Definitions containing the research առ : 10000 Results

Ներքոյ

adj. s.

under, nether, lower;
prep. adv. —, ի —, under, below, beneath;
in, within, through, inwardly, inside;
ի — արկանել, to subdue;
ի — կացեալ, անկեալ, subject, submissive, dependent, cf. Հպատակ;
պատել ի —, to line, to cover on the inside;
—ք, the inside, interior.

· Calfa

NBHL (3)

Լեառն փշրէ զոր ի ներքոյն ունի, որպէս եւ ադամ գլորեալ մանրեաց զներքոյսն իւր. (Իսիւք.։)

Զչարութիւն ի ներքոյ ոստայնանկէ։ Զգիրն՝ որ ի վերոյ ունէր զաւետիս կենաց, եւ ի ներքոյ զդառնութիւն մահու. (Խոր. ՟Ա. 27։ Եղիշ. ՟Բ։)

առաւել քան բանիցն քարոզութեամբ՝ պարտ էր անձամբ ի հաւանութիւն զներքոյ կացեալսն ածել. (Սարկ. քհ.։)


Ներքուստ, ի ներքուստ

adv.

internally, inwardly;
below, beneath;
inside, within, inwardly;
from beneath, from below.

· Calfa

NBHL (1)

Ծնեալն ի վերուստ ի հօրէ՝ լինի ի ներքուստ ի կուսէն մարիամայ. զի ի ներքուստ ծնեալքս յառաջագոյն՝ ի վերուստ ծնցին երկրորդ անգամ, այսինքն յաստուծոյ. (Աթ. ՟Ա։)


Ներքս, ի ներքս

adv.

in, into, inside;
մտանել ի —, to go in, to enter;
ընկալաւ զնա ի —, he took him in, he received him;
եդաք ի — ի սենեակն, we placed it in the room.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ի ներքսածական, որպէս թէ յառաջ ոչ գոլով, եւ յետոյ, ի ներքս մուծեալ. (Նիւս. ի սքանչ.։)


Ներքսագոյն

adj.

interior, internal, innermost.

· Calfa


Ներքսադրութիւն, ութեան

s.

intercalation.

· Calfa

NBHL (1)

Բացադրութիւն առնելով զամենայն չարեաց, եւ ներքսադրութիւն անչարութեան ըստ անմեղ մանկանց. (Ոսկ. գծ.։)


Ներքսակողմն

s.

interior, the inside part.

· Calfa

NBHL (1)

Դուռն առ ի շեղ ի ներքսակըողմն (կամ ի ներքսակողմ) ի մոխիր անդր (կամ անդ). (՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Գ. 6։)


Նեցուկ, ցկի

s.

stay, staff, prop;
sustainer, support, upholder, buttress;
—ս արկանել, to prop, to stay, to support;
— ամրութեան լինել ումեք, to be a support of, to uphold, to sustain, to protect;
— կալ հաւատոց, to support religion, to be a supporter of religion;
cf. Յենարան.

· Calfa

NBHL (2)

Աթոռ, ցուպ, եւ նեցուկ հաստատութեան է համբերութիւնս՝ առաքինութեանցն. (Իսիւք.։)

Օգնական հոգւոյն ախտից զառաքինութեան զօրավիգն արմատս հաստատութեան նեցուկ տուեալ։ Արք բարիք՝ սիւնք են ժողովրդոց, ամենեցուն նեցուկ լինելով՝ զօրէն տան՝ մեծաց քաղաքաց եւ քաղաքավարութեան. (Փիլ. այլաբ. եւ Փիլ. ել. ՟Ա. 21։)


Նզոված, ի, ոյ

s. adj.

anathema;
excommunicated.

· Calfa

NBHL (1)

Յետ նզովածոյ անտի ձախողակի շառափնատ կապարճս դարձուցեալ։ Վասն նզովածին՝ որ ի վրանի նորա թաղեալ կայր. (Եփր. յես.։)


Նիազութիւն, ութեան

s.

want, necessity, indigence.

· Calfa

NBHL (1)

Զանանկութիւն, եւ զկարօտութիւն, զնիազութիւն, եւ զանփառութիւն մատուցանեն քեզ. (Եւագր. ՟Ժ։)


Նիզակաբուն, բնի

s.

spear-staff or spear-shaft.

· Calfa

NBHL (2)

Կարկառ զնիզակաբունն իւր, եւ թաթաւեաց ի մեղու անգ. (Եփր. թագ. (որ ի սուրբ գիրս ասի ծագ գաւազանի)։)

Նիզակաբնաւն ի կառափն մատուցեալ ծեծէր. (Բուզ. ՟Ե. 4։)


Նիզակակից, կցի, կցաց

s. adj.

fellow-soldier, comrade;
ally, confederate;
allied, leagued, confederate.

· Calfa

NBHL (1)

Աղաչեմ զձեզ քաջ նիզակակիցք իմ։ Զտնոյնն ուսոյց ամենայն նիզակակից գործակցաց իւրոցն առաքելոց. (Եղիշ. ՟Ե։)


Նիզակաւոր

s.

lancer, pikeman, halberdier;
— աստղ, lance-shaped meteor.

· Calfa

NBHL (1)

Գունդք նիզակաւորացն։ Ախոյենացն նիզակաւորացն ռազմ արարեալ։ Նիզակաւորքն առեալ ընկենուին. (Բուզ. ՟Ե. 5։)


Նիզակընկէց լինիմ

sv.

to throw down one's arms and desert, to abandon one's post, to flee.

· Calfa

NBHL (1)

ՆԻԶԱԿԸՆԿԷՑ ԼԻՆԵԼ. λειποτάκτη desertio. Ի բաց ընկենուլ զնիզակն առ ահի. լքանել զդաս, եւ փախչել ի պատերազմէ.


Նսեհ

s. fig.

breath, puff;
destiny, fate, fortune;
վեհ —, high destiny;
վայելել ի —, to prosper, to lead a happy life.

· Calfa

NBHL (1)

Ստորիջեալ ընդ լուսանցսն մանրամաղ փոշետեսակութիւն, վսամական սթափառումն ի սէ օդոյն զմիմեամբք հոլովեալ. (Մագ. ՟Լ։)


Նիտամ, ացայ, ացի

va.

to invent, to contrive to frame, to hatch, to plot.

· Calfa


Նիրհեմ, եցի

va.

cf. Նիրհեցուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

ՆԻՐՀԵՄ եւ ՆԻՐՀԻՄ, եցայ. ձ. νυστάζω dormito καθυπνόω obdormio, -isco. Նիրհ առնուլ. թմբրիլ ի քուն. ննջել. մրափել, բարեւտել.


Նիրհումն, ման

s.

cf. Նիրհ.

· Calfa

NBHL (1)

Վայրապար եւ անչափ նիրհումն ուստի՞ գայցէ։ Այսպիսի նիրհումն լինի, յորժամ դանդաղկոտ ոգին լինիցի ի պատուիրանս տեառն. (Բրս. հց.։)


Նիւթական, ի, աց

adj.

material.

· Calfa

NBHL (2)

Իմաստասէրք գոլով՝ կամեցան յամենեւիմբ նիւթականացն յաննիւթականսն ամբառնալ. (Սահմ. ՟Ժ՟Է. յորմէ եւ Մագ. ՟Ծ՟Է։)

Հրամայէ մովսէսի առնել օձ նիւթական, եւ զնիւթոյն անուն ի մէջ ոչ բերէ. (Եղիշ. խաչել.։)


Նիւթապաշտութիւն, ութեան

s.

idolatry;
materialism.

· Calfa

NBHL (1)

Խոզից անուամբ կոչի նիւթապաշտութիւնն, որ մասն ունի մաքրութեան միայն զպաշտելն. (Լմբ. յանառակ.։)


Նիւթարկութիւն, ութեան

s.

the subject proposed.

· Calfa

NBHL (1)

Ի մէջ արկումն նիւթոյ. յառաջ բերեալ նիւթն.


Նիւթեմ, եցի

va.

to spin, to twist;
to weave, to plait;
to prepare, to form, to project, to design;
to cause, to produce, to excite;
to contrive, to machinate, to plot;
— զնենգութիւն, to weave plots or snares, to conspire, to plot, to lay snares;
դաւ —, to frame or plot a treacherous design, to hatch treason;
կործանումն —, to ruin, to cause the ruin of;
չարիս — ումեք, to meditate evil against a person, the ruin of;
— խորհուրդս չարութեան, to meditate gloomy, foul or heinous thoughts;
— անձին չարիս or զկորուստ, to contrive one's own ruin;
— նիւթ, to accumulate;
— զգործն, to undertake, to execute, to put into execution;
լրբենի սէր նորա մահ նիւթեաց նմա, his infamous passion cost him his life.

· Calfa

NBHL (5)

ՆԻՒԹԵԼ. παρασκευάζω, κατασκευάζω, συγκατασκευάζω praeparo, molior, nitor, probro, conscisco συρράπτω , ἁναπλάττω, σύστημι consuo, struo, comminiscor եւ այլն. Հայթայթել, որպէս թէ հիւթելով հիւթել. նօթճել. կազմել. պատրաստել. մեքենայել. հնարիլ. ջանալ. ճարտարել. յարմարել. յերիւրել. կարկատել. կցկցել. խոխոտել. պատճառել. առթել.

ՆԻՒԹԵԼ. առաւել նմանութեամբ, Իրակերտել զչար կամ բարի ինչ. περιπλέκω, συμπλέκω implico, complico, connecto τεκταίνω fabrico.

Եկա՛յք առէք ի ձեզ զփոխարէնս սիրոյն, զոր նիւթեցէք (որպէս բրաբիոն) զուարթառատ սիրով. (Ոսկ. ի նեռն.։) cf. ՀԻՒԹԵՄ։

Նիւթեցին ի վերայ նորա պատճառս նենգութեան։ Բասիլիդէս նիւթեաց պիղծ աղանդին իւրոյ պատմութիւնս խոտորնակս։ (Անյայտ գիրք) նիւթեցան յոմանց ի հերձուածող մարդկանէ. (Եւս. պտմ.։)

Զայգի կամ զանգ յափշտակելով՝ նախանձ նիւթի։ յորմէ յաւիտենական կեանքն նիւթի. (Լմբ. առակ.։)


Նիւթութիւն, ութեան

s.

materiality.

· Calfa

NBHL (1)

Ջրեղէն են նիւթութիւնքն (սառին), եւ քարեղէն են զօրութիւնքն. (Կոչ. ՟Թ։)


Նիւթումն, ման

s.

machination, plot.

· Calfa

NBHL (1)

Ատելութիւն դորա, եւ բոլոր նիւթումն կորստեան՝ ոչ այլ ինչ, եթէ ոչ տրտմութիւն տեառն աստուծոյ. (Մագ. ՟Լ՟Բ։)


Նխոթեմ, թի

va.

to push with force, to drive or thrust in, to fix.

· Calfa

NBHL (2)

Էառ նա ցուպ մի մեծ, եւ եհար նխոթ (կամ նըխո՛թ) զորովայն եւ զդանձակ նորա, եւ անդէն սատակեաց. (Եւս. պտմ. ՟Ղ. 46։)

ՆԽՈԹԵՄ διωθέω protrudo, intrudo, transfigo. որ եւ ԸՆԽՈԹԵԼ. ռմկ. խօթել. այսինքն Խթել. առխթել. մխել. մղել. (յն. տիօթէ՛օ.).


Նկանակ, աց

s.

roll, manchet;
քանի՞ —աց ունիք, how many loaves have you?.

· Calfa


Նկատեմ, եցի

vn.

to see, to look at, to regard, to observe, to examine, to consider, to contemplate, to reflect, to ponder on;
to show or pay regard to.

· Calfa

NBHL (4)

σκέπτομαι, ὀράω, ἑφοράω, θεωρέω, ὅπτομαι specto, aspicio, aspecto, intueor, contueor, considero, cerno, video οἱκάζω conjicio στοχάζομαι conjecto ἁπείδω prospicio ἁκριβόω diligenter exploro ἑμβατέω, ἰστορέω exploro եւ այլն. Նայել. դիտել. տեսանել. աչօք բացօք կամ մտօք՝ դէմ յանդիման. յառել զաչս. ակնարկել. զննել. լրտեսել. քաջ նշմարել եւ որոշել. (նկատ. լծ. թ. նիյաթ, նիյէթ, դիտումն մտաց. իսկ նկատել աչօք, նազար էթմէք ... պ. նիկեահ քէրտէն .... cf. ԴԻՏԵՄ. պ. տիտեն)

Նկատեսցես քեզ զճանապարհն։ Գնացին նկատել զերկիրն. Գիտէ զառաջինն եւ զհանդերձեալսն նկատել։ Հազիւ նկատեմք զերկրաւորս։ Բաւական լինիցին նկատել զաշխարհս։ Զօրհաս մահուն դէմ յանդիման առ ի դժոխս նկատէին։ Զնա՝ նկատեալ խորհրդով եւ կանխագիտութեամբ աստուծոյ. եւ այլն։

Ոչ նկատեալ նախ զչարն, որ ի գոյացութիւն իրին էր տեսանել։ Զբովանդակ նկարագիրն փառացն հօր դէմ յանդիման նկատել. (Յհ. կթ.։)

Ի կիր արկ յիս զամենայն մեքենայս՝ զինչ եւ առ միտս քո նկատեսցի. (Ճ. ՟Ա.։)


Նկատիչ

adj.

regarding, observing, contemplating.

· Calfa

NBHL (1)

Տեսօղ հեծութեան, նկատիչ թշուառութեան։ Անտեսիցն՝ յուսով տեսելոցն՝ աստէն նկատիչք. (Նար. ՟Ի՟Գ. ՟Ձ՟Բ։)


Նկատութիւն, ութեան

s.

cf. Նկատումն.

· Calfa

NBHL (2)

Ոչ զմարմնոյ ինչ յօդուածոց յայտ առնէ, այլ զմտաց բանիցն նկատութիւն. (Սեբեր. ՟Է։)

Լուա՞յք զառակս, ծանեա՞յք զնկատումն (զդէմյանդիման տեսութիւն)՜ Ամենեւին լուսաւորութիւն, եւ նկատումն փրկութեան (այսինքն ակնարկութիւն կամ նայեցաք փրկարար). (Նար. ՟Խ. ՟Հ՟Զ։)


Նկատումն, ման

s.

observation, contemplation;
regard, consideration.

· Calfa

NBHL (2)

Ոչ զմարմնոյ ինչ յօդուածոց յայտ առնէ, այլ զմտաց բանիցն նկատութիւն. (Սեբեր. ՟Է։)

Լուա՞յք զառակս, ծանեա՞յք զնկատումն (զդէմյանդիման տեսութիւն)՜ Ամենեւին լուսաւորութիւն, եւ նկատումն փրկութեան (այսինքն ակնարկութիւն կամ նայեցաք փրկարար). (Նար. ՟Խ. ՟Հ՟Զ։)


Նկարագիր, գրաց

s. adj.

description;
picture, painting;
representation, likeness, portrait;
delineation, design, plan, model, form;
style;
text;
cf. Նկարագիծ;
painted;
described;
պատկերակերպ —, portrait, likeness;
— բնութեան, the picture of nature;
ըստ —գրին, literally;
մեկնել ըստ —գրին, to explain literally.

· Calfa

NBHL (11)

Որ է լոյս փառաց, եւ նկարագիր էութեան նորա. (Եբր. ՟Ա. 3։)

Նկարագիրս զայս յայտ առնէ. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 3։)

Նկարագիրս ոչ միայն զայն գուշակէ՝ որ երեւինն, այլ՝ եւ այլ ինչ բազում։ Երկու անուանք (սառայի եւ հագարու) էին ի նկարագիրն, եւ յանուանն ցուցանէր բազում ինչ. (Ոսկ. գղ.։)

Ի ձեռն առեալ զքաջ նկարագիրն մակաբայեցւոց՝ ընթեռնոյր ի լսելիս ամենեցուն. (Եղիշ. ՟Ը։)

Նկարագրաւն ... իսկ առ ի միտս։ Ըստ նկարագրին ... իսկ ըստ մարգարէութեան, եւ այլն. (Նախ. առակ. եւ Նախ. ես. եւ Նախ. եզեկ.։)

Այսոքիկ ըստ նկարագրին. (բայց թուի թէ առ մարդեղութիւն փրկչին առակաւոր բանս մեզ հայի. Գէ. ես.։)

Ըստ նկարագրիս բանի։ Ըստ նկարագրի ճառիս. (Բրսղ. մրկ.։)

Ընկէց զինքն առաջի նկարագիր պատկերի վկային. (Ճ. ՟Ա.։)

ՆԿԱՐԱԳԻՐ. ἰστορία αὑτή ipsa historia γραφή littera. Բուն պատմութիւն, գրութիւն, ճառ սուրբ գրոց. գիրն ըստ ճառին. բնագիր.

ՆԿԱՐԱԳԻՐ. ա. ζωγραφήμενος pictus ad vivum. որպէս Նկարագրեալ. կենդանագրեալ. օրինակեալ. եւ Նովին բառիւ գրեալ.

Եւ զայս տհեսանելով յանշունչս եւ ի մարդս՝ զգեղեցկութեան նկարագրաց զգործս. (Փիլ. նխ. ՟բ. (յն. մի բառ, գեղեցկագրաց).)


Նկարագրական, ի, աց

adj.

representative;
descriptive;
picturesque;
characteristic;
literal;
— իմաստիւք, literally.

· Calfa

NBHL (2)

Որ ինչ հայի առ նկարագիրն կամ առ նկարագրութիւն, ըստ ամենայն առման. իբր γραφικός, διαγραφικός, χαρακτηριστικός եւ այլն.

առ ամենայն հասակ՝ այս պատուէր նկարագրական նորոգ մատենի ողբոց նուագի. (Նար. ՟Գ. իբր օրինականական կամ ստորագրական։)


Նկարագրեմ, եցի

va.

to paint, to represent;
to portray, to depict, to paint, to describe, to give a description of;
to characterize.

· Calfa

NBHL (3)

Նկարագրեաց զպատկեր մանկանն եւ զհօրն եւ զմօրպն։ Նկարագրեալ պատկեր աստուծոյ եւ տեառն մերոյ փղկչին յիսուսի քրիստոսի։ Մարդակերպ նմանութեամբ նկարագրեմք։ Պատկեր թագաւորական յառաջ կապարեայ նկարագրի։ Հիւսունք, նկարագրողք, եւ անդրիաստեղծք։ Ձեռն տայ նկարագրել զքարինս ճշգրտագործ նմանահանութեամբ. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ. եւ ձ։ Յհ. իմ. պաւլ.։ Շ. մտթ.։ Նիւս. բն.։ Արծր. ՟Ե. 8։)

ՆԿԱՐԱԳՐԵԼ. Ըստ նմանութեան պատկերիհ գծագրել, տպաւորել. դրոշմել. ստորագրել. ստուերագրել. ճառել.

Նկարագրել զպատկեր ճառի սորտ չեմ բաւական. քանզի առաւելու գեղեցկութիւն սորա քան զերանգս իմ. (Եփր. ի ստեփ.։)


Նկարագրութիւն, ութեան

s. rhet.

painting, representation, portrait, image, figure, delineation, sketch;
description;
hypotyposis, imagery.

· Calfa

NBHL (2)

Ի նկարագրութիւնսն ո՛չ որ զպայծառութիւն դեղոցն ունի, այլ որ զչափաբերութիւն յօդաչափութեանն, նա է գովելի. (Արշ.։)

Համբաւ նորա ելից զքաղաքն յաղագս առաքինութեանն, այլեւ մարմնոյն նկարագրութեան. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)


Նկարադրոշմ, ից

s.

character, letter.

· Calfa

NBHL (2)

χαρακτήρ character. Իբրեւ նկար դրոշմեալ գիր. նշանագիր, տառ.

Բարբառեալ նոյնպէս, բայց գրեն այլափոխ նկարադրոշմիւք։ Հասարակ եւ նոքա նկարադրոշմս նշանաց ունէին զառաջինն։ Նովին նշանագրօք եւ նկարադրոշմիւք զատուցեալս է տեսանել. (Նախ. ՟ա. թագ. ըստ ձեռ։)


Նկարակերպ

adj. s.

painted, diversified with colours, variegated, checkered;
embroidered;
painting, image.

· Calfa

NBHL (1)

Ձեւ խաչին նկարագրեալ երեւէր ի հանդերձսն քան զամենայն ոստայնանկաց նկարս, կամ աշխատագործ նկարակերպ պայծառ. (Ճ. ՟Բ.։)


Նկարակերտեմ, եցի

va.

to paint;
to embroider.

· Calfa

NBHL (1)

ՆԿԱՐԱԿԵՐՏԵԼ. Յօրինել որպէս նկարակերտ. ճաճանչաւուխտ առնել.


Նկարակերտութիւն, ութեան

s.

painting;
embroidery.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենայն ձեւ քառակուսի, որ ի նկարակերտութիւնս, կամ յայլ նիւթս աշխարհի. (Շ. թղթ.։)


Նկարացոյց, ուցի

adj.

representing a picture or image.

· Calfa

NBHL (1)

Ողբալով յանձինս իւրեանց վասն նկարացոյց հրամանին առ ի նկարել զպատկերս նոցա՝ պիղծ եւ անօրէն թագաւորին. (Ագաթ.։)


Նկարեմ, եցի

va.

to paint;
to represent, to figure, to form;
to depict, to describe, to write;
— ի միտս, to imagine, to fancy, to picture to oneself;
— ի գրի, to write, to describe.

· Calfa

NBHL (8)

Նկարեաց յակոբ զգաւազանսն ըստ բանի տեառն. (Եփր. աւետար.։)

Զահագին օր գալստեան քո նկարեա՛ առաջի աչաց իմոց. (Եփր. աղ.։)

առնու կաւ, եւ նկարէ աչս. (Պիտառ.։)

ՆԿԱՐԵԼ. որպէս Ստուերագրել. ստորագրել. օրինակել. յանդիման առնել՝ իբրեւ ի պատկերի.

Յամենայն ժամ առաջի աչացն նկարէ զմահ։ Որպէս եւ նկարեմս այժմ (մտօք). (Պիտ.։)

Զպօղոս յամենայն ժամ խորհրդոյ ակամբ առաջի իւր նկարէր. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)

Զենումն՝ որ նկարեաց յօրէնս, գուշակեցաւ ի մարգարէս, բաշխեցաւ յառաքեալս. (Նար. յովէդ.։)

առակ օրինակի նկարեցաւ անդ։ Յորում նկարեալ է խորհուրդ մարգարէից։ Ի փոքուն նկարեաց զմեծն, եւ ի մարմնականն զհոգեւորն. (Իգն.։)


Նկարիչ, չի, չաց

s.

painter;
կենդանագիր —, portrait painter;
կին —, paintress.

· Calfa

NBHL (2)

Բարձրամտեալ նկարչացն՝ ասէին, մեր արուեստս լոյս է. զի ծերք եւ տղայք հասարակաց վերծանեն, եւ զգիրս սուրբս սակաւք ընթեռնուն։ Լինի ժողով, եւ քննեալ արդարացուցին զգրիչս, եւ եդին յառաջ քան զնկարիչս. Կաղանկտ.։ Ըստ օրինակի նկարչաց միանգամայն դրոշմեցին քեզ պատկեր առաքինութեան. (Ոսկ. ՟բ. տիմ.։)

Գեղեցիկ նկարիչք զառ ի մէնջ եդեալ պատկերն. (Բրս. ողորմ.։)


Նկարուն

cf. Նկարէն.

· Calfa

NBHL (1)

Վէտս ի վերայ սգոյ մի՛ առնիցէք. զոր առնեն արիւնաներկս՝ ասղամբ ծեծելով՝ կերպարանս նկարունս. (Վրդն. ղեւտ.։)


Նկնութիւն, ութեան

s.

meanness, baseness, lowness, smallness, shabbiness.

· Calfa

NBHL (1)

Մարդ զքար քանդակեալ՝ առ աստուածացոյց. եւ յանչափ մեծութենէ յայսչափ նկնութիւն իջուցեալ պաշտէ. (Կոչ. ՟Զ։)


Նկրտեմ, եցի

va.

to push on, to induce, to incite;
to promote, to advance.

· Calfa

NBHL (2)

Տալ նկրտիլ. մեծապէս կրթել, յառաջ վարել.

Հաւանի նմին, որ ի մնացական բարիսն զինքն նկրտէ. (Լմբ. առակ.։)


Նկրտիմ, եցայ

vn.

to endeavour, to exert oneself, to take pains, to make great efforts, to strive hard, to do one's best.

· Calfa

NBHL (5)

Ի յառաջադէմսն նկրտեալ եմ. (Փիլիպ. ՟Գ. 13։)

Ի վեր՝ վերամբարձ թուէի միշտ նկրտիլ ըստ ոգւոցս իմն աստուածարելոց։ Յօժարութեամբ ամենայն սրտմտութեամբ նկրտէին, ձգտեցուցանէին զինքեանս առ ի յընթացս փութոյ. (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. լիւս.։)

Նկրտի իբրեւ զպակասեալ ինչ յարժանեացն տեառն։ Որ վասն այսպիսեացս նկրտէր՝ ասելով, ահա մեք թողաք զամենայն. (Բրս. հց.։)

Որք յառաւելըն նկրտին, առ ի նըւազըն տկարանան. (Շ. խոստ.։)

Այսպէս յառաջ նկրտեցաւ, վերջնոցն ողջոյն ետ՝ մոռացաւ։ Նկրտեաց ի վատթարէն ի բարին. (Լմբ. ի շ. եւ Լմբ. կան. բենեդ.։)


Նկրտումն, ման

s.

advancement, progress;
effort, study, diligence.

· Calfa

NBHL (2)

Նկրտիլն. ձկտումն. բերումն. փոյթ. յառաջադիմութիւն.

Զառ ի յաստուածայինսն նկրտումն. (Լաստ. ՟Ժ։)


Նմանաբանութիւն, ութեան

s.

imitating a person's voice or speech, mimicry.

· Calfa

NBHL (1)

Յենթադատութենէն զզօրութիւնն, այսինքն զնմանաբանութիւն ի ճահ ասելով (ի վերծանութեան)։ Բարուց բարկացողին կամ ողոքողին յառաջ բերել զնմանաբանութիւն ձայնիւ եւ ձեւով. (Երզն. քեր.։)


Նմանագոյն

adj. adv. cf. Նման.

· Calfa

NBHL (3)

Բերի ամենայն ոք միշտ ըստ բնութեան առ նմանագոյնն իւր. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)

Նմանագոյն ձայնիւ եւ երջանիկն Պօղոս վկայէ։ Անկանել երկրորդ անգամ ընդ նմանագոյն թշուառութեամբք։ Օրինակս ինչ նմանագոյնս առաջի դնէ. (Պիտ.։ Նիւս. կուս.։ Սարգ. յկ. ՟Ե։)

Նմանագոյնս եւ մեք զնոյնս ի կիր արկցուք։ Ի նոյն յարեալ զժամանակսն այլազգեաց ի վերայ յառնելոյ. եւ նմանագոյն. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Նմանագործ

adj. s.

counterfeited;
counterfeiter.

· Calfa

NBHL (1)

Կենդանագրութիւնս այնքան ճշգրտահանս եւ նմանագործս բոլորի, մինչ զի որպէս թէ զկենդանական արձակել բարբառս. (Պիտ.։)


Նմանակիր

adj.

subject to the same feeling or passions.

· Calfa

NBHL (1)

Ի միասին խառնեալ. եւ նմանակիր արդեօք ըստ ամենայնի եղեալ ի ձեռն նմանութեան. (Պղատ. տիմ.։)


Նմանակից, կցի, կցաց

adj.

cf. Նման;
imitating, following.

· Calfa

NBHL (1)

Եղեւ ի նմանութիւն տկարութեանս մերոյ, զի արասցէ զմեզ նմանակիցս փառաց իւրոց. (Բուզ. ՟Ե. 28։)