Definitions containing the research ել : 10000 Results

Դժկամակ

See full entry →

cf. Դժկամ.

NBHL (3)

Ո՛չ էր ձայն խիստ եւ դժկամակ լսելեաց. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 1։)

Եւ թէ ո՛րպիսի դժկամակ եղեն առ սիրելին. (Մխ. երեմ.։)

Դժկամակ լինիմ ընդ ասելս. այսինքն ակամայ ասեմ. (Սարգ. ՟բ. յհ. ՟Բ։)


Դժկամակեմ, եցի

See full entry →

vn.

to be angry, displeased, tired, to dislike, to grieve;
to disobey, to oppose.

NBHL (1)

Դժկամակ լինիմ ընդ ասելս. այսինքն ակամայ ասեմ. (Սարգ. ՟բ. յհ. ՟Բ։)


Դժկամակիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Դժկամակեմ.


Դժկամակից լինիմ

See full entry →

sv.

cf. Դժկամակեմ.

NBHL (1)

Դժկամակ լինիմ ընդ ասելս. այսինքն ակամայ ասեմ. (Սարգ. ՟բ. յհ. ՟Բ։)


Դժկամակութիւն, ութեան

See full entry →

s.

disgust, aversion, dislike, distaste, vexation;
resistance.

NBHL (1)

Դժկամակութեամբ լսել. (Սարգ. ՟բ. յհ. ՟Բ։)


Դժկերպութիւն, ութեան

See full entry →

s.

ugliness.

NBHL (1)

Զդժկերպութիւն պաճուճանօքն ծածկել. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)


Դժմիտ

See full entry →

adj.

malignant.

NBHL (1)

Յանկարծ առնել զնոսա այնպէս դժմիտս, եւ ձաղադէմս. (Փարպ.։)


Դժնդակագոյն

See full entry →

adj.

very troublesome, very harsh, haughty, wicked.

NBHL (2)

ἁργαλεώτερος, δυδυχέστερος, δεινότερος, χαλεπότερος, -τατος molestior, pejor, pejus, gravissimus;
miserior, -ius Առաւել կամ կարի դժնդակ. վատթարագոյն. խստագոյն.

Զնոյն սատակումն կրել, նաեւ դժնդակագոյնս եւս, որչափ դժնդակ՝ քան որ արհամարհեն զօրէնս մովսէսի, արհամարհել զտէրն. (Բրս. հց.։)


Դժնդակութիւն, ութեան

See full entry →

s.

atrocity, enormity;
cruelty, inhumanity, inclemency;
bittorness;
harshness;
intemperateness.

NBHL (1)

Լուծիչ ամենայն դժնդակութեանց ի վերայ եկելոց։ Զդժնդակութիւնսն ամենայն ատել եւ ի բաց ընկենուլ. (Յճխ. ՟Ժ՟Ա. եւ ՟Ը։)


Դժնեմ, եցի

See full entry →

vn.

to be angry, haughty, to become atrocious or fierce.

NBHL (1)

Կարօղ էիր առնել զդժուարանալն եւ զդժնելն. (ՃՃ.։)


Դժնէատեսիլ

See full entry →

adj.

of a horrible aspect.

NBHL (1)

ԴԺՆԷԱՏԵՍԻԼ կամ ԴԺՆԵԱՏԵՍԻԼ. Դժնեայ տեսելեամբ. խորշելի. տխուր.


Դժնեատեսիլ

See full entry →

adj.

cf. Դժնէատեսիլ.

NBHL (1)

ԴԺՆԷԱՏԵՍԻԼ կամ ԴԺՆԵԱՏԵՍԻԼ. Դժնեայ տեսելեամբ. խորշելի. տխուր.


Դժնէութիւն, ութեան

See full entry →

s.

atrocity, asperity;
— հայեցուածոյ, hurtful aspect.

NBHL (2)

Ի հայեցուածոցն ասեն դժնութենէ պայթել որձաքար վիմացն. (Խոր. ՟Բ. 39. կամ 42։)

Բազում հակառակութիւն դիպի լինել, եւ դժնէութիւն փոխանակ հանգստեան. (Բրս. հց.։)


Դժնիկ, նկաց

See full entry →

s.

buck-thorn.

NBHL (2)

Ոչ ինչ դժնի գոլով, եթէ միայն ունիցի զօրութիւն, գաղտնաբար ուտել պէսպէս եւ ըմպել. (Պղատ. օրին. ՟Ը։)

Ոչ է պարտ դժնի գոլ պատերազմական մարդկան՝ աստուածոցս այս, այլ պատուել. (Պղատ. օրին. ՟Ը։)


Դժոխաբնակ

See full entry →

adj.

that dwells in hell.

NBHL (2)

Ընդ գերեցեալ դժոխաբնակաց վտարանդելոցն հոգւոց արգելեալ կան ի վտանգի. (Նար. ՟Ժ՟Ը։)

Վազելով շնչովն առ դժոխաբնակ մարդկան շունչսն, եւ մարմնով առ մարմնածածուկ ներքսագոյն դժոխս (գերեզմանի). (Նիւս. խոստով.։)


Դժոխաբոյժ

See full entry →

cf. Դժուարաբոյժ.

NBHL (3)

ԴԺՈԽԱԲՈՅԺ ԴԺՈԽԱԲՈՒԺԵԼԻ. δυσίατος sanatu difficilis, insanabilis Դժուարին ի բուժել, ի բժշկել, եւ ի բուծանել, դարմանել. անբժշկելի.

Վէրս ընկալեալ անբժշկելի եւ դժոխաբոյժ։ Դժոխաբոյժ (կամ դժոխաբոյծ) ամենեւին ելով բուժողացն. (Մագ. ՟Ի՟Ը. եւ ՟Ի՟Ե։)

Հնացեալ ախտ ոգւոյ՝ դժոխաբուժելի է. (Բրս. սղ.։)


Դժոխալուր

See full entry →

adj.

harsh to the ear, that has a disagreeable sound.

NBHL (1)

Դժոխալուր առնել զբանն. (Երզն. քեր.։)


Դժոխախեռ

See full entry →

adj.

very bad, wicked, atrocious, fierce, wild.

NBHL (1)

Դժոխախեռ աղու եւ դագ բանիւքն վարէր։ Յանկարծակի ըմպահկելով դժոխախեռ յոխորտանօք հանգոյն մոլեկանացն։ Դժոխախեռ հայհոյութեամբքն. (Պիտ.։)


Դժոխական, ի, աց

See full entry →

adj.

infernal.

NBHL (1)

Շինէ եկեղեցի յանուն սուրբ պետրոսի առաքելոյն՝ անպարտելի դժոխական առաջնորդի. (Արծր. ՟Դ. 11։)


Դժոխահեռ

See full entry →

adj.

implacable, inexorable.

NBHL (1)

(Մախացօղք) են ստոյգ դժոխահեռ պատերազմողք։ Յոյժ օգտակարագոյն կենցաղոյս դժոխահեռդ է կորնչել այր. (Պիտ.։)


Դժոխամարտ

See full entry →

adj.

inexpugnable;
that war against the devil.

NBHL (1)

Դժուարակռուելի.


Դժոխերես

See full entry →

adj.

haggard, rude, severe;
ugly, deformed.

NBHL (1)

Դժոխերես դժպհելով հային ի նա. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 26։)


Դժոխըմբեր

See full entry →

adj.

hard, insupportable, intolerable.

NBHL (1)

cf. Դժոխըմբերելի.


Դժոխընկալ

See full entry →

adj.

obdurate, disobedient.

NBHL (1)

Դժուարընկալ. իբր դժուարաւ ունելի, կամ անսաստ. եւ Անհամբեր.


Դժոխք, ոց

See full entry →

s.

hell;
limbo;
sepulchre, tomb.

NBHL (1)

վր. ճոճոխէլի. պ. տիւզէխ. ἄδης infernus Խորք երկրի. ծոց հողոյ հեռագոյն ի ծագաց երկնից. որպէս գեհեն. տարտարոս. սանդարամետք. բանտ դիւաց եւ դատապարտելոց. ... Տե՛ս (Ղկ. ՟Ժ՟Զ. 23։ Յայտ. ՟Ա. 18։ Սաղ. ՟Թ. 18. եւ այլն։) որպէս եւ Դրունք դժոխոց ասին բռնութիւնք դիւաց եւ հալածչաց. (Մտթ. ՟Ժ՟Զ. 18։)


Դժուարաբառնալի

See full entry →

adj.

burdensome, onerous.

NBHL (1)

Դժուարաբառնալիս ասէ զաւելաստացութիւնս. եւ դժուարաբառնալի զհոյլս մեղաց. (Համամ առակ.։)


Գինարբու, աց

See full entry →

adj.

wine-bibber, drunk, intemperate, drunkard.

NBHL (4)

ԳԻՆԱՐԲՈՒՔ. ուաց. գ. συμπόσιον, -σια compotatio, convivium գրի եւ ԳԻՆԵՐԲՈՒՔ, եւ ԳԻՆԱՐԲՈՒՆՔ. Ուտելն եւ ըմպելն. խնջոյք. խրախունք. կոչունք. (Տե՛ս Եսթ. ՟Է. 1։ ՟Ժ՟Դ. 17։ Յուդթ. ժգ. 2։ Առակ. իգ. 36։)

Ի գինարբուսն հացկերութաց։ Որ յելլադայ գինարբուք եղեն։ Գինարբուացն որպէս պարտ եւ օրէն է լինել։ Զգինարբուս պատրաստել առ ոգւոց սփոփանս. եւ այլն. (Փիլ.։)

Կոչել յապագային սեղանոյ յանճառելի գինարբուս զուարճութեան. (Սարկ. քհ.։)

Հանգանակաւ կոչունս առնել կամ գինարբունս. (Կանոն.։ Իսկ Շ. եդես.։ Վրք. հց. ։ ՃՃ. գրի անխտիր՝ գինարբունս, եւ ըստ ընտիր օրինակաց՝ գինարբուս։ Եւ Խոր. ՟Գ. 19. եւ Առ որս. ՟Է. գիներբուս, կամ գինարբուս։)


Գինեկէզ

See full entry →

cf. Գինեհար.

NBHL (1)

οἵνοφλυξ qui vino bullit, vinosus Որ գինւով կիզու, այրի առչորի. արբեալ. գինելից. գինեհար.


Գինեհան, ի

See full entry →

s.

wine-taster (instrument).

NBHL (2)

ἁντλητήριον vas ad hauriendum, haustrum Անօթ հանելոյ զգինի ի կարասէ.

Կիւաթոն ... անգլիտէրիոն՝ գինեհամ է երկայնադաստակ որպէս զճաշակ վասն ի խորութենէ կարասոյն զգինի հանելոյ. (Շիր. չափ եւ կշռ.։)


Գինեհարիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to get drunk, intoxicated, to fuddle, to tipple.

NBHL (1)

οἱνοπλήσσομαι vino percutior, inebrrior Հարկանիլ ի գինւոյ. մոլիլ գինւով. արբենալ. Գինովնալ, գինին գլուխը զարնել.


Գինեճանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

drunkenness.

NBHL (1)

Խառնել եւ զքնոյն խորութիւն, եւ զգինեճանութեան որովայնամոլութիւն. (Յհ. իմ. ատ.։)


Գինեմ, եցի

See full entry →

vn.

to be seasoned with wine.

NBHL (2)

οἱνόω inebrio me, vinum facio Զուարթանալ, կամ թմրիլ փոքր մի ի գինւոյ. չափաւոր գինովնալ, գինիէն քիչ մը տնկել. շինուիլ.

Զարբենալն (նոյի) փոխանակ գինելոյ ի կիր առեալ է։ Գինելն, որ եւ յիմաստունս անկանի։ Ո՛չ բարբաջելով գինեզինութեամբ, այլ միայն գինել. (Փիլ. լին. ՟Բ. 68։)


Գինեմրուր

See full entry →

s.

dregs, sediment of wine.

NBHL (1)

Չոր գինեմրուր։ Եռցուցած գինեմրուրով շփել. (Վստկ. ՟Ծ՟Դ. ՟Ճ՟Զ. ՟Մ՟Զ՟Դ։)


Գինենամ, եցայ

See full entry →

vn.

to get drunk, tipsy.

NBHL (1)

οἱνεύομαι vino obruor, vinosus sum Իսպառ արբենալ, եւ որպէս թէ ի գինի փոխել. գինիի մէջ թաթախուիլ, գինի կտրիլ.


Գինեվաճառ, աց

See full entry →

adj. s.

tavern keeper, wine-merchant or seller;
—ք selling of wine, wine-shop.

NBHL (1)

Մա՛րթ էր նոցա այգիս տնկել, ի գինեվաճառս հատանել. իմա՛ բերիլ ի գինեվաճառութիւն։


Գինեվաճառիկ արուեստ

See full entry →

s.

commerce of wine.

NBHL (1)

ԳԻՆԵՎԱՃԱՌԻԿ ԱՐՈՒԵՍՏ. Արուեստ վաճառելոյ զգինի. գինեվաճառութիւն ի պանդոկի. յն. կապելայութիւն. καπηλεία cauponitas


Գինըմպութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Գինարբուք.

NBHL (1)

Ըմպելն զգինի. գիարբութիւն. խում. իլկի.


Գինութիւն, ութեան

See full entry →

s.

intoxication.

NBHL (1)

Գինելն. գինարբութիւն. գինովութիւն.


Գիշակեր, աց

See full entry →

cf. Գիշախանձ.

NBHL (1)

σαρκοβόρος, ἀρπατικός carnivorus, rapax Կերօղ գիշոյ. ուտօղ զմեռելոտի. շաղղակեր. դիշախանձ.


Գիշատեմ, եցի

See full entry →

va.

to tear, to devour;
— զմիմեանս, to tear each other, to tear one another to pieces.

NBHL (3)

διασπάω, διασπάσσω discerpo, dilacero, dilanio որ եւ ԳԻՇԵԼ. Գէշ գէշ պատառել. յօշատել. պատառոտել. բզըկտել.

Գայլք եղեալք զինքեան հօտս գիշատելոյ. (Խոր. ՟Գ. 68։)

Զժողովուրդսն գիշատեմ։ Գիշատի ի շանց։ Գիշատել դիւաց զմտացն բերան, կամ զբանական հոգին, եւ այլն. (Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. սղ.։)


Գիշեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Գիշատեմ.

NBHL (3)

Գիշատել. գզել. բրդգզել. գիշաքարշ առնել.

Սատանայ առիւծ ասի վասն շաղղակերութեան, եւ գազանաբար կապտելոյն եւ գիշելոյն զկենդանիսն. (Մխ. դտ.։)

Իմաստասիրաբար ի քեզ ամփոփել (զբանս) եւ ո՛չ զնա ցիր եւ ցան գիշել գռեհից. (Մագ. կբ։)


Գիշերագնաց, ից

See full entry →

adj.

that walks, goes by night.


Գիշերական, ի, աց

See full entry →

adj.

nocturnal.

NBHL (1)

Արժանաւորեա՛ զմեզ՝ զգիշերական չափս անբծապէս անցուցանել, եւ անփորձ ի չարէ. (Ճշ.։)


Գիշերաղուէս

See full entry →

s.

great mole.

NBHL (1)

Ընդ մտանել լուսնին գիշերաղուէսք յաւազուն ի վեր վազէին հինգկանգնեայք, եւ այլք ութկանգնեայք. (Պտմ. աղեքս.։)


Գիշերամարտ

See full entry →

adj. s.

that makes war during the night;
cf. Գիշերամարտութիւն.

NBHL (3)

ԳԻՇԵՐԱՄԱՐՏ գ. որ եւ ԳԻՇԵՐԱՄԱՐՏՈՒԹԻՒՆ. νυκτομαχία pugna nocturna Մարտ գիշերային. մարտնչելն գիշերայն.

Իբրեւ ի գիշերամարտութեան դանդաչէին ոչ որոշելով զթշնամին եւ զբարեկամն. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Բ։)

Գիշերամարտութեան եղելոյ ի սահմանսն հռոմայեցւոց. (Սոկր.։)


Գիշերամարտիկ

See full entry →

cf. Գիշերամարտ.

NBHL (1)

Գունդք առաքելոցն զարհուրեալ փախան, գիշերամարտիկ աշխատութեամբ կէին. (Տաղ.։ Տե՛ս եւ զյաջորդ բառդ։)


Գիշերամարտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

nocturnal combat.

NBHL (3)

ԳԻՇԵՐԱՄԱՐՏ որ եւ ԳԻՇԵՐԱՄԱՐՏՈՒԹԻՒՆ. νυκτομαχία pugna nocturna Մարտ գիշերային. մարտնչելն գիշերայն.

Իբրեւ ի գիշերամարտութեան դանդաչէին ոչ որոշելով զթշնամին եւ զբարեկամն. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Բ։)

Գիշերամարտութեան եղելոյ ի սահմանսն հռոմայեցւոց. (Սոկր.։)


Գիշերայն

See full entry →

adv.

by night, nightly, in the night time.


Գիշերանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to grow dark, to become obscure.

NBHL (1)

Լինել իբրեւ զգիշեր. եւ Հասանել գիշերոյ. գիշերնալ, մթըննալ.


Գիշերապահ, աց

See full entry →

adj. s.

nocturnal guard;
—ք cf. Գիշերապահութիւն.

NBHL (1)

Կոտորէր զգիշերապահ դռնապանսն։ Գիշերապահս եւ խրամապահս կացուցանել. (՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Գ. 15։ ՟Գ. Մակ. ՟Ե. 24։)