Definitions containing the research ել : 10000 Results

Դժուարապահ

See full entry →

adj.

difficult to keep or preserve.

NBHL (1)

Դժուարապահելի է գանձն. (Բրս. մկրտ.։)


Դժուարապատում

See full entry →

adj.

difficult to explain or narrate.

NBHL (2)

δυσδιήγητος inenarrabiis, δυσερμήνευτος ininterpretabiis Դժուարին ի պատմել, ճառել, մեկնել. անպատում. եւ Դժուարաթարգմանելի.

Վասն որոյ բազում են մեզ բանք, եւ դժուարապատում ի մեկնել. (Եբր. ՟Ե. 11։)


Դժուարաջինջ

See full entry →

adj.

difficult to strike out.

NBHL (1)

Մեղք դժուարաջնջելի. (Գէ. ես.։)


Դժուարավաստակ

See full entry →

adj.

difficult to cultivate, rough, hard, uncultivated;
painful.

NBHL (2)

ἁνένδοτος non remissus, rigidus Ուր դժուարաւ լինի վաստակել. անտեղիտալի. կորդացեալ. կոշտ.

Կակղելով իբրեւ զերկիր դժուարավաստակ զխստութիւն մտաց նոցա. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 17։)


Դժուարատես

See full entry →

adj.

that sees, comprehends with difficulty;
obscure.

NBHL (1)

Աչքս զոր զարթուցեր՝ նայել ի սքանչելիս օրինաց քո, մի՛ լիցի ապուշ, կամ դժուարատես. (Լմբ. սղ.։)


Դժուարարձակ

See full entry →

adj.

indissoluble, difficult to loose.

NBHL (2)

δυσαπόσπαστος Դժուարալոյծ. դժուարաքակ. զոր կամ յորմէ դժուար է արձակել, քակել, կորզել, լուծանել.

Բռնաձիգ եւ դժուարարձակ կորզօղ ունելով բնութիւն. (Փիլ. իմաստն.։)


Դժուարաւ

See full entry →

adv.

with difficulty, hardly, painfully.

NBHL (3)

Դժուարաւ կարասցէ ասել զվարս սուրբ առաքինութեան նորա. (Եղիշ. ՟Ը։)

Դժուարաւ կարէ շիջուցանել, եւ կամ բնաւ ոչ. (Մխ. երեմ.։)

Լաւ ծառայի տէր դժուարաւ կարէ լինել. (Փարպ.։)


Դժուարափոխ

See full entry →

adj.

that changes with difficulty, immutable.

NBHL (1)

Յորժամ ճաշակելիքն իցէ պատճառ դառնութեան, դժուարափոխելի է. (Մխ. երեմ.։)


Դժուարափոփոխ

See full entry →

cf. Դժուարափոխ.

NBHL (1)

Յորժամ ճաշակելիքն իցէ պատճառ դառնութեան, դժուարափոխելի է. (Մխ. երեմ.։)


Դժուարափուտ

See full entry →

adj.

rotting with difficulty.

NBHL (1)

Նիւթն (տապանակի) դժուարափուտ եւ դժուարապատկանելի դէպ եղեւ լինել. (Փիլ. ել.։)


Դժուարաքակ

See full entry →

cf. Դժուարարձակ.

NBHL (1)

δυσκαθαίρετος qui aegre destrui vel vinci potest, δυσδιάλυτος vix dissolubilis Զոր դժուարին է քակել. որում դժուար է քակտիլ, տապալիլ. եւ Դժուարալոյծ օրինակաւ. անխզելի.


Դժուարաքնին

See full entry →

adj.

difficult to examine, to scrutinize.

NBHL (1)

Դժուարին ի քննել, յորոշել.


Դժուարընկալ

See full entry →

adj.

that has trouble in conceiving or understanding;
difficult to understand, ohscure.

NBHL (4)

δυσπαράδεκτος, δυσκάθεκτος molestus Որ դժուարաւ ընկալեալ կամ ընդունելի լինի, եւ պահի. անհաճոյ. դժկամակելի. ծանրատաղտուկ.

Դժուարընկալ լինէր բանն, եւ չախորժելի ամենայն լսողաց։ Յառ բազմութենէ՝ յիշատակացն դժուարընկալք լինիցին (բանքն). (Ոսկ. մ. ՟Ա. 16։ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 3։)

Իբրեւ աւելորդ ինչ բնական եւ դժուարընկալ։ Յորժամ ամբոխի առ ինքն նիւթն (աշխարհի), եւ դժուարընկալ լինի, կրթի ի քակտումն. (Առ որս. ՟Գ։)

Կամ իբր դժուարակալ. անսանձելի.


Դժուարիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be angry, enraged, vexed, offended;
to have trouble or difficulty.

NBHL (5)

δυσχεραίνομαι, χαλεπαίνω, δυσαρεστέω , σφαδάζω, ἅχθομαι moleste vel aegre fero, indignor, gravor եւ այլն. որ եւ ԴԺՈՒԱՐԱՆԱԼ. Դժկամակիլ. զայրանալ. նեղիլ. ծանր համարել. չախորժել. ընդդիմութիւն կրել.

Յորոց ի վերայ յիրաւի աստուած դժուարեալ։ Յերեսաց նոցա դժուարեալք։ Ոչ դժուարելով ընդ թափառանսն։ Ո՞ ոք ոչ դժուարեալ լիցի յամենայն քաղաքէ վարիլ. (Փիլ.։)

Ընդ անպատրաստիցն թերութեանց դժուարի։ Եւ ոչ յապտակելն դժուարեցար. (Նար.։)

Նա՝ որ ոչ հարկանի, ընդ վայրապար հարումն օդոյն դժուարի։ Զքրիստոս բժշկել մի՛ դժուարեսցուք. (Լմբ. ատ.։)

Իսկ յանզգայ իրս է Դժուարութիւն կրել բնութեան. հակառակ գտանիլ.


Դժուարիմաց

See full entry →

adj.

difficult to understand, ohscure, unintelligible.

NBHL (2)

Ոչ դժուարիմանալիս եւ դժուարուսանելիս նոցա զիմաստսն առաջի արկանեն. (Ոսկ. ղկ.։)

Այնմիկ՝ որ դժուարիմացն իցէ, բազում անգամ վերստին հասանելով գիտել. (Պղատ. ՟Ժ։)


Դժուարին

See full entry →

adj.

difficult, hard, impracticable, painful, laborious, fatiguing, grievous, unpleasant, vexatious, thorny, delicate, imposing;
heavy, weighty, onerous, rough, rugged.

NBHL (5)

ԴԺՈՒԱՐԻՆ որ եւ ԴԺՈՒԱՐ. δύσκολος, δυσχερής, χαλεπός եւ այլն. difficilis, operosus, molestus, gravis, durus, saevus Աշխատալի. տարժանելի. ծանր. խիստ. նեղիչ. սաստիկ. անհնարին. դժկամակելի. դժար, ծանտր.

Դժուարին է՝ որ զինչսդ ունին, մտանել յարքայութիւն աստուծոյ. (Մրկ. ՟Ժ. 23։)

Դժուարին առ հասանել է. (Եւս. քր. ՟Ա.)

Դժուարին կենդանի է մարդս առ ի սովորելն սննդեամբ ըստ հարկաւոր սահմանին. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)

ԴԺՈՒԱՐԻՆ. Իբր Հիւանդագին. դժուարաբուժելի. մերձ ի հոգեվարս.


Դժուարորս

See full entry →

adj.

difficult to be caught in hunting or fishing.

NBHL (3)

ԴԺՈՒԱՐՈՐՍ եւ ԴԺՈՒԱՐՈՐՍԱԼԻ. δυσθήρατος difficilis venatu, vel intellectu Զոր դժուար է որսալ, ըմբռնել՝ իրօք կամ մտօք.

Փոխադրեալն ոչ գտանիւր, դժուարագիւտ եւ դժուարորսալի գոլով։ Դժուարակարծելի եւ դժուարորսալի է՝ խարդախ արուեստիւք ստուերացուցեալ. (Փիլ.։)

Դժուարորսալի ճշմարտութեանն բան դիւրաւ կարէ փախչել յայնցանէ՝ որք ոչն զգուշանան. (Բրս. հայեաց.։)


Դժուարորսալի

See full entry →

cf. Դժուարորս.

NBHL (3)

ԴԺՈՒԱՐՈՐՍ եւ ԴԺՈՒԱՐՈՐՍԱԼԻ. δυσθήρατος difficilis venatu, vel intellectu Զոր դժուար է որսալ, ըմբռնել՝ իրօք կամ մտօք.

Փոխադրեալն ոչ գտանիւր, դժուարագիւտ եւ դժուարորսալի գոլով։ Դժուարակարծելի եւ դժուարորսալի է՝ խարդախ արուեստիւք ստուերացուցեալ. (Փիլ.։)

Դժուարորսալի ճշմարտութեանն բան դիւրաւ կարէ փախչել յայնցանէ՝ որք ոչն զգուշանան. (Բրս. հայեաց.։)


Դժուարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

difficulty, trouble, fatigue, distress, perplexity, intrigue, inconvenience, contrariety;
difficult point, knot, hinderance, obstacle;
asperity, rigidity;
բայց ոչ առանց դժուարութեան, but not without fatigue;
բառնալ զ—, to smoothe difficulties;
— կրել, to meet with difficulties;
—ս հանել, to make difficulties;
յաղթել դժուարութեանց, to overcome difficulties.


Դժուարուսումն, ման

See full entry →

adj.

difficult to learn;
who learns with difficulty.

NBHL (1)

Անտեղի եւ յոյժ դժուարուսումն՝ ասել եւ այլն. (Կիւրղ. գանձ.։)


Դժպատեհ

See full entry →

adj. adv.

indecent, unsuitable, unbecoming, unworthy, impertinent, loathsome;
—ս or —ս իմն, indecently, impertinently, slovenly.

NBHL (1)

Դժպատեհ իմն թուէր նաւահանգիստն առ ձմերել. (Գծ. ՟Ի՟Է. 12։)


Դժպարտեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to confound, to convince, to cover with shame.

NBHL (1)

Չարաչար պարտել կամ պարտաւորել.


Դժպհի

See full entry →

adj.

refractory, discordant, contrary, opponent, disagreeable, vexatious.

NBHL (1)

δύσχρηστος, ἅχρηστος incommodus, inutilis Դժկամակելի. անհաճոյ. ծանր եւ խիստ.


Դժպհիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be angry, enraged;
to resist, to oppose.

NBHL (1)

Դժոխերես դժպհելով հային ի նա. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 26։)


Դժրանք

See full entry →

cf. Դրժանք.

NBHL (1)

Դրժանք տերեւաթափ լինելոյ. (Լմբ. սղ.։)


Դժրեմ, եցի

See full entry →

va.

to defraud;
to deceive.

NBHL (3)

եւ չ. որ եւ Դրժել. Նենգել. դաւել. դաւաճանել. խարդախել. ստել. անիրաւել.

Դժրեաց զիշխանն։ Կա՛մ ըմբռնել, կա՛մ դժրել ի մահ. (Յհ. կթ.։)

Վասն առ միմեանս դժրելոյն (կամ դրժելոյն). (Լմբ. ատ.։)


Դի, ոց

See full entry →

s.

dead body, corpse;
carcass.

NBHL (4)

πτῶμα cadaver որ եւ ԴԻԱԿՆ, կունք. Գէշ. շաղիղ. մեռելոտի. մարմին մեռեալ կամ մեռելոյն. մեռել. լէշ. լաշ։ Ա՛յլ է եւ ԴԻՔ, դից։

Ցածոյց զդին նորա ի թաղել զնա. (՟Գ. Թագ. ՟Ժ՟Գ. 30։)

Գօսացելոց դիոց մարդկան. (Փարպ.։)

Դի կենդանի, եւ խօսուն մեռեալ։ Անկեալ դնիմ դի անկենդան։ Քան զմեռելութիւն քառօրեայն դիոյ. (Նար.։)


Դիագող

See full entry →

adj.

who lifts or plunders dead bodies;
who steals idols

NBHL (2)

Որ գողանայ զդի մեռելոյ, եւ զդիս՝ զկուռս.

Նա՛ ումեք ի մարդկանէ չէ՛ օրէն դիագող շրջել. այսինքն ի գողանալ զդի. (Եղիշ. յար.։)


Դիազարդութիւն, ութեան

See full entry →

s.

act of dressing a dead body;
act of embalming;
burial

NBHL (2)

Դիազարդելն, եւ իլն. դիապատութիւն. թաղումն.

Փոխի թագաւորական շքեղ եւ երեւելի դիազարդութեամբ. (Արծր. ՟Ա. 14։)


Դիազերծ առնեմ

See full entry →

sv.

to disinter, to strip dead bodies.


Դիաթաղ, աց

See full entry →

s.

grave-digger.

NBHL (1)

Որ թաղէ զդիակունս. մեռել թաղօղ.


Դիակապուտ, պտաց, ից

See full entry →

adj.

that strips dead bodies.

NBHL (1)

Դիակապուտ դառնային. աստուծոյ կապտելով յետ մարտի. (Եղիշ. ՟Գ։)


Դիակիր, կրաց

See full entry →

adj. s.

that carries, buries the dead.

NBHL (2)

Կրօղ կամ բարձօղ զդի. մեռելակիր. մանաւանդ նմանութեամբ.

Չէր արժան դիակիր լինել կենացն մայրն մարիամ կոյս. (Վրդն. աւետար.։)


Դիակնանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to become a corpse, to die.

NBHL (1)

Լինել կամ անկանիլ որպէս զդիակն.


Դիակողոպուտ

See full entry →

cf. Դիակապուտ.

NBHL (1)

Դիակապուտ, եւ առաւել Գերեզմանակրկիտ. մեռելը թալլօղ հանուեցընօղ.


Դիակոյտ, կուտի

See full entry →

s.

heap of corpses.

NBHL (1)

Ի դիակուտեալ մարմինս նոցա գթելով։ Ի փախստենէ սրոյն ի դիակուտեալ մարմինսն գլորելով. (Նիւս. մկ. բեթղ.։)


Դիահանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

burial, funeral procession, obsequies.

NBHL (2)

ԴԻԱՀԱՆՈՒԹԻՒՆ ԴԻԱՀԱՆՔ. κῆδος, ταφή, ἑκφορά funus, sepultura, elatio Հանել տանելն ի տանէ զմեռեալն ի թաղումն. թաղումն. սուգ մեռելոյ.

Եթէ որ ի դիահանացն գայցէ, պիղծ է, ո՞րչափ եւս առաւել որ ի պատերազմէն. (Ոսկ. տիտ.։)


Դիահանք, հանաց

See full entry →

s.

cf. Դիահանութիւն.

NBHL (2)

ԴԻԱՀԱՆՈՒԹԻՒՆ ԴԻԱՀԱՆՔ. κῆδος, ταφή, ἑκφορά funus, sepultura, elatio Հանել տանելն ի տանէ զմեռեալն ի թաղումն. թաղումն. սուգ մեռելոյ.

Եթէ որ ի դիահանացն գայցէ, պիղծ է, ո՞րչափ եւս առաւել որ ի պատերազմէն. (Ոսկ. տիտ.։)


Դիանամ, ացայ

See full entry →

va. vn.

cf. Դիեմ

NBHL (1)

cf. Դիել.


Դիապատեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Դիազարդեմ.

NBHL (1)

Պատմել զմեռեալն. պատնել.


Դիասնունդ՞՞՞լինիմ

See full entry →

vn.

to be nourished with a mothers milk, to suck milk from the breast.

NBHL (2)

ԴԻԱՍՆՈՒՆԴ ԴԻԱՍՈՒՆ ԼԻՆԵԼ. Սնանիլ դիելով զկաթն. կաթնասուն լինել.

Քարոզիւր դիասնունդ լինել. (Թէոդոր. մայրագ.։)


Դիասուն՞՞՞լինիմ

See full entry →

sv.

cf. Դիասնունդ՞՞՞լինիմ.

NBHL (2)

ԴԻԱՍՆՈՒՆԴ ԴԻԱՍՈՒՆ ԼԻՆԵԼ. Սնանիլ դիելով զկաթն. կաթնասուն լինել.

Քարոզիւր դիասնունդ լինել. (Թէոդոր. մայրագ.։)


Դիդրաքմայ, ից

See full entry →

s.

didrachm, piece of money;
cf. Երկդրամեան.

NBHL (1)

Սով սաստիկ եղեւ յեղղադա, մինչեւ գրուի միոջ վաճառել վեց դիդրաքմայի. (Եւս. քր. ՟Բ։)


Դիեմ, եցի

See full entry →

va.

to suck, to suck milk from the breast.

NBHL (4)

θηλάζω lacteo, sugo Ծծել զկաթն ի ստեանց մօր կամ դայեկի. դիանալ, իրօք կամ նմանութեամբ. ծիծ ուտել.

Մերթ որպէս Դիեցուցանել.

Դիել զմանկունս առաքինութեան. (Սկեւռ. աղ.։)

Երանելի ես դու ի կանայս զորոյ զստինդ դիեցաւ՝ որ կերակրէ զամենայն. (Եպիփ. ի կոյսն.։)


Դիեցումն, ման

See full entry →

s.

act of sucking.

NBHL (1)

Դիելն, Դիեցուցանելն. ծիծ ուտելը, եւ տալը.


Դիեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to suckle, to nourish with milk, to give suck.

NBHL (4)

որ եւ Դիացուցանել. Տալ դիել կամ ծծել. սնուցանել կաթամբ ստեանց. իրօք կամ նմանութեամբ. ծիծ տալ, կաթ տալ.

Յարեայ ընդ առաւօտն դիեցուցանել զորդին իմ. (՟Գ. Թագ. ՟Գ. 21։)

Դիեցուցեր կաթնասուն։ Դիեցուցանելով զկուսական քո սուրբ զկաթն. (Շար.։)

Զհոգեւոր կաթն դիեցուցանել մանկանցն եկեղեցւոյ. (Խոր. ՟Գ. 66։)


Դիզանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to gather;
to rise;
— հերաց, to bristle up, to stand.

NBHL (2)

διαδίδωμι, διαχύω diffundor որ եւ ԴԻԶԱՆԻԼ. Դէզ լինել ի վեր կոյս. բարձրանալ, ծառանալ, վերելս առնել զմիմեամբք. բարդիլ. կուտակիլ. ծաւալիլ.

Ճենճերն ի տապակէ անտի ելեալ դիզացեալ ծառանայր. (՟Բ. Մակ. ՟Է. 5։)


Դիզանեմ, դիզի

See full entry →

va.

to amass, to gather, to heap up, to pile, to accumulate, to sheaf;
to pile up;
to raise, to make straight.

NBHL (1)

ԴԻԶԱՆԵՄ որ եւ ԴԻԶԵԼ. Կուտել. բարդել. դնել ի վերայ միմեանց. շեղջել. դիզել.


Դիզանիմ, դիզայ

See full entry →

vn.

cf. Դիզանամ.

NBHL (3)

Դիզել, եւ դիզանալ. կուտակիլ. բարձրանալ. եւ Բազմանալ ի վերայ միմեանց. խռնիլ.

Ծուխ խնկոյն ելանէր դիզանէր իբրեւ զամպ։ Ծուխն՝ որ դիզանէր, նշան լինէր գործոյն. (Եզեկ. ՟Ը. 11։ ՟Ա. Մակ. ՟Դ. 20։)

Եւ ի դիզանել ի վերայ նորա ժողովրդոցն. (Ղկ. ՟Ժ՟Ա. 29։)


Դիզեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Դիզանեմ.

NBHL (1)

Կոհակս լեռնաձեւս յարուցանէ՝ դիզելով ի վերայ միմեանց. (Սարգ. յկ. ՟Բ։)