Definitions containing the research ել : 10000 Results

Գարշիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to abhor, to abominate, to detest, to hate.

NBHL (3)

βδελύσσομαι, μυσάττομαι Abominor, detestor, aversor, fastidio Յետս քարշիլ՝ իբրեւ ի գիշոյ, կամ խորշիլ. զզուիլ. տաղտկալ. նողկալ՝ գարշ եւ պիղծ համարելով. գանիլ. իյրէնմէք, իսթիքրահ՝ մէքրուհ դութմագ, իքրահ էթմէք.

Ամենաթագաւորն ոչ գարշի զմեզ մշակել. (Լմբ. ժղ.։)

Մերթ որպէս կր. բայիս Գարշեմ. այսինքն Գարշանալ. զզուելի լինել. պղծիլ.


Գարշութիւն, ութեան

See full entry →

s.

abomination, detestation, horrour, execration;
ugliness, deformity, the act of growing ugly;
dirt, filth, ordure, stain, nastiness, filthiness.

NBHL (1)

βδέλυγμα Abominatio. Պղծութիւն. զազրութիւն. գարշանք. իրք գարշելիք. աղտեղութիւն. աղտ. իքրահ, իսթիքրահ, փիսլիք, մուրտարլըգ, նէճասէթ.


Գարշումն, ման

See full entry →

s.

disgust;
abhorrence.

NBHL (1)

Կենցաղոյս գարշումն, եւ ատելութիւն նորա օծութեան է ներգործութիւն. (Լմբ. սղ.։)


Գաւազանեմ, եցի

See full entry →

va.

to beat with a stick, to whip, to cudgel.

NBHL (3)

Գաւազանաւ գան հարկանել. ծեծել. տայագ լալմագ, տէօրմէք.

Նախ գաւազանել ըստ օրինաց ... եւ յետ այսր ի խաչ հանիցեն. (ՃՃ.։)

Ի գաւազանելն մի խնայեր. (Ոսկիփ.։)


Գաւառական, ի, աց

See full entry →

adj.

provincial;
native.

NBHL (1)

Ի սադրելոյ գաւառականացն. (Խոր. ՟Գ. 7։)


Գաւառապետ, ի, աց

See full entry →

s.

governor of a province, prefect;
agent, manager;
— միմանձանց, provincial.

NBHL (2)

Որպէս թագաւորն զգաւառապետին զգործոն քննել պահանջէ։ Որպէս ձեր գաւառապետքն ընդ ձեր հրամանաւ. (Լմբ. իմ.։)

Եթէ որբոց գաւառապետն վախճանիցի, զայլ ոք կարգել՝ ներքոյ աւուրց տասանց ... Մինչեւ հաստատիցեն զմանկանցն գաւառապետսն. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)


Գաւառապետութիւն, ութեան

See full entry →

s.

dignity of a provincial;
prefecture;
— վանորէից, provincialship.

NBHL (1)

Մինչեւ հնգից ամաց հասանելով գաւառապետութենէն։ Ամենայն գաւառապետութենէն, եւ որբոցն փոյթ արասցեն օրինապահք. (Պղատ. օրին. ՟Ժ՟Ա։)


Գգուեմ, եցի

See full entry →

va.

to caress, to cajole, to coax, to fondle, to flatter, to cocker, to dandle.

NBHL (4)

ἁγκαλίζω, ἁγκαλίζομαι, παρακαλέω Ulnis amplector, in ulnis gesto, recreo , τηθηνέω nutrio, foveo Ի գոգն կամ ի գիրկս փայփայել. սիրով գրկել. ողջագուրել. տածել մայրաբար կամ դայեկաբար. յանձանձել. սփոփել. փայփայել, շոյել. օխշամագ, գուճմագ, գուճագլամագ, սարըլմագ, պէսլէմէք.

Զմանկագոյնս իբրեւ զորդիս սիրելիս գգուէր. (Եղիշ. ՟Ը։)

Նմանութեամբ, որպէս Մեծարել.

Զխորհուրդն որդւոյ գգուել մովսիսի արժան էր։ Ասաց, զի գգուեսցէ զանձն իւր առաջի ժողովրդեանն. (Եփր. ել. եւ Եփր. թագ.։)


Գգուեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Գգուեմ.

NBHL (1)

Փայփայել. գրգել. մեղկել.


Գգուիչ

See full entry →

adj.

caressing, fawning.

NBHL (1)

Ապականիչ հուրն փոխանակ ապականելոյն եղեւ գգուիչ. (Եփր. համաբ.։)


Գեզ

See full entry →

s.

slit, rent, stain, mark

NBHL (2)

ԳԵԶ որ եւ ԳԵԶՈՒԹԻՒՆ. Խզումն. գզումն. պատառուած. նշան ճեղքուածոյ. cf. ԳԷԶ. (լծ. թ. քէսմեք, քէթ եթմէք, որ է հատանել)

Բուռն հարկանել զորձաքար վիմաց ձեռօք, ուր ոչ գոյր գեզութիւն, եւ ճեղքել ըստ կամաց մեծ եւ փոքր. (Խոր. ՟Բ. 7։)


Գեզութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Գեզ.

NBHL (2)

ԳԵԶ որ եւ ԳԵԶՈՒԹԻՒՆ. Խզումն. գզումն. պատառուած. նշան ճեղքուածոյ. cf. ԳԷԶ. (լծ. թ. քէսմեք, քէթ եթմէք, որ է հատանել)

Բուռն հարկանել զորձաքար վիմաց ձեռօք, ուր ոչ գոյր գեզութիւն, եւ ճեղքել ըստ կամաց մեծ եւ փոքր. (Խոր. ՟Բ. 7։)


Գեհեան

See full entry →

s.

furnace.

NBHL (1)

Հրով զյարկ տանն այ լուցանէին, եւ գեհեան հրոյն ունէր զբաբելոնական բոցոյն նմանութիւն. (Ճ. ՟Ա.։) Իսկ իբրեւ Դժողք՝ ըստ ձեռագրաց հասարակօրէն գրի ԳԵՀԵՆ։


Գեհենաժառանգ

See full entry →

adj.

heir or worthy of hell.

NBHL (2)

Որ բերի ի ժառանգել կամ ստանալ զդժոխս.

Իվիհս անկանգնելին կորստեան գեհենաժառանգ սատակման. (Անան. եկեղ։)


Գեղագոյն

See full entry →

adj.

very handsome.

NBHL (1)

Իբր Գեղեցկագոյնս. աւելի աղուոր, տեսքով.


Գեղագրեմ, եցի

See full entry →

va.

to paint, to adorn;
to write beautifully.

NBHL (1)

Գեղեցիկ գրել, նկարել, յօրինել.


Գեղազան

See full entry →

adj.

handsome, charming, polite, pretty, genteel, graceful.

NBHL (1)

ԳԵՂԱԶԱՆ ԳԵՂԱԶԱՆԱԿ. Գեղեցիկ որակաւ, զանազանութեամբ. պայծառ. վայելուչ. եւ Վայելչութիւն.


Գեղազարդ

See full entry →

adj.

well adorned, polite, pretty, spruce.

NBHL (2)

զարդարեալ գեղով. վայելչազարդ. պաճուճեալ. չքնաղ. շքեղ.

Այ գեղազարդ մարմին աստուծոյ՝ անշնչացար որպէս մեռելոյ. (Գանձ.։)


Գեղազարդեմ, եցի

See full entry →

va.

to ornament, to embellish.

NBHL (3)

Զարդարել գեղով. պաճուճել. պճնել. կիւզել տօնաթմագ.

Պսակապաճոյճ գեղազարդելոց։ Ընդ նմին պատկանութեան գեղազարդեցին. (Նար. ՟Լ՟Ե. եւ Նար. խչ.։)

Գեղազարդեցին զորոգայթն, եւ կամեցան պատրել. (Լմբ. սղ.։)


Գեղազարդութիւն, ութեան

See full entry →

s.

embellishment.

NBHL (3)

Զարդ գեղոյ. գեղեցկութիւն զարդուց եւ կարգեաց. չքնաղութիւն. պայծառութիւն. վայելչութիւն.

Բարձրանալ ի փառս գերապայծառս պանծալի եւ վայելուչ գեղազարդութեան. (Անան. եկեղ։)

Ընդ ամենայն տիեզերս հնչեցուցանելով զգեղազարդութիւնս նորա. (Ճ. ՟Ա.։)


Գեղածփիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to float gracefully.

NBHL (1)

Բազմահոլով գետոց յորձանասոյզ պտոյտք՝ անարգել գանգրեօք գեղածփեալ. (Թէոդոր. ի կոյսն.։)


Գեղաղէշ

See full entry →

adj.

pretty, genteel, charming.

NBHL (2)

ԳԵՂԱՂԷՇ որ գրի եւ ԳԵՂԵՂԷՇ. Գեղեցիկ յոյժ. գեղափայլ. պայծառ. կայտառ. վայելչագեղ. չքնաղ. աղուոր, աղուորիկ, սիրուն, պինտ աղեկ. տիլպէր, կիւզէլ, լադիֆ.

Գեղաղէշ եւ վայելուչ դիտաւորութիւն (տեսք թռչնոց). (Պիտ.։)


Գեղայօրէն

See full entry →

cf. Գեղապաճոյճ.

NBHL (1)

Հարսնապաճոյճ պանծանօք պճնել գեղայօրէն սուրբ վայելչութեամբ. (Նար. ՟Զ՟Գ։)


Գեղապանծ

See full entry →

adj.

glorious, graceful, charming, superb, excellent.

NBHL (1)

Գեղապանձ վայելչութիւն, կամ զարդ, կամ գեղ. (Ագաթ.։ Շար.։ Վրք. հց.։ Ճ. ՟Ա.։)


Գեղապատշաճ

See full entry →

adj.

becoming, well made, pretty, graceful.

NBHL (1)

Գեղեցկայարմար. վայելչագեղ. բարեյօդ.


Գեղապարեմ, եցի

See full entry →

vn.

to dance prettily;
to advance excellently.

NBHL (6)

եւ չ. χοραγέω, χοραγέομαι chorum duco, et in quocunque genere abundo, praeditus sum aliqua facultate Գեղեցիկ պարու հրճուիլ եւ նուագել.

Գեղապարելով համաձայնապէս ընդ սերովբէիցն զեռահիւսակ սրբասացութիւնս աստուծոյ. (Շ. հրեշտ.։)

(Միջակքն յարուեստից են՝) աղեղնաւորութիւն, գեղապարել. (Երզն. քեր.։)

Գեղապարել ընդ նմա սրոբէագոչ ձայնիւ. (Ճ. ՟Ա.։)

Մերթ՝ Յառաջ խաղել գեղեցիկ ընտացիւք իբր պարելով. յառաջադէմ լինել. զարգանալ.

Պանդուխտ է իմաստակութիւն, եւ ի ձեռն ներշրջանակացն գեղապարէ։ Ի ներշրջանական խրատն բազում ինչ գեղապարիցէ այր առաքինի։ Որք ուղիղ խղատուք գեղապարեցին. (Փիլ. լին. ՟Գ. եւ ՟Դ։ Զգեղապարելն ուսեալ ներշրջանակացն. Յհ. իմ. ատ.։)


Գեղապարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

dance or agreeable movement of the feet.

NBHL (3)

Ուր զուարճացելոցն ամենեցուն է բնակութիւն, եւ պարողացն զանդադար գեղապարութիւն. (Ածաբ. ի կիպր.։)

Պարել զքաղցրահնչիւն գեղապարութիւնն. (Լմբ. սղ.։)

Գեղապարութիւն նոցա (զուարթնոց) եւ ամենայն ձայնիցն հնչմունք ... է զաստուած օրհնել. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Բ։)


Գեղարդնաւոր

See full entry →

s.

lancer.

NBHL (1)

Աղեղնաւորութիւն, եւ գեղարդնաւոր լինել. (Մագ. քեր.։)


Գեղաւոր, աց

See full entry →

adj. s.

handsome, graceful, pretty, charming;
dancer.

NBHL (1)

Տգեղագոյնքն իբրեւ զգեղաւորս երեւէին սքանչելիք, եւ գեղաւորք՝ ըստ ժամանակին առ հասարակ դիւցազնացեալք։ Գեղաւոր կուսից համեմատ. (Խոր. ՟Ա. 23։ ՟Բ. 39։)


Գեղգեղանք, նաց

See full entry →

s.

modulation, melody, trill, shake, quaver.

NBHL (1)

Գութ գեղգեղանացս յօրհնութեան իբրեւ վարդապետ իմն լինի ածել յուղղութիւնս. (Ոսկ. ես.։)


Գեղգեղեմ, եցի

See full entry →

va.

to trill, to modulate, to quaver, to shake, to sing agreeably.

NBHL (3)

Մարթ իբր Գեղազարդել.

μελῳδέω modulor, laudo carmine Բեկբեկ կամ խաղուն ձայնիւ երգել. եղանակել.

Զարմանալ պարտիմք ընդ քաղցրանուանդ բարբառ, զոր գեղգեղեալ յօրինէ ճպուռն։ Անդադար գեղգեղէ զբարբառն առաւել քանզերգս արուեստականաց. (Վեցօր. ՟Ը։)


Գեղերեսեմ, եցի

See full entry →

vn.

to polish;
to paint, to plaster;
to paint one's self.

NBHL (1)

Գեղազարդել զերեսս. պաճուճել, արծնել.


Գեղերփնեմ, եցի

See full entry →

va.

to embellish, to adorn with good colour.

NBHL (1)

ԳԵՂԵՐՓՆԵԼ. Գեղեցիկ երփնիւ կամ գունով զարդարել. վայելուչ նկարել, ներկել.


Գեղեցիկ, ցկի, ցկաց

See full entry →

adj. adv.

handsome, pretty, genteel, gallant, agreeable, smiling, graceful, cheerful;
polite, becoming, proper, decent, light, elegant, happy, good;
—, —ս, — իմն, well, very well, prettily, politely, decently;
bravely, excellently, gallantly;
— դպրութիւնք, fine letters.

NBHL (7)

καλός, -λή, -λόν pulcher, -chra, -chrum;
formosus, καλλίον, κάλλιστος pulchrior, pulcherrimus, ὠραῖος tempestivus, speciosus, decorus, venustus Գեղաւոր. գեղանի. գեղաղէշ. չքնաղ. բարետեսիլ. համեմատ մասամբք՝ հանդերձ լաւութեամբ գունոյ. եւ լայնաբար՝ Վայելուչ, վայելչական, հաճոյական, լաւ, ընտիր. ազնիւ, անոյշ, ախորժելի, գովելի, զարմանալի, քաջ, եւ այլն. աղուոր, սիրուն, աղէկ, ըռինտ, աղէկուկ, տեսքով.

Կոյս գեղեցիկ։ Երինջք գեղեցիկ։ Քաղաքս կամ տունս գեղեցիկս։ Գեղեցիկ ամղան, յօշուած, վէմ, դաշտ, արտօք։ Ծառ գեղեցիկ ի տեսանելի։ Գեղեցիկ էր երեսօք։ Գեղեցիկ տեսլեամբ յոյժ, կամ տեսանելով, եւ այլն։

Բեկումն մեծ եղիցի գեղեցկին եւ փափկացելոյն. (Երեմ. ՟Բ. 2։)

Տուր ինձ հրաման՝ գեղեցիկ յանդգնութեամբս լինել եզր ի միջի ձերում. (Լմբ. ատ.։)

Հատանել զգեղեցիկ գեղեցիկ ատաղձս ի լեռնէն. (Եւս. քր. ՟Ա. յն. զամենագեղեցիկ նիւթ։)

ԳԵՂԵՑԻԿ. մ. καλῶς bene optime Գեղեցկաբար. վայելչապէս. բարւոք. ի դէպ. քաջ.

Գեղեցիկ իմն անդ կարգելով զերկիրն։ Գեղեցիկ բարբառեցար։ Յոյժ գեղեցիկ երգէր ձեռամբ. (Խոր. ՟Բ. 6. 12. 60։)


Գեղեցկաբան

See full entry →

adj.

well spoken, eloquent, fluent.

NBHL (1)

Վայելչաբան. պերճախօս.


Գեղեցկաբանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

fine speaking, eloquence, elegance of expression.

NBHL (1)

Վայելչաբանութիւն. պերճախօսութիւն. ոճ զարդարուն, ողորկ.


Գեղեցկագեղ

See full entry →

adj.

very pretty, graceful, charming.

NBHL (1)

Վայելչագեղ. գեղեցկատեսիլ.


Գեղեցկագոյն

See full entry →

adj.

very pretty, — agreeable, genteel, graceful, charming.

NBHL (5)

καλλίων, -ίον, κάλλιστος pulchrior, melior , -ius, εὑπρεπέστερος decentior եւ այլն. Առաւել կամ տիրապէս գեղեցիկ. լաւ. լաւագոյն. բարեվայելչագոյն.

Գեղեցկագոյնք էիցս արեգակն եւ լուսին։ Զի՞նչ է գեղեցկագոյն՝ քան զպաշտօն աստուծոյ միաբան յամենեցունցն կատարիլ. (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. ել.։)

κάλλιστα optime Կարի՛ գեղեցիկ կամ վայելչապէս. բարւոք.

Գեղեցկագոյն յօրինել. (Յճխ. ՟Ե։)

Գեղեցկագոյն ասացեր, եւ ներել պարտ է սոսունց։ Գեղեցկագոյն ասացեր. արասցուք իսկ՝ իբրու ասեսդ. (Պղատ. օրին. ՟Ծ։)


Գեղեցկագործ

See full entry →

adj.

who works well;
done or composed elegantly.

NBHL (3)

Աներեւոյթ եւ գեղեցկագործ վայելչութիւնն։ Լուսատեսակ գեղեցկագործ բարեզարդութիւնն։ Գեղեցկագործի եւ իշխանականին գեղեցկութեան. (Դիոն. երկն.։)

Գեղեցկագործ մատեան. (Յհ. իմ. ատ.։ Այլ ի կրկին միտս մարթի բերիլ ասելն.)

Զբիծ ամենայնաղտից, որ խափան գեղեցկագործ տեսութեան լինի, մաքրել. (Գր. հր.։)


Գեղեցկազարդ

See full entry →

adj.

cf. Գեղազարդ.

NBHL (1)

εὕκοσμος concinnus, decorus, modestus Գեղազարդ. վայելչազարդ. բարեզարդ. գեղեցիկ. պատուական.


Գեղեցկաթոյր

See full entry →

adj.

of fine colour.

NBHL (1)

Յաղագս գունոցն զանազանութեան, եւ յոյժ հրաշափառ գեղեցկաթոյրն երեւելոյ. (Պիտ.։)


Գեղեցկախօս

See full entry →

adj.

cf. Գեղեցկաբան.

NBHL (1)

Վայելչաբան. քաղցրաբարբառ. քաջաբան.


Գեղեցկածաղիկ

See full entry →

adj.

furnished with good flowers.

NBHL (2)

Ի գեղեցկածաղիկ եւ ի նոր բուսուցանել կեանս (յարութեամբ). (Պրպմ. ՟Ի՟Թ։)

Վախճանի եղբայր սորա գեղեցկածաղիկն իւանէ։ Ետ ի կնութիւն գեղեցկածաղիկ իշխանին. (Օրբել.։)


Գեղեցկակերպ

See full entry →

adj.

well shaped, handsome, graceful.

NBHL (1)

Տարերց գեղեցկակերպից երկիր պագանել. (Յհ. իմ. պաւլ.։)


Գեղեցկաձայն

See full entry →

adj.

that has a good voice, sweet, euphonical.

NBHL (2)

Գեղեցկաձայն հաւուցն նուագաց նմանեցուցանելով. (Ճ. ՟Ժ.։)

Տաղաւարս կառուցանելով, եւ գեղեցկաձայն նմանողս ի ներքս մուծանելով. (Պղատ. օրին. է։)


Գեղեցկաձայնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

euphony, good voice, sweet sound.

NBHL (2)

Կատարելով իմն եւ ըռնգացն առ ի գեղեցկաձայնութիւն ինչ, կամ ի չարաձայնութիւն. (Նիւս. բն.։)

Այլեւ գեղեցկաձայնութիւն ընդ օրհնութիւնսն խառնեսցի։ Որ է տիրապէս գեղեցկաձայնութիւն, եւ աստուծոյ հաճելի. (Լմբ. սղ.։)


Գեղեցկամօրու

See full entry →

adj.

who has a handsome beard.

NBHL (1)

Մելիտոս՝ իբրու ձաղկահեր, եւ ոչ ամենեւին գեղեցկամօրու, եւ արծռունկն. (Պղատ.։)


Գեղեցկայարմար

See full entry →

adj.

worthy, proper, becoming;
fit, well made, shaped, arranged, proportioned.

NBHL (1)

Գեղեցկայարմար. վայելչայարմար. գեղեցկաշէն. բարեձեւ, բարեկարգ.


Գեղեցկանազ

See full entry →

adj.

very handsome, graceful, glorious.

NBHL (1)

Նազելի գեղեցկութեամբ. գերապանծ. շքեղ. չքնաղ.


Գեղեցկանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to become handsome.

NBHL (3)

καλλωπίζομαι decoror, ornor եւ glorior, mihi placeo Գեղեցիկ լինել. զգենուլ զգեղեցկութիւն. աղուորնալ, աղէկ՝ սիրուն՝ եւ սիրելի ըլլալ. տե՛ս (Երգ. ՟Ա. 9։ ՟Դ. 10։ ՟Ե. 1. եւ 7։ ՟Բ. Թագ. ՟Ա. 26։)

Ոսկին ինքն ըստ ինքեան գեղեցիկ է եւ վայելուչ. իսկ յեռեալ ընդ մարգարիտս կիտուածս արծաթոյ՝ եւ՛ս գեղեցկանայ. (Սարգ. յկ. ՟Թ։)

Գեղեցկանալ պարտ է բարիոք ծառայելով մանաւանդ՝ քան եթէ բարիոք իշխելովն՝ նախ իսկ օրինացն. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)