their.
· Calfa
Ընդդէմ բերեալ քոյդ բանից զառ ի նոցանէսն. (Պրպմ. ՟Թ։)
Կերպարանս ինչ հանդիպեցուցեալ նոցայոյն առնել զհանդիպումնն. (Փիլ. ել.։)
Զիմս խառնեալ ընդ նոցին պարտիս, եւ ի նոցայոցն զառ իս դառնութիւն կրկին առաւելեալ. (Նար. ՟Ծ։)
Զնոցայոցն բաշխմանց պարզուիւն առ իւրեանց տարբերութիւնսն բազմացուցանեն. (Դիոն. ածայ.։)
Պարծիմք ազգակցօքն, նոցայոքն բերկրիմք արամբք, զզօրացուցիչն փառաւորեմք. (Սարկ. պատկ.։)
musical, harmonious, cadencer, melodious.
· Calfa
Որպէս երաժշտական ոք զթուլացելովք աղեօք քնարին բախեալ զկտընտոցն՝ ոչ ի ճահ նուագաւոր ածէ զմատնն. յն. ոչ ըստ թուոյ յառաջ ածէ զնուագն. (Նիւս. կազմ.։)
to present the wine-cup, to hand a wine-glass.
· Calfa
Չորեքտառեան առատաբաղխ վարդապետութեան ճաշակ նուագաւորեալ պաշտեն. (Թէոդոր. կուս.։)
music, song, melody.
· Calfa
Խառնելով եւս զքաղցր նուագերգութիւնս ձայնիցն. (Պիտ.։)
Չորքն ի նոցանէ պարզաբար առ նուագերգութիւնս առեալք. (Յհ. իմ. ատ.։)
brief, laconic.
· Calfa
βραχυλόγος brevis in loquela. Սակաւաբան. համառօտախօս.
diminutive, decreasing;
— պատկեր, negative picture.
· Calfa
Եւ որ եւ՛ս է նուազական առակեալ սարդն, եւ ոստայն նորա դիւրեղծ. (Համամ առակ.։)
cf. Նուազիմ.
· Calfa
Պա՛րտ էր այլայլելոյն աճել եւ նուազանալ։ Եհաս՝ իմաստութեան ինձ նուազանալ, եւ առաւելուլ ոչ բարւոյ ցանկութիւն։ Նուազանայցէ՞ ի ձեռն այնորիկ տրտմութեան պատճառք. (Արիստ. շարժ.։ Նար. ՟Ծ՟Ե։ Նիւս. կազմ.։)
Ի հոգւոյ անտի Մովսէսի առեալ տայր ծերոցն, եւ ի նմանէ ոչ նուազանային անհատական շնորհք մարգարէութեան. (Լմբ. հանգ.։)
to diminish, to reduce in bulk, to make less, to lessen, to reduce;
to deduct, to abate, to retrench, to abbreviate, to shorten;
to lower, to disparage, to depreciate;
to extenuate, to emaciate, to attenuate;
to eclipse, to throw into the shade;
— զդինս, to lower the price, to cheapen;
— զարժէս, to depreciate, to debase the value.
· Calfa
Սպառնալեօք նուազեցուցեր զերկիր։ Նուազեցուցանեն զազգս մեղք. (Ամբ. ՟Գ. 12։ Առակ. ՟Ժ՟Դ. 34։)
Չկամի իսկ զվաստակսն քո նուազեցուցանել. զի՞ իսկ ասիցեմ նուազեցուցանել. զանայն ինչ առնէ եւ հնարի, զի զքեզեւ փոքումբք պսակեսցէ. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 3։)
to diminish, to grow less, to decrease;
to be lessened, abated, lowered, brought down;
to be eclipsed.
· Calfa
կամ ՆՈՒԱԶԵՄ, եցի. չ. ὁλιγόομαι, ἑλάττομαι , σμικρίνομαι ad pauca reducor, immunuor, diminuor ὐστερέω, ἑκλείπω, ἁπορέω եւ այլն. deficior, destituor, desino եւ այլն. Նուազ լինել կամ գտանիլ. պակասիլ. յետնիլ. սակաւանալ, թողանալ. ամփոփել. սպառիլ. կասիլ. տկարանալ. քիչնալ, պակսիլ, վար ինջնալ, դադրել սկսիլ, հատնիլ, քաշուիլ.
Ամք ամպարշտաց նուազեսցին։ Նուազեալ էր կամ նուազեաց ջուրն յերեսաց երկրի։ Նուազեաց ջուր ի տկէ անտի։ Գետն նուազեսցէ եւ ցամաքեսցէ։ Ցամաքեցաւ գինի, նուազեաց ձէթ։ Ցամաքեցաւ որթ, նուազեաց թուզ եւ նուռն։ Կատարեալք, եւ ոչ իւիք նուազեալք։ Իցէ նուազեալ յիմաստութենէ։ Դադարեցան աղօրիք, զի նուազեցան։ Անասունք նոցա ոչ նուազեցան։ Բազմածինն նուազեաց յորդւոց։ Սուգ առցէ երկիր, եւ նուազեսցի ամենայն բնակչօք իւրովք։ Ամենեքին մեղան, եւ նուազեալ են ի փառացն աստուծոյ։ Զի դուք մի՛ նուազիցիք եւ մի՛ իւիք շնորհօք։ Գիտեմ նուազել, գիտեմ առաւելուլ։ Ի մտանելոյ ի հանգիստ նորա գտանիցի ոք ի ձէնջ նուազեալ.եւ այլն։
Էջ յորովայն կուսին Մարիամու՝ ոչ նուազելով ի ծոցոյ հօր։ Մի քան զմի առաւելեալ եւ նուազեալ. (Շ. ընդհ.։)
Առանց օդոյ նուազի լոյս ճառագայթից իւրոց (այսինքն արեւու). (Եղիշ. ՟Ը։)
Բազում քեզ նուազէ, զի ժամանեսցես առ նորա նուազութիւն. (Բրս. բարկ.։)
cf. Նուազումն.
· Calfa
Ի սով եւ ի ծարաւ, եւ ի ծարաւ, եւ ի մերկութեան, եւ ի նուազութեան ամենայնի։ Խորովեսցէ ի նոցանէ եւ կերիցէ, եւ վասն նուազութեան յամենայնէ թաքուսցէ յանձկութեան եւ ի նեղութեան։ Զնուազութիւն աւուրց իմոց ասա՛ ինձ։ Խորհուրդ համառօտ, սակայն յառաւելութիւն. եւ ամենայն վաղվաղուկ, սակայն ի նուազութիւն. եւ այլն։
Ի՞ւ չարանան, եթէ ոչ բարեաց ունակութեանց եւ ներգործութեանց նուազուեամբ։ Բարին ի միոյ եւ ի բոլոր պատճառէն է, իսկ չար ի բազմաց եւ ի մասնաւորաց նուազութեանց. (Դիոն. ածայ.։)
Զնուազութիւն ոչ թաքուցանեն ո՛չ զանձանց եւ ո՛չ զընկերացն։ Ո՛չ լուար առակին, որ ասէ, թէ պարտ է զբարեկամսն նուազութեամբ ունել. (իմա, անկատարութեամբն հանդերձ). (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 41. եւ 33։)
Պարծանս ինքեան զնուազութիւն առնելով. ամենայն զկարօտութիւն. (Բրս. գոհ.։)
cf. Նուաղիմ.
· Calfa
Հուրն յարեգակնային ճառագայթիցն լուսակոծեալ նուաղանայ։ Ձայնք մարդկան հեռաւորութեամբքն առ սակաւ սակաւ նուաղացեալք։ Ըստ ոչինչ օրինակի՝ ոգւոցն նուաղանալ եւ կաղանալ. (Փիլ.։)
cf. Նուաղիմ.
· Calfa
Հուրն յարեգակնային ճառագայթիցն լուսակոծեալ նուաղանայ։ Ձայնք մարդկան հեռաւորութեամբքն առ սակաւ սակաւ նուաղացեալք։ Ըստ ոչինչ օրինակի՝ ոգւոցն նուաղանալ եւ կաղանալ. (Փիլ.։)
cf. Նուաղեցուցանեմ.
· Calfa
Կարօտութիւն հացի եւ ջրոյ նուաղէ զմարմինն, այսպէս եւ իմ կարօտութիւնս առ քեզ նուաղէ զիմ հոգի եւ զմարմին։ Առ քեզ ցանկութիւնս նուաղէ զիմ սիրտս. (Խոսր.։)
Լուսոյն առաւելութիւն ծանրացեալ՝ նուաղեցուցանէր զաչաց տեսութիւն։ Արգելոյր զճառագայթս արեգականն, եւ նուաղեցուցանէր։ Զեօթնաջահետն աշտանակն լուսոյ նուաղեցուցին յանձինս իւրեանց. (Ոսկ. մտթ.։ Ագաթ.։ Եղիշ. դտ.։)
to cause to languish, to make languid, to weaken, to enfeeble, to debilitate, to enervate, to cause to pine away;
to darken, to obscure, to dim;
to eclipse;
to diminish.
· Calfa
Կարօտութիւն հացի եւ ջրոյ նուաղէ զմարմինն, այսպէս եւ իմ կարօտութիւնս առ քեզ նուաղէ զիմ հոգի եւ զմարմին։ Առ քեզ ցանկութիւնս նուաղէ զիմ սիրտս. (Խոսր.։)
Լուսոյն առաւելութիւն ծանրացեալ՝ նուաղեցուցանէր զաչաց տեսութիւն։ Արգելոյր զճառագայթս արեգականն, եւ նուաղեցուցանէր։ Զեօթնաջահետն աշտանակն լուսոյ նուաղեցուցին յանձինս իւրեանց. (Ոսկ. մտթ.։ Ագաթ.։ Եղիշ. դտ.։)
to faint, to fail, to lose one's senses, to fall fainting, to fall into a swoon, to swoon or faint away;
to languish, to grow weak, to wear oneself out;
to diminish, to grow less, to decrease;
to become dim, obscure, to be eclipsed;
—ղեալ անկանել, to fall senseless;
—ղի սիրտ իմ, my heart grows faint within me.
· Calfa
ՆՈՒԱՂԻՄ կամ ՆՈՒԱՂԵՄ. ἁμυδρόομαι, ἁμαυρόομαι , ὁλιγοψυχέω languesco, obscuror, animo deficio. մանաւանդ ἑκλείπω . (որ է նուազիլ), ἑλάττομαι, σμικρύνομαι diminuor եւ այլն։ Նուաղ լինել. նուղանալ. նուազիլ որակի իրաց՝ քան քանակի. աղօտանալ. պակասիլ լուսոյ. խաւարիլ լուսաւորաց. տկարանալ. լուծանիլ. լքանիլ. հիւծիլ թալկանալ. թառամիլ. լուսը կամ ուժը բռնուիլ՝ պակսիլ, սիրտը քաշւիլ, մարմրիլ
Արեգակն նուաղեաց։ Լոյս լուսնին նուաղեցաւ։ Իբրեւ զաստեղս նուաղեալ եւ ծածկեալ յարեգակնային ճառագայթիցն՝ նուաղին եւ արգելուն զփայլումն ծագման։ Ա՛ռ եւ գնա՛ զարեգակնդ արդարութեան, զի եթէ տեսանիցէ զդա փոքր ճրագն, նուաղի լոյս դորա. (Եւս. քր. ՟Բ։ Շար.։ Նար. յովէդ.։ Եփր. ծն.։)
Նուաղէ դառնութեամբ անձին, յայտ է թէ տրտմութեամբ ըմբռնեալ։ Ոչ նուաղեցաւ յիմանալի խորշակէն. (Իսիւք.։)
Այլ ստէպ ի սուրբ գիրս եւ յայլ մատեանս գրի Նուաղել, որպէս նուազել, ըստ ամենայն առման. թո՛ղ զի ոմանք ի գրչաց ունին ղ, եւ ոմանք ՟Զ։
to subdue, to vanquish, to conquer, to master, to keep under, to subject, to subjugate, to enslave, to reduce to slavery;
յինքն —, to take possession of, to make oneself master;
— զզայրոյթ, to repress one's anger or resentment.
· Calfa
ὐποτάττω, ἑπικρατέω, κατακυριεύω , μετάγω subigo, subjugo, invaleo, praevaleo, dominor, traduco, circumago. (որպէս թէ նուաստ կամ նուազ առնել զայլս) Ճնշել. ընկճել. զբռամբ՝ ընդ լծով արկանել. տիրել. իշխել. եւ Յինքն յանկուցանել սիրով կամ բռնութեամբ. ամոքել. որսալ. հաճել. տակը առնել՝ ձգել. ...
Նուաճեցի անդրէն զաշխարն իմ։ Նուաճիցե՞ս զնա ծառայ յաւիտենական։ Զամենայն մարմինս նոցա նւաճեմք։ Նուաճեսցի երկիրն առաջի տեառն.եւ այլն։
cf. Նուաճումն.
· Calfa
Զի նովաւ ունիմք զնուաճութիւն երկոքին միով հոգւով առ հայր։ Որով ունիմք զհամարձակութիւն եւ զնուաճութիւն յուսով ի ձեռն հաւատոց նորա. յն. զմատչումն. (Եփես. ՟Բ. 18։ ՟Գ. 12։)
Զի նովաւ ասէ ունիմք զնուաճութիւն, ամենայն զյարդարանս, ի մի բերելով սրբով հոգւովն ի փառս հօրն ամենակալի զօրհնութիւն. (Ոսկ. եփես.։)
Զմարդկայինս՝ որ առ իրեարս ի սովորութենէ թշնամութեան նուաճումն սիրով. այսինքն է խոնարհ հաշտութիւն. (Լմբ. պտրգ.։)
subjection, enslaving, submission, obedience;
detention, possession.
· Calfa
Զի նովաւ ունիմք զնուաճութիւն երկոքին միով հոգւով առ հայր։ Որով ունիմք զհամարձակութիւն եւ զնուաճութիւն յուսով ի ձեռն հաւատոց նորա. յն. զմատչումն. (Եփես. ՟Բ. 18։ ՟Գ. 12։)
Զի նովաւ ասէ ունիմք զնուաճութիւն, ամենայն զյարդարանս, ի մի բերելով սրբով հոգւովն ի փառս հօրն ամենակալի զօրհնութիւն. (Ոսկ. եփես.։)
Զմարդկայինս՝ որ առ իրեարս ի սովորութենէ թշնամութեան նուաճումն սիրով. այսինքն է խոնարհ հաշտութիւն. (Լմբ. պտրգ.։)
to speak submissively.
· Calfa
ներգործական բայ չէզոքական բայ ՆՈՒԱՍՏԱԲԱՆԵԼ. Նուաստս եւ ցածունս բարբառել՝ ի չափու ունելով զանձն.
humbly, basely, vilely, ignobly.
· Calfa
Նոյնպէս ունին եւ յետինքն զառաջնոցն, բայց ո՛չ նմանապէս, այլ նուաստաբար։ Ոմանց գերակայաբար եւ բոլորապէս, իսկ ոմանց մասնաւորապէս եւ նուաստաբար։ Նուաստագոյնքն (ունին) նուաստաբար, եւ յետինքն յետնաբար. (Դիոն. երկն. եւ Դիոն. ածայ.։)
weakness of intellect;
meekness, lowliness, humility.
· Calfa
Որ ի մերս նուաստախոհութեանց յառձեռն պատրաստ բանից. (Շ. թղթ.։)
cf. Նուաստ.
· Calfa
Խոստովանել զաստուածականսն բնութեամբ, իսկ զնուաստականսն կամաւոր յանձնառութեամբ։ Վասն է՞ր զայս կրեաց զնուաստականս, զքաղցն եւ զծարաւն ... Նուաստականքն, եւ բարձրականքն. (Նանայ.։ Լծ. ածաբ.։)
Ազատ վայելչութեամբ յամենայն նուաստական ծառայագործութենէ. (Շ. հրեշտ.։)
to humble, debase, undervalue or degrade oneself.
· Calfa
ταπεινόομαι humilis reddor, submittor. Յանձն առնուլ կամ կրել զնուաստ վիճակ. խոնարհիլ. հնազանդիլ. զիջանիլ. նուաճիլ. ճնշիլ. ցածանալ. յետնիլ.
Դարձի՛ր առ տիկին քո, եւ նուաստացի՛ր ընդ ձեռօք նորա։ Նուաստանալ ընդ ձեռօք, այսինքն ասեմ՝ ընդ զօրութեամբ նորա։ Խմորեալն պղպջացեալ համբառնայ, իսկ անխմորն նուաստանայ. (Փիլ. լին. Փիլ. ել.։)
Որ արժանի արարեր զմեզ զնուաստացեալ եւ զանարժան ծառայքս քո. (Պտրգ.։)
to humble, to abase, to lower, to degrade, to disparage;
— զանձն, to humble or degrade oneself.
· Calfa
Նուաստացոյց զինքն մինչեւ ի ծառայի կերպարանս։ Ըստ մեզ զինքն նուաստացուցեալ. (Ածաբ. աղք.։ Դիոն. եկեղ.։)
Թէպէտ որպէս մարդ եղեւ՝ ասէ զմարդոյ վայելուչս, ոչ վասն այսորիկ զաստուածավայելուչ պատիւն նուաստացուսցէ (կամ նուաստեսցէ). (Պիտառ.։)
s. bot. dittander, lepidium, cock's-foot;
fumaria, fumiter, fumitory;
gold-finch.
· Calfa
Բառ անյայտ, իբրու Փոքրիկ կամ բարակ նուարտան։ ի բառս Գաղիանոսի դնի որպէս յն. στρίξ strix. որ է ազգ ագռաւու, եւ գոգաւոր գիծ կամ խողովակ սեանց։
Շահթառաճ, նուարտակն. որ է արթուխտն, որ է անձխոտն։ Նուարտակ՝ յեղնկան արթուղտ ասեն. շետարաճ. աշապ. սարքուշա. լէպիտիոն։
offer, offering, present, oblation;
libation;
sacrifice;
—ք, liberality;
cf. Ձօնի;
հաց նուիրաց, shew-bread;
արգադիր —, votive-offering.
· Calfa
ՆՈՒԷՐ. θέμα, ἁνάθεμα, ἁνάθημα donarium sacrum ἁφαίρημα, ἁφόρισμα separatio, oblatio. Եդեալ կամ կախեալ ինչ ի տաճար աստուծոյ առ յիշատակէ. որ եւ ՎԵՐԱԴԻՐ, կամ ՆՈՒԷՐ ԱՐԳԱԴԻՐ։ (Ղեւտ. ՟Ը. ՟Ժ՟Դ. ՟Ի՟Գ. ՟Ի՟Դ. ՟Ի՟Է։ Թուոց. ՟Զ. ՟Ժ՟Ը. եւ այլն։)
ՆՈՒԷՐ. մանաւանդ՝ որպէս σπονδή libamen, libatio. Ճաշակ գինւոյ, կամ բաժակ կաթեցուցեալ, եւ ընծայեալ աստուծոյ. նոյնպէս եւ իւղ, եւ որ նման սոցին։ (Ծն. ՟Լ՟Ե. 14։ Ել.։ Ղեւտ.։) առաւել ի գիրս Թուոց.։
Որպէս գլխաւորքն առ ի սրբազանսն մեր՝ նուէրս ասեն. (Դիոն. երկն.։)
Ըստ ամենայն առմանցն ասին եւ յայլ գիրս.
Նուիրօք մարմնոյ նորա մաղթեն առ աստուած. (Լմբ. պտրգ.։)
carrying and offering a present, offering.
· Calfa
Ընդունէին զնուէրսն ի նուիրաբերացն ընդ առաւօտս առաւօտս. (Ել. ՟Լ՟Զ. 3։)
Խնկոցն գոլորշիք՝ ըստ առատութեան նուիրաբերացն ի նոյ ներգործեալ. (Լաստ. ՟Ժ։)
to sacrifice, to celebrate mysteries;
to consecrate, to offer.
· Calfa
Ոմանց նուիրիլ, եւ ոմանց նուիրագործել։ Մաքրի՝ եւ լուսաւուրի եւ նուիրագործի։ Որ զմաքրութիւնն նուիրագործէր աստուածաբանին (Եսայեայ) հրեշտակն։ Զայսոսիկ (զերախայս, զմեղաւորս, եւ զնուիրեալս) պաշտօնեայքն սրբազանիւք զօրութեամբք իւրեանց նուիրագործեն առ ի կատարելապէս մաքրութիւն. (Դիոն.։)
celebration of mysteries, sacrifice, oblation.
· Calfa
Սրբազնաբանութեանցն եւ նուիրագործութեանց առ ի յընդունելութիւն պատեհութիւն։ Նուիրագործութիւն մեռոնին մկրտութեան. (Դիոն.։)
sacred, consecrated, holy, divine;
— եւ փրկաւէտ երգ, toast, health.
· Calfa
Նուիրական առաքեալն Պօղոս։ Զնուիրական առաքելոյն կարծեմ։ Յեստեայ երեք նուիրական կոյսք (քրմուհիք). (Եւս. քր. ՟Ա։)
Քրիստոնեայս զինքեանս անուանեցին. զնուիրականն բարբառ արձակեցին. (Բրս. ՟խ. մկ.։)
Նուիրական ոմն է ի սոցունց. որպէս ոչխար կատարեալ արու։ (Նար. առաք.։)
consecrating, sacrificing;
priest.
· Calfa
Աստուածայնոցն կամ սրբազանիցն նուիրակատարից։ Զհամակարգսն քո աստուածատեակ նուիրակատարս։ Աստուածասէր նուիրակատարն յայտնաբանօղ է աստուածապետականին ընտրութեան։ Աստուածապետականն մեր եւ առաջին նուիրակատարն՝ մարդասէրն Յիսուս. (Դիոն.։)
holy or great month.
· Calfa
Դէպ եղեւ թերեւս արդարոյն (նոյի) ի գլուխս ամսոյն ծնեալ լինել յառաջին ամսոյն ըստ ժամանակի ի սկզբան տարւոջն այնմիկ, զոր սովորութիւն է կոչել նուիրամսակ (կամ նուիրամսակս) ըստ պատուոյ. (Փիլ. լին. ՟Բ. 17 կամ 15։)
temple, church;
consecration;
sacrifice.
· Calfa
Յայս նուիրան ընծայեցուսցէ։ Զի մի՛ անընտրաբար նուիրանն խայտառակեսցի. (Նար. ՟Հ՟Է։)
Յայս յարկ նուիրանաց ուխտի տեառն տաճարիս. (Ժմ.։)
to offer, to present, to give;
to dedicate, to vow, to devote;
to ordain;
to consecrate;
to sacrifice;
— or — նուէրս, to pour out libations to;
— զանձն, to devote, to sacrifice oneself;
— զդիս, to honour idols with offering;
—եալ, to be ordained or consecrated;
— կռոց, consecrated to idols.
· Calfa
Կամ σπένδω libo, liquida offero. Նուիրանոցաւ ճաշակ ինչ մատուցանել՝ հեղլով ի պատիւ աստուծոյ զշիթս գինւոյ, իւղոյ, կաթին, ջրոյ, եւ այլն. (Ծն. ՟Լ՟Ե. 14։ Ել. ՟Լ. 10։ Թուոց. ՟Ի՟Ը. 7։ ՟Բ. Թագ. ՟Ի՟Գ. 16։ Երեմ. ՟Է. 17.) եւ այլն. Յորս կայ եւ նուէր անձին՝ հեղլով զանձն առաջի տեառն։ Որպէս եւ (Փիլիպ. ՟Բ. 17։ ՟Բ. Տիմ. ՟Դ. 6։)
Մի զնուիրեալն յեկեղեցին՝ անձին միայնոյ սեպհականեսցէ առաջնորդն։ Բռնակալաց աշխարհի նուիրեն. (Շ. ընդհանր.։)
Ժողովեալ զայսոսիկ (գրաւոր աշխատութիս՝) նուիրեցին ի փառս հելլենացւոց աշխարհին. (Խոր. ՟Ա. 1։)
Նուիրօղ իւր սովորեաց կոչել (Դիոնեսիոս) կա՛մ զաստուածային առաքեալն Պօղոս, կամ զսուրբն յեռոթէոս. (Մաքս. ի դիոն.։)
offer, oblation;
dedication, inauguration;
— անձին, selfsacrifice, devotion.
· Calfa
καθιέρωσις, τελετή եւ այլն. Նուիրելն, իլն. ըստ ամենայն առման.
money.
· Calfa
Բառ. յն. նօ՛միսմա, յոք. նօմի՛սմադա. կամ նուազական, նօմիսմատդիօն. Դրամ օրինաւոր կամ արքունի.
cf. Նպաստաւոր.
· Calfa
Որ մատուցանէ զնպաստ. ձեռնտու. օգնական. սատար. առիթ. եւ Պիտանի. օգտակար.
(Յաղօթս եկեղեցւոյ) միմեամբք միմեանց օգնական լինել. (եւ նպաստամատոյց՝ առ աստուած. Խոսր.)
helping, succouring, propitious, favourable.
· Calfa
Զկնի մահու ժառանգեն տեղի, որում նպաստաւոր եղեն, թէ՛ չար, թէ՛ բարի. (Եւագր. ՟Ի՟Թ։)
cf. Նպաստեմ.
· Calfa
cf. ՆՊԱՍՏԱՒՈՐ ԼԻՆԵԼ) cf. ՆՊԱՍՏ ԼԻՆԵԼ, (հանդերձ յն. բառիւք). եւս եւ հյց. խնդրով.
cf. Նպաստ.
· Calfa
Արկանէին ի գանձանակ տաճարին ի նպաստաւորութիւն գործոյն՝ ոսկի հազար մնաս։ Տացեն արացդ այդոցիկ ի նպաստաւորութիւն զոհից տեառն։ Առեալ նպաստաւորութիւն յերկրէս բաբելացւոց քահանայից տեառն աստուծոյ՝ տարցին յԵրոււսաղէմ, ոսկի եւ արծաթ. (՟Ա. Եզր. ՟Ե. 45։ ՟Զ. 29։ ՟Ը. 15։)
Նպաստաւորութիւն մատուցանեմ քեզ զգուշանալ ի վերայ քո բարկութիւն տեառն. (Երզն. լս.։)
Ոչ միայն ի շնորհս ապաստան առնէ, այլեւ ի նոցա նպաստաւորութիւն. (Երզն. մտթ.։)
to help, to assist, to succour, to relieve;
to second, to favour, to supply, to serve, to contribute.
· Calfa
Ընդդէմ պատկառանք անհամարձակելիք քոյին դիմացդ նպաստեցիր. (Նար. ՟Խ՟Զ։)
provision, store, victuals.
· Calfa
Նպարակ կանխէին կազմէին իւրեանց առ աւուրց վաղուի. (Եւս. պտմ. ՟Գ. 6։)
to victual, to provide with food.
· Calfa
Որով նպարակեալ՝ վառեալ զինու հոգւոյն յուղարկէին յաստուածատունկ վայելչութեան դրախտ։ Նպարակեալ յուղարկեաց զնոսա օրհնութեամբ ի գործ պատերազմին. (Փարպ.։)
pomegranate-tree;
—ք, դրախտ նռնենեաց, pomegranate-grove.
· Calfa
ῤοά, ῤοιά malus punica (ծառ), malum punicum (պտուղն). Ծառ նռան. տունկ՝ որ բերէ զնուռն. կամ ծառն հանդերձ պտղովն.
Նռնենին յառաջ մինչչեւ նռամբն հասեալ՝ չվայելչացուցանէ զկերօղսն։ Զտեսութիւն պարտիզին, զորթոյ, զնոճի, զնռնենոյ. (Նար. երգ.։)
to darken, to bedim, to blacken, to offuscate, to tarnish;
to eclipse.
· Calfa
Ի վեցերորդ ժամու նսեմացուցնէ զոսկէճաճանչ ճառագայթսն։ Զարփիափայլ ճառագայթս արեգականն խաւարաւ նսեմացոյց. (Զքր. կթ.։)
Հրամայէր բառնալ զլուսաւորութիւն աչաց նորա, եւ ստուերամած խաւարաւ նսեմացուցանէր զբոլոր աշխարհիս պարծանս. (Ղեւոնդ.։)
excrement, dung;
residue, sediment, bottom.
· Calfa
որ եւ ՆՍՏՈՒԱԾ. Աւելորդ բնութեան արտաքսեալ ի նստելն կամ ընդ նստոյս. աղբ. ապաւառ. կու. քակոր. ապականութիւն.
Զվագր նախատէր որսորդ, զի ձգելով զնստած իւր՝ եկէզ զնա. (Մխ. առակ.։)
bench, form, seat, chair.
· Calfa
ՆՍՏԱՐԱՆ ՆՍՏԵԼԻ, Տեղի նստելոյ. բազմոց. աթոռ. կառք, եւ այլն.