Definitions containing the research յո : 10000 Results

Սխալ

See full entry →

adj. s.

wrong, mistaken, faulty;
less;
fault, error, mistake;
միով — ամս քառասուն, years wanting one.

NBHL (1)

σφάλμα error, lapsus. Վրիպումն. սխալանք. խորոտումն յուղղութենէ. պակասութիւն. գթումն. յանցանք. զառանցանք.


Սխալակ

See full entry →

adj.

staggering, reeling, tipsy, drunken.

NBHL (1)

Իսկ որք ասենն, եթէ ծառն եղեւ պատճառ բանալոյ աչանցն, յոյժ սխտոլակ է։ Սխալակ է շինուած եւ կազմութիւն մարմնոյ (յայժմուս). որք ի յարութեան առանց պակասման յառնեն. (Վրդն. ծն. եւ Վրդն. ել.։)


Սխալականութիւն, ութեան

See full entry →

s.

fallibility.

NBHL (1)

Զի վերայ բուսեալ առաքինութեան զօրութիւն որ յոգւոջն էր՝ քակեաց հնութեան սխալականութիւննն. (Փիլ. ել. ՟Ա. 7։)


Սխալակիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to stagger, to reel, to be a staunch toper, to be tipsy.


Սխալակութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Սխալակումն.

NBHL (2)

Դեռ երեք ժամ է, եւ ոչ աղայոց է ժամ ուտելոյ, թող թէ կատարեալ արանց արբեցութեան եւ սխալակութեան. (Տօնակ.։)

Զոմանս տեսի ... պատճառաւ արամունեան յարբեցութիւն եւ ի սխալակումն խոտորեալ. (յն. լոկ, յարբեցութիւն). (Բրս. յուդիտ.։)


Սխալակումն, ման

See full entry →

s.

drunkenness, intoxication.

NBHL (2)

Դեռ երեք ժամ է, եւ ոչ աղայոց է ժամ ուտելոյ, թող թէ կատարեալ արանց արբեցութեան եւ սխալակութեան. (Տօնակ.։)

Զոմանս տեսի ... պատճառաւ արամունեան յարբեցութիւն եւ ի սխալակումն խոտորեալ. (յն. լոկ, յարբեցութիւն). (Բրս. յուդիտ.։)


Սխալաւոր

See full entry →

cf. Սխալական.

NBHL (1)

Զհետ յոռեացն եւ անպիտանեաց եւ սխալաւորաց եւ վրիպելեաց ընթանայցեմք. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 5։)


Սխալեմ, եցի

See full entry →

vn.

cf. Սխալիմ.

NBHL (2)

ՍԽԱԼԵՄ ՍԽԱԼԻՄ. σφάλλω . (յորմէ fallor ). διαπίπτω , παραπίπτω erro, labor, oberro, cado, incido, offendo, pecco παραλλάττομαι, παροράω praetereo. Գրի եւ ՍՂԱԼԵԼ. Սխալ ինչ գործել. վրիպիլ. մոլորիլ. խոտորիլ. յանցանել. պակասել. կասիլ. գայթել. գթել. ի դերեւ ելանել. Խալտենալ, մլրիլ, սահիլ .... իսկ Սխալել ի ծննդենէ է վիժել. ὡμοτοκέω foetum crudum pario, abortum facio.

Արջառ նոցա ոչ սխալեաց ի վրիպեցաւ։ Սխալեալ են խորհուրդք նորա։ Սխալեալ անկան ի մեծամեծ մեղս վասն կանանց։ Կոյր կուրի յորժամ առաջնորդէ, սխալէ։ Ի ժամանակի՝ յորում սխալեսցի ոտն նոցա։ Զի ուսանիջիք զիմաստութիւն, եւ մի սխալիցիք։ Խօսեցայ ընդ քեզ ի սխալելն քում, եւ ասասցեր՝ թէ ոչ լուայց քեզ։ Ոչ սխալեցաւ բան մի յամենայն բարեաց, այլ՝ ամենայն ինչ եղեւ։ Ոչ սխալէին բան մի (ի կարգէ հրամանացն)։ Եւ ոչ էր բան սխալեալ յարքայէ, զոր ոչ մեկնեաց նմա.եւ այլն։


Սխալեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to cause to commit faults, to lead into error;
to cause to sin.

NBHL (1)

Սխալեցուցանեն եւ յանցուցանեն պատրօղ զգայութիւնք, ախտք, եւ այլն. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)


Սխալոտ

See full entry →

cf. Սխալական.

NBHL (1)

Ընդ սխալոտ մարմնով կապեալ եմք։ Սխալոտ եւ դիւրայանց հասակիս (մանկութեան)։ Տկար եւ սղալոտ եմք մարդիկ։ Զընկերն այպանէ ստութեամբ գոլով եւ ինքն սխալոտ բնութիւն։ Ոչ է մարթ չգալ գայթագղութեան՝ վասն սխալոտ եւ նիւթական բնութեանս. (Ի գիրս խոսր.։ Սարկ. աղ.։ վանակ. յուրախացիրն։ Լմբ. առակ.։ Երզն. մտթ.։)


Սխրանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to admire, to be charmed, astonished, to marvel, to wonder, to be extremely surprised, wrapped in wonder, amazed, to stand thunderstruck.

NBHL (1)

Ի ժամանակի փրկութեան զարթեաւ, եւ սխրացեալ՝ յոչինչ երկիւղէ. (Սիր. ՟Խ. 7։)


Սխրացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to ravish, to enrapture, to delight, to strike with admiration, to charm, to be the delight, the charm of.

NBHL (1)

Այսպիսի անզգայուքս (յն. զգալեօքս) արուեստասիրութեամբք սխրացոյց զաչս. (Նիւս. թէոդոր.։)


Սկաւառակ, աց

See full entry →

s. ast.

plate;
disk;
— գլխոյ, scull, cranium.

NBHL (1)

Հարկանի յումեմնէ սակերբ գլուխն, եւ վերացեալ մասն ինչ յոսկերէ սկաւառակին. (Խոր. ՟Բ. 84։)


Սկեսրայր, առն, այրի

See full entry →

s.

father-in-law;
cf. Կեսրայր.

NBHL (1)

Ի սկեսրայրէն իւրմէ ի յուդայէ. (Բրսղ. մրկ.։)


Սկզբնագունութիւն, ութեան

See full entry →

s.

preexistence, antiquity.

NBHL (1)

ἁρχαιότης antiquitas, vetustas, praeexistentia. Նախկնութիւն. հնութիւն. յառաջագոյութիւն.


Սկնդիկ

See full entry →

s.

cf. Սկնդուկ.

NBHL (1)

Սկնդուկս կոչել զհամբաւեալսն իբրեւ զյուշկապարիկս. (զբնակեալս յամայութեան). (Միսայէլ խչ.։)


Սկնդուկ, դկի

See full entry →

s. adj.

forlorn, desolate, deserted wife;
barren.

NBHL (1)

Սկնդուկս կոչել զհամբաւեալսն իբրեւ զյուշկապարիկս. (զբնակեալս յամայութեան). (Միսայէլ խչ.։)


Սկուտեղ, կտեղ, կտեղի, տեղբ

See full entry →

cf. Սկտեղսկտեղ.

NBHL (4)

Տուր ինձ ասէ այսր ի վերայ սկտեղ զգլուխն յովհաննու մկրտչի, եւ բերաւ գլուխն նորա ստկեղբ. (Մտթ. ՟Ժ՟Դ. 8. 11։ Մրկ. ՟Ղ. 25. 28։)

Ով խակութեան, յորում սկտեղ ուտէր զմիսն, ի նմա զգլուխ առդնէր. (Բաբիղ. յհ. մկ.։)

Զարծաթեղէն սկտեղն ետ։ Առ սկտեղն արծաթի, եւ տար ընդ քեզ յարքունիսն։ Տալ ինձ սկտեղբ այսու զգլուխն յովհաննու. (Ճ. ՟Բ.։)

Զայն որ կիզուն բնութիւն՝ ի ներքս ի սկտեղն արգել, սակայն ճառագայթքն արուեստագիտին աստուծոյ անբոլորելի սկուտեղն լցեալ բոլորեն շուրջ զաշխարհաւ. (Փիլ. յովն.։)


Սկսական, ի, աց

See full entry →

adj.

begun or beginning.

NBHL (1)

Բոլորն սոցունց եղականք են, եւ եղականքս՝ սիսական. եւ ամենայն եղեալ եւ սկսեալ՝ յումեմնէ վեհագունէ եւ յանսկզբնէ գոյացեալ լինի. (Բրսղ. մրկ.։ 18)


Սղանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to become briefer or shorter, to shorten;
to become or get dearer, to rise in price.

NBHL (1)

Սուղգ եւ սղացեալ ասի։ Սուղ է այբն, եւ ըստ երկամանակի սղանայ ի տեղւոջ. յորժամ սղի, եւ սղացելոյ վերաբերին երկու բաղաձայնք. (Երզն. քեր.։)


Սղարեմ

See full entry →

va.

cf. Պաշարեմ.

NBHL (1)

Զիշխանութիւնըն պինդ կալեալ, եւ ըղլամբրոն յոյժ սըղարեալ. (Վահր. ոտ.։)


Սղացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to shorten, to make brief;
to raise the price of.


Սղեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Սղացուցանեմ.


Սղոցաձուկն, ձկան

See full entry →

s.

saw-fish.

NBHL (1)

Վիշապ ձուկն իբրեւ զդփին, յորոյ ի ճակատուն կայ ոսկր սղոցաձեւ. ասի եւ սղոց. որպէս եւ ի յն. πρίων serra.


Սղոցեղջիւր

See full entry →

adj.

having saw-shaped horns.

NBHL (1)

Էրէ վայրի, կամ գազանն թողոփա ասացեալ, յորոյ ի գլուխն կայ եղջիւր կամ ոսկր սղոցաձեւ.


Սղութիւն, ութեան

See full entry →

s.

brevity;
exiguity;
dearness, costliness, high price.

NBHL (1)

Սուղ գոլն. սակաւութիւն. նուազութիւն. յորմէ եւ թանկութիւն.


Սմբակ, աց

See full entry →

s.

hoof;
առ — պզտորել զջուրս, to foul or muddy water by walking through it.

NBHL (1)

Առաքինական սմբակօք ջարդեսցուք՝ զգլուխ վիշապին. (Նար. յովէդ.։)


Սմբակակոխ լինիմ

See full entry →

sv.

"cf. Սմբակակոխ առնեմ."

NBHL (2)

Հինիւ սմբակակոխ արարեալ զսահմանս հայոց։ Բազում արեան ճապաղիս ի նոցանէ հեղուին՝ սմբակակոխ արարեալ. (Խոր. ՟Ա. 12։ Յհ. կթ.։)

Յառաջագոյն սմբակակոխ էին դիւաց. (Նար. յովէդ.։)


Սմբակակոխեմ

See full entry →

va.

to trample down with cavalry.

NBHL (2)

Հինիւ սմբակակոխ արարեալ զսահմանս հայոց։ Բազում արեան ճապաղիս ի նոցանէ հեղուին՝ սմբակակոխ արարեալ. (Խոր. ՟Ա. 12։ Յհ. կթ.։)

Յառաջագոյն սմբակակոխ էին դիւաց. (Նար. յովէդ.։)


Սմբակահամ

See full entry →

adj.

tasting like water fouled by horses.

NBHL (1)

Որ ունի զհամ պղտոր ջրոյ կոխոտելոյ ի սմբակաց կամ յոտից.


Սնամահակ ելանեմ

See full entry →

sv.

to be baffled, balked, disappointed, deceived.

NBHL (1)

Որ զելիոնի պարիսպն շինեցին, եւ ի վարձուցն սնամահակք ելին։ Եբեր փուշ. վրիպեցի ի յուսոյն, եւ սնամահակ ելի յաշխատութենէն. (Ճ. ՟Գ.։ Ոսկ. ես.։)


Սնանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to become empty, to be emptied.

NBHL (1)

Է որ յուղղոյն սնանալոյ, եւ որ իստամոքսէ խանգարելոյ։ Յուղղոյն սնանալոյ՝ եւ ի մտաց իսկ անկանի մարդ. (Եզնիկ.։)


Սնանիմ, սնայ

See full entry →

vn.

to be nourished, fed, maintained;
to be brought up, reared, educated, instructed.

NBHL (1)

Սնաւ ի յերկրիդ յունաց. (Եղիշ. ՟Գ։)


Սնապարծ, ից

See full entry →

cf. Սնապարծիկ.

NBHL (3)

Սնապարծ, որ յոչ գոյսն իւր մեծաբանէ, եւ առաւել քան զոր էն՝ երեւել ձեւանայ. (Բրս. հց.։)

Սնապարծ յուսահատ. (Նար. ՟Ծ՟Զ։)

Ըզսուտ եւ զսնոտի եւ զսնոտապարծ բանս։ Զնապարծ իմաստութիւնն յունաց ճշմարիտ վարվարդապետութեամբ եղծանէր։ Զանլուռ բերան բազմախօսին, եւ եւ ըզսնապարծ բան յիմարին. (Վեցօր. ՟Ա։ Ճ. ՟Գ.։ Յս. որդի.։)


Սնապարծիկ

See full entry →

adj.

vain-glorious, conceited, vain, boastful, bragging, swaggering, bullying.

NBHL (1)

Ըզսուտ եւ զսնոտի եւ զսնոտապարծ բանս։ Զնապարծ իմաստութիւնն յունաց ճշմարիտ վարվարդապետութեամբ եղծանէր։ Զանլուռ բերան բազմախօսին, եւ եւ ըզսնապարծ բան յիմարին. (Վեցօր. ՟Ա։ Ճ. ՟Գ.։ Յս. որդի.։)


Սնավաստակ

See full entry →

adj.

working uselessly, loosing one's labour.

NBHL (1)

Վիշապաձուկն զորսորդաց ձկունս յորովայն իւր ամայէր, եւ սնավաստակ մնալ որսորդացն լինէր. (Կաղանկտ.։)


Սնգիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to neigh, to snort.

NBHL (1)

Ձի որ սնդի ի պառիկել եւ ի հանգչել, եւ յուշ պառկի, լաւն այն է եւ աղէկն. (Վստկ. ՟Յ՟Է։)


Սնկիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be costive, constipated, bound.

NBHL (2)

յորմէ եւ Սնկութիւն. Բառ ռմկ. որպէս Պնդանալ որովայնի. եւ նմանութեամբ նեղլիլ. նեղութիւն. անձկութիւն. չքաւորութիւն.

Երբ լուծ (այսինքն զոյգ) լինին աշխատօղք, յորդորին եւս առաւել ի գործն, եւ չսղանան ի սնկեցողսն։ (Գովելի գաւառապետն) արիութեամբ լնու զսնկութիւն եւ զկարիք սնկողացն. (Վստկ. ՟Մ՟Ի՟Թ. եւ ՟Թ՟Է։)


Սննդակից, կցի, կցաց

See full entry →

adj. s.

nursed, bred or brought up together, coetaneous;
familiar, friend, comrade, fellow.

NBHL (1)

Զսննդակցիւ զգայութեամբ շաղեալք. (Դիոն. ածայ.։)


Սննդարար

See full entry →

cf. Սննդական.

NBHL (1)

Տղայոցն ի քրիստոսի կաթն սննդարար. (Երզն. լս.) (տպ. ըսանդարար)։


Սննիկոն

See full entry →

s.

chrytomancy, divining by means of barley;
—ս արկանել, to divine by -.

NBHL (2)

Ի սննիկոնս, յուռութս։ Պահարան եւ սիբնկոն. (Մանդ. ՟Ի՟Զ. եւ ՟Թ։)

Սննիկոնք, հմայողական դիւթութիւնք։


Սնոտի, տւոյ, տւոց, տեաց

See full entry →

adj.

useless, vain, futile, frivolous, worthless;
chimerical, idle.

NBHL (3)

Ցանկացան իբրեւ գարեղէն նկանակի՝ աստուծոց օտարաց սնոտւոց։ Յուսացեալ են ի սնոտիս, եւ խօսին զունայնութիւն։ Անձինք մեր տաղտկացեալ են ի սնոտի հացէս։ Սպասեցի ամսոց սնոտեաց։ Սնոտիք պատահեսցեն նմա։ Սնոտիս զսնոտւովք պատէք։ Ի վերայ սնոտի յուսոյն նոցա։ Մի՛ յուսալ ի մեծութիւն սնոտի.եւ այլն։

Սնոտի յոյս։ Սնոտի կարծիս։ Ոչ ի պարծանս սնոտի փառասիրութեան. (Եղիշ.։)

Սնոտիք սնոտեաց, ամենայն ինչ սնոտի է. (Սեբեր. ՟Է. յորմէ եւ Բրսղ. մրկ.։)


Սնուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to nourish, to feed, to maintain;
to foster, to instruct, to breed, to bring up.

NBHL (1)

Յոյժ բռնութեամբ սնուցեալ էր զկամս իւր. (Վանակ. յոբ.։)


Սոխակ, աց

See full entry →

s.

nightingale, philomela, luscinia;
porphyrio (a waterfowl);
— երգէ, գեղգեղէ, the nightingale sings.


Սողնակ, աց

See full entry →

s. mech.

reptile;
bolt;
slide, slide-valve.

NBHL (3)

Հնազանդ եղեւ խրատու օձաճաշակ սողնակին. (Վանակ. յոբ.։)

ՕՁԱՃԱՇԱԿ ՍՈՂՆԱԿ. Եւայ, օրինակ զգայութեան իբր սողնակի, ճաշակօղ ի պտղոյն պատրանօք բանսարկու օձին.

Միտքն՝ որ ի գլուխ առակեալ է (որպէս ադամ), հնազանդ եղեւ խրատու օձաճաշակ սողնակին, որով զմահ ընկալաւ. (Վանակ. յոբ.։)


Սողոբայ

See full entry →

cf. Սիղղոբայ.

NBHL (1)

Բառ ինչ փոխել յորոց անդն, եւ կամ անցանել զմիով սողոբայիւ. (Պրպմ.։)


Սողոսկիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to crawl often, to creep, to meander, to wind, to go trailing along;
to be introduced or brought in;
cf. Սողմիմ.

NBHL (1)

Նեստոր ասէր զկիւրեղ սողոսկեալ յապողինարի հայհոյութիւն. (Շիր. քրոն.։)


Սողոսկումն, ման

See full entry →

s.

insinuation, introduction;
cf. Սողոպումն.

NBHL (1)

Ընդէ՞ր ստէ օձն. լպրծ եւ սողոսկումն որդւոցն առաջի եդ զերբայութիւն իրացն. (Փիլ. լին. ՟Ա. 34։)


Սողոսկուտ

See full entry →

adj.

slippery, failing, fleeting, perilous, deceitful.


Ջրածուփ

See full entry →

adj.

working in the water (fisher).

NBHL (1)

Ջրայոյզ ջրածուփ ձկնորսացն մանկունք. (Փարպ.։)