Definitions containing the research էք : 2568 Results

Սալ, ից

See full entry →

s.

anvil;
slab, paving or flag stone;
sheet of metal, plate.

NBHL (1)

ἅκμων incus πλάξ tabula lata, planities, crusta lapidea. Հատոր կամ տախտակ կարծր նիւթոյ՝ երկաթի կամ քարեղէն, յորոյ վերայ կռանեն դարբինք. եւ որ ինչ նման է նմա ըստ ձեւոյ կամ կարծրութեան. Էօրս. (լծ. եւ լտ. սի՛լէքս. յն. խա՛լիքս. որ է գայլախազ. գայկան թաշը, որպէս եւ պրս. սըլայէ, քար՝ յորոյ վերայ լոսի ներկ. իսկ սալ, թ. է լաստ, լաստափայտ).


Սախտեմ

See full entry →

va.

to saddle.

NBHL (1)

Հեծէք ի սախտեալ երիվարս ճուշանով (ճօշիւք), եւ ոչ յանսախտս լատինս հելլով (կամ լեհլով). (Լմբ. առ լեւոն.։)


Սակ, աց

See full entry →

s.

reckoning, measure, account, number;
condition, position, state, manner;
— արկանել ընդ ումեք, to come to terms about the price, to bargain for, to contract, to strike a bargain for, to stipulate, to come to an agreement, to settle;
եւ որ ի սոցին —ի, and of other similar ones;
եւ որ այլ եւս սոցին —ի իրք, and of other like things;
որոց —ի են, among whom are;
եւ որ սոցին —ի են, and so forth, and so on, et caetera;
ո՞չ դահեկանի միոջ — արկեր ընդ իս, didst not thou agree with me for a penny ?
impost, rate, duty, tax, imposition, tribute;
order;
convention, contract, agreement;
budget;
tariff.

NBHL (1)

Զսակ աղիւսարկին։ Ոչ թողասցի ձեզ ի սակէն ձերմէ եւ ոչինչ։ Զսակ աղիւսոյն բովանդակ տայցէք։ Ըստ հանապազորդ սակին ... զսակ հանապազորդ աղիւսաթուին։ Զգարին եւ զյարդն բերէին՝ իւրաքնիչիւր ոք ըստ սակի իւրում։ Այր ըստ սակի իւրում ետուն զարծաթն եւ զոսկի. եւ այլն։ Կամ Որ է ինքն յազգէ քահանայիցն օծելոց սակի։ Որ նորա վիճական սակի են։ Որոց սակի են եւ այլն։


Սակաւահաւատ

See full entry →

adj.

of little faith, hesitating, vacillating.

NBHL (1)

Ընդէ՞ր վատասիրտք էք սակաւահաւատք. (Մտթ. ՟Ը. 26։)


Սակաւացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to diminish, to reduce in number, to lessen, to make less.

NBHL (1)

Այլ ոչ, վասն զի ասացի ձեզ՝ թէ մի յաճախեցէք, սակաւացուցանիցէք. (Եփր. ՟բ. կոր.։)


Սակաւաւոր, աց

See full entry →

adj.

few in number, inconsiderable, little.

NBHL (1)

Դուք սակաւաւոր էք քան զամենայն ազգս։ Սակաւաւորս եւ նեղեալս։ Տուն եփրաթայ սակաւաւոր։ Զի մի՛ սակաւաւորս արասցես զմեզ. եւ այլն. (Օրին. ՟Է. 7։ ՟Դ. Թագ. ՟Ժ՟Դ. 26։ Միփ. ՟Ե. 2։ Երեմ. ՟Ժ. 24։)


Սաղարթիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Սաղարթանամ.

NBHL (1)

Բուրաստան ամենածաղիկ սաղարթեալ։ Ծառովք պտղաբերովք սաղարթեալ։ Տեսանիցէք զթզենին սաղարթեալ. (Ճ. ՟Գ.։ Արծր. ՟Է. 6։ Տօնակ.։)


Սաղմոսարան, աց

See full entry →

s.

psaltery, harp, decachord, dulcimer, tympanum;
psalter, psalm-book.

NBHL (1)

Ասէ սաղմոսարանն. համբարձէք իշխանք. Լուր դու, զինչ ասէ սաղմոսարանն. (Կոչ. ՟Ժ։ Նիւս. կազմ.։)


Սաղմոսեմ, եցի

See full entry →

vn. va.

to recite, chant or sing psalms.

NBHL (1)

Սաղմոսեցէք աստուծոյ մերոյ, սաղմոսեցէք թագաւորին մերոյ. (Եպիփ. սղ. եւ Ժմ. հին.։)


Սաղմոսերգու, աց

See full entry →

s.

psalmist, psalm-signer.

NBHL (1)

Գայ սաղմոսերգուն (ըստ մեզ՝ սարկաւագն) ի մէջ եկեղեցւոյն, եւ ինքն միայն առանց օգնականի ասէ, Սաղմոս ասացէք աստուծոյ մերոյ. (Պտրգ. աթան.։)


Սաղմոսերգեմ

See full entry →

va.

to sin psalms, to praise.

NBHL (1)

Վասն այսորիկ սաղմոսերգեալ լինի յաւուր եօթներորդի, աւետարանեցէք օրստօրէ զփրկութիւն նորա. (Ոսկիփոր.։)


Սամետայք, տայց

See full entry →

cf. Սամետիք.

NBHL (1)

Եզինս սամետիւք ի գործ լծել։ Ոչ պնդեն սամետէք զպարանոց. (Սեբեր. ՟Է. ՟Ծ։)


Սամիթ, մթի, մթոյ

See full entry →

s.

anise, dill;
fennel;
— վայրենի or ծովային, samphire, crithmum.

NBHL (2)

ἅνεθον anethum. իտ. aneto. (լծ. Անիսոն. զոր տեսցես). եւ μάραθρον marathrum, foeniculum. իտ. finocchio. Բանջար նրբաթել տերեւոք, անուշահոտ եւ կծուահամ, ջերմ եւ համեմիչ. է որ բարձրագոյն բուսեալ, եւ է որ ցածագոյն։ Առաջինն կոչի ռմկ. ռազիյանէ, ռէզինէ, պատեանէ, շիթ. յն. անիթօն. եւ երկրորդն՝ տուրագ օթու, տարաղ օթու, շիւրէք՝ չէօրէկ օթու. յն. մա՛ռաթրօն.

Տասանորդէք զանանուխ, եւ զսամիթ, եւ զչաման. (Մտթ. ՟Ի՟Գ. 23։ Տես եւ Վստկ. ՟Մ՟Ժ։ եւ Բժշկարան.։)


Տկար, աց

See full entry →

adj.

feeble, weak, debilitated;
powerless, impotent, infirm, languid, faint;
small, slight, slender, trifling;
fragile, frail.

NBHL (1)

ἁσθενής, ἁσθενῶν infirmus, imbecillis, debilis, fragilis ἁδύνατος impotens παραμένος macer. Անկար. ապիկար. անզօր. անձեռնահաս. նուաստ. անաւագ. ստորին. հէք. յետնեալ. յետին. եւ Հիւանդ. ցաւագար. տկար, վատուժ. անճարակ. խեղճ.


Տկարացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to weaken, to debilitate, to render feeble, infirm, to enervate, to unnerve, to cast down, to deject.

NBHL (1)

Ի՞ւ կարասցուք կապել զնա առ ի տկարացուցանել զնա։ Ի՞ւ կապիցիս առ ի տկարացուցանելոյ զքեզ։ Տկարացուցէք զբազումս օրինօքն. (Դտ. ՟Ժ՟Զ. 5. 6։ Մաղ. ՟Բ. 8։)


Տղայաթաղ

See full entry →

cf. Տղայաթաղումն.

NBHL (1)

Վասն մանկանցն է կարգեալ տղայաթաղ։ Առնէք նոցա տղայաթաղ անմեղի, եւ ոչ աշխարհաթաղ, որպէս կարօտելոյ մաքրութեան. (Մխ. ապար.։)


Տղայաթաղումն, ման

See full entry →

s.

child's funeral.

NBHL (1)

Վասն մանկանցն է կարգեալ տղայաթաղ։ Առնէք նոցա տղայաթաղ անմեղի, եւ ոչ աշխարհաթաղ, որպէս կարօտելոյ մաքրութեան. (Մխ. ապար.։)


Տղեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Տղեմ.

NBHL (1)

ՏՂԵԼ. Կամիլ. յօժարիլ. խնդրել. (լծ. յն. թէլօ. թ. տիլէմէք. որպէս խնդրել. ռմկ. ուզել. կամ տնտղել, որպէս յուզել. կայ եւ Անտղաբար, Անտղելի. իբր անզննելի, կամ անբաժանելի. լծ. ռմկ. տարտղնել ).


Տնտեսութիւն, ութեան

See full entry →

s.

economy;
stewardship, housekeeping, management, direction, administration, distribution;
Providence;
the mystery of the incarnation;
առտնին, քաղաքական —, domestic, political economy.

NBHL (1)

Աւանդէ նմա (պետրոսի) զտնտեսութիւն եւ զիշխանութիւն եղբարց իւրոց։ Որովհետեւ արարէք տնտեսուի եղբարց՝ ինձ արարէք։ Ոչ է բաւական սերմանց եւեթ արկանելն, աղլեւ բազում տնտեսութեան յետ այսորիկ կարօտիմք, մերժել զթռչունսն, հատանել զփուշսն, եւ այլն. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 42։ Յճխ. ՟Ի՟Գ։ Շ. յկ. ՟Կ՟Թ։)


Տնօրէնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Տնտեսութիւն;
disposition, measure;
տնօրէնութեան տեղիք, the Holy places.

NBHL (1)

Զարարչին անհաս տնօրէնութեանն զանքնին ծնօղ։ Զիս յիշատակեցէ՛ք, զտնօրէնութիւն իմ պատմեցէք։ Փափագէր տեսանել զտնօրէնութեան տեղիսն քրիստոսի. (Նար. կուս.։ Լմբ. պտրգ.։ Վրք. հց ՟Ժ՟Դ։)


Տողեմ, եցի

See full entry →

va.

to thread, to string;
to arrange, to place or put in order, to classify;
to draw up, to range, to marshal, to array;
to write, to compose.

NBHL (2)

Միայար տողեն ղաղօթսն։ Ոչ միաշար տողեալ ասացին մարգարէքն զմարգարէութիւն. (Խոր.։ Գէ. ես.։)

Ջոլիրս եւս յաճախեալ տողէք զկնի ձեր՝ զմերձաւորացն անուանէլոց. (Կանոն.։)


Վիսանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to be haughty, to grow proud;
to be harsh, cruel, cross-grained, waspish, shrewish.

NBHL (1)

Որ այսպէսն են հպարտութեամբ վիսացեալք։ Որք յոյժ վիսացեալ էին ամբարտաւանութեամբ։ Դուք վիսացեալք սատանայիւ, եւ սուրբ կոչէք զանձինս։ Վիսացեալք՝ բնաւ ակն ոչ ունէին մահու։ Ի փառս փութաս սէգ բարուք վիսացեալ. (Փիլ. ՟ժ. բան.։ Լաստ. ՟Ի՟Բ։ Վրթ. քերթ.։ Վրդն. պտմ.։ Երզն. մտթ.։)


Վիրաւոր, աց

See full entry →

adj.

wounded, ulcerated.

NBHL (1)

Մտին ի վերայ վիրաւորացն։ Մերձենայցէ ի վիրաւոր կամ ի մեռեալ։ Չափեսցեն շուրջ զվիրաւորաւն զվայրս քաղաքին։ Լցէք զճանապարհս ձեր վիրաւորօք։ Առաջի վիրաւորացն քոց։ Ննջեսցես ի մէջ վիրաւորացն սրոյ։ Մերկս եւ վիրաւորս փախչել.եւ այլն։


Վկայ, ից

See full entry →

s.

witness, testifier;
voucher;
martyr;
աստուած ինձ —, God is my witness;
— լինել, to be a witness of, the witnesses of, to be admitted as evidence;
— կոչել, to summon as witness;
to invoke or call on to witness;
— առնուլ, to take to witness.

NBHL (1)

Եւ դուք էք վկայք այսոցիկ։ ԵՂիջիք ինձ վկայք։ Վկայ յարութեան նորա լինել։ Արիւն ստեփանոսի վկային քո։ Անթիպաս վկայ իմ հաւատարիմ. եւ այլն։


Վկայարան, աց

See full entry →

s.

martyr's tomb or chapel.

NBHL (1)

Զոր անուանէք վկայարանս, քակեցից քանդեցից։ Շինէին եւ վկայարանս իմն անուանեալ։ Զանձինս իւրեանց վկայարանս համարէին։ Նովաւ վկայարանքն զարդարին, նովաւ եւ վկայքն ցնծացեալ բերկրին. (Եղիշ.։)


Վհատեմ, եցի

See full entry →

va. vn.

to discourage, to dishearten, to cast down, to dispirit, to deject, to unnerve. cf. Վհատիմ.

NBHL (1)

Սուտ մարգարէք վհատէին զժողովուրդն. (Մխ. երեմ.։)


Վհուկ, հկաց

See full entry →

s.

conjurer, sorcerer, wizard, magician;
prophetess, pythoness, witch, sorceress.

NBHL (1)

Զհետ վհկաց մի՛ երթայցէք։ Այր կամ կին, որ լինիցի վհուկ կամ գէտ, մահու մեռցի։ Կախարդիցէ կախարդանօք, եւ վհուկ եւ նշանագէտ լինիցի առ ի զմեռեալս հարցանելոյ։ Եբարձ զվհուկս եւ զգէտս յերկրէ։ Խնդրեցէ՛ք ինձ կին մի վհուկ։ Դիւթեա՛ դու նաձ վհկաւդ (իբրու վհկութեամբդ)։ Զվհուկս եւ զգետնակոչս, եւ այլն։


Վճար

See full entry →

s.

payment, pay, requital, retribution, compensation;
discharge;
acquittance, receipt;
end, finish;
ի —, received;
— առնել, to finish, to bring to an end or conclusion, to accomplish.

NBHL (1)

Մի՛ ի յերկիր հայիք ի չար, եւ զայս կենացս առէք վըճար. (Շ. եդես.։)


Վնասակար, աց

See full entry →

adj.

hurtful, pernicious, injurious, disadvantageous, detrimental, prejudicial;
bad, wicked;
guilty.

NBHL (1)

Վնասակար եւ ապականիչ է։ Զվնաս՝ որ ի վնասակարացն գործիցի։ Կարճէ երբէք եւ զվնասս վնասակարացն. (Եզնիկ.։)


Վշտակցաբար

See full entry →

adv.

compassionately, sympathizingly.

NBHL (1)

Եւ թէ այլուստ էք բարերար, յիս մերձեցա՛յք վշտակցաբար. (Շ. եդես.։)


Վսեմախոհութիւն, ութեան

See full entry →

s.

extraordinary wit, great sagacity, acumen, genius.

NBHL (1)

Եթէ աղէքսանդրոս իւրով վսեմախոհութեամբ պատերազմօղ քաջ է, երթիցէ միայնակ, եւ տացէ պատերազմ. (Պտմ. աղեքս.։)


Վսեր, ի — գալ

See full entry →

s.

cf. Վէս;
cf. Հէք;
boldness, effrontery;
cf. Վզանութիւն;
ի — գալ, to grow bold, to withstand, to oppugn, to impugn, to contend, to dispute.


Վտառ, աց

See full entry →

s. anat.

multitude, band, flock, herd;
—ք ձկանց, shoal of fish;
— —, in herds, in troops or flocks;
pore.

NBHL (1)

Կամ ըռնգանց զհոտոցն վտառս առ նախանձու սպականեսցէ՞ երբէք. (Սարկ. քհ.։)


Վտարանդի, նդւոյ, նդեաց

See full entry →

cf. Վտարանդիկ.

NBHL (1)

Եթէ զարտաւազդ եւ զտիրան վտարանդիս ոչ արասցես։ Վտարանդի (որպէս պատանդ) երթալոյ պապայ ի բիւզանդիոն։ Սրոյ զամենայն վտարանդիսն մատնել. (Խոր. ՟Բ. 52։ ՟Գ. 29։ Զվիճակս ժառանգութեան հարցն մերոց վտարանդի լեալ (յն. բռնի կալեալ) յանպարտ թշնամեաց։ Վտարանդի (այսինքն գերի ) եղէք ազգաց բազմաց։ Արարին զերկիրն իմ իւրեանց ի վտարանդի (յն. ձերբակալ)։ Եղիջիք յանապատ, եւ վտարանդիք։ Առնիցեն զձեզ վտարանդիս (յն։ ի վաճառ հանեալ). ՟Ա. Մակ. ՟Ժ՟Է. 33։ Եզեկ. ՟Լ՟Զ. 3. 5։ Երեմ. ՟Խ՟Բ. 18։ ՟Բ. Պետ. ՟Բ. 3։)


Տ (dioun)

See full entry →

s.

the thirty first letter of the alphabet, and the twenty fifth of the consonants;
four thousand, four thousandth.

NBHL (1)

Տիւն տայ ասել բան ծայրագոյն՝ վասն բանին իմանալոյն, Տեառն փառաց խոնարհելոյն, մինչեւ խաչի համբերելոյն։ Տիւնըն տերանց եւ իշխանաց՝ խրատ ընծայէ իմաստութեանց, թէ մի՛ սիրէք ժողովել գանձ, այլ ժողով բարի արանց. (Շ. այբուբ.։)


Տագնապ, աց

See full entry →

s. adv.

anxiety, anguish, restlessness, embarrassment, perplexity, agitation, alarm, trouble;
crisis;
haste, precipitation;
—աւ, in haste, hastily, with all possible speed, in a hurry, hurriedly, precipitately;
anxiously, with anxiety;
— մտաց, grief, anxiety, mental torture, constraint, heaviness of heart, oppression;
— մահու, pangs or agony of death, death-struggle;
արկանել, մատնել ի —ս անհնարինս, to embarrass extremely, to place in a strait, in a scrape, embarrassment or perplexity;
արկանել զանձն ի —, to embarrass oneself;
կալ ի —ի, to be in trouble, anxiety or embarrassment;
հասանել ի յետին —, to be reduced to extremities;
եղիցի — հեթանոսաց, the nations shall be plunged in consternation;
եկն յանկարծակի դողումն եւ —, a sudden fear fell on them;
ամենայն — հասցէ ի վերայ նորա, every kind of grief shall fall upon him;
ըմբռնեալ յանլոյծ — հասանէր, he found himself embarrassed by that insuperable necessity;
— էր նմա յամենայն կողմանց, he was hemmed in by necessities;
— մեծ էր նմա, he had extreme difficulty, he turned on all sides;
հարից զամենայն երիվարս —աւ եւ զհեծեալս նորա յիմարութեամբ, I will turn the horses into stone and their riders will I stultify;
յետին — կալաւ զնա, he was brought to the last extremity;
փոյթ եւ — եղեւ ի ջուրս, the waters rivalled each other.

NBHL (1)

Զարմացաւ, յարեաւ տագնապաւ։ Յորում երկինք տագնապաւ անցցեն։ Վարվաղակի տագնապաւ հատուցումն։ Տագնապաւ ելէք յեգիպտոսէ։ Ելցեն հրեշտակք յերեսաց իմոց տագնապաւ։ Գայր տագնապաւ։ Այսրէն վաղվաղակի տագնապաւ դառնային.եւ այլն։


Տաժան, ի

See full entry →

adj.

worn out by fatigue, overwhelmed with labour, weary, tired out.

NBHL (1)

Իբր Տաժանեալ. վաստակաբեկ. տառապեալ. հէք.


Տակակոտոր խլեմ

See full entry →

sv.

cf. Տակակոտոր առնեմ.

NBHL (1)

Ապա եթէ անդէն ի նմին չարիս հաստատեալ կայցէք, արմատաքի տակակոտոր խլէ զծառն։ Զանբժշկելի չարացն զարմատքս կենացն տակակոտորս առնել. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 11։ Պիտ.։)


Տաղոսեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Ժողովեմ.

NBHL (1)

Ժողովել. յն. սինա՛ղօ. թ. տէօղիւմէք, տէվղիրմէք.


Տաղտկամ, ացայ

See full entry →

vn.

cf. Տաղտկանամ.

NBHL (1)

Ընդ այլ տաղտկամք։ Զի մի՛ տաղտկայցէք ի նեղութիւնս յայսոսիկ։ Տաղտկասջիք յերեսաց անօրէնութեանց ձերոց։ Տաղտկացաւ երկիրն ի բնակչաց իւրոց։ Ի հրամնաց իմոց տաղտկացաւ անձն նոցա։ Տաղտկացայ ազգաւն այնուիկ։ Յումմէ՞ տաղտկացաւ, եւ այլն։ Տաղտկամ իբրեւ ի գարշելեաց. (Նիւս. թէոդոր.։)


Տաղտկանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to be disgusted, wearied, sick or tired of, to loathe, to nauseate;
տաղտակացեալ եմ ի մարդկանէ, I am weary of men.

NBHL (1)

Ընդ այլ տաղտկամք։ Զի մի՛ տաղտկայցէք ի նեղութիւնս յայսոսիկ։ Տաղտկասջիք յերեսաց անօրէնութեանց ձերոց։ Տաղտկացաւ երկիրն ի բնակչաց իւրոց։ Ի հրամնաց իմոց տաղտկացաւ անձն նոցա։ Տաղտկացայ ազգաւն այնուիկ։ Յումմէ՞ տաղտկացաւ, եւ այլն։ Տաղտկամ իբրեւ ի գարշելեաց. (Նիւս. թէոդոր.։)


Տաճար, աց

See full entry →

s.

temple, fane, church;
palace, court, hotel;
banqueting-hall;
banquet, feast;
— խորհրդոյ, council-hall, House of Parliament.

NBHL (1)

Վասն տաճարի մարմնոյ իւրոյ։ Տաճար էք հոգւոյն սրբոյ.եւ այլն։


Տաճարապետ, աց

See full entry →

s.

house-steward;
chief-captain;
high-priest;
governor or ruler of the feast, high seneschal;
cf. Հացերէց.

NBHL (2)

Աբիմելէք, եւ ոքոզաթ տաճարապետ նորա. (Ծն. ՟Ի՟Ա. 22։ ՟Ի՟Զ. 26։)

Առէ՛ք եւ բերէք տաճարապետիդ։ Իբրեւ ճաշակեաց տաճարապետն զջուրն գինի եղեալ ... խօսի ընդ փեսային տաճարապետն. (Յհ. ՟Բ. 8. 9։)


Տամ, ետու, տուր, տուեալ

See full entry →

va.

to give, to present, to offer;
to concede, to grant, to bestow;
to provide, to furnish, to lend;
to give up, to deliver, to abandon, to expose;
to make, to render, to produce, to cause;
— զանձն, to apply to, to addict oneself to;
to give oneself up to, to abandon oneself;
— խօսել, to cause to speak;
— պատասխանի, to answer, to reply, to respond;
cf. Պատասխանի;
չ— դուլ եւ դադար, to give neither peace nor rest, to disturb continually;
— իշխանութիւն, to invest or intrust with authority;
վկայագիր, անցագիր —, to deliver a certificate, to grant a passport;
մրցանակ, վարձս —, to decree rewards, to award prizes or premiums;
— ածել, to cause to bring;
— գերեզմանի, to bury, to inter;
— ի բանտ, to put in jail or prison, to imprison;
ժողով —, to come together, to assemble, to reunite, to meet, to hold a meeting;
քարամբք —, to strike with stones;
տաց զքեզ յազգ մեծ, I will make of you a great nation;
տացէ քեզ տէր լինել, may you be!
չէ տուեալ ամենեցուն, it is not every one that can;
զորս ընդ ձեռամբ ձերով ետու, which I put in subjection to you;
ես ետու տանել զուլդ, I have sent the kid;
հօրն իւրում ետ տանել, he sent to his father;
տուր բերել ինձ փայտս մայրս, send me cedar wood;
ետ զանձն իւր երթալ, he went;
զլէգէոնս այսոցն՝ անդնդոց տայ, he sends the legions of devils into the pit;
զպատիժս տայցեն յաւիտենից տանջանաց, they will suffer eternal punishment;
զմեզ ի կորուստ եւ յոչէութիւն տան, they load us with evil and annihilate us;
մի տայք մեռանել, do not leave to die.

NBHL (1)

Դա՛տ արարէք որբոյն, եւ տո՛ւք իրաւունս այրւոյն. (Ես. ՟Ա. 17։)


Տանիք, նեաց

See full entry →

s.

roof, roofing, house-top.

NBHL (1)

Արասցե՛ս պսակ շուրջ զտանեօքն։ Եհան զնոսա ի տանիս։ Ելին ի տանիս աշտարակին։ Կոչեաց ի տանեացն։ Զգնայր ի վերայ տանեաց տան թագաւորին։ Քարոզեցէք ի վերայ տանեաց.եւ այլն։


Տանուտէրաբար

See full entry →

adv.

absolutely, despotically, independently.

NBHL (1)

Տանուտէրաբար խօսելով զնոսա, ո՛չ ասաց՝ թէ հաստատո՛ւն կացէք ի սէրն հօր, այլ՝ իմ։ Ոչ եւս աղաչանք լինին առ հայր, այլ տանուտէրաբար տայ նոցա զզօրութիւն. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 30. 40։)


Տանջանաւոր, աց

See full entry →

adj. s.

tortures, in torment;
tormenting;
torturer, executioner.

NBHL (1)

Ընդ պատժական տանջանաւոր խոշտանգանօք արկանելն զմեզ։ Եւ մի ի ձեռն տանջանաւոր մահու ելանիցէք ի բնակութենէ ձերմէ. (Արծր. ՟Գ. 5։)


Տապալեմ, եցի

See full entry →

va.

to fell or throw to the ground, to beat down, to prostrate, to overturn, to overthrow, to upset;
to subvert, to demolish, to destroy, to ruin, to roll, to turn;
— զխորհուրդս ուրուք, to destroy a person's projects;
cf. Խոչ.

NBHL (1)

καταστρέφω subverto, verto ἁποστρέφω averto ἁποκυλίω devolvo καταβάλλω dejicio, destruo κατασκάπτω effodio, diruo եւ այլն. կր. πίπτω cado ἁποσκαρίζω palpito եւ այլն. (լծ. հյ. Թաւալել. ռմկ. թապլել, թապլտըկիլ. թ. տէվիրմէք ). Շրջել զիմն կործանել. վեր ի վայր առնել. ի հիմանէ քանդել աւերել. դլել. գլորել. յատակել. ընկենուլ. տապաստ արկանել. եւ Քակտել քայքայել պատառել եւ Սատակել, իբր ցյատակել.


Տեսիլ, սլեանց

See full entry →

s.

aspect;
appearance, look, sight, view;
air, mien, visage, image;
spectacle, representation;
vision, apparition, phantom, spectre, dream;
phenomenon;
contemplation;
theory, idea;
գեղեցիկ —, — գեղոյ, beauty, loveliness;
գեղեցիկ տեսլեամբ, handsome, beautiful, charming;
երկնային —, celestial vision;
— դիմաց, figure, physiognomy;
ի — ածել, to represent, to perform, to put upon the stage;
— լինել աշխարհի, to be made a spectacle unto the world;
— տեսանել, to have a vision;
արար տօն տեսլեան, խաղու, he held a festival with public games;
ի — ամենեցուն, before all men, or all eyes;
եղեւ բան տեառն առ աբրամ ի տեսլեան, God spoke in a dream to Abram;
տեսլեամբ բնութեան պարապեալ, given to the contemplation of nature;
— աչացն է հաւատարիմ եւ ոչ լուր ականջացն, hearing is believing but seeing has no fellow.

NBHL (2)

Զազիրք տեսլեամբ։ Գեղեցիկս տեսլեամբ։ Տեսիլ նորա իբրեւ զտեսիլ սառին։ Իբրեւ զտեսիլ որդւոց թագաւորի։ Աչք նորա իբրեւ զտեսիլ արուսեկի։ Եւ էր տեսիլ նորա իբրեւ զիփայլակն։ Իբրեւ զտեսիլ բորոտութեան ի մորթ մարմնոյ նորա։ Թխացան քան զածուխ տեսիլք իւրեանց։ Տեսիլ փառացն տեառն իբրեւ զհուր բորբոքեալ։ Եւ ոչ զտեսիլ նորա տեսէք։ Եղեւ տեսիլ երեսաց նորա այլակերպ։ Իջանել հոգւոյն սրբոյ մարմնաւոր տեսլեամբ իբրեւ զաղաւնի ի վերայ նորա։ Փափաքէ պատկերի մեռելոյ անշունչ տեսլեան։ Այնպէս անշքեսցի տեսիլ քո ի մարդկանէ.եւ այլն։

Ազնիւ երեսօք, եւ գեղեցիկ տեսլեամբ յոյժ։ Երեսք նորա եւ տեսիլ նորա ահագին յոյժ։ Տեսիլ արածին զնստագոյն։ Մի՛ ապականիցէք զտեսիլ մօրուաց ձերոց։ Տեսիլհ անուոցն իբրեւ զտեսիլ ական կարկեհանի. եւ այլն։


Տեսութիւն, ութեան

See full entry →

s.

sight, vision, look, view;
theory, plan, speculation;
visit;
contemplation, consideration;
idea, conception, knowledge, notion;
vision, dream;
prophecy;
ecstasy;
տեսութեան or դիտական ասպարէզ, field of view or vision;
համառօտ —, cursory view, short notice, sketch;
հասարակաբար տեսութիւն, at or with a single glance, in a summary way.

NBHL (1)

Կարօղ էք սակաւուք տեսութեամբ։ Ի տեսութենէ իմաստից քննութեան մեր փակեալ. (Շ. թղթ.։ Նար. կուս.։ (որք հային եւ ի յաջորդ նշ)։)