Definitions containing the research յո : 10000 Results

Սաղարթաւորիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Սաղարթանամ.


Սաղարթափթիթ

See full entry →

adj.

sprouting, budding.


Սաղմաբոյն մզանք

See full entry →

sn.

amnios, secundine, after-birth;
matrix, womb, uterus.


Սաղմնառեմ, եցի

See full entry →

vn. va.

to conceive, to be with child;
cf. Յղանամ.

NBHL (1)

Եղիսաբէթ զյովհաննէս սաղմնառեաց։ Սաղմնառեաց ամուլն. (Ոսկ. յաւետիս.։)


Սաղմնառութիւն, ութեան

See full entry →

s.

conception;
cf. Յղութիւն.

NBHL (2)

Սաղմնառութիւնն եղիսաբեթի։ Ի վեցերորդում ամսեանն սաղմնառութեանն յովհաննու. (Տօմար.։ Ոսկ. յաւետիս.։)

Սկսեալ ի սաղմնառութէանն յովհաննու, եւ յաւետեաց կուսին. (Մեկն. ղկ.։)


Սաղմոսաբանեմ, եցի

See full entry →

va.

to repeat the psalms;
to compose psalms.

NBHL (1)

Եւ մեք սաղմոսաբանեսցուք, եւ յոլովս գրեսցուք եւ չափեսցուք. (Առ որս. ՟Թ։)


Սաղմոսանուագ

See full entry →

cf. Սաղմոսասաց.

NBHL (1)

Զնմանէ իսկ նշանակէ սաղմոսանուագն։ Ի սոյն եւ սաղմոսանուագն յորդորէ. սաղմոսանուագն եւ ի ճանապարհին իսկ որոգայթ եդեալ ասէ. (Ագաթ.։ Խոսր.։)


Սաղմոսասաց, աց

See full entry →

adj. s.

reciting, singing psalms, praising;
psalmist.

NBHL (1)

ψάλτης յորմէ Փսաղտ. psaltes, psalta, psalmista ψάλλων cantor ἰεροψαλτής sacrorum cantor ᾅδων, ᾅδουσα cantor, cantatrix. Որ սաղմոս ասէ կամ երգէ. երգիչ սաղմոսաց. սաղմոսերգու. սաղմոսանուագ. տես (՟Դ. Թագ. ՟Գ. 15։ ՟Ա. Եզր. ՟Է. 27. 46։)


Սաղմոսարան, աց

See full entry →

s.

psaltery, harp, decachord, dulcimer, tympanum;
psalter, psalm-book.


Սաղմոսերգող

See full entry →

cf. Սաղմոսերգու.


Սաղմոսերգու, աց

See full entry →

s.

psalmist, psalm-signer.

NBHL (1)

Ձայն բազմութեան սաղմոսերգուաց լսելի եղեւ քաղցր յոյժ. (Խոր. ՟Բ. 85։)


Սաղմոսերգութիւն, ութեան

See full entry →

s.

psalm-singing, psalmody.

NBHL (1)

Զվկայութիւնս ի վերայ բերէ ի սաղմոսերգութենէն։ Որպես եւ սաղմոսերգութիւնն ասէ. (Ոսկ. հռ. եւ Ոսկ. եփես.։)


Սամարուհի, հւոյ

See full entry →

s.

Samaritan.

NBHL (1)

Ընդ սամարիա (անցանէր), որպէս զի աշակերտեսցէ զսամարուհին։ Սամարուհւոյ անունն, յորմէ քրիստոս ջուր խնդրեաց, փոտինա։ Շնորհել սամարուհւոյ կենդանի ջուր. (Երզն. մտթ.։ Վանակ. հց.։ Ոսկիփոր.։)


Սամետայք, տայց

See full entry →

cf. Սամետիք.

NBHL (1)

Սամետէ՝ բեւեռքն (խաչի). (Նար. յովէդ.։)


Սամիթ, մթի, մթոյ

See full entry →

s.

anise, dill;
fennel;
— վայրենի or ծովային, samphire, crithmum.

NBHL (1)

Օձի աչք յորժամ ցաւիցեն, երթայ ուտէ ղումրայ, այսինքն սամիթ վայրենի, եւ ողջանայ. (Վեցօր. ՟Թ։)


Սամիք, մեաց

See full entry →

s. fig.

yoke, wooden collar for draught oxen;
whip-staff, tiller-shaft, tiller ropes.

NBHL (2)

Կապիցես սամետիւք լուծ նմա. լուծ զաստուածընկալ խաչն կենարարին ասէ. սամիք աստուածութիւնն եւ մարդկութիւն անորոշելի միութեամբ միացեալ ... քանզի էր աստուածութիւնն ի մարմնի առանց բաժանելոյ. (Նար. յովէդ.։)

Իբրեւ զնաւապէտ ոք վստահ յուղղիչ եւ ի սամիս նաւին առաքիութեան նստեալ։ Զսամեաց բուռն հարկանիցեն, եւ ուղղիչս նաւին եկեղեցւոյ լինիցին։ Ամենայն ընկղմեալ կորնչիցի, յորժամ սամիքն ուղղիչ նաւին չիցեն ի միջի։ Զսամիսն ուղղիչն (կամ ուղղչին) որ շրջշրջիցէ՝ ունիցի ի ձեռինն. (Ոսկ. փիլիպ. եւ Ոսկ. տիմ. եւ Ոսկ. տիտ.։)


Սայթաք

See full entry →

adj.

fickle, inconstant, unsteady, changeable;
agile, quick, nimble.

NBHL (1)

Գայթոտ. դիւրասահ. յողդող. դիւրափոփոխ. եւ խոտորեալ. զարտուղի. եւ Աջողակ. արագաշարժ.


Տիտան, այ, ի

See full entry →

s. chem.

cf. Տիտանիք;
Titan;
titanium.


Տիտեռն, ռան

See full entry →

s.

crocodile.

NBHL (1)

Աքիս եւ մուկն, եւ տիտեռն յոստին (այսինքն ցամաքային), եւ մկնաքիս եւ գենառիւծ. (Ղեւտ. ՟Ժ՟Ա. 29։)


Տիրաբար

See full entry →

adv.

cf. Տիրապէս.

NBHL (1)

Օրհնեալ տիրաբար ի քումդ էութեան։ Որ զմարմնացեալն տիրաբար ի յորովայնի քում կրեցեր. (Նար. ՟Ծ՟Բ։ Շար.։)


Տիրաբնակ

See full entry →

adj.

where God lives or dwells.


Տիրագոյն

See full entry →

cf. Բուն.

NBHL (1)

Ի ձեռն ի՛սկ եւ տիրագոյն զգայութեանցն։ Իսկագոյնեւ տիրագոյն է իմաստուն աղքատն՝ քան զանզգամ մեծատունն։ Սոքա բունք տիրագունաւն ի նոսա մտօք կուրացեալ են. (Փիլ.։)


Տիրապէս

See full entry →

adv. adj.

lordly, imperiously, authoritatively, sovereignly, absolutely;
in effect, properly, truly, verily;
proper, own, real, true, genuine, veritable;
— ազատ, really free;
— հաւատք, true faith;
— բարի, real good;
— խօսելով, properly speaking;
եթէ — կամիս գիտել, if you will to know thoroughly.


Տիրավաճառ, աց

See full entry →

adj.

selling one's master.

NBHL (1)

Աստուածամարտ եւ տիրավաճառ լինի յուդա. (Տօնակ.։)


Տիրատեաց

See full entry →

adj.

hating one's master.

NBHL (1)

Շուն տիրատեաց եղեն հրէայքն, յորժամ զեգիպտոսի փոխածն անդրէն խնդրէին. (Համամ առակ.։)


Տիւփոն

See full entry →

s.

typhon.

NBHL (1)

Բառ յն. դի՛ֆօն. τύφων . յորմէ թ. դուֆան. Մրրիկ. փոթորիկ. հողմ մրրկեալ իբր ծուխ կամ հուր.


Տիփտիկոն, ի

See full entry →

s.

diptycha.

NBHL (1)

Ի տիփտիկոնն՝ յորում կարգ եպիսկոպոսացն սահմանի, գրեալ է. (Լմբ. առ ոսկան.։)


Տխատիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to grieve, to fret, to be afflicted, sorry, to deplore, to bewail;
to be in mourning for.

NBHL (1)

θρηνέω lamentor, lugeo ἁλγέω doleo. Տխրիլ յոյժ. ի թուխս եւ ի ցաւս համակիլ. թախծիլ. սգալ. ցաւագնիլ ոգւով.


Տխեղծանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to be spoiled, disordered, corrupted.

NBHL (1)

Տխեղծանան եւ զգայութիւնք (ի գինւոյ). (Պիտ.։)


Տխմար, աց

See full entry →

adj.

simple, foolish, idiotic, ignorant.


Տխմարաբար

See full entry →

adv.

sillily, foolishly, senselessly, ignorantly.

NBHL (1)

Կարի իմն ասէ տխմարաբար հարցանես։ Ասեն ոմանք, եթէ՝ յոյժ տխմարաբար զիմաստասիրութիւն արհեստ արհեստից ասացից գոլ. (Սեբեր. ՟Է։ Սահմ. ՟Ժ՟Բ։)


Տխրալի

See full entry →

cf. Տխրալից.

NBHL (1)

Սեաւք խոշորագոյնք եւ յոյժ տխրալիք զտեղին փոխաբերեցին։ Մաքրել հոգւոյն ջուրբք զտխրալի նսեմութիւն ախտից. (Արծր. ՟Դ. 12։ Շ. մտթ.։)


Տխրալից

See full entry →

adj.

full of sadness or affliction, greatly dejected, oppressed with sorrow.

NBHL (1)

Սեաւք խոշորագոյնք եւ յոյժ տխրալիք զտեղին փոխաբերեցին։ Մաքրել հոգւոյն ջուրբք զտխրալի նսեմութիւն ախտից. (Արծր. ՟Դ. 12։ Շ. մտթ.։)


Տխրանք

See full entry →

s.

cf. Տխրութիւն.

NBHL (1)

Ծաղր ասէ՝ ո՛չ այտիւքն անկեալ հնչումնն եռանդեամբ արեանն, այլ զանապակ եւ զանխառն տխրանաց՝ զուարթութիւնն։ Ի տրտմութիւնս զյոլով մասն տխրանացն ի բաց բառնայր. (Բրս. գոհ. եւ Բրս. յուդիտ.։)


Տկար, աց

See full entry →

adj.

feeble, weak, debilitated;
powerless, impotent, infirm, languid, faint;
small, slight, slender, trifling;
fragile, frail.

NBHL (2)

Նեղեցին զտկարն եւ զանզօրն։ Զտնանկն եւ զտկարն։ Մարդ տկար եւ սակաւ եւ ստրկաւ ժամանակեան։ Զձեռս տկարմխիթարեցեր։ Տէր տկար առնէ զհակառակորդս իւր։ Հոգիս յօժար է, բայց մարմինս տկար։ Պատսպարա՛ն լերուք տկարաց։ Իբրեւ տկար անօթոյ առնիցեն պատիւ կանանց։ Տկար յոտից։ Առին դրաստուք զամենայն տկարս. եւ այլն։ Որք առողջ են մարմնով՝ ձեռնատու լինել տկարաց։ Տկարի եւ զրկելոյ է պէտք օգնութեան. (Շ. թղթ.։ Խոսր.։)

Տկար է բնութիւնս, եւ յոյժ տկար ի լիութիւն իմաստից. (Համամ առակ.։)


Տկարամտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

weak-mindedness, slowness, stupidity, dulness, imbecility.

NBHL (1)

Այսու երդմամբս հաստատեաց զտկարամտութիւն մեր ի յոյս նորին փրկագործութեանն. (Լմբ. սղ.։)


Տկարանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to lose strength, to become weak, to be weakened, to decay;
to become infirm, unwell, indisposed, poorly, to fall sick;
to be incapable, unable;
to have the weakness to;
to be scandalized;
— ի հաւատս, to be of little faith;
որում —նայ եւ ոչ ինչ, nothing is impossible with Him.

NBHL (1)

ἁσθενέω, ἑξασθενέω infirmor, imbecillis sum Տկար եւ անկարօղ գտանիլ. թափիլ. յուժոյ. նուազիլ. յետնիլ. լքանիլ. հիւանդանալ. ախտանալ. ուժէ ինկնալ, վատուժնալ, անճրկիլ, հիւանդընալ, զայիֆնալ.


Տկուտ

See full entry →

adj.

low, hollow, intrenched.

NBHL (1)

Կային ի տկուտ վայրս թագուցեալ ի սաստիկ հնչմանէ հողմոց. (Վանակ. յոբ.։)


Տհաս, ից

See full entry →

adj. fig.

unripe, immature;
very young, ignorant, unpracticed, inexpert, raw, crude.


Տհասութիւն, ութեան

See full entry →

s.

unripeness, immaturity, crudeness, crudity;
ignorance.


Տղայ, ոց

See full entry →

s. fig.

infant, baby, child;
stripling, youth, lad;
simple-minded, innocent;
novice, ignorant;
— մանուկ, little child.

NBHL (5)

Ի տղայոց մինչեւ ցստնդիացն։ Իբրեւ զտղայս՝ որ ոչ տեսին զլոյս։ Փափկացուսցէ զմարմին նորա իբրեւ զտղայոյ։ Ժողովեցէ՛ք զտղայս ստնդիացս։ Ծերք եւ տղայք.եւ այլն։

Տղայոցն անմեղաց ընդէ՞ր տիրիցեն դեւքն. (Եզնիկ.։)

Տղայ էր իսրայէլ. եւ ես սիրեցիզնա։ Ի վերայ մանկան միոյ տղայոյ։ Ի տղայ մանկանցն բերանոյ զստինսն ի բաց կորզէին։ Ի բերանոյ մանկանց տղայոց. եւ այլն։

Տղայ մտաց է ոչ մերձաւորօքն ամփոփել, այլ անյայտ յուսովք յորդորիլ ի յայտնի վնասս. (Բրս. վաշխ.։)

Յայտնեցաւ առաքելոցն տղայոց։ Տղայք գոլով արհեստի բանարարութեան։ Տղայ գոլով աստուածային իմաստիցն. (Լմբ. պտրգ.։)


Տղայաբար

See full entry →

adv.

like a child, childishly, girlishly.

NBHL (1)

παιδικῶς sicut puer, et pueriliter. Իբրեւ զտղայ. ըստ օրինակի տղայոց. տղի պէս. լօճուգ կիպի.


Տղայաբարոյ

See full entry →

cf. Տղայաբարու.

NBHL (1)

ՏՂԱՅԱԲԱՐՈՅ կամ ՏՂԱՅԱԲԱՐՈՒ νηπιωδέστερος (որ եւ տղայագոյն) Ունօղ զբարս տղայոց. մանկաբարոյ. պարզամիտ. խակամիտ. տխմար. տգէտ. տղայ. եւ Տղայական.


Տղայաթաղ

See full entry →

cf. Տղայաթաղումն.

NBHL (1)

ՏՂԱՅԱԹԱՂ ՏՂԱՅԱԹԱՂՈՒՄՆ. Թաղումն մանկանց տղայոց. կարգ պաշտաման ի թաղման նոցա.


Տղայաթաղումն, ման

See full entry →

s.

child's funeral.

NBHL (1)

ՏՂԱՅԱԹԱՂ ՏՂԱՅԱԹԱՂՈՒՄՆ. Թաղումն մանկանց տղայոց. կարգ պաշտաման ի թաղման նոցա.


Տղայական, ի, աց

See full entry →

adj.

childish, puerile, infantine;
boyish, girlish.

NBHL (1)

νηπίεος, νηπιαῖος, παιδικός infantilis, puerilis. Սեպհական տղայոց եւ տղայութեան. մակական.


Տղայակից լինիմ

See full entry →

sv.

to be a child like the others.

NBHL (2)

ՏՂԱՅԱԿԻՑ ԼԻՆԵԼ. συννηπιάζω una cum aliis infans sum. Կցորդ կամ նման լինել այլոց տղայոց.

Ե՞րբ շրջեցաւ ընդ մարդկան, եթէ ոչ յորժամ ծնաւն ընդ նոսա ի կնոջէ, եւ տղայակից եղեւ, եւ աճակից, եւ կատարելակից. (Աթ. ՟Ա։)


Տղայահեղձ

See full entry →

adj.

smothering, drowning children.

NBHL (1)

Հեղձուցիչ տղայոց ի ջուր.


Տղայասնոյց

See full entry →

s.

nurse.

NBHL (1)

κουροτρόφος parvulos nutriens. Սնուցիչ եւ դարմանիչ տղայոց.


Տղայերամ

See full entry →

adj.

where is an assemblage of children.

NBHL (1)

Ուր իցէ երամ տղայոց. խմբեալ ի տղայոց.