Definitions containing the research էք : 2568 Results

Կիսաւուրցն

See full entry →

s.

prime of life.

NBHL (1)

Զկիսաւուրցն կազմէք որոգայթ սատակման. ըստ այնմ, թէ որ ամբարէ զմեծութիւն առանց իրաւանց, ի կէս աւուրց իւրոց լքցէ զնա. (Կանոն.։)


Կիրք, կրից

See full entry →

s.

passions;
movement of the soul, emotion, sentiment, feeling;
animal passions, sensuality, vice;
suffering, pain, torment;
accident;
attributes, properties;
— լուսնի, phases of the moon;
յոյզ կրից, transports, fits of passion;
զաչացու՝ խօլական՝ նորածին՝ մոլեգին —, blind, extravagant, furious, outrageous passion;
յուզել զկիրս, to stir up, to provoke or excite the passions;
գգուել զկիրս, to flatter, to soothe one's passions;
անձնամատն լինել ի կիրս իւր, to give oneself up, to abandon oneself to one's passions, to indulge, to let loose, to gratify one's passions;
ի դժուարին կիրս գտանել, to find oneself in a painful, embarrassing or awkward position;
նուաճել զկիրս, to rule, to subjugate or control one's passions, to bring one's passions under subjection.

NBHL (1)

πάθος, πάθη, πάθημα, passio, perpessio, affectio, afflictio, calamitas, եւ այլն. նոյն ընդ Կիր՝ որպէս արմատ Կրելոյ. (հակադրեալ ներգործութեան) եւ ընդ Կարիք, որպէս վիշտ, նեղութիւն, չարչարանք, անցք, այլայլութիւն զգայական. Յօժարութիւն. եւ ընդ Քարշ, որպէս իրք՝ զորս կրէ ոք յանձին. ախտ. եւ Շարժումն ներքին. քաշածը, քաղելը. չետիյի, չէքմեսի, զարեզ, տերպ, շէվք, աշգ, էլէմ.


Կիւիւ

See full entry →

s.

cuckoo.

NBHL (1)

Արօր եւ կիւիւ ի կղզիս հանեն զձագս՝ աներկեղ սնուցանելով. եւ ասեն ի թռչելն (զձագս), ահա այսուհետեւ անպարտ եմք, բաւական էք զձեզէն զգուշանալ. (Մխ. առակ. ՟Ճ՟Խ՟Գ։)


Կիւս

See full entry →

s.

soothsayer, conjurer, enchanter.

NBHL (1)

Մի՛ լսէք ... կիւսւց ձերոց, եւ հաւամայից ձերոց, եւ կախարդաց ձերոց Երեմ. (՟Ի՟Է. 9։)


Կլանեմ, կլի, կուլ

See full entry →

va.

to swallow;
to devour;
to ingulf, to absorbe;
զօդ՝ զշունչ or ոգի to breathe, to take breath;
— զբանս, to listen eagerly.

NBHL (1)

Առէք կլէ՛ք դուք ամենեքին զամենայն զնա. (Եփր. համաբ.։)


Կկոց, ի, աւ

See full entry →

s.

weaver's shuttle.

NBHL (1)

Զասեղն ոստայնին. իսկ Հռոսուէտ ի լտ. (Վրք. հց. երես. 878.) դնէ ռա՛տիուս թէքսդօ՛ռիուս։


Կնաթող, ի, աց

See full entry →

s.

who puts away his wife.

NBHL (1)

Կնահանէից, պոռնկաց. որպէս թէ ուղղ. իցէ կնահանեայք կամ նէք։


Կնահան, ի, ից, աց

See full entry →

cf. Կնաթող.

NBHL (1)

Կնահանէից, պոռնկաց. որպէս թէ ուղղ. իցէ կնահանեայք կամ նէք։


Կնքեմ, եցի

See full entry →

va.

to seal, to close with a seal, to affix a seal, to seal up;
to mark, to stamp, to sign;
to hide, to cover, to close, to shut up;
to confirm, to ratify, to verify;
to conclude, to decide;
to prbnounce sentence;
to seal, to complete, to terminate, to finish;
to baptize, to confer baptism;
to sign with sign of the cross, to make the sign of the cross;
դաշն հաշտութեան —, to conclude a treaty of peace.

NBHL (1)

σφραγίζω, κατασφραγίζω, ἑπισφραγίζω, signo, sigillo, obsigno. կնքով դրոշմել. տպաւորել զկնիք. մատնէհարել, մէօհրել, եւ տաղմա զարնել, նշան դնել. միւհիւրլէմէք, տամզալամագ. եբր. խաթամ.


Կշտապինդ

See full entry →

adj. adv.

glutted, surfeited, very much satiated;
to satiety;
— վայելել՝ ուտել, to eat one's belly full, to eat ones fill, to cram oneself.

NBHL (1)

Կշտապինդ վայելիցէք ի գալստենէ փառաց դորա. (Ես. ՟Կ՟Զ. 11։)


Կոթող, աց

See full entry →

s.

obelisk.

NBHL (1)

Մի՛ կանգնիցէք ձեզ արձան, եւ մի՛ քար՝ կոթող դնիցէք յերկրի ձերում. (Ղեւտ. ՟Ի՟Զ. 1. (այսպէս է յն. այլ ոմանք ընթեռնուն ի հյ. քարկոթող։))


Կոխան

See full entry →

s. adj.

cf. Կոխ. — առնել, դնել, to tread, to tread upon, to trample or tread under foot;
— լինել, կալ, to be trodden, trampled under foot;
— տալ, cf. Տալ ի կոխ.

NBHL (1)

Զհրամանս հոգւոյն աստուծոյ կոխան արարէք. (Մանդ. ՟Ե։)


Կոծ, ոյ, ով

See full entry →

s.

lamentation, complaint, mourning, weeping, tears;
blow;
undulation;
— առնել՝ առնուլ՝ դնել, to wear mourning, to complain, to lament, to deplore;
— դառնութեան առնուլ ի վերայ ուրուք, to make great lamentation;
to chant mournful hymns, to sing dirges over;
— ջերմացուցանել, to cause to weep with exceeding bitterness;
ի — մրրկաց ծփիլ, to rise or toss about in waves, to be agitated, billowy.

NBHL (1)

Կոծեցան զնա կոծ մեծ։ Կո՛ծ առէք ի վերայ տանն։ Կոծ դառնութեան առցեն։ Կո՛ծ եդին, լացին զնա։ Կոծեա՛ կոծ ողորմ։ Արասցէ կոծ իբրեւ զվիշապաց։ Յամենայն հրապարակս կոծ։ Ի կոծ նոցա մի՛ երթիցես։ Աղաղակաւ կոծով ի վերայ նոցա չէին լցեալ ճչալով։ Իբրեւ զկոծ նռնենեաց կոտորելոց.եւ այլն։


Կոծեմ, եցի

See full entry →

va.

to beat, to strike, to reiterate blows.

NBHL (1)

κόπτω, κατακόπτω, τύπτω caedo, percutio δέρω, κατατέλλω excorio, depilo, convello. Ծածել. բախել. հարկանել. կոփել. ռմկ. գոքոց տալ. յն. գօ՛բդօ. թ. լալմագ, վուրմագ, տէօյմէք.


Հինգհազար, աց

See full entry →

adj.

five thousand.

NBHL (1)

Հինգհազար ոգի։ Մարդիկին թուով իբրեւ հինգհազար։ Օրհնութիւնք հինգհազար։ Տաղանդս կամ խոյս հինգհազար։ Ո՞չ յիշէք զհինգ նկանակն ի հինգ հազարսն.եւ այլն։


Հիւանդ, աց

See full entry →

adj.

sick, ill, unwell, unhealthy, diseased;
suffering, patient;
invalid, infirm;
— լինել, cf. Հիւանդանամ;
լինել մահացու, վտանգաւոր —, լինել — ի մահ, to fall seriously ill, dangerously ill;
դարմանել, խնամել զ—, հսկել առ —ին, to nurse, to take care of, to tend, to assist, to watch by, to sit up by;
յայց ելանել —աց, to visit patients;
— հոգւով եւ մարմնով, ill both in body and mind;
— եղէ, I have been ill.

NBHL (1)

Հիւանդ եմ ես։ Հիւանդք եւ ախտաժէտք։ Զհիւանդս բժշկեցէք։ Որ հիւանդն է, բանջար կերիցէ։ Հիւանդաց ձեռն եդեալ՝ բժշկէր զնոսա։ Ոչ պիտոյ է բժիշկ կարողաց, այլ հիւանդաց.եւ այլն։


Հիւծանիմ, ծայ

See full entry →

va.

cf. Հիւծեցուցանեմ.

NBHL (1)

ՀԻՒԾԱՆԻՄ ՀԻՒԾԻՄ. (լծ. թ. իւղիւլմէք ). τήκομαι marcesco, macresco, tabesco, liquor. Ծիւրիլ. հալիլ. մաշիլ. ծնգիլ. նուաղիլ. պակասիլ.


Հիւծիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to grow lean, to get thin, to shrink, to waste, to fall or pine away, to wither, to languish, to droop, to dwindle away, to decay;
— լուսնի, to wane.

NBHL (1)

ՀԻՒԾԱՆԻՄ ՀԻՒԾԻՄ. (լծ. թ. իւղիւլմէք ). τήκομαι marcesco, macresco, tabesco, liquor. Ծիւրիլ. հալիլ. մաշիլ. ծնգիլ. նուաղիլ. պակասիլ.


Հիւսնեմ, եցի

See full entry →

va.

to carpenter, to work in carpentry.

NBHL (1)

Ուսանիցի միայն զհիւսնութիւն, եւ երբէք ոչ հիւսնիցէ. (Բրս. հց.։)


Հիւրընկալ, աց

See full entry →

adj.

receiving or lodging strangers, hospitable.

NBHL (1)

Զի մի՛ զհիւրընկալն տրտմեցուցանիցէք. (Երզն. մտթ.։)


Հիքագոյն

See full entry →

adj.

very poor, wretched, miserable, pitiable.

NBHL (1)

ՀԻՔԱԳՈՅՆ կամ ՀԻԳԱԳՈՅՆ. Առաւել կամ կարի հէք. եղկելի յոյժ. թշուառագոյն.


Հիքութիւն, ութեան

See full entry →

s.

misfortune, misery, adversity, wretchedness.

NBHL (1)

ՀԻՔՈՒԹԻՒՆ կամ ՀԻԳՈՒԹԻՒՆ. Հէք գոլն. թշուառութիւն. ողորմելութիւն. խեղճութիւն.


Հմայեմ, եցի

See full entry →

vn.

to divine, to augur, to prognosticate, to bewitch, to conjure, to charm, to enchant;
հմայեալ հայելիք, magic glass;
cf. Թուղթ.

NBHL (1)

Հմայեցի, զի օրհնեաց զիս աստուած յոտին քում։ Հմայելով հմայէ այր որ իբրեւ զիս է։ Արքն հմայեցին, եւ նուիրեցին, եւ քաղեցին զբանսն ի բերանոյ նորա։ Դիւթեցին դիւթութիւնս, եւ հմայեցին հմայս։ Հմայս հմայել, գաւազանս ընկենուլ։ Մի՛ հմայիցէք, եւ մի՛ հաւահարց եւ մի՛ հաւադէտք լինիցիք։ Հմայիցէ, եւ հաւահարց լինիցի.եւ այլն։


Հնազանդիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to obey, to submit, to subject oneself.

NBHL (1)

Հողմք եւ ծով հնազանդին սմա։ Ծառայ էք՝ որում հնազանդիքն։ Հնազանդեցարուք ի սրտէ՝ որում աւանդեցայք յառակ վարդապետութեան։ Եւ դեւք հնազանդին մեզ յանուն քո։ Ընդունայնութեան արարածք հնազանդեցան։ Հնազանդեցա՛յք այսուհետեւ աստուծոյ։ Հնազանդել իւրեանց արանց։ Ազգք հնազանդեսցին ինձ։ Հնազանդեցաւ երկիրդ առաջի տեառն.եւ այլն։


Հնձեմ, եցի

See full entry →

va.

to cut down, to reap, to mow;
to gather, to get in.

NBHL (1)

Հնձեցէք զհունձս ձեր։ Հնձեցին հունձս ցորենոյ։ Զանդ տհաս հնձեցին։ Էին կութք պատրաստ հնձելոյ։ Ի հնձել հնձողաց ձերոց զհունձս երկրին ձերոյ։ Հնձեսցես զխոտ։ Փուշ հնձեսջիք։ Ցաւս հնձեսցեն։ Հնձեսցէ զչարիս։ Զոր ինչ սերմանէ մարդ, զնոյն եւ հնձեսցէ։ Հնձեցի զմարգարէս ձեր, եւ կոտորեցի զնոսա բանիւ բերանոյ իմոյ.եւ այլն։


Հնչեմ, եցի

See full entry →

vn. va.

to sound, to resound, to boom, to echo;
— պղնձոյ, to toll, to ring, to gingle, to tinkle;
— ծովու, to murmur, to roar;
— հողմոց, to blow, to whistle, to rustle;
— հրացանի, to whizz, to whistle;
— հրետի, to boom;
— բանից, to announce, to spread abroad, to publish;
— զբառս, to pronounce;
ոչ բարւոք — ականջաց, to grate upon, to offend the ear;
— դրամոց, to chink.

NBHL (1)

Հնչեցէք առ իս զբանս ձեր, եւե ես լուայ. յն. ձայնեցիք. (Եզեկ. ՟Լ՟Ե. 13։)


Հոգելի

See full entry →

cf. Հոգելից.

NBHL (1)

Հոգելից մարգարէն կամ մարգարէք. (Ագաթ.։ Սարգ.։ Լծ. կոչ.։)


Հոգելիր

See full entry →

cf. Հոգելից.

NBHL (1)

Հոգելից մարգարէն կամ մարգարէք. (Ագաթ.։ Սարգ.։ Լծ. կոչ.։)


Հոգելից

See full entry →

adj.

full of the Holy Spirit.

NBHL (1)

Հոգելից մարգարէն կամ մարգարէք. (Ագաթ.։ Սարգ.։ Լծ. կոչ.։)


Հոգեկիր

See full entry →

adj. s.

inspired by the Holy Spirit, holy, divine;
prophet.

NBHL (1)

Հոգեկիր մարգարէք, կամ արք, կամ ծերն. (Ագաթ.։ Խոսր.։ Նախ. սղ.։)


Հոգի, գւոց

See full entry →

s. adv.

soul, spirit, ghost;
the Holy Ghost, Paraclete;
spirit, angel;
soul, person, individual;
soul, breath;
soul, spirit, life, heart;
wind, breath;
sprite, fiend, goblin;
soul, essence, motive, principle, spirit;
meaning, character, spirit;
desire, genius, turn of the mind, disposition, inclination;
երկնային, աստւածային, վեհ, անմահ —, celestial or blessed, divine, sublime, immortal soul;
դիւցազնական, առաքինի, գեղեցիկ, ազնուական, դիւրազգած —, heroic, virtuous, high or elevated, noble or great, tender or sensible mind, soul or spirit;
նուաստ, անարգ, յուզեալ, մոլորեալ —, mean or grovelling, low, vile or ungenerous, troubled, erring spirit or mind;
— բանական, զգայական եւ տնկական, rational, animal and vegetable life or existence;
— իմաստութեան, intellect, spirit of knowledge;
— բանաստեղծական, poetic fire, genius or enthusiasm;
—ք հրեղինաց, heavenly spirits, spirits of light;
—ք խաւարի, spirits of darkness, devils;
հրաժարեալ —ք, the dead, the defunct, the deceased;
դատապարտեալ —ք, the damned;
խաղաղութիւն հոգւոյ, tranquillity or peace of mind, hearts ease;
վեհանձնութիւն հոգւոյ, magnanimity, generosity;
կարողութիւնք հոգւոյ, the faculties of the soul;
հոգւով, in spirit;
spiritually;
feelingly, warmly;
—ք իբր հարիւր հազար են ի քաղաքին կարնոյ, there are a hundred thousand souls or inhabitants in the city of Erzerum;
ճշմարտութիւն է պատմութեան —, truth is the soul or life of history;
մարմին ջանայ հակառակ հոգւոյ եւ — հակառակ մարմնոյ, the flesh is at war with the spirit, and the spirit with the flesh;
խաղաց — տեառն ի վերայ նորա, the spirit of God fell upon him;
սիրել ամենայն հոգւով, to love with all one's heart or soul;
աւանդել զ—ն, to render or give up the ghost, soul or spirit;
փչել, հանել զ—ն, to expire, to die;
աղօթել վասն հոգւոցն ննջեցելոց, to pray for departed souls;
հանգուսցէ տէր զ— նորա, God rest his, her soul;
cf. Ոգի;
հոգւոյ տուն, guest's house.

NBHL (1)

Հոգիք հրեղինացն տօնեն ընդ մեզ։ Որ հոգիքդ էք հարկաւորութեան, եւ այլն. (Շար.։)


Հոլով, ից

See full entry →

s. gr.

rolling, circular motion, circulation;
case;
— անուանց, oblique cases.

NBHL (1)

Հոլովիւ երբէք եւ այլն. (Արիստ. ստորոգ. եւ Արիստ. պերիարմ.։)


Հոլովեմ, եցի

See full entry →

va. gr.

to roll, to turn;
to move, to change;
to decline.

NBHL (1)

Յայնքան անմտութիւնս հոլովեցան։ Որ ի մեղս հոլովեալք էին հեշտասէքն. (Վրք. ոսկ.։)


Հողագործութիւն, ութեան

See full entry →

s.

husbandry, agriculture, tillage.

NBHL (1)

Որ զերկիրս փոխանակ հողագործութեան արօրադրէք, եւ սերմանէք զբանն կենաց. (Մեկն. ղկ.։)


Հոմանուն

See full entry →

adj.

equivocal;
cf. Համանուն;
cf. Երկդիմի.

NBHL (1)

Երկուց հաւասարութեանց գոլով՝ հոմանունք իսկ են ... Հոմանուամբ երբէք վարիլ. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)


Հոյակապ

See full entry →

adj.

grand, magnificent, superb, splendid;
great, excellent, eminent;
— քաղաք, topping, most eminent city;
— այր, a great man;
— իշխան, illustrious prince;
— բժիշկ, celebrated doctor.

NBHL (1)

Հոյակապքն ի մէջ եբրայեցւոցն մարգարէքն։ Բժիշկ հոյակապ. (Եւս. քր.։)


Ճապուկ

See full entry →

adj. adv.

creeping, crawling, cringing;
windig, tortuous, sinuous;
flexible, supple;
ընդ —, hurriedly, hastily, in haste;
ընդ — անցանել, to insinuate, to worm oneself in, to enter cautiously but hastily, to creep or steal in swiftly.

NBHL (1)

Որ ճապատի. դիւրաթեք. այլայլակ ի շարժմունս իւր. վր. ճապուկի. (լծ. եւ ճապաղ. եւ ճեպ. որպէս եւ թ. շէվէք. եւ շաբուգ ).


Ճարպապարարտ

See full entry →

cf. Ճարպաւոր.

NBHL (1)

Դուք էք ճրագալոյցք ճարպապարարտք. (Մծբ. ՟Ժ՟Թ։)


Ճգնիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to torment or trouble oneself, to lead a laborious, painful life, to labour, to suffer much;
to afflict one's body, to subdue one's passions, to devote oneself to an ascetic life, to mortify, to macerate;
to strive, to endeavour, to make an effort, to exert oneself, to take pains;
to combat, to resist;
to venture, to risk, to jeopard oneself.

NBHL (1)

κινδυνεύομαι, ἁσκέω, ἁγωνίζομαι , ἁθλέω, πολεμόομαι, κακοπαθέω եւ այլն. periclitor in praelio, certo, studeo, exerceo me, mala tolero եւ այլն. Ի ճիգն մտանել. տալ զանձն կամ մատնիլ ի վաստակս, ի վիշտ եւ ի նեղութիւն. կրել կամաւ խոշտանգանս. ճնշել զանձն. մրցիլ. նահատակիլ. կրթիլ. ջանալ. աշխատիլ. լծ. թ. սըգը՝ սըգընթը՝ էլէմ չէքմէք


Ճգնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

austere or ascetic life, austerity;
penitence, mortification, maceration;
fatigue, labour, trouble, effort;
combat, resistance;
danger, risk;
— մահու, death-struggle, pangs, agony;
օր ճգնութեան դատաստանին, the momentous day of the Last Judgment;
ամենայն ճգնութեամբ, with the utmost care or diligence.

NBHL (1)

Եդ զանձն իւր ի ճգնութիւն մարտի պատերազմի։ Հայի աստուած ի ճգնութիւնս պատերազմիս մերոյ։ Առնուլ յանձն զճգնութիւն ի վերայ քաղաքին։ Որպիսի՛ ճգնութիւն ունիմ յանձին վասն ձեր։ Վասն որոյ եւ զճգնութիւնդ կրէք.եւ այլն։


Ճեղ, ից

See full entry →

adj. s.

forehead bald;
cf. Ճիւղ.

NBHL (1)

Պտղաբեր ուռք, որք զողկոյզն զհասեալն եւ զվայելուչն ի ճեղս ձեր բերէք. (Ժմ. յն.։)


Ճեպեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Ճեպեցուցանեմ.

NBHL (1)

Ճեպեալ էք յիւրաքանչիւր տուն իւր. (Անգ. ՟Ա. 9։)


Ճիչ, ճչոյ, չով, չիւ

See full entry →

s.

cry, shrill cry, shriek, screech, scream;
squalling, wailing, outcry;
աղիողորմ —, piteous cry;
— առնուլ, բառնալ, ղճչի հարկանիլ, to cry, to make a loud outcry, to shriek, to scream, to screech, to squall, to howl, to yelp, to whine;
— բարձեալ աղաղակել, to utter piercing screams.

NBHL (1)

Ճիչ առեալ եւ զօձիս պատառեալ։ Ձա՛յն առ, ճի՛չ բարձ։ Ճի՛չ բարձէք ի վերայ մովաբու. (՟Ա. Մակ. ՟Ժ՟Գ. 43։ Եզեկ. ՟Ի՟Ա. 12։ Երեմ. ՟Դ. 8։ ՟Խ՟Ը. 31։)


Ճմլեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va. fig.

to trample, to press, to squeeze, to crush, to bruise, to compress, to contuse;
to soften, to move, to affect;
to trample on, to grind down, to oppress, to crush, to vex, to molest;
— զպտուղս, to bruise fruits;
— զսիրտ, to grieve, to oppress;
— զսիրտ ի գորով, to affect, to melt, to move to pity;
ո՞չ իսկ սիրտք մեր ճմլէին ի մեզ, did not our hearts burn within us ?

NBHL (1)

Զի՞ լայք, եւ ճմլեցուցանէք զսիրտ իմ. (Գծ. ՟Ի՟Ա. 13։)


Ճշդեմ, եցի

See full entry →

va.

to spare, to be saving, to economize, to be parsimonious, stingy;
to settle, to adjust;
cf. Ճշգրտեմ.

NBHL (1)

Ապա թէ ճշդէք ի վերայ մեր զտեսիլն սրբոյն սահակայ. իմա՛, ճգնիք ստուգել իսպառ, կամ խստիւ մեկնէք։


Ճշմարիտ, րտից, տաց

See full entry →

adj. adv.

true, unquestionable, real, certain, sure;
veridical, faithful, upright, frank, sincere;
in truth, truly, indeed, really, in realty, verily;
— իցէ ? is it true ?

NBHL (2)

Ոչ երբէք ճշմարիտ ճշմարտում ներհական. (Պերիարմ.։)

Այո՛ ճշմարիտ ես։ Ճշմարիտ էք. (Կլիմաք.։)


Ճշմարտատեաց

See full entry →

adj.

enemy of truth, hating, detesting the truth.

NBHL (1)

Թուի ինձ, եթէ ճշմարտատեացք ոմանք էք դուք. (Եղիշ. ի չարչարանս.։)


Ճոխաբան

See full entry →

adj.

eloquent, fluent.

NBHL (1)

Ոչ երբէք զինքեանց ճոխաբանել, կամ բարձրագոյնս ինչ ճառել. (Նանայ.։)


Ճոխաբանեմ, եցի

See full entry →

va.

to speak imperiously, authoritatively, presumptuously;
to abound in discourse, to amplify, to enlarge upon;
to talk high, to boast, to brag.

NBHL (1)

Ոչ երբէք զինքեանց ճոխաբանել, կամ բարձրագոյնս ինչ ճառել. (Նանայ.։)


Ճոխանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to have, take or exercise high authority or great ascendency over, to prevail, to rule over;
to give oneself great airs, to lord it, to carry it like a lord, to signorise;
to be proud, puffed up;
to grow rich, to abound, to thrive, to make a fortune;
— կործանմամբ այլոց, to build one's fortune on, or to raise oneself by the ruin of another.

NBHL (1)

Ընդէ՞ր ճոխացեալ էք ի վերայ ժողովրդեանդ տեառն. (Թուոց. ՟Ժ՟Զ. 3։)