Definitions containing the research ել : 10000 Results

Դաւանումն, ման

See full entry →

s.

cf. Դաւանութիւն.

NBHL (1)

ὀμολόγησις confessio Դաւանելն. դաւանութիւն.


Դաւանք

See full entry →

s.

cf. Դաւ.

NBHL (2)

Զհաւատոյն մերոյ դաւանս հայհոյել. (Յհ. կթ.։)

Այլ զայն ի դաւանացն պատրումն արուեստակէ։ Ի բռնաւորէ եւ ի հարստէ, կամ յաշխարհիս մասանց դաւանս կրել. (Փիլ. սամփս. եւ Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. լին.։)


Դաւեմ, եցի

See full entry →

va.

to defraud, to cheat, to contrive.

NBHL (3)

Դաւ գործել. դաւաճանել. նենգել. վնասել կամ սպանանել չարարուեստ հնարիւք. խաբել.

Ի ձեռն սիրոյ դաւել։ Դաւել կամիցի զարքայ. (Խոր. ՟Ա. 26։ ՟Բ. 36։ Դաւել նմա, կամ անձին իւրում. Զքր. կթ.։ Նանայ.։ Մաշկ.։)

Կենդանութեան մերում դաւել. (Խոսր.։)


Դաւումն, ման

See full entry →

s.

cf. Դաւողութիւն.

NBHL (2)

Դաւելն, իլն. դաւողութիւն. դաւ.

Շրջեալ զդաւումնն՝ ի վնաս նոցա յառնէր։ Որ եղբարց թերեւս լինելոց է դաւումն. (Փիլ. սամփս. եւ Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Դափեմ, եցի

See full entry →

vn.

to strike or sound the tabour.

NBHL (1)

Դափն՝ այսինքն թէֆ հարկանել. հնչել ձայնի թմբկաց. դրնդել. շաչել.


Դափր՞՞՞հատանեմ

See full entry →

sv.

to tap, to stamp with the foot, to scrape the ground.

NBHL (1)

ԴԱՓՐ ՀԱՏԱՆԵԼ. որ եւ ԴԱԲՐ, ՏԱԲՐ, ՏԱՓՐ. ἁνορίσσω effodio Ոտիւք հարկանել եւ փորել ձիոյ զգետինն.


Դգալ, ի

See full entry →

s.

cf. Դրգալ.

NBHL (2)

ԴՐԳԱԼ կամ ԴԳԱԼ կամ ԴՔԱԼ կամ ՏԱՐԳԱԼ. Մի ի սպասուց ի վերայ սեղանոյ առ ըմպելոյ զթան կամ զօշարակ. գործի գոգեալ կիսաբոլոր կամ կէս ձուաձեւ, մեծ կամ փոքր.

Տարգալ ունել ոսկի, եւ պատառաքաղ. (Խոր. ՟Բ. 44։)


Դդըչումն, ման

See full entry →

s.

cf. Դդըչիւն.

NBHL (1)

Հեշտալի եւ գողտրիկ աչացն դդչումն ժպտելոյ. (Փիլ. սամփս.։)


Դըդընչումն, ման

See full entry →

s.

cf. Դդըչիւն.

NBHL (1)

Հեշտալի եւ գողտրիկ աչացն դդչումն ժպտելոյ. (Փիլ. սամփս.։)


Դեգերանք, նաց

See full entry →

s. pl.

frequenting company;
evagation, distraction, dissipation.

NBHL (2)

Արմատ Դեգերելոյ. որպէս Դեգերեալ, եւ Դեգերանք.

διατριβή commoratio Դեգերիլն. դեգերումն. թարթափումն, ընդերկարելն. յարանելն. պարապումն. զբաղումն. եւ Տատանումն վարանմամբ.


Դեգերիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to frequent company;
to trifle;
to wander, to recreate one's self.

NBHL (3)

διατρίβω, ἑνδιατρίβω moror, commoror, incumbo, studeo Թարթափիլ. կալ մնալ ուրեք, եւ պարապիլ կամ կրթիլ յիրս ինչ. պատաղիլ. յամել առ ժամանակ մի. եւ Տատանիլ. բանի մը հետ ըլլալ, ատէն անցընել, տիտիկ ընել, զբաղիլ, կենալ, մնալ.

Ոչ դեգերին առ դուրս լիոցն։ Դեգերին հանապազ առ մեզ (հրեշտակք)։ Ցանկ դեգերիս հատրաստել պատճառս հնարից. (Նար.։)

Առանց դեգերելոյ ճարտասանս. (Սարգ. յկ. ՟Ը։)


Դեգերումն, ման

See full entry →

s.

cf. Դեգերանք.

NBHL (1)

Ասպականին ընդ շունս եւ ընդ գազանս առնէ զիւր զդեգերումն վարուց։ Յիմաստասիրութեանն արարեալ զդեգերմունս շրջելոյ։ Ո՜վ յերկինս աստուածային դեգերմանցն (մտօք). (Փիլ.։)


Դեդեւեմ, եցի

See full entry →

va.

to vacillate, to stagger, to totter.

NBHL (1)

ԴԵԴԵՒԱՑՈՒՑԱՆԵՄ ԴԵԴԵՒԵՄ. σαλεύω, σείω, κλονέω agito, concutio, commoveo Շարժլել. տատանել. երերցընել.


Դեդեւիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to vacillate, to totter, to waver, to shake, to fluctuate.

NBHL (4)

Իբր Դեհդեհ (ասդիս անդին) շարժիլ. աստանդիլ. շարժլիլ. տարուբերիլ. տատանիլ. իրօք կամ մտօք. դանդաչել. երերալ. գլորտըկիլ.

Դեդեւի, եւ անկանի։ Այսր եւ անդր դեդեւելով։ Վեր ի վայր դեդեւեալ։ Ոգւոցն շարժել եւ դեդեւել. (Փիլ.։)

Սնափառն ի սաղմոսել կանգնի, եւ անձամբ դեդեւի. (Կլիմաք.։)

Զօրէն արբելոց այսր անդր դեդեւին. (Սարգ. յկ. ՟Դ։)


Դեղագործեմ, եցի

See full entry →

vn.

to prepare physic or tinctures.

NBHL (1)

Ներկօք նկարել. նախշել.


Դեղակուր

See full entry →

adj.

poisoned;
դեղակուր առնեմ, to poison, to give poison, to infect with poisoned;
դեղակուր լինիմ, to be poisoned.


Դեղառեալ

See full entry →

adj.

poisoned.

NBHL (2)

Կամէր երկոցունց կողմանցն՝ դեղատուին եւ դեղառելոցն զփրկութիւն գործել. (Աբր. մամիկ.։)

Զերկոցունցն ասէ, զդեղատուացն եւ զդեղառելոցն. (Սարգ. ՟բ. պ. ՟Գ։)


Դեղատու, աց

See full entry →

s.

that gives medicaments;
poisoner;
sorcerer, bewitcher.

NBHL (1)

Դեղատուին եւ դեղառելոցն։ Զդեղատուացն եւ զդեղառելոցն. (Աբր. մամիկ.։ եւ Սարգ.։)


Դեղատուեմ, եցի

See full entry →

va.

to physic, to cure;
to poison.

NBHL (1)

Դեղ տալ, եւ բժշկել. cf. Դեղել.


Դեղատուութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Դեղատութիւն.

NBHL (3)

Եւ որպէս Մահադեղ տալն, եւ Կախարդելն. դեղագիտութիւն. φαρμακεία veneficium

Աղեքսանդր դաղատուութեամբ մեռաւ ի բաբելոն. (Միխ. աս.։)

ԴԵՂԱՏՈՒՈՒԹԻՒՆ. Մերթ որպէս լծ. յն. δέλεαρ, δελέασμα եւ հյ. Թելադրութիւն, այսինքն հրապոյրք. illecebra


Դեղդիր

See full entry →

cf. Դեղադիր.

NBHL (1)

Գործի դնելոյ զդեղ, զներկ, զծարիր.


Դեղեմ, եցի

See full entry →

va.

to poison;
to infect with poison;
to physic;
to dye.

NBHL (6)

φαρμακεύω, φαρμάσσω, -ττω medicamento utor Դեղատուել. բժշկական դեղով դարմանել. բուժել.

Դեղել զհիւանդոտս։ Դեղելն դադարեցուցանէ՞, եթէ խեղդէ։ Զջիլն հատանեն սրով՝ դեղել զայն կարծելով։ Դառնագոյն դեղեալ ի բժշկաց. (եւ այլն. Մագ. ՟Ի՟Ը. եւ ՟Ի՟Ե։)

ԴԵՂԵԼ. φαρμακεύω veneficio utor, veneno adficio Թունաւորել. կամ Բժժանօք կախարդել.

Մտամոլորն չարութիւն զանզգամացն դեղելով զբնական բարսն. (Փիլ. նխ. ՟ա.։)

ԴԵՂԵԼ. καταχρόω coloro Գունել. ներկանել գունովք դեղոց.

Կենդանագրացն ոչ կատարած ունել իրողութիւն՝ թուի առ ամենայն կենդանիս, դեղելոյն, եւ ոչ դեղելոյն. այսինքն ներկով կամ աններկ նկարելոյն. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)


Դեղիչ

See full entry →

adj.

empoisoner;
sorcerer.

NBHL (1)

Մոգս եւ դեղիչս առաքեաց սպանանել զիս. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Է։)


Դեղձենի

See full entry →

s.

peach-free.

NBHL (1)

Յանդիմանել սկսաւ դեղձի զսերկեւիլի. (Մխ. առակ. ՟Ժ՟Զ։)


Դեղձի, ձւոյ

See full entry →

cf. Դեղձենի.

NBHL (1)

Յանդիմանել սկսաւ դեղձի զսերկեւիլի. (Մխ. առակ. ՟Ժ՟Զ։)


Դեղձուկ

See full entry →

s.

small peach.

NBHL (1)

Կարող էաք ասել զխնձորիկն իգական, եւ զտանձիկն իգական. եւ զդեղձուկն չէզոք. (եթէ մասնիկն ակ՝ լինէր ի մեզ արական). (Մագ. քեր. եւ Երզն. քեր.։)


Դեղնագոյն

See full entry →

adj.

yellow.

NBHL (1)

Զմրուխտն կանաչ է, եւ դեղնագոյն. (Վրդն. ել.։ Տօնակ.։)


Դեղնիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to become yellow;
to become fair;
to grow red;
to become pale.

NBHL (1)

Դաղնեալ է վախելով միշտ։ Որ ամաչէ, դեղնի. (Վրդն. ծն.։)


Դեղնոտ, աց

See full entry →

adj.

become yellow, grown pale.

NBHL (1)

Եւ ոչ դեղնացեալն վասն երկնչելոյն՝ դեղնոտ (ասի). (Արիստ. որակ.։)


Դեմետր, ի

See full entry →

s.

earth, ground, soil.

NBHL (1)

Բառ յն. տիմի՛դիր. Δημήτηρ, δήμητρα Ceres Երկիր մայր. հող՝ մայր համարեալ հողածնելոց. ըստ քերթողաց չաստուածուհի ստորերկրեայց. սանդարապետ.


Դեռ, — եւս

See full entry →

adv.

still, yet, to this hour;
newly, recently.

NBHL (2)

Դեռ վասն ծննդեանն են բանք ասել ձեզ։ Բայց մեզ դեռ կայ պատմել ձեզ. (Ագաթ.։)

Մինչեւ խուճապել նոցա ընդ միմեանս, դեռ եւս զիրեարս սատակէին. (Եղիշ. ՟Ը։)


Դեռախօս

See full entry →

adj.

that has recently begun to speak.

NBHL (1)

Այն ինչ նորոգ սկսեալ ի խօսել.


Դեռածին

See full entry →

adj.

recently born or produced;
that has recently engendered.

NBHL (1)

Զոր սովոր են մանկանց դեռածնաց առնել ծնօղք. (Յիշատ.։)


Դեռակիրթ

See full entry →

adj.

new, inexperienced.

NBHL (1)

Դեռակրթիցն եւ նորածնելոցն աւազանին լուսով կարեւոր ժաման վարկանի. (Համամ առակ.։)


Դեռահասակ

See full entry →

adj.

young, junior.

NBHL (1)

Անուտելի կարծրութեամբ դեռահասակացն գոլով. (Սկեւռ. լմբ.։)


Դեռահաւակ

See full entry →

adj.

new, recently begun.

NBHL (1)

Դեռահաւակ ժամանակն ստիպէր առնել այնպէս. (Յհ. իմ. ատ.։)


Դեսպանագնաց լինիմ

See full entry →

sv.

to go on an embassy.


Դերայ, ի

See full entry →

s.

antichrist;
priest.

NBHL (1)

ἁντί pro, contra, re Նախդիր բաղադրական, որ տայ նշանակել իբր Փոխանակ. ընդ. եւ Ընդդէմ։ (Թր. քեր.։)


Դերանուն, նուանց

See full entry →

s.

pronoun.

NBHL (1)

Դերանուամբն վարեցաւ (ինքն, կամ նա ասելով), նազաբանելով ըստ պիթագորականացն. (Վրդն. ծն.։)


Դերանունութիւն, ութեան

See full entry →

s.

antonomasia.

NBHL (2)

ԴԵՐԱՆՈՒՆՈՒԹԻՒՆ. Ըստ հռետորաց՝ ἁντωνομοσία pronominatio Դնելն զհասարակ անուն իբրեւ սեպհականեալ ումեք, կամ զյատուկն իբրեւ հասարակ.

Ոչինչ են պէտք դերանունութեամբ զայնոսիկ, յաղագս որոց բանս ընթանայր, նշանակել (այսինքն զթոնդրակեցի աղանդաւորս՝ պաւլիկեանս կոչել). զի համագործութիւն իրի յանդիմանակաց եղեալ՝ ոչ կարօտանայ անուանակոչութեան. (Յհ. իմ. պաւլ.)


Դերաքրիստոս, ի

See full entry →

s.

antichrist.

NBHL (2)

Առաւելութիւնք դերաքրիստոսին. (Նար. ՟Ղ՟Ա։)

Վասն ժողովելոյ ձեզ յերուսաղէմ վկայեմ եւ ես. քանզի ժողովեսժիք առ դերաքրիստոսն, որ է նեռնն. (Պիտառ.։)


Դերեւանք, նաց

See full entry →

s. pl.

vanity, uselessness, privation, want.

NBHL (1)

Վարժօղքն (աշակերտաց) պղերգագոյնք՝ ի բարի յուսոյն միշտ լքուցանելով՝ ի դերեւանս զնոցա զառածեն զոգիս, ախմարագոյնս յոյժ գործելով։ Փարատել զտաղտկալի դերեւանս անգործութեան՝ յառաջադէմք ելով. (Պիտ.։)


Դերեւացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

"cf. Դերեւ առնեմ."

NBHL (2)

ԴԵՐԵՒԱՑՈՒՑԱՆԵՄ ԴԵՐԵՒԱՑՈՒՑԱՆԵԼ. χερεύω, χερσόω incultum desertum sino, reddo;
desolo Անգործ եւ անպտուղ կացուցանել. խոպանացուցանել.

Զքաջաբերուն անդս դերեւեցուցանել, հնարեալ ի վերայ նորա անսերութիւն. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Դերեւեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

"cf. Դերեւ առնեմ."

NBHL (2)

ԴԵՐԵՒԱՑՈՒՑԱՆԵՄ ԴԵՐԵՒԱՑՈՒՑԱՆԵԼ. χερεύω, χερσόω incultum desertum sino, reddo;
desolo Անգործ եւ անպտուղ կացուցանել. խոպանացուցանել.

Զքաջաբերուն անդս դերեւեցուցանել, հնարեալ ի վերայ նորա անսերութիւն. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Դերեւեմ

See full entry →

va.

"cf. Ի դերեւ ելանեմ."


Դէմք, դիմաց

See full entry →

s. pl.

aspect, sight, visage, front;
face, presence;
air, mien, countenance;
manner, fashion, form;
regard, consideration;
person, hypostasis;
— բայից, the persons of verbs;
— գերանուանց, the persons of pronouns;
ի դիմաց, in front, before;
ասա նմա ի դիմաց իմոց, tell him from me;
ի դէմս ածել, to represent, to remonstrate;
to reproach, to object;
դեղնեալ or այլագունեալ՝ առոյգ տխուր՝ զուարթ ou զուարթատեսիլ՝ խոժոռ՝ խորշոմ —, pale, florid, sad, serene, severe, wrinlded, livid, disfigured countenance;
դիմիւ ելանել, to run up to one;
յամենայն դէմս, thoroughly.


Դէպուղիղ

See full entry →

adv.

straight, directly.

NBHL (3)

Օրէնսդրականն, որոյ անուն է դէպուղիղ սատակիչ. (Փիլ. ել. ՟Բ. 68։)

Ի միջօրէ կողմանէ դէպուղիղ առ երկին հայելով. (Խոր. ՟Ա. 15։)

Դէպուղիղ իմանայցեմք զմիտս գրելոցս։ Դէպուղիղ մտանել ի սկիզբն ճառիցս. (Սարգ. յկ. ՟Դ. Սարգ. ՟բ. պետ. յռջբ։)


Դժար

See full entry →

cf. Դժուար.

NBHL (1)

Առաւել ռմկ. իբր Դժուար, եւ դժուարութիւն. (ըստ այլ եւ այլ գրչաց)


Դժգոհ, աց

See full entry →

adj.

discontented, dissatisfied.

NBHL (4)

ԴԺԳՈՀ ԼԻՆԵԼ. ἁχάριστος εἵμι ingratus sum Անգոհ եւ ապաշնորհ կամ անշնորհակալու լինել. տրտնջել. դժկամակ լինել. տժգոհ ըլլալ. ճշգոհալ.

Յաճախ դժգո՛հ է մարդ։ Եւ զհրէայսն ոչինչ այնպիսի կորոյս, որպէս դժգոհսն լինել. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 25։)

Դժգոհ լինել զհարց եւ զեղբարց. (Եւագր. ՟Ի՟Ե։)

Յատուկ է փոքրահոգութեան՝ ողբալ յամենայնի, եւ դժգոհել. (Արիստ. առաք.։)


Դժխեմութիւն, ութեան

See full entry →

s.

obstinacy, stubbornness, insolence.

NBHL (1)

Թէ միւսանգամ դժխիմութեամբ թագաւորել կամիցի. (Եփր. թագ.։)