Definitions containing the research ամիկ : 277 Results

Իջանեմ, իջի, էջ

See full entry →

vn.

to descend;
to fall;
to decline;
to sink;
to settle, to subside;
to light, to sit down;
to empty itself;
to lodge, to stop at, to sojourn;
cf. Սերիմ;
ի ծառայութիւն —, to lower one's self to servitude, to become a servant;
յաղքատութիւն —, to impoverish one's self, to become poor;
— ի նաւէ, ի կառաց, յերիվարէ, to disembark, to go ashore, to land;
to alight, to get out of a carriage;
to dismount or alight, to get off, to get down from a horse;
— ի գերեզման՝ իհող մահու, to descend into the grave, to be buried;
— յօթեւան ուրեք, to put up at an hotel;
— ի հպարտութենէն, to humiliate one's self;
to relent, to soften, to become calmed, appeased;
ի թիկունս —, to go to the rescue, to succour;
— ի հանդէս մարտի, to come to blows, to fight;
— գետոց ի ծով, to discharge, to fall into, to disembogue, to disgorge, to empty itself, to overflow;
արտասուք զծնօտիւք իջանեն, the tears fell down his (or her) rosy cheeks;
էջ մրրիկ հողմոյ ի ծովակն, a storm broke over the lake.

NBHL (1)

Յանհոգս էին իջեալ պարսիկքն. (Մամիկ.։)


Թլփատ, ի

See full entry →

s.

circumcised member;
prepuce;
foreskin.

NBHL (1)

Հրամայեաց կտրել զքիթս եւ զթլփատս նոցա. (Մամիկ.։)


Թղթամատոյց լինիմ

See full entry →

sv.

to present a letter or petition.

NBHL (1)

Իսկ զՆեստորի կողմանն (նամակս) ինքեանք իսկ թղթամատոյցք լինէին առ թագաւորն. (Աբր. մամիկ.։ եւ Ճ. ՟Բ. ժող. եփես.։)


Թքակոծեմ, եցի

See full entry →

vn. fig.

to spit upon;
to scorn, to despise, to shower down abuse on.

NBHL (2)

Ի լոյս ածեալ զմահու դարանն՝ թքակոծեցին զնա. (Մամիկ.։)

Ի լոյս ածեալ զմահու դարանն՝ թքակոծեցին զնա. (Մամիկ.։)


Խառանեմ, եցի

See full entry →

va.

to chain up;
to tie with ropes.

NBHL (1)

Կատաղի շուն, խառանեցեր զկնի քո ջլացդ։ Ի քո աստուածքդ շուն խառանեմ. (Մամիկ.։)


Խառնակրօն, ից

See full entry →

adj.

incredulous, unbelieving, impious;
vulgar;
cf. Խառնագնաց.

NBHL (1)

Խառնակեցիկ վարուք. խառնագնաց. անկարգ. անօրէն. հեթանոս. կամ Գռեհիկ. ռամիկ.


Խառնաղանճ, ից

See full entry →

s. adj.

the mass, the common herd, the multitude, the rabble, the mob;
low, vulgar, plebeian;
— ամբոխ, the lower classes, the common people, the scum or dregs of the people, the vulgar.

NBHL (1)

ԽԱՌՆԱՂԱՆՃ ԽԱՌՆԱՂԱՆՋ. ὅχλος, δῆμος turba, vulgus ἑπίμικτος miscellaneus σύμμικτος commixtus. որ եւ ԽԱՌՆԻՃԱՂԱՆՃ. գրի եւ ԽԱՌՆԻՃԱՂԱՆՋ. Խաամուժ. ամբոխ. ազգ խառնակ. սոսկանք. բազմութիւն. ռամիկն. խուժան.


Խառնիճաղանճ

See full entry →

cf. Խառնաղանճ.

NBHL (1)

Խառնիճաղանջն (կամ ռամիկն) ներելի ողորմութեան է. (Իմ. ՟Զ. 6։)


Խարազնազգեստ, ի, ից, ուց

See full entry →

cf. Խարազնազգեաց.

NBHL (1)

Առնոյր զմազեղէն զգեստ նորա զաղտեկեալ, եւ զգենոյր զայն ի մերկուց ի ծածուկ ... ոչ ումեք յայտարարեալ զխարազնազգեստն. (Աբր. մամիկ.։)


Խաժամուժ

See full entry →

adj.

low, vulgar, plebeian;
— or — ամբոխ՝ մարդիկ, the mob, the rabble, the populace.

NBHL (1)

ὅχλος (լծ. թ. հալգ ). turba. (որպէս թէ խուժմուժ, կամ խապա սապա) Խուռն կամ հասարակ ամբոխ մարդկան. խառնիճաղանճ. ռամիկ. խոսկական. հասարակ.


Աջող, աց, ից

See full entry →

cf. Յաջող.

NBHL (1)

Տեղի աջող պատերազմի. (Մամիկ.։)


Առաջապահ, աց

See full entry →

s.

vanguard, van;
guard;
— նաւաց, pilot, steersman.

NBHL (2)

Սեպուհն մամիկոնէից առաջապահ էր այն օր. (Փարպ.։)

Կտրեալ զռազմ առաջապահիցն՝ էանց ի գլուխ բլրին. (Մամիկ.։)


Առատաձեռնեմ, եցի

See full entry →

va.

to give bountifully, liberally, to gratify, to favour.

NBHL (1)

Որք սատարեցին ... եւ առատաձեռնին ի մեղաւոր ընչից իւրեանց սրբոյ կարապետիս. (Մամիկ.։)


Առնում, առի

See full entry →

va.

to receive, to take, to accept, to admit, to collect, to welcome;
to reap, to derive, to gather;
to have, to occupy;
to take away, to carry off, to ravish, to rob;
— վերստին, to retake;
— ապտակո, to receive a box on the ear;
— զատամունս, to set the teeth on edge;
— արմատ, to take root;
— զդրունս, to surround, to enclose;
- երգս, to sing;
ի մէջ —, to encompass;
խորհուրդ —, խորհուրդ ի մէջ —, to consult, to deliberate;
ի միտ —, to conceive, to comprehend, to understand;
to learn by heart;
խումբ —, to assemble;
մեղս —, to sin, to be culpable;
ի բաց —, to substract, to take away;
to remove;
սուգ —, to mourn, to be afflicted;
առիթ —, to take the opportunity, to profit by it;
— ընդ կատակս, to take a thing in jest;
կասկած —, to suspect;
— ի կին, ի կնութիւն, to marry;
— ողչոյն հրաժարական, to take leave of, to bid adieu to;
— օրինակ, to take example;
շունչ —, to breathe;
զէն —, to take arms, to arm one's self;
մարմին —, to incarnate, to be incarnate;
ծագումն —, to take birth, to shoot out;
առնոյր առնէր ոք, how I should wish that some one had done it !

NBHL (1)

Յարձակեալ՝ էառ զգլուխն ի նմանէ. (Մամիկ.։)


Զրուցատար

See full entry →

adj.

who brings news;
— լինիմ, to bring news.

NBHL (1)

Զի զրուցատարք լինիցին պարսից արքային. (Մամիկ.։)


Ընդդիմակ, աց

See full entry →

adj. s.

contrary, opposite;
opposite extremes, adversity, disgrace, calamity;
— զօրութիւն, coercive power;
—ս դնել, to oppose, to contract.

NBHL (1)

(Նեստոր) ընդդիմակ թուղթս գրելով ուղղափառութեան հաւատոյ. (Աբր. մամիկ.։)


Թափ, ոյ, ու, ից, ուց

See full entry →

s. adv.

bottom;
depth, profound depth, abyss;
fury, passion;
fire, spirit;
impetuosity, violence;
effort, furious attempt, struggle;
—ք, sheath, scabbard;
—, ընդ —, or զ— անցանել, to penetrate, to pierce, to run through, to bore;
to thread, to spit;
— անկանիլ, մտանել, to run rapidly, to pass through, or traverse with impetuosity, to enter with violence or impetus;
ընդ — անցուցանել՝ — հանել, to pass, to bore, to pierce, to transfix, to thread, to run through;
զ— առեալ շրջել, cf. Թափառիմ;
զ— առնուլ, to prepare for an effort, to gather one's self up;
— տալ, to hurl, to launch, to fling, to throw;
— կրից, fit, outbreak, hurst of passion;
ի —ս դժոխոց, in the depths of hell;
թափն ընդ թափն, penetrative, piercing, with penetration.

NBHL (1)

Ժողովեալ առ տէրն Մամիկոնէից Վարդան, եւ հանդերձ նովաւ մտին թափ զգրոց հրամանին բոլորեքեան առ իշխանն Սիւնեաց Վասակ. (Փարպ.։)


Զգայուն, այնոց

See full entry →

adj.

sensitive, that has the faculty of feeling;
lively, brisk;
witty, intelligent, judicious;
—ք, the senses.

NBHL (1)

Լուեալ ամենիմաստի եւ զգայուն մտաց՝ Մամիկոնեանն Վահանայ. (Փարպ.։)


Երեւիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to appear, to show one's self, to offer one's self;
to dawn;
to bud;
երեւի, it appears;
I think.

NBHL (1)

Համար կոտորածոյն ոչ երեւէր. (Մամիկ.։)


Գռեհիկ, հկաց

See full entry →

adj. s.

plebeian, clownish, rude, coarse;
peasant, clown.

NBHL (1)

ἁγοραῖος, ἁγοραῖος plebejus, forensis Ռամիկ՝ որ ի գռեհս շրջի. սոսկական. շինական. աշխարհիկ. տխմար.


Գայլակորիւն, րեան

See full entry →

s.

wolf's cub

NBHL (1)

Այ գայլակորիւն, յիշեցեր զբարս քո. (Մամիկ.։)


Գառն, ռին, ռինք, ռանց

See full entry →

s.

lamb;
— մայէ, the — baas.


Գեղջուկ, ջկաց

See full entry →

s. adj.

peasant, villager, countryman, boor, plebeian;
rustic, unpolite, uncivil, vulgar, low.

NBHL (1)

χωρίτης rusticus, rusticanus, ἱδιώτης privatus, plebejus, unus e vulgo որ եւ ԳԵՂՋԵԱՅ, ԳԵՂՋԱՅԻՆ. Գեղական. շինական. եւ Գռեհիկ. ռամիկ. սոսկական. անկիրթ. տգէտ.


Դեղառեալ

See full entry →

adj.

poisoned.

NBHL (1)

Կամէր երկոցունց կողմանցն՝ դեղատուին եւ դեղառելոցն զփրկութիւն գործել. (Աբր. մամիկ.։)


Դեղատու, աց

See full entry →

s.

that gives medicaments;
poisoner;
sorcerer, bewitcher.

NBHL (1)

Դեղատուին եւ դեղառելոցն։ Զդեղատուացն եւ զդեղառելոցն. (Աբր. մամիկ.։ եւ Սարգ.։)


Դեմետրածին

See full entry →

adj.

sprung from, earth, terrestrial.

NBHL (1)

Դեմետրածին ռամիկ. (Սկեւռ. աղ.։)


Դէմ, դիմի

See full entry →

prep. adv.

cf. Դէմք;
— դնել, to propose, to purpose, to design;
զ— ունել, to oppose, to resist, to face, to endure, to thwart, to cross;
ի դիմի հարկանել, to encounter, to assail, to attack;
to strike, to oppose;
— ընդդէմ, opposite;
directly, diametrically;
— յանդիման, before, opposite, in presence;
publicly, openly, in face;
— ի —, — առ —, face to face, man to man;
ի դիմի, before, opposite to.

NBHL (1)

Քանզի ընդ ռամիկ մարդկան խօսէր, ի բազմաց սովորութենէն դէմս իմն կամի դնել բանին. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 22։)


Գլաջարդ առնեմ

See full entry →

sv.

to break, to bruise with a stone.

NBHL (1)

Գլաջարդս առնէին զճակատս երիվարացն. (Մամիկ.)


Գոգեմ, եցի

See full entry →

va.

to dig, to hollow;
to contain, to include.

NBHL (1)

Գոգեալ զսաղաւարտն՝ զգլխոյ ոսկրն ի ներքս մղեաց. (Մամիկ.։)


Բռնատեղ

See full entry →

s.

handle.

NBHL (1)

Իջցէ ջերմարիւնն, եւ թուլացուսցէ զբռնատեսն. (Մամիկ.։)


Ազգ, ի, աց

See full entry →

s.

nation, people;
generation;
race;
gender;
kind, sort, quality;
sex, age, epoch;
century;
manner, way;
Գիրք —ազգաց, Book of Judges;
յագէ յազգ, from age to age, from generation to generation;
ազգ Հայոց, the Armenian nation;
Անգլիացի յազգէ, of the English nation, English;
Ամերիկացի եմ ազգաւ, I am American by birth;
— կանանց, the female sex, the fair sex, the woman kind;
— մարդկան, the human kind, humanity;
ազգով, with all the nation;
մի —, the same, the same manner, equally;
ազգք ազգք բանասիրութեան, the different kinds of literature;
ազգք եւ ազինք, all nations, all people.

NBHL (1)

Յազգէն սիւնեաց. յազգէն արծրունեաց. յազգէն Մամիկոնէից. եւ այլն։ (Եղիշ. ՟Ը։)


Ազդարար, ի

See full entry →

adj. s.

monitorial, advising;
monitor, adviser.

NBHL (1)

Ազդարարն ժամահար։ Ազդարար փող։ Նախ քան զհարկանել ժամուն ազդարարի. (Յհ. իմ. եկեղ.։ Մամիկ.։ Կիր. պատ.։)


Ախմար, ի, աց

See full entry →

adj.

cf. Տխմար.

NBHL (1)

որ եւ ՏԽՄԱՐ. ἱδιώτης, σκαιός, εὑήθης. idiota, rudis, imperitus Տգէտ. ռամիկ. գռեհիկ. անուսումն. թանձրամիտ. պարզամիտ. տղայամիտ. ահմագ. գապա. պէօն. արաբ. եզ. ղումր, յոքն. աղմար.


Այծարած, ից

See full entry →

s.

goat-herd, peasant who drives the goats to feed.

NBHL (1)

Անդ այծարա՞ծ է՝ թէ դիւարած. (Մամիկ.։)


Աներեւան

See full entry →

cf. Աներեւակ.

NBHL (1)

Արտաքոյ պարսպին յաներեւան տեղիս. (Մամիկ.։)


Ամփոփիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to contain, to be closed or shut up;
to draw closer, to be contracted, concentrated, to assemble;
to fold up;
to fall back;
to reflect.

NBHL (1)

Թէ եւ թաքուն իմն ամփոփեալ, յռամիկ ազանց միջի ծածկեալ. (Շ. վիպ.։)


Կողմնեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to lay down, to put to bed.

NBHL (1)

Կողմնեցոյց ի մահիճն. (Մամիկ.։)


Կտրեմ, եցի

See full entry →

va.

to cut, to cut off, to lop, to cut down;
to divide, to separate;
to take away, to discontinue, to retrench;
to shear sheep;
to cut hair;
to castrate, to geld;
— ընդ մէջ or յերկուս, to divide in halves;
— ի չորս մասունս, to cut in quarters, to quarter;
— զանդամս մարմնոյ, to cut off, to amputate, to maim, to mutilate.

NBHL (1)

Կտրեաց ի կնոջէն։ Զերիվարսն կտրել (այսինքն արձակել) արօտի պատճառաւ. (Մամիկ.։)


Կտրօն, ի

See full entry →

s. geom.

cut, cropping, part cut off, cutting, chip, splinter;
''coupon'', dividend-warrant;
abscissa.

NBHL (1)

Կտրօն փայտի դիպեալ ի սիրտն՝ էանց ընդ լեարդն, եւ անդէն մեռաւ. (Մամիկ.։)


Ծամ, աց, ոց

See full entry →

s.

hair, head of hair;
կեղծ —, wig, periwig, peruke.

NBHL (1)

Քարշել զնոսա դահճացն զծամաց գլխոցն. (Մամիկ.։)


Ծայրատեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Ծայրակտուր առնեմ.

NBHL (1)

Ծայրատել զոտս գւ զձեռս. (Մամիկ.։)


Կնկղաւոր

See full entry →

adj. s.

hooded, wearing a hood or cowl;
capuchin monk or nun.

NBHL (1)

Կրօնաւորքն սեւազգեստք էին, եւ կնկղաւորք. (Մամիկ.։)


Ճառեմ, եցի

See full entry →

va.

to discourse, to make a discourse;
to treat;
to narrate, to relate;
to recount, to tell, to recite, to speak.

NBHL (1)

Ժողովն հասանէր ի ճառեցեալ քաղաքն. (Աբր. մամիկ.։)


Ճարճատիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to crack, to crackle, to crepitate.

NBHL (1)

Իբրեւ զփայտ չոր՝ որ ճարճատէ ի ճեղքելն, այնպէս ճարճատէին ի վերայ նոցա զէնքն. (Մամիկ.։)


Հեծեալ, ծելոց

See full entry →

adj. s. fig.

mounted;
horseman, rider;
horse-soldier, trooper;
versifier;
—ք, cavalry, horse.

NBHL (1)

Առ ազատսդ եւ առ ռամիկ հեծեալդ հայոց աշխարհիդ. (Ճ. ՟Բ.։)


Հեղեղատ, ից, աց

See full entry →

s.

torrent, ravine.

NBHL (1)

Այնչափ կոտորեցին զնոսա, մինչեւ հեղեղատք արեան ելանէին. (Մամիկ.։)


Հեշտաբար

See full entry →

adv.

easily, commodiously, with pleasure, willingly.

NBHL (1)

Դիւրաւ եւ հեշտաբար ի միտ առցեն ռամիկք եւ տգէտք։ Մի՛ ընդունել հեշտաբար յամենեցունց պատիւ. (Ճ. ՟Ա. եւ Ճ. ՟Բ.։)


Հակեմ, եցի

See full entry →

va.

to incline, to lean, to bend, to bow.

NBHL (1)

Գլուխդ հակեաց, եւ ընկէց զքեզ. (Մամիկ.։)


Համախոհութիւն, ութեան

See full entry →

s.

intelligence, concord, good understanding, harmony;
league, alliance, compact.

NBHL (1)

Ըստ արիստոտէլի համախոհութեանցն. (Սոկր.։ Աբր. մամիկ.։)


Հազորան, աց

See full entry →

s.

sorb apple;
crab-apple.

NBHL (1)

Ըստ բժշկին եկեր զհազորանն. (Մեսր. երէց.։ Մամիկ.։)