Definitions containing the research յո : 10000 Results

Հաղորդատուփ, տփոյ

See full entry →
NBHL (1)

Սրբատուփ. տուփն՝ յորում պահի սուրբ հաղորդութիւն.


Հասութիւն, ութեան

See full entry →
NBHL (1)

Արքայութիւն աստուծոյ է գիտութիւն սրբոյ երրորդութեանն՝ ձգեալ ընդ հասութիւն միտս. այսինքն խորին եւ անբովանդակելի տեսութեամբ. (Եւագր. ՟Դ։)


Հարթչիմ, եայ

See full entry →
NBHL (1)

Հարթուցելոց յուղխից պղտորմանց թշնամւոյն՝ հաշտեցուցիչ. (Անան. եկեղ։)


Հեբրայեցերէն

See full entry →
NBHL (1)

Ասեն, թէ հեբրայեցերէն գրեաց զնա, եւ ոչ յունարէն. (Եփր. եբր.։)


Հեռակացութիւն, ութեան

See full entry →
NBHL (1)

Թէեւ միոյ հեռակայութան ընդմիջելով։ Յառաջ քան զբազում հեռակացութիւն. (Կիւրղ. գանձ.։ Ոսկ. յհ. ՟Բ. 29։)


Հետաքննեմ, եցի

See full entry →
NBHL (1)

Զոր ինչ աստուած իւր զօրութեամբն առնէ, սա իւր տկարութեամբն ոչ հետաքննեսցէ. (Վանակ. յոբ.։)


Հետէ

See full entry →
NBHL (3)

Որ ի հնոց ժամանակաց հետէ։ Յաւուրցն ժամանակաց հետէ՝ յորմէ եւ այլն։ Յայնմ ժամանակաց հետէ. (՟Գ. Մակ. ՟Գ. 11։ 4. ՟Ա. ՟Ա. 12։ ՟Ա. Եզր. ՟Զ. 20։)

ՅՈՐՄԷ ՀԵՏԷ. մ. Ի ժամանակէ անտի եւ այսր. յետ այնր ժամանակի՝ յորում այն ինչ գործեցաւ. քանի՛ որ, ան բանը ըլլալէն էտեւ.

Յորմէ հետէ մտի առ փարաւոն, չարչարեաց զժողովուրդն։ Պատմեսցէ, յորմէ հետէ արարի զմարդն։ Յորմէ հետէ բարձունք են, մեղաւ իսրայէլ։ Յորմէ հետէ մտեալ եմ, ոչ դադարեաց եւ այլն։


Հերեսիովտայք, տայց, տաց

See full entry →
NBHL (1)

Այս հայհոյութիւն հերեսիովտացն է։ Զի խցցէ զբերանս հերեսիովտացն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 10։)


Հինգեկին

See full entry →
NBHL (1)

Զհոգի եւ զմարմին՝ հինգեկին զգայութեամբք. (Անյաղթ բարձր.։)


Հինգերեակ

See full entry →
NBHL (1)

cf. ՀՆԳԵՐԵԱԿ։ Փիլ. ՟ժ. բան.։ (Պատճառ կրկնակ գրութեանցս է սովորութիւն գրչաց ըստ գաւառական հնչման. մանաւանդ յորժամ ի հին օրինակին իցէ թուանշան. Ե. ՟Ե. զոր ի բարդութիւնս անխտիր հինգ կամ հնգ. ձայնիւ բացատրեն ըստ հաճոյս։)


Հիւղեայ, Հիւղէ

See full entry →
NBHL (3)

ՀԻՒՂԷ կամ ՀԻՒԼԷ եւ հիւղ կամ հիւղեայ. Բառ յն. ի՛լի կամ իւլէ. ὔλη materia, hyle. յորմէ եւ sylva. Նիւթ. հիւթ. տարր. մանրամաղ փոշի. շամանդաղ.

Աստուած արար զաշխարհս՝ ոչ ի հիւլէէ, այլ բանիւ յոչէից գոյացոյց. (Նախ. ծն.։)

Պարուրելով եզերք ծովուն զհիւղէն. (Փիլ. ի յովն.։)


Հոմասեռ

See full entry →
NBHL (1)

Ներսէս՝ մարդ երկնային, եւ հրեշտակ երկրային, գեր ի վերոյ յոքունց հոմասեռից. այսինքն մարդկան. (Սկեւռ. ի լմբ.։)


Ձեւողանամ

See full entry →
NBHL (1)

Արեւ անձեւ յորժամ ընդ պատուհան կամ ընդ երդս մտանէ, հասակ առնու եւ ձեւողանայ. (Եւագր. ՟Ը։)


Ղօղանջանք

See full entry →
NBHL (1)

Ղօղանջօքն հայհոյութեան, եւ վասըն թքոյն՝ ի յիս գըթա՛. (Շ. այբուբ.։)


Մահտարաժամ

See full entry →
NBHL (1)

Մահտարաժամք, եւ յոլով աշխատութիւն, մահտարաժամից, տենդից եւ դողից. (Գանձ.։)


Մաղկատեմ, եցի

See full entry →
NBHL (1)

Գթացեալ ողորմի հարելոցն եւ մաղկատելոցն յօձից սատակմանէ։ Օձ էր՝ որ սպանանէր, եւ որ սպանանէրն՝ նոյն եւ մաղկատէր. եւ ի ձեռն միւս օձին տեսլեան՝ մաղկատեալքն ընդունէին զառողջութիւն։ Մաղկատեալք յառաջին հին թիւնից վիշապին։ Արարիչ ամենեցուն, եւ բոլորեցունց նորոգիչ, եւ ունի զմարմին մաղկատելի, այլ ոչ մաղկատող. եւ մաղկատի ի մարմին, այլ ոչ յոգի. (Եղիշ. խաչել.։)


Մատզիմ, եցայ

See full entry →
NBHL (1)

Եհար յայլազգեացն, մինչեւ մյեցաւ ձեռն նորա սրովն. (՟Բ. Թագ. ՟Ի՟Գ. 10։ յորմէ եւ Մամիկ.։)


Մատուցիչ, չի, չաց

See full entry →
NBHL (1)

Եղիցի վկայութիւն ի վերայ ծածուկ եւ գեղեցիկ մտաց մատուցչին։ Ամենայն պատարագ կրկին դառնան առ մատուցիչն իւրեանց։ Սէր եւ գութ եւ աղօթք մատուցողացն. (Եփր. ել. Եփր. ղեւտ.։)


Մեծացուցիչ, չի, չաց

See full entry →
NBHL (1)

Որպէս զգանձ անկողոպտելի՝ մեծացուցիչ յերկնից արքայութիւն. (Տօնակ.։)


Միայնուհի

See full entry →
NBHL (1)

որ եւ յոմանց Միանձնուհի ասի. Կին կամ կուսան միայնացեա, կրօնաւորեալ. մարապետ. μοναχή, μονάστρια monacha.


Մկրտիչ, չի, չաց

See full entry →
NBHL (2)

βαπτιστής baptista. Այն՝ որ մկրտէ. մկրտօղ. առաւել սեպհականեալ մակդիր սրբոյն յովհաննու կարապետի. մինչեւ եւ յովսեպոսի նովին անուամբ նշանակել զնա՝ որպէս մականուն նմին սովորական առ հրէայս.

Յաւուրսն յայնոսիկ գայ յովհաննէս մկրտիչ։ Չէ յարուցեալ ի ծնունդ կանանց մեծ քան զյովհաննէս մկրտիչ։ Յաւուրցն յովհաննու մկրտչի մինչեւ ցայժմ.եւ այլն։


Յայտյանդիմանակաց

See full entry →
NBHL (1)

Քանզի յոյժ հաւատացեալ էր այրն, չէր ինչ պիտոյ տեսիլ երեսաց յայտյանդիմանակաց. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 4. ըստ Ճ. ՟Գ.։ Իսկ ի բուն օրինակն, յանդիմանակաց։)


Յանկարծաբուղխ

See full entry →
NBHL (1)

Գեհոն՝ Նեղոս ռինոկորուրեայ, որ յանկարծաբուխ թարգմանի. եւ յայտ անտի է՝ որ յանկարծ յորդեալ ծածկէ զդաշտն. (Ոսկիփոր.։)


Յանձնարարական

See full entry →
NBHL (2)

ՅԱՆՁՆԱՐԱՐԱԿԱՆ (թուղթ կամ գիր). συστατικός commendatitius. Գիր ընծայութեան, կամ բարի վկայութեան. վկայական.

Ոչ է պարտ յօտարաց՝ առանց յանձնարարական թղթոյն ի քահանայութիւն մատուցանել. (Կանոն.։)


Յառաջեմ, եցի

See full entry →
NBHL (2)

Յառաջեսցէ տէր իմ քան զծառայ իւր։ Մտանել ի նաւ, եւ յառաջել յայնկոյս։ Յառաջեցից քան զձեզ ի Գալիլեա։ Յառաջեսցեն քան զձեզ յաքայութիւն երկնից։ Յառաջեաց քան զնա Յիսուս, եւ ասէ.եւ այլն։

Յառաջես դու յերկիւղն Աստուծոյ յոյժ։ Ի ծուլութեան մնացի, եւ ոչինչ յառաջեսցի ի գործս. (Վրք. հց. ՟Ժ. ՟Ժ՟Զ։)


Յաւանակական

See full entry →
NBHL (1)

Ներոն ի կառս յաւանակականս, եւ ի տասն յովանակեանսն յաղթեաց։ Յաւելաւ յովանական կառամարտիկ։ Յովանակական երկձին։ Միաձին յովանակական. (Եւս. քր.։)


Յաւէրժական

See full entry →
NBHL (1)

Երկնային զօրքն վերինք անմարմնական, եւ յաւէրժական հարսունք անախտ հարսանեաց. (Նար. յովէդ.։)


Յիշաչարութիւն, ութեան

See full entry →
NBHL (1)

Չարայուշութիւն. ոխակալութիւն.


Յօրանչեմ, եցի

See full entry →
NBHL (6)

ՅՕՐԱՆՉԵՄ կամ ՅՕՐԱՆՋԵՄ. χασμόμαι oscito. գրի եւ ՅՈՐԱՆՉԵԼ, ՅՈՐՈՆՉԵԼ, ՈՐՈՆՉԵԼ, ՈՐՈՆՋԵԼ. Որոշտալ. հառաչելով բերանաբաց շնչել՝ առ յօրանալոյ կամ յոյր լինելոյ, առ ձանձրութեան կամ ծանրանալոյ քնով. երեժկտալ.

Մերթ յօրանջել՝ յողն երթալ, մերթ ձկտել. (Վեցօր. ՟Ե։)

Գլխածանրեալ՝ յորանչելով եւ ձգտելով. (Բրս. պհ. ՟Ա։)

Պառաւունք անօրէնք յորանչեն, եւ ձկտումն առնեն զհիւանդացեալ մանկամբն. (Կանոն.։)

Բեկբեկելով եւ մռնչելով, յորոնչելով եւ ձգտելով ընթանայ յեկեղեցին. (Եփր. պհ. եւ Եփր. աղ.։)

Ասի եւ կր. ՅՕՐԱՆՋԻՄ. յոյր վերայ լինիցի յօրանչել կամ փչել.


Յօրանչումն, ման

See full entry →
NBHL (1)

(Ի ժամ աղօթից) զամենայն հոգս կենացս արկանէր ի միւս, եւ յորդորէր ի յորաչմունս. (Ճ. ՟Գ.։)


Նախակրթական

See full entry →
NBHL (1)

Այն ինչ՝ յոր լինի կանխաւ կրեւիլ անձամբ.


Նախահոգութիւն, ութեան

See full entry →
NBHL (1)

Պահպանութեամբ եւ նախահոգութեամբ՝ ոչ երբէք անզգուշութեամբ յորոգայթն ըմբռնեալք լինէին։ Յոլովագոյն առնէ զնախահոգութիւնսն. (Նիւս. կուս.։)


Նախանձախնդիր

See full entry →
NBHL (1)

ζηλωτής aemulator. Նախանձայոյզ. նախանձաւոր. վրէժխնդիր. քինախնդիր.


Նախընթրակ

See full entry →
NBHL (1)

Յօրանային նախընթրակաւ նախարարին հայոց. (Պտմ. առ լեհ.։)


Նաւատորմիղ, մղի

See full entry →
NBHL (1)

Հերակլեայ ա՛յլ յունական նաւատորմիղս տանել ընդ իւր. (Եւս. քր.։)


Ներքսադրեմ, եցի

See full entry →
NBHL (1)

Ի նուաստ բագինս ներքսադրել զաստուածս իւրեանց։ Յամենայն տեսակս գազանաց զգոյութիւնն աստուծոյ ներքսադրեն, եւ ոչ սարսեն. (Ոսկ. ծն.։)


Նշատերեւ

See full entry →
NBHL (1)

Նշատերեւ քանդակս ի նկար կօշկացն հանդերձեալ յողայցէ. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 24։)


Նորածնիմ

See full entry →
NBHL (1)

Այնքան բիւրք ի միում աւուր նորածնեալ յորդէգրութիւն աստուածութեան. (Ճ. ՟Ե.։)