյ. կանաչագեղ.


Գարնանամուտ, մտի

See full entry →

s.

entrance or commencement of spring.

NBHL (2)

Verno ԳԱՐՆԱՆԱՆԱՄ կամ ԳԱՐՆԱՆԱՄ . Գարուն լինել. փոխիլ ի գարուն.

Ձմեռանց գարնանացելոց, եւ ամարայնոյ ձմեռնացելոյ։ Ձմեռանց գարնանացելոց, եւ ամարայնոյ ձմեռնացելոյ։ Զձմեռն ի գարնանալ սովորեաց (շրջել). (Փիլ. նխ. ՟բ.։)


Գարշահոտ

See full entry →

adj. s. adv.

stinking, fetid;
stink;
stinkingly.

NBHL (1)

Փափկասէր մարդ տեսանելով զգարշահոտ ինչ՝ փախչի. (Բրսղ. մրկ.։)


Գարշահոտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

stink, tank or bad smell, infection, fetidness.

NBHL (1)

Ոչ կարեմ ի գարշահոտութենէն տեսանել զնա. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։)


Գարշանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to be execrable;
to soil one's self.

NBHL (3)

Գարշացաւ յոյժ երթալ զհետ գարշելեացն. (՟Գ. Թագ. ՟Ի՟Ա. 26։)

Ոչ գարշանալ եւ ոչ միով իւիք մեռելով. (Բրս. սղ.։)

Աղտեղութեամբ գարշանալ. (Վրդն. ել.։)


Գարշանք, նաց

See full entry →

s. pl.

execration, abomination, horrour;
stain.

NBHL (1)

αἷσχος Turpitudo, foeditas, dedecus գարշութիւն. գործ գարշելի. ամօթ. ամօթալի ինչ.


Գարշապար, աց

See full entry →

s.

heel;
sole of the foot.

NBHL (2)

Սպասեցես նորա գարշապարի։ Ձեռն նորա ունէր զգարշապարէ եսաւայ։ Գարշապար երիվարի։ Խոչ ի գարշապարս ձեր։ Զհետ գարշապարացն հօտից։ Կամէի պագանել զգարշապարս ոտից նորա.եւ այլն։

Իւրոյց գարշապարացն կոխելով՝ զջուրսն սրբեաց. (Ագաթ.։)


Գարշեմ, եցի

See full entry →

va. vn.

cf. Գարշիմ.

NBHL (2)

Գարշ համարել. խորշիլ իբրեւ ի պղծութենէ. յն. Տաղտկանալ. προσοχθύζω

Գարշելով գարշեսցես, եւ պղծելով պղծեսցես զնոսա. (Օր. ՟Ե. 26։) cf. ԳԱՐՇԻՄ.


Գարշեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to cause to abhor;
to abhor, to detest;
to make execrable.

NBHL (2)

βδελύσσομαι Abominor եւ μιαίνω inquino, foedo Գարշելի համարել, այսինքն գարշիլ, խորշիլ իբրեւ ի պղծոյ. ընդ պիղծս գրել. կամ գարշելի կացուցանել. զզուելի առնել. պղծել. աղտեղել. իքրահ եթտիրմէք, մուրտար սայմագ, մուրտարլամագ.

Այն առաւել գարշեցոյց զմարդկային բնութիւնս. (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Թ։)


Գարշեցուցիչ, չի, չաց

See full entry →

adj.

that causes to abhor;
that abhors, detests.

NBHL (2)

Ընդ ատելիս ձեր եւ ընդ գարշեցուցիչս. (Ես. ՟Կ՟Զ. 5։)

Եւ իբր Զզուեցուցիչ. գարշելի. որպէս յն. βδελικός Execrabilis