Definitions containing the research ամիկ : 277 Results

Հազորենի, նւոյ

See full entry →

s.

sorb apple-tree.

NBHL (1)

Ի ներքոյ հազորենւոյն ննջէր. (Մեսր. երէց.։ Մամիկ.։)


Միաճաշակ

See full entry →

adj. adv. adv.

indiscriminately eatable;
feeding but once a day.

NBHL (1)

Բազում կրօնաւորաց կարգեաց միաճաշակս. (Մամիկ.։)


Միամիտ, մտաց

See full entry →

adj.

simple-minded, ingenuous, simple, artless, innocent;
good-natured, silly, simple, foolish;
faithful, attached, loyal, true, devoted.

NBHL (1)

ՄԻԱՄԻՏ. Որ զմի կողմն իրաց խորհի, եւ ոչ զմիւսն. ծանծաղամիտ. տկար մտօք. ախմար. տգէտ. ռամիկ.


Միասիրտ

See full entry →

adj.

of one mind, unanimous.

NBHL (1)

Վահան մամիկոնեանն հանդերձ ընդ իւր միասիրտ արամբք. (Փարպ.։)


Պարկեշտական, ի, աց

See full entry →

cf. Պարկեշտ.

NBHL (1)

Իսկ դու ռամիկդ, որ ոչ վարս ինչ պարկեշտականս ունիցիս. (Ոսկ. ես.։)


Պարսաքար, աց, ից

See full entry →

s.

sling-stone.

NBHL (1)

Նետիւք եւ պարսաքարամբք եւ գլօք կոտորեցին. (Մամիկ.։)


Հայ, ոց

See full entry →

s. adj.

Armenian;
—ք, Armenia;
—ք or —եր, the -s, the — nation;
— լեզու, բարբառ, the Armenian language;
թարգմանել ի —, յեղուկ ի — բան, to translate into —, into the — language.

NBHL (1)

Ո՞ւր են պարսիկքդ ... աւասիկ են ընդ հայերոյդ. (Մամիկ.։)


Հայրանման

See full entry →

adj.

resembling one's father.

NBHL (1)

Հայրանման որդիք նահատակին գրիգորի։ Հայրանման կամսարականն ներսէհ։ Հայրանման սեպուհն մամիկոնէից գրիգոր. (Փարպ.։)


Հայրանունական, ի, աց

See full entry →

adj.

patronymic.

NBHL (1)

πατρονωμικός, -ον Յայտարար անուան հօրն կամ նախնեաց. որպիսի են բառք կամ յանգք բառից առ քերականս, եան, եանց, ունի, եւ այլն. (աբրահամեան, նաւեա, արշարունի, մամիկոնեանց. եւ այլն)


Հանդիսաւոր, աց

See full entry →

adj. s.

pompous, solemn;
public;
combatant, athlete, champion.

NBHL (1)

Թագաւորն ի մէջ անցեալ հանդիսաւոր աղօթիւք. (Աբր. մամիկ.։)


Հատանեմ, հատի

See full entry →

va.

to cut, to cut off, to break;
to carve, to cut;
to divide, to separate;
to retrench, to diminish, to curtail;
to castrate;
to resolve, to decide, to determine;
to cross, to traverse, to pass;
to stop, to interrupt;
— գծից զմիմեանս, to cross one another;
— զծով, to plough, cross or traverse the sea;
— զծով եւ զցամաք, to run over, to over-run or scour both sea and land;
— ճանապարհ, to open, to pave away or road;
to progress towards, to bend one's steps to, to traverse, to travel;
— անցանել, to cross, to traverse, to pass, to travel over or through, to go over;
— ի ստենէ, to wean;
— զծառս, to fell, to cut down;
to clear;
դատ —, to sentence, to judge, to decide;
ական —, to mine, to dig, to hollow;
— զգլուխ, to cut off the head, to behead, to decapitate;
— զանդամս, to cut off limbs, to amputate;
— յարքունիս, to confiscate, to forfeit;
— ի կենաց, to slay, to deprive of life, to kill;
— զանձն ի փափկութիւն, to give oneself up to effeminacy;
ի վատութիւն —, to make a coward of;
— զծարաւ, to quench, to slake the thirst;
— զանձն յիմեքէ, to abstain, to keep from, to refrain, to forbear, to deprive or debar oneself of, to do without, to dispense with;
ակօս —, to plough, to furrow;
— գունդ մի, to detach, to form a detachment;
— լուսոյ զգիշեր, to drive away darkness;
— զբոց հրոյ, to spark, to sparkle, to emit sparks;
— զբանակն, to fray a way, to pass through, to cross;
— զգրիչ, to make a penpop;
գետն զդաշտն —նէ, the river traverses the plain.

NBHL (1)

Ի փոսն՝ զոր հատին, լնուն։ Հատեալ զգերեզմանս՝ լցին զնոսա անդ։ Խորս մտաց ձերոց հատէ՛ք ակօսս. (Փարպ.։ Մամիկ.։ Ոսկ. ի մելիտ.։)


Սոսկական, ի, աց

See full entry →

adj. s.

simple, pure;
vulgar, ordinary;
private;
cf. Սոսկալի;
footsoldier;
—, — ոք or մարդ, a private person, an individual, person of retired or secluded habits;
— կեանք, private life;
—ք ոմանք, some private persons.

NBHL (1)

(ի բառէս Սոսկ). Անշուք, նուաստ ոք, գեղջուկ. ռամիկ. եւ Հետեւակ. որպէս յն. լտ. δημώδης vulgaris ἱδιώτης idiota πεζός, πεζικός pedester, pedestris.


Սռնապան, աց

See full entry →

s.

leg-armour, greaves.

NBHL (1)

Կտրեաց զսռնապանս բարձից նորա։ Ածեալ զսուրն՝ ի բաց ձգեաց զոտն նորա սռնապանովն հանդերձ. (Մամիկ.։)


Ստին, ստեան, ի ստենէ

See full entry →

s. fig.

breast, bosom;
teat;
source, spring;
ի ստեան, at the breast;
մանուկ ի ստեան, sucking-child;
գօտեւորեալ առ ստեամբ, girt about the paps;
կերակրել ստեամբ, to suckle, to give suck, to give the breast to;
դիել զ—ս, to suck, to draw the breast;
cf. Հատուցանեմ;
անկանիլ ստեանցն, forming or rounding of the breasts in adolescence;
եռալ ստեանց, to give milk;
ի ծուծ ստեանցն կախեալ, hanging to her breast;
—ք անկան քեզ, thy breast are fashioned;
յոյս իմ ի ստեանց մօր իմոյ, my hope from my mother's womb.

NBHL (1)

Առեալ զփոքրիկ մանկիկն իւր՝ որ էր յիստեան (իբր յըստեան). (Մամիկ.։)


Պակասեմ, եցի

See full entry →

vn. ast.

to fail;
to want, to be wanting in, to lack, to run short;
to lessen, to grow less, to diminish, to cease;
to weaken, to swoon;
to die;
— լուսնի, wane —եալ ի մտաց, mad, foolish;
—եալ են ոգիք նոցա, they are exhausted, worn out;
—եցին աչք իմ յարտասուաց, my eyes are weary with weeping;
մի թէ —եցա՞յք իմիք, have you perhaps wanted for any thing ?
զի՞նչ այլ —սէր ինձ ի բարեբաստութիւն, what was wanting to my happiness ? to be eclipsed.

NBHL (1)

Սկսաւ պակասել վահան. (Մամիկ.։)


Պահարան, աց

See full entry →

s.

object serving to contain another or others, trunk, box, case, scrutoire, sheath, scabbard, cover;
*vestry-room;
— նամակի, envelope, cover;
— թղթոյ, pocket-book, portfolio.

NBHL (1)

Իջոյց ի պահարանէն (զսուրբ Նշանն). (Մամիկ.։)


Չարաթոյն

See full entry →

s.

very poisonous, very venomous, virulent;
poisoned, envenomed, baleful, deadly.

NBHL (1)

Ի ձերոց ստայօդ եւ չարաթոյն բանից։ Իւրոյ չարաթոյն վարդապետութեանն. (Շ. թղթ.։ Աբր. մամիկ.։)


Չարայուշ, ից

See full entry →

adj.

resentful, revengeful, rancorous, spiteful;
— լինել, to bear or owe a grudge, to foment rancour or hate.

NBHL (1)

Բարեխորհ, անյիշաչար. եւ ոչ չարայուշ առ մեծամեծս եւ փոքունս. (Սոկր. ՟Է. 22. յորմէ եւ Աբր. մամիկ.։)


Չարչարեմ, եցի

See full entry →

va.

to torment, to harass, to molest, to pain, to ill-treat, to ill-use.

NBHL (1)

Չարչարեցայ, եւ խոնարհ եղէ մինչեւ յոյժ։ Չարչարեցար ամենայն ուրեք, ուր չարչարեցաւ հայր իմ։ Ռամիկն թագաւորաւն հանդերձ չարչարեալ, եւ այլն։


Չորեքամսեան

See full entry →

cf. Չորսամսեան.

NBHL (1)

Ի հայրապետութեան սամուէլի , որ չորեքամսեան էր նստեալ. (Մամիկ.։)


Սարտնում, եայ

See full entry →

vn.

cf. Սարտչիմ.

NBHL (1)

Ի սմանէ մահ սարտուցեալ՝ երկնչի մերձենալ առ հաւատացեալս. (Մամիկ.։)


Սարտչիմ, եայ, տուցեալ

See full entry →

vn.

to be shocked at, estranged, alienated, to have an aversion to, to withdraw, to abandon;
to be horrified, scared, to take umbrage;
— ի ստենէ, to be weaned, disaccustomed.

NBHL (1)

Ի սմանէ մահ սարտուցեալ՝ երկնչի մերձենալ առ հաւատացեալս. (Մամիկ.։)


Ստրջանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to repent, to regret, to rue, to be seized with repentance, touched with contrition.

NBHL (1)

Լուեալ զմահ կնոջն՝ ստրջացաւ (այսինքն լուծաւ մորմոքելով). (Մամիկ.։)


Սրտաթափ

See full entry →

adj.

disheartened, dismayed, struck with consternation.

NBHL (1)

Զռամիկսն ամենայն ահեղ բանիւք սպառնացեալ սրտաթափ առնէր։ Զբազումս առնէր սրտաթափ եւ ահակոտոր։ Բօթաբերն սրտաթափ զքեզ առնէ. (Եղիշ. ՟Գ։ Կեչառ. աղեքս.։ Մաշկ.։)


Սրտացաւ

See full entry →

adj.

heart-sick;
compassionate, sorry, afflicted.

NBHL (1)

Սրտացաւ ծառայքդ զգլուխդ (տեառն ձերոյ) առեալ փախչիք. (Մամիկ.։)


Վազեմ, եցի

See full entry →

vn.

to run swiftly, impetuously;
to leap, to bound, to spring or dart forward, to clear at a single bound;
to overstep, to surpass, to transgress, to trespass;
— սրտի, to flutter, to throb, to palpitate;
— զոմամբ, to revolt against;
to despise;
ի բաց —, to pass away, to fly away;
յօրէնսն —, to inveigh against the law;
վազեալ անցանել, to overpass, to cross, to leap over, to outleap;
յազատութեանն փառս, to lift up the horns against, to rebel, to rise in rebellion;
to get proud, to become presumptuous.

NBHL (1)

Կարեաց զգլուխ նորա, եւ ոչ կարաց ունել. զի զբազում մարդկաւն վազեաց զգլուխն. (Մամիկ.)


Ջերմնեակ

See full entry →

adj.

tender, affectionate

NBHL (1)

Նախանձ փոխէ զգութ սիրելւոյն առ ի թշնամանալ անարգել զջերմնեակ բարեկամիկն. (Մծբ. ՟Ժ՟Թ։)


Ջոկ, ոց, ից

See full entry →

s.

cf. Ջոլիր;
split hair;
— առ —, cf. Ջոլրաբար;
—ս առնել, to make a distinction or difference;
to sow division.

NBHL (1)

Ռամիկ ջոկոցն սըլացեալ՝ որպէս եղուս ընդդէմ ծաղկանց. (Շ. տաղ.։)


Նգախարխար առնեմ

See full entry →

sv.

cf. Նգեմ.

NBHL (1)

Զտէգն նգեալ. (Մամիկ. ա՛յլ ձ. ձգեալ զտէգն։)


Նգեմ, եցի

See full entry →

va.

to demolish with levers or crow-bars, to dismantle, to throw down, to raze.

NBHL (1)

Զտէգն նգեալ. (Մամիկ. ա՛յլ ձ. ձգեալ զտէգն։)


Յարդարանք

See full entry →

s.

ornament;
finery.

NBHL (1)

Աստուածային յարդարանօք եւ հոգեւոր վայելչութեամբ. (Աբր. մամիկ.։)


Մուրճ, մրճոց

See full entry →

s.

hammer;
— քարահատաց, stone-cutter's pick;
կտցաւոր —, pick-axe, mattock.

NBHL (1)

Եհար մրճովն ի վերայ գագաթանն, եւ գոգեաց զսաղաւարտն ... տեղի տայր սաղաւարտն մրճին սմբատայ. (Մամիկ.։)


Մսխեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Ծախեմ;
cf. Վատնեմ.

NBHL (1)

Սակաւ դրամիկ մսխել. (Վրդն. պտմ.։)


Մարգարտեայ

See full entry →

adj.

of pearls, pearly.

NBHL (1)

Պսակ մարգարտեայ. (Մամիկ.։)


Մարզ, ից

See full entry →

s.

confine or frontier of a state, march, border;
province, district;
— դնել, to reduce to a province.

NBHL (1)

Առ ազատսդ եւ առ ռամիկ հեծեալսդ հայոց աշխարհինդ՝ որ ի մարզիդ էք, ողջոյն հասցէ ի մերմէ տէրութենէ. (Ճ. ՟Բ.։)


Մարզպան, աց

See full entry →

s.

governor of a march, of a county or province, exarch.

NBHL (1)

Զտէրն մամիկոնէից եւ զզօրավարն հայոց վահան՝ մարզպան ի վերայ աշխարհին հայոց կարգել. (Փարպ.։)


Հրայրեաց

See full entry →

adj.

burnt, consumed by fire;
burning, consuming by fire.

NBHL (1)

Իբրեւ զուռնածս՝ որք պատեն զշանթս հրայրեացս։ Ճայթեալք ամպոց երկնից՝ հրայրեաց արարին զվաշտէ. (Մամիկ.։)


Մականակիր

See full entry →

s.

mace-bearer;
verger.

NBHL (1)

Սմբատ մականակիր յարաջէր. (Մամիկ.։)


Ներելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

pardonable, excusable, remissible;
— մեղք, venial sin.

NBHL (1)

Խառնիճաղանջն (կամ ռամիկն) ներելի ողորմութեան (կամ թեամբ) է. (Իմ. ՟Զ. 6։)


Ներս, ի ներս

See full entry →

adv.

in, within, inside;
cf. Ներքս.

NBHL (1)

Զնա թողցէ ի ներս. (Մամիկ.։)


Նիշ

See full entry →

s. geom.

sign, mark;
spot, speckle;
point;
այս —, այն —, such a one, such;
so and so;
յայս — աւուր, in such a day;
բանից նիշ, cf. Նշանաբան.

NBHL (1)

Ետ բանից նիշ ի զօրապետն եւ առ իշխանսն։ Ետ գրել ողջոյն, եւ բանից նիշ (ա՛յլ ձ. նշանաբան). (Մամիկ.։)


Նշանաբան

See full entry →

s.

watch-word, pass-word.

NBHL (1)

Ետ գրել ողջոյն, եւ նշանաբան. ((այլ ձ. եւ բանից նիշ). Մամիկ.։)


Նշանագիր, գրաց, գրոց

See full entry →

s.

character, letter;
register, archives;
secretary;
cipher;
signature, paraph, flourish;
—ք, alphabet;
elements, rudiments;
—ք եգիպտականք, hieroglyphs.

NBHL (1)

Հրամայեցին նշանագրի միում գրել զառ յինքեանց ասացեալսն. (Մամիկ.։)


Նու, նուոյ, ով, աւ, նուք, նուոց, նուանք, աց

See full entry →

s.

daughter-in-law;
sister-in-law, brother's wife.

NBHL (1)

Տիկնաւն Մամիկոնէից՝ նորին (Սահակայ) նուաւ, որում անուն էր Դստրիկ՝ կին Վարդանայ. (Խոր. ՟Գ. 67։)


Ոսոխ, աց

See full entry →

s.

adversary, enemy, opposite;
antagonist, rival, competing.

NBHL (1)

Որում նոյն ինքն ճշմարտութիւնն ոսոխ է, եւ՛ բանաւորն անբան լինի. (Աբր. մամիկ.։ Ճ. ՟Բ.։)


Ոստանիկ

See full entry →

adj. s.

of the royal family, of the court;
citizen, freeman;
nobleman, noble, lord, courtier.

NBHL (1)

Եւ այլք յոստանկաց, եւ սեպուհք ոմանք։ Նախարարք եւ սեպուհք, ոստանիկք եւ ռամիկք։ Ոստանկաց, եւ ռամկաց։ Յոստանիկ մարդկանէ։ Զայր ոստանիկ. (Փարպ.։)


Որդեգիր, գրաց

See full entry →

s. adj.

adoptive, adopted;
առնուլ յ—ս, to adopt as son;
սնոյց զնա յիւր —ս, he nursed him like his own son.

NBHL (1)

Եղեալ խոսրովայ ընդ որդեգիրս. (Մամիկ.։)


Որդնիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to grow worm-eaten, rotten.

NBHL (1)

Ի հոտել դիականցն եւ յորդնել՝ ասէին. (Մամիկ.։)


Մրճաւոր

See full entry →

s.

pioneer;
digger, delver.

NBHL (1)

Որպէս զմրճաւորս քարահատաց, կամ իբրեւ զուռնաւորս. (Մամիկ.։)


Մօր, ից

See full entry →

s.

dirt, mud, mire, slime;
puddle, pool, fen, marsh, bog.

NBHL (1)

Վահանայ տուեալ զնոսա մօրացն՝ զբազումս կոտորեաց, եւ ի մօր անդր ընկղմեաց. (Մամիկ.։)