Definitions containing the research յո : 10000 Results

Նօթճեմ, եցի

See full entry →
NBHL (3)

Միւսն նօթճէր (յն. բարբառէր) երուսաղէմի, եթէ ուրա՛խ լեր յոյժ դուստր սիովնի. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 19։)

Բազում սգաւորաց զակնկալութիւն՝ յուսոյն նօթճեաց. (Ագաթ.։ Կորիւն.։)

Անտանօր նօթճեաց մեզ զյաւիտենական փրկութիւնն։ Եւ յետ գոյութեանն դարձեալ նովին խնամօքն նօթճէ։ Գործի առեալ զլեզուն դաւթի՝ զայս մեզ նօթճէր. (Լմբ. ատ. Լմբ. պտրգ. Լմբ. սղ.։)


Շողոքորթեմ, եցի

See full entry →
NBHL (1)

եւ կր. իբր ձ. προσίεμαι, κολακεύω, κηλέω blandior, adulor, adsentor, mulceo. Ողոքել շողոմութեամբ. շողոմել. քծնիլ. յորդորել. հրապուրել. համոզել.


Շողոքորթութիւն, ութեան

See full entry →
NBHL (1)

Զդառնութիւն հայհոյութեան եւ բամբասանաց, երդմնահարութեան, եւ շողոքորթութեան. (Գր. հր.։)


Շուշան, աց

See full entry →
NBHL (1)

Ծաղիկ գեղեցիկ՝ սպիտակափառ կանթեղաշար՝ անուշահոտ յոյժ. կայ եւ դեղին կամ շեկ՝ վայրենի. որպէս եւ կապուտակ՝ տարբեր հոտով. ա՛յլ է եւ ջրային շուշան, կամ շուշան ի գետեզր. որ եւ Հարսնամատն, կամ Նունուֆար։ Նմանութեամբ եւ Զարդ՝ ի ձեւ շուշանի, կամ ծաղկի, եւ այլն.


Ոգեղաբարբառ

See full entry →
NBHL (1)

πολύφωνος , sonorus, canorus. Ոյր բարբառն է ոգեղ՝ քաջ, ուժգին. յորդաձայն.


Ոգեւորութիւն, ութեան

See full entry →
NBHL (1)

Զի ի ստոյգ յոգեւորութեան անդ խնդութեան գերի վարեալ տանի». յն. հոգեւորական. (Եւագր. ՟Ժ։)


Ոզորածեծ առնեմ

See full entry →
NBHL (3)

Առ ոչինչ համարեալ զկախաղանն, եւ ոչ զբրածեծ գանին գրեաց ինչ զվիշտս. զի ջարդեալ էր զամենայն մարմինսն յոզորածեծ առնելոյ. (Ագաթ.։)

Ձեռք դահճացն վասն տակեցան յոզորածեծն առնելոյ։ Տեսանես անդր յոզորածեծն առնելոյ դառն խոցուածս. (Ճ. ՟Ա.։ Լմբ. պտրգ.։)

Զյուսիկն ոզրածեծ վճարելով ի կենաց։ Ոզրածեծ առնելով. (Երզն. լս.։)


Ողջէգալ

See full entry →
NBHL (1)

Գալուստ յողջոյն. ողջոյն տալն. ասելն ո՞ղջ իցես.


Ոստրէոս

See full entry →

Ոտնահարութիւն, ութեան

See full entry →
NBHL (2)

Կրէ յումեքէ թշնամանս, տուգանս, եւ ոտնահարութիւն. (Գր. հր.։)

Ծիծաղի զկորստեամբ անխրատիցն՝ ոչ ոտնահարութեամբ ի սրտէ. (Լմբ. առակ.։ եւ Վանակ. յոբ. ստէպ։)


Որդիական

See full entry →
NBHL (2)

Յերիս բաժանի առ աստուած սիրոյն համբարձումն, ի ծառայականն, ի վարձկանականն, ի յորդիականն. (Տօնակ.։)

Աստուած իմ, հոգի՛ հայրական եւ որդիական, որ ելանես ի հօրէ, եւ առնուս. յորդւոյ. աստուած իմ, հոգի՛ հօր եւ որդւոյ. (Մարաթ.։)


Ործացուցիչ

See full entry →
NBHL (1)

Ոչ եղկութեամբ. որ ործացուցիչ է, եւ ի փսխելն պատեհագոյո. (Մագ. ՟Բ։)


Որկրամոլութիւն, ութեան

See full entry →
NBHL (1)

Յորմէ՛ պահոց զրկեալ՝ յո՛ր որկրամոլութիւն անկայ. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Ա։)


Որրոց, աց

See full entry →
NBHL (2)

Զի մի՛ հանապազ ի խանձարուրս եւ յորրանս կացցէ աշխարհս. (Եղիշ. հայր մեր.։)

Եւ այնպէս եւս չքաւորք, զի եւ յորրոցս անգամ ոչ եդաւ, այլ ի մսուրն յանասնական սեղանն. (Ոսկ. ես.։)


Ութամասնի

See full entry →
NBHL (1)

Ութամասնեայ ոգւոյս մերոյ եղելոյ։ Զենոն ստոյիկեան ութամասնի ասէ գոլ զանձն, տարորոշելով զնա յիշխանականն, եւ ի հինգ զգայութիւնս, եւ ի ձայնականն, եւ ի սերմնականն. (Փիլ. լին.։ Նիւս. բն.։)


Ուղղանկիւն, կեանց

See full entry →
NBHL (1)

Չորեքանկիւնի ձեւդ ամենայն ուրեք եդեալ՝ հաստատութեամբ ունի, ուղղանդիւնիս կատարելով։ Բաղկացաւ յուղղանկիւնոյ. քանզի ուղղանդիւնին բաղկացաւ եւ այլն։ Բնականագոյն թիւ՝ յուղղանկիւնոյ եռանկիւնոյն զօրութենէ. (Փիլ.։)


Ունայնաբանութիւն, ութեան

See full entry →
NBHL (1)

Ունայնաբանութիւն է այսպիսիս։ Մի՛ եւս խոտորեսցուք յունայնաբանութիւնս։ Եւ մի՛ յունայնաբանութիւն կործանեսցին. (Նիւս. բն.։ Յճխ. ՟Գ։ Պիտառ.։)


Չարաբանութիւն, ութեան

See full entry →
NBHL (1)

Չարախօսութիւն. բան չար. եւ Լուտանք. հայհոյութիւն. յիշոցք.


Չորեքշաբաթի, թւոյ

See full entry →
NBHL (2)

Ի կիւրակէի եւ ի չորեքշաբաթու եւ յուրբաթու։ Զչորեքշաբաթի եւ զուրբաթ անսուաղ անցուցանէին։ Մինն ի մէնջ հրեշտակ չորեքշաբաթի է, եւ միւսն ուրբաթու. (Սեբեր. ՟Ե։ Վրք. հց. ՟Ը. ՟Ժ՟Թ։)

Ի չորեքշաբաթսն եւ յուրբաթսն։ Չորեքշաբաթուն ընթերցուածք։ Չորեքշաբաթքն եւ ուրբաթքն։ Յուրբաթու եւ ի չորեքշաբաթւոջ։ Ի չորեքշաբաթուն։ Յաւուր չորեքշաբաթու։ Գտանես չորեքշաբաթ զօրն՝ աւետեաց. եւ այլն. (Արշ. ստէպ։)


Չուառանամ, ացայ

See full entry →
NBHL (1)

Մի՛ չուառասցիս յուրախութեան քում. (Սիր. ՟Ժ՟Գ. 10.) (նորն, մի՛ կորանայցես. զի եւ յն. է՝ ταπείνομαι . ուր. հին թրգ. ընթեռնոյր, ταλαιποροῦμαι ).


Պենտաթղոս

See full entry →
NBHL (1)

Բառ յն. բէնդաթլօս. որպէս թէ Հնգամրցանք. πένταθλος pentathlum, quinquertia. Հնդեակ, նահատակութիւն յողոմպիականսն, որպէս առանձին խաղու անուն, բայց բովանդակիչ համօրէն մրցանաց ագոնին.


Պտղատու

See full entry →
NBHL (1)

Փոխանակ պտղոցն՝ զպտղատուն պատուել խոստովանին. (Փիլ. յովն.։)


Ջահավառեմ, եցի

See full entry →
NBHL (1)

Զճրագն (զյովհաննէս) ջահավառեա՛ զնա ի բարձունս երկնից. (Եփր. ի յհ. մկ.։)


Ջերմեռանդն

See full entry →
NBHL (1)

Ջերմեռանդն յոժարութեամբ բեւեռեսցէ զնոսա ի յանարատ սրբութեանն մաքրութիւն։ Զարդացուցանէի զջերմեռանդ սէրն ընդ անբաւ բարեացն պարգեւողին իմոյ քրիստոսի. (Պիտ.։)


Ջլապնդեալ

See full entry →
NBHL (1)

Կրթութիւն վարժից եւ ստէպ ստէպ որսք ջլապինդ առնեն՝ կարի քաջ զմարմինս։ Պրկել՝ ջլապինդ արարեալ առ որ եղեւն, յայն՝ որ անկն է՝ կատարելութիւն։ (Ի քուն) միտք ի բաց կան ի զգայութեանցն, ոչ ջլապինդ առնելով, եւ ոչ շարժումն տալով. (Փիլ. լիւս. եւ Փիլ. լին. ՟Ա. 24։)


Ջրհեղեղ, աց

See full entry →
NBHL (1)

κατακλυσμός inundatio, diluvium. Հեղեղ կամ ողող ջուրց. ուխք. հոսանք. յորդութիւն անչափ.


Սեփականութիւն, ութեան

See full entry →
NBHL (1)

Պահք՝ երիտասարդաց հաստատութիւն, աղայոց պահապան, ծերոց սեփականութիւն. այսինքն ապահովութիւն, կամ սեպհական առաքինութիւն. (Մաշկ.։)


Սիմոնական

See full entry →
NBHL (1)

Ձեռս վաղվաղակի դնէք ի վերայ տգիտաց. թողում ասել զսիմոնեանն ախտ ախտանալոյն, դատեսցին տուօղքն եւ առօղքն։ Թէ առեր մամոնայ եւ ձեռնագրեցեր զոք, զյուգայեան եւ զսիմոնեանն ախտացայք զախտ. (Խոսր.։)


Սկայազն

See full entry →
NBHL (1)

ՍԿԱՅԱԶՆ կամ ՍԿԱՅԱԶՈՒՆ. գրի եւ ՀՍԿԱՅԱԶՆ եւ այլն. Որ է յազնէ՝ յազգէ սկայից . սկայորդի. քաջ որդի քաջի.


Սկեսրեայ, էի, ից

See full entry →
NBHL (1)

Ի սկեսրայրէն իւրմէ ի յուդայէ. (Բրսղ. մրկ.։)


Սողնակ, ի

See full entry →
NBHL (3)

Հնազանդ եղեւ խրատու օձաճաշակ սողնակին. (Վանակ. յոբ.։)

ՕՁԱՃԱՇԱԿ ՍՈՂՆԱԿ. Եւայ, օրինակ զգայութեան իբր սողնակի, ճաշակօղ ի պտղոյն պատրանօք բանսարկու օձին.

Միտքն՝ որ ի գլուխ առակեալ է (որպէս ադամ), հնազանդ եղեւ խրատու օձաճաշակ սողնակին, որով զմահ ընկալաւ. (Վանակ. յոբ.։)


Սոսկեմ

See full entry →
NBHL (1)

Զամենայն կերակուրս՝ յորոց մարդն ոչ գարշէր եւ սոսկէր. (Մծբ. ՟Ժ՟Գ։)


Սուսերահար

See full entry →
NBHL (1)

Սպասեալ դիպող ժամանակի՝ սուսերահար առնէ։ Սուսերահար արարեալ զզօրն յունաց։ Յետ սուսերահարն լինելոյ սուրենայ. (Ասող. ՟Բ. 2։ ՟Գ. 37։)


Ստգտանեմ, եցի

See full entry →
NBHL (2)

Երկեաւ յոյժ, եւ ըստգտաւ զանձն իւր. (Ոսկ. գծ.։)

Մեղայ, զի ոչ ստգտայ, յորժամ գտայ ինձ վնասակար. (Մաշկ.) (առեալ ի Նար. ՟Ի՟Թ)։


Ստեղծած

See full entry →
NBHL (1)

Ի քէն արարած, յոչնչէ ստեղծած, բանիւ գոյացած. (Գանձ.։)


Ստէպ, ստիպոյ, ով, աւ

See full entry →
NBHL (1)

Թէպէտեւ ստէպ ստէպ հողմք յուղեսցին. (Իսիւք.։)


Ստորադասական

See full entry →
NBHL (1)

ՍՏՈՐԱԴԱՍԱԿԱՆ եղանակ բայի, է յետինն ի հինգ եղանակաց ըստ յունաց, ի մեզ նոյն ընդ ըղձականի, եւս եւ ընդ սահմանականի՝ յաւելուածով շաղկապի կամ միջարկութեան.


Սրատեսիլ

See full entry →
NBHL (1)

Բա՛ց են աչք մտաց մերոց, եւ սրատեսիլ եմք մարմնոյ աչօք։ Լուսաւորին միտքն, եւ լինին յոյժ սրատեսիլք։ Փոյթք էին ի հայհոյութիւն, եւ սրատեսիլք ի ձաղանս անարգանաց նորա. (Եղիշ. ՟Ը. եւ Եղիշ. խաչել.։)


Սրբասացութիւն, ութեան

See full entry →
NBHL (2)

ἀγιολογία, τρισάγιον, ἀγιασμός hagiologia, trisagium, cantus ter sancti, sanctificatio. Սրբաբանութիւն. սրբերգենութիւն. երեքսրբեան երգ սրովբէից, ըստ տեսլեանն եսայեայ եւ յովհաննու.

Միով պսակաւ սրբասացութեան անսկզբնաբար աստուածաբանեալ։ Զսրբասացութեան զձայնս երեքկին աղաղակելով։ Նաշհով հանդերձ խորհրդական նկանօք երից չափոց՝ սրբասացութեամբ երրորդութեանն։ Զեռահիւսակ սրբասացութիւնս աստուծոյ. (Նար. ՟Ժ՟Գ. եւ յովէդ։ Արշ.։ Շ. հրեշտ.։)


Վակժոյժ

See full entry →
NBHL (1)

Առաջինքն ճեպեալ, ընթանան, եւ վերջինքն բուռն հարեալ վակժոյժ լեալ՝ չհաւանին զառաջինսն թողուլ։ Խիղբս արկանել վակժոյժ լինել զերկրէն՝ յոր եդաւ (սերմն). (Վեցօր. ՟Դ. ՟Ե։)


Վաղու եւս

See full entry →
NBHL (2)

Պատմեալ եղեն վաղ ուրեմն ի մէջ իմաստնոցն յունաց։ Վաղ ուրեմն յինէն փախուցեալ իմաստութիւն։ Վաղ ուրեմն կամ անագան կամիմք հատուցանել. (Խոր. ՟Ա. 5։ Մագ. ՟Լ՟Ա. ՟Հ՟Ը։)

Վաղուց մեռեալ ծերունիքն. (Տէր Իսրայէլ. յունիս. ՟Բ.։)


Վաղուց

See full entry →
NBHL (2)

Պատմեալ եղեն վաղ ուրեմն ի մէջ իմաստնոցն յունաց։ Վաղ ուրեմն յինէն փախուցեալ իմաստութիւն։ Վաղ ուրեմն կամ անագան կամիմք հատուցանել. (Խոր. ՟Ա. 5։ Մագ. ՟Լ՟Ա. ՟Հ՟Ը։)

Վաղուց մեռեալ ծերունիքն. (Տէր Իսրայէլ. յունիս. ՟Բ.։)


Տակաւին, Տակաւին եւս

See full entry →
NBHL (3)

Յարաբիա տակաւին եւս երեւի գերեզման արդարոյն։ Յետ հարցանելոյն տակաւին եւս ոչ ծանեան. (Նախ. յոբ.։ Իգն.։)

Թեպէտեւ գիտէր զնոսա, զի ոչ էին ընդունելոց զբանս նորա, սակայն տակաւին գայ առ նոսա։ Եւ ոչ օգնէին տակաւին ներել։ Ի՞ւ տակաւին նուազ իցեմ։ Արքայութիւն խոստացաւ. եւ մեք տակաւին թշնամանեմք զնա եւ անպատուեմք. (Իգն. Գե. ես։ Աթ. ՟Ա. Սարգ. յկ. ՟Դ։)

Վասն երթալոյ տակաւին ի նուազումն թագաւորութեան։ Տակաւին ի մաշումն եւ ի չար ծառայութիւն մատնեալ լինին։ Յաջողելով քրիստոսի եկեալ յաճումն տակաւին զօրանայր. (Փարպ.։)


Տարաշխարհական

See full entry →
NBHL (2)

Երթալ ի հեռաւոր եւ ի տարաշխարհական ճանապարհ։ Չի՛ք ինչ հանգոյն այնմ հանգստեան, յորժամ անխիղճ մտօք ոք զայն զտարաշխարհական ճանապարհն (երկնից) երթայցէ։ Ի տարաշխարհական գերութենէ զերծեալ ապրեսջիք. (Ոսկ. ես.։)

Հանդերձ յօտարուստ տարաշխարհեայ հռիփսիմեաւ, եւ ամենայն սրբովք. (Վանակ. յուրախացիրն.։)


Տրփամ

See full entry →
NBHL (1)

(ՏՐՓԱՄ 2) Մերթ որպէս ռմկ. Տրփալն եւ դըռըփ դըռըփ սրտի շարժումն, յորմէ եւ շնչելն.


Րախանամ, ացայ

See full entry →
NBHL (1)

Րախացեալ որդիք սիոնի ի թագաւորն քրիստոս տօնեցէ՛ք։ Րախացայ յոյժ ուրախութիւն մեծ. (Շար.։ Սիսիան.։)