Definitions containing the research յո : 10000 Results

Ապենիազ

See full entry →

adj.

cf. Աննիազ.

NBHL (1)

Բացայութիւն՝ բացերեւութիւն ուրումն ապ ումեքէ։ Ապ ըստ բոլորեցուն իմեքէ. այսինքն յումեքէ, յիմէքէ. (Անյաղթ պերիարմ.։)


Ապերախտ, ից

See full entry →

adj.

ungrateful.

NBHL (1)

Սկսաւ ճառել զերախտիս ծառայութեանն, եւ զապերախտն ի նոցանէ լինել. (Խոր. ՟Գ. 63։)


Ապիկի

See full entry →

s.

varnish;
cf. Ապակի.

NBHL (1)

ԱՊԻԿՈՅ ՓՐՓՈՒՐ. Խոտ փայլուն եւ մածուցիկ, որ կռուի յորմս եւ ի տունկս. ազգ բաղեղան.


Ապիրատ, ից

See full entry →

adj.

wicked, iniquitous, rascally, roguish, flagitious.

NBHL (1)

Ապիրատ հայհոյութիւն, կամ խորհուրդք. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 37. 44։)


Ապիրատութիւն, ութեան

See full entry →

s.

wickedness, iniquity, malice, flagitiousness, villainy.


Բանկայ, բանքկան

See full entry →

adj.

confidential, authorized, accredited, estimable, influential.

NBHL (1)

Սիսիանոս՝ տիբերի հազարապետ, որ յոյժ բանկայ էր արքայի, միանգամայն զազգն հրէից կորուսանել խնդրէր. (Եւս. քր. ՟Բ։)


Բանկն, կունք

See full entry →

s.

coarse language;
tale, story, fable.

NBHL (1)

ԲԱՆԿՆ կամ ԲԱՆԳՆ, բանկունք. (որ եւ է յոքն. բառիս Բանիկ) διήγημα narratio Անպիտան բան. զրոյց անբարի. առասպել. ստայօդ պատմութիւն.


Բանսարկեմ, եցի

See full entry →

va.

to slander, to calumniate, to report.

NBHL (1)

Զճշմարտութիւնն բանսարկեն բամբասանօք. (Շ. յուդ.։)


Բանսարկու, աց

See full entry →

s.

tell-tale, talebearer, sycophant, opponent, adversary;
satan, devil, tempter.

NBHL (1)

Եւ եկաց բանսարկու ի մէջ Իսրայէլի։ Զոր բանսարկունքն բամբասէին։ Այր բանսարկու առ ի յուզել զկռիւ։ Եւ եկաց հրեշտակ Աստուծոյ՝ լինել նմա բանսարկու։ Ոչ է արժան առն բանսարկուի ի տան թագաւորի լինել.եւ այլն։


Բանսարկութիւն, ութեան

See full entry →

s.

tale, slander, false accusation, calumny;
contrariety, opposition;
witchcraft.

NBHL (1)

Առնէին բանսարկութիւն առ Շապուհ (զԽոսրովայ)։ Եւ նորա զգացեալ զբանսարկութիւնն իշխանացն հայոց։ Բանսարկութեամբ ետուն մերժել զնա. (Փարպ.։)


Բանտ, ից

See full entry →

s.

prison, gaol;
դնել ի բանտի, ի — արկանել, to imprison;
խուսել ի —է, to make one's escape from prison, to escape;
հանել ի —է, to let out of prison;
ելանել ի —է, to go out of prison.


Բանտապետ, ի, աց

See full entry →

cf. Բանտապահ.


Բաշխեմ, եցի

See full entry →

va.

to distribute, to share, to part, to divide, to dispense, to assess;
to disseminate.

NBHL (1)

Ամենայն շնորհք հոգւոյն յորդւոյ բաշխին. (Ագաթ.։)


Բառ, ից

See full entry →

s.

word, term, speech, expression;
air, song;
— առ —, word for word;
ըստ բառին, literally.

NBHL (2)

λέξις vocabulum, dictio Ձայն մարդկեղէն՝ յօդաւոր եւ նշանական, յորմէ կազմի բան եւ խօսք եւ բարբառ եւ ճառ.

աշխարհական բառն է, յորժամ զոք հարկանեն կամ կողոպտեն, պարծին առ այլս՝ եթէ զնա լուացաք. (Կլիմաք.։)


Բառաչ, ի, ոյ

See full entry →

s.

bellowing, lowing;
roaring.

NBHL (1)

Բառաչ որթոյ ելանէր յորովայնէ նորա ուռուցելոյ. (Վրդն. ել.։)


Բառաչեմ, եցի

See full entry →

vn.

to bellow, to low;
to roar.

NBHL (1)

Անասուն կապեալ յորժամ տեսանէ զտէրն իւր՝ ընդդէմ նորա բառաչէ. (Անան. զղջ.։)


Բառացի

See full entry →

adj.

renowned, famous, excellent;
rich.

NBHL (1)

Եւ այրն էր բառացի յոյժ ամենայն պաճարանօք. (Ճ. ՟Բ.։ Զ։)


Բառնամ, բարձի, բարձ

See full entry →

va. vp.

to take away, to remove, to carry off, to displace;
to retrench;
to derogate, to suppress, to withdraw;
to cause to cease, to destroy, to dispel, to efface, to extinguish, to stifle;
to take away, to ravish, to take, to steal, to rob;
to lift up, to raise;
to bear, to support, to sustain;
— ի վերայ, to put, to put on, to load;
— ի հաշուէ, to discount, to deduct, to abate;
— զօրէնս, to repeal a law, to cancel, to annul;
— զխոչս, to clear, to extricate;
— զցանկն, to unbar;
— զմանուկն յարգանդէ, to deliver a woman;
— թողուլ, բարձի թողի առնել, to abandon, to forsake entirely, cf. Մերժեմ, cf. Լքանեմ;
—ի լուծ կշռոց, to weigh;
— զգլուխ, to behead, cf. Գլխատեմ;
աղաղակ կական՝ կառաչ՝ ձայն՝ ճիչ —, to scream, to cry out;
to weep;
— ի միջոյ, to carry away, to stroy, to annul;
— զամենայն դժուարութիւն, to take away all difficulty;
— զկեանս ուրուք, to take away the life of some one, to kill, to murder;
բաղոք —, to appeal, to invoke, to lament;
— զցաւս, to support pain;
— ուստեք, to go away, to depart;
— զթիւ, to subtract;
— արձակել, to dismiss;
բարձեալ բերել, to carry;
to be carried or brought;
to liken, to compare;
to be taken away;
to be destroyed;
to be estinguished;
բարձիր եւ անկիր ի ծով, be thou removed and cast into the sea;
— մտաց հպարտութեամբ, to be proud of;
արք արգարք բառնիմ, the just perish;
Դամասկոս բարձցի ի քաղաքաց, Damascus will soon be no longer a city;
բարձաւ ուխան, the pact is broken;
— ի կենաց, to die;
նմա բարձին զխանչն, they put on him the cross.

NBHL (5)

Դամասկոս բարձցի ի ձէնջ արքայութիւնն Աստուծոյ։ Բարձի՛ր, եւ անկի՛ր ի ծով.եւ այլն։

Ի գիրկս քո բարձեր։ Բառնալ ի գիրկս յորդւոց Ադամայ։ Բարձեալ եղեւ ի գիրկս ծերունւոյն, որ բանիւ զարարածս բարձեալ ունի. (Շար.։)

Այսոքիկ բառնին ի միջոյ, յորժամ մահուն բռնութիւն բառնայ։ Բառնին գայթագղութիւնքն։ Բառնիւր ի կենաց. (Շ. բարձր.։ Ճ. ՟Ա.։)

Մովսէս բարձեալ լինի, եւ յեսու ոչ յաջորդէ։ Բարձեալ լինի իշխանութիւն հայոց ի քաղաքէն յայնմանէ. (Խոր. ՟Գ. 68։ ՟Բ. 17։)

Որքան կարէր բառնալ հաւատ։ Ըստ չափոյ բառնալոյ զգայութեան եւ մտաց. (Վրդն. ել.։)


Բասրեմ, եցի

See full entry →

va.

to reproach, to blame, to condemn, to rebuke, to censure.


Բարակաման, աց

See full entry →

adj.

that spins or weaves finely;
finely spun or woven.


Բարապան, աց

See full entry →

s.

usher, porter.


Բարառնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

prosopopoeia;
allegory.

NBHL (1)

Զանուն գետոյն եւ ջրոյն այժմ վկայութիւն փոխեալ՝ յայտնեաց զստուգութիւն բարառնութեանն։ Տե՛ս զբարառնութիւն առակիս։ Ոչ բնաւ շրջէ զբարառնութիւն անուանցն. (Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. սղ.։)


Բարբանջ, ից

See full entry →

s.

idle tales, nonsense, tiresome repetitions, silly story, prating, gossip, dotage

NBHL (1)

Համարիմ զիմաստութիւնն յունաց (արտաքնոց) յիմարութիւն եւ բարբանջ. (Վեցօր. ՟Թ։)


Բարբաջ, ից

See full entry →

cf. Բարբանջ.

NBHL (1)

Համարիմ զիմաստութիւնն յունաց (արտաքնոց) յիմարութիւն եւ բարբանջ. (Վեցօր. ՟Թ։)


Բարբանջեմ, եցի

See full entry →

va.

to make tiresome repetitions, to chat, to prattle, to bawl, to tattle.


Բարբաջեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Բարբանջեմ.


Բարբառիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to speak;
to cry out, to exclaim.

NBHL (1)

Արշաւելով (յորսս) զխիզախականն եւ զաղեղնայինն եւեթ բարբառեսցին. (Փարպ.։)


Բարգաւաճութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Բարգաւաճանք.

NBHL (1)

Ի ժողովսն նահատակին, յորս բարգաւաճութիւնն եւ քաջութիւնքն երեւին. (Փիլ. լին.։)


Բարեաւ

See full entry →

adv.

well, right;
safely;
— եկիք, be welcome;
— նմա՜, adieu ! — մնալ ասել, to bid farewell, to take leave;
to renounce, to forsake.

NBHL (2)

Երկրաքարշ մտօք ի ստացուածսն ունի զյոյսն, թէ զսոսա ունելով՝ բարեաւ եմ, եւ ի զրկելն՝ չարեաւ. (Լմբ. առակ.։)

Որոց բնութիւնն ոչ փութացաւ (յուսումն) առ կարգեալ ամօքդ, բարեաւ մնալ ասելով՝ թողուլ։ Այնոցիկ բարեաւ մնալ ասել. (Պղատ. օրին. ՟Է. ՟Ը։)


Բարեբախտիկ

See full entry →

cf. Բարեբախտ;
բարեբախտիկ լինել, cf. Բարեբախտիմ.


Բարեբանեմ, եցի

See full entry →

va.

to bless, to praise.

NBHL (1)

Սրովբէական ձայնիւ զքեզ բարեբանեմք։ Որ բարեբանեալդ ես ի դասուց քերովբէից։ Տղայքն եբրայեցւոց բարեբանեն։ Բարեբանեցար ի տղայոց. եւ այլն։


Բարեբաստիկ

See full entry →

cf. Բարեբախտ.

NBHL (1)

Որ պարտեցաւն՝ թշուառական է, իսկ որ վարեցաւն՝ բարեբաստիկ։ Սոդովմայեցւոց գաւառն յառաջ քան զբոցակէզ լինել կարի յոյջ բարեբաստիկ էր։ Կատարած է բարեբաստիկ կենաց՝ առ ի յԱստուածն նմանութիւն. (Փիլ. ստէպ։)


Բարեբարոյ, ի, ից

See full entry →

adj.

goodnatured, good-tempered, civil, benign, affable, kind.

NBHL (1)

ԲԱՐԵԲԱՐՈՅՔ. որպէս Բարաբարոյութիւն. լաւութիւն.


Անստահակ

See full entry →

adj.

docile, submissive.

NBHL (1)

Անստահակ ծառայութիւն. (Սարկ. լուս.։)


Անստուեր, աց

See full entry →

adj.

unshadowed, unclouded, clear, light.

NBHL (1)

Անստուեր իմաստութիւն, կամ յիշատակ, յոյս, փառք։ Անստուեր եւ անապական զճշմարտութեանն բան ամենայն ազգաց ծանուցին. (Նար.։)


Անվախճան, ից

See full entry →

adj.

endless, eternal.

NBHL (1)

Անվախճան հատուցմունք, կամ արքայութիւն. կամ կորուստ, պատուհաս. նախատինք. սպանդ, վիշտ. (Ագաթ.։ Փարպ.) (Նար.։)


Անվայելուչ

See full entry →

cf. Անվայել.

NBHL (1)

Բեւեկնի տերեւաթափ եղեալ՝ յոյժ է անվայելուչ. (Գէ. ես.։)


Անվաստակ

See full entry →

adj. adv.

indefatigable;
idle, lazy;
without fatigue.

NBHL (3)

ἁκάματος. indefessus. Որ ոչն վաստակի, այսինքն ոչ յոգնի. անաշխատ, իբր անխոնջ. անձանձրոյթ. չյոգնօղ. եօրուլմազ. իւշէնմէզ.

Առանց վաստակելոյ, այսինքն յոգնելոյ, կամ աշխատելոյ.

Յերկար աղօթիւք եւ անվաստակ յոտն կալով. (Փարպ.։)


Անվարձ

See full entry →

adj.

without salary, unpaid;
without merit or recompense.


Անվաւեր

See full entry →

adj.

invalid, null, illegal, insufficient;
apocryphal;
— առնել, to invalidate.


Անվթար

See full entry →

adj. adv.

exact, precise, perfect;
exactly, precisely.

NBHL (1)

Եդեալ զյոյսն փրկութեան իբրեւ զսաղաւարտ անվթար։ Նեցուկ անվթար. (Ագաթ.։) (Շիր.։)


Անվիրաւոր

See full entry →

adj.

invulnerable


Անվիրաւորելի

See full entry →

cf. Անվիրաւոր.


Անվկայ

See full entry →

adj.

unwitnessed.

NBHL (2)

ἁμάρτυρος, ἁμαρτυρήτος. carens testibus, vel testimonio. Ուր չիք վկայ կամ վկայութիւն առ ի հաստատութիւն. անվաւեր. շահիտսիզ.

Կտրեաց զվկայութիւնսն, որ ի հին կտակարանս դրեալ, զի անվկայ լիցի գրեալն. (Կոչ. ՟Ժ՟Դ։)


Անվրէպ

See full entry →

adj. adv.

unfailing, punctual, exact, regular, correct, sure, certain;
without fail, punctually, precisely, exactly, correctly.


Անտանելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

insupportable, intolerable, heavy, burdensome;
incomprehensible, inconceivable.

NBHL (2)

Որ անտեսնելին է, եւ փառս ունի անտանելի. (Փիլ. յովն.։)

Լացն զմահ միամօրն զանտանելին յողջակէզ. (Եղիշ. դտ.։)


Անտառակ, ի

See full entry →

s.

grove, thicket.

NBHL (1)

յորմէ ԱՆՏԱՆՕՐ, ԱՆՏԻ, եւ այլն. cf. ԱՆԴ.


Անտարր, ի, ից

See full entry →

adj.

immaterial, incorporeal.


Անտեղեակ, ղեկաց

See full entry →

adj.

ignorant, unlearned, unskilful.


Անտեղի, ղեաց

See full entry →

adj.

not confined to one place, uncircumscribed;
absurd, extravagant;
unbecoming, unsuitable.

NBHL (2)

Խաւար տեղի ոչ ունի, եւ ամենայն անտեղի անգոյ է։ (Վանակ. յոբ.։)

Անտեղութիւն, անպատեհութիւն, յոր լինի ձգել զդիմախօսն. εἱς ἅτοπον ἁπαγωγή. reductio ad absurdum.