Definitions containing the research այս : 9492 Results

Գուղձ

See full entry →

s.

glebe, clod.

NBHL (1)

ուր սուրբ գիրն (Թուոց. ՟Ե. 23.) ունի այսպէս,


Գումարեմ, եցի

See full entry →

va.

to assemble;
to convoke;
to gather together, to add, to sum.

NBHL (1)

Գումարեն իմն թիւ ամաց։ Գումարէ ամս շհդ։ Զթիւ ամացն գումարէն մինչեւ ցկայսր։ Չորք եւ վեց գումարին ի տասն. (Փիլ.։ Եւս. քր.։ Խոր. ՟Ա. 3։ Յհ. իմ. ատ.։)


Գումարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

assembly;
mob;
sitting;
addition.

NBHL (1)

Ըստ եօթանասնիցն գումարութեան. այսինքն հաշուի կամ հաշուելոյ. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Գումարումն, ման

See full entry →

s.

cf. Գումարութիւն.

NBHL (1)

Ըստ եօթանասնիցն գումարութեան. այսինքն հաշուի կամ հաշուելոյ. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Գունաւորեմ, եցի

See full entry →

va.

to dye, to colour.

NBHL (1)

Բազում կերպարանս նման նմին գունաւորել. այսինքն զմոլորութիւն իբր ճշմարտութիւն երեւեցուցանել. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 21։)


Գունդստապլ

See full entry →

s.

constable.

NBHL (1)

ԳՈՒՆԴՍՏԱՊԼ կամ ԳՈՆԴՍՏԱՊԼ. Բառ լտ. եւ իտ. եւ գաղղ. որ թարգմանի Կոմս ախոռոյ. այսինքն Ախոռապետ.


Գունեայ

See full entry →

adj.

of fine colour, fine, graceful.

NBHL (1)

Զանձնագեղս եւ զերեսաւորս եւ զգունեայս. (Յհ. կթ.։)


Գունեան

See full entry →

cf. Գունեայ

NBHL (1)

Զանձնագեղս եւ զերեսաւորս եւ զգունեայս. (Յհ. կթ.։)


Գունեղ

See full entry →

cf. Գունեայ

NBHL (1)

Զանձնագեղս եւ զերեսաւորս եւ զգունեայս. (Յհ. կթ.։)


Գունեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Գունաւորեմ.

NBHL (2)

Որպէս ի յայսր զներկ ինչ արկեալ, եւ գունեալ զնա. (Պրպմ. ՟Լ՟Է։)

Ստութեամբն գունեալ զբանն խաբեաց։ Զչարն բարեաւն գունէ։ Յայսպիսի գունեալ արդարութեանցս տեսակէ խորշել է արժան։ Որոշել զչարն գունեալ ի ստոյգ բարւոյն. (Լմբ. սղ. եւ Լմբ. ժող. եւ Լմբ. առակ.։)


Գունչ

See full entry →

cf. Գոնջ;
cf. Գնչու.

NBHL (1)

Որ յախտէն բերի անունն. այսինքն ի կրիցն. տառապեալ, չարչարեալ. գունչ, քարց, արբեալ, քաղցեալ. (Երզն. քեր.։)


Գուշակեմ, եցի

See full entry →

va.

to predict, to prophesy;
to foresee, to presage, to conjecture, to guess, to augur, to cast one's nativity, to prognosticate;
to denounce.

NBHL (1)

Գուշակէր ի նոսա (այսինքն նոքիմբք) հոգին քրիստոսի. յն. յայտնէր. (՟Ա. Պետ. ՟Ա. 11։)


Գուշակութիւն, ութեան

See full entry →

s.

prophecy;
presage, omen, prognostic;
augury, auspice, divination, denunciation.

NBHL (1)

Ի գուշակութիւն քումդ օրինկի ի կայս քառանկիւն կերպի հաստատեցաւ. (Նար. խչ.։)


Գուշակումն, ման

See full entry →

s.

cf. Գուշակութիւն.

NBHL (1)

Ըստ օրինի անտուստ գուշակմամբ ի խորանին։ Իբր ի գուշակումն անուան խոստացեալն շնորհիս։ Ի ճառս ազդման այսմ հովուի գուշակման։ Ի գուշակումն նշանակութեան քումդ խորհրդոյ. (Նար.։)


Գուսանական, ի, աց

See full entry →

adj. s.

musical;
theatric;
song, ballad.

NBHL (1)

Ի գուսանականէն այս գտանի ժողովեալ ի դիւանի արքունեաց. (Խոր. ՟Ա. 13.) իմա՛ յերգոց արձանագրելոց։


Գուրպայ, ի, ից

See full entry →

cf. Գուլպայ.

NBHL (1)

Եւ ապա ագուցանեն պարեգօտս սպիտակս ... եւ գուրպայս յոտսն. (Մաշտ.։)


Գտակ, աց

See full entry →

s. adv.

cap, bonnet;
calix, flower-cup;
inventor, author;
— լինել, to invent;
—աւ, exactly, surely, precisely.

NBHL (1)

Ընդ չարին գործասիրութեան՝ նոցին նմանեցին, որ անիծից եւ դառն մահու են գտակք։ Որ ոչ առնէ զինքն այսորիկ գտակ, յանդուգն նա է. (Համամ առակ.։)


Գտանեմ, տի

See full entry →

va.

to find, to invent, to discover, to find out;
to gain, to have;
to meet;
— շնարհս առաջի ուրուք, to gain or acquire the heart, friendship, goodwill of some one;
to regain the favour of some one.

NBHL (2)

Գտին դաշտ մի՝ յերկիրն սէնաար։ Եգիտ զնա հրեշտակն յաղբիւր ջուրց յանապատի անդ։ Որ հայցէ, գտանէ։ Գտի զդրամն իմ զոր կորուսի։ Գտան հանգիստ, զիմաստութիւն, շնորհս առաջի տեառն (այսինքն հաճոյ լինել)։ Որչափ ինչ եգիտ ձեռն նորա։ Եթէ աղքատ իցէ, եւ չգտանիցէ ձեռն իւր (այսինքն ձեռնահաս լինել)։ Իմաստութիւն ուստի՞ գտաւ։ Ադամայ ոչ գտաւ օգնական ( ի կենդանիս) նման նմա.եւ այլն։

Զոր ինչ գտեալ է յերուանդայ։ Զայս ի նոցանէ գտեալ։ Զբզնունեաց եպիսկոպոսութիւն ի պարսից արքայէն եգիտ. եւ այլն. (Խոր.։)


Գտիչ

See full entry →

s.

finder, inventor.

NBHL (1)

Գտիչ կորուսելոց, կամ ամենայնի։ Ո՛չ ես կորուսիչ, այլ գտիչ։ Խայտառակիչ կախարդաց, գտիչ աղանդից (այսինքն ի վեր հանօղ զխաբէութիւն նոցա). (Նար.։)


Գրագէտ, գիտաց

See full entry →

adj.

book-learned, literate, lettered.


Գրագիր, գրաց

See full entry →

s.

copier, transcriber;
author, writer;
secretary.

NBHL (3)

Մուսիանոս՝ մեր (այսինքն քրիստոնեաղ) գրագիր ճանաչէր։ Ղեւոնիդէս հայր որոգէնի գրագիր վկայեաց. (Եւս. քր. ՟Բ։)

Քերականն, (այսինքն) գրագիրն. (Լծ. փիլ.։)

Զպորփիւրոս սնուցեալ էր սուրբն պանփիլոս, եւ ուսուցեալ գրագիր, այսինքն լինել, կամ գրագրութիւն. (Հ=Յ. փետր. ՟Ժ՟Զ. (կամ հայի ի յաջորդ նշ)։)


Գրադեղ

See full entry →

s.

ink.

NBHL (1)

Դեղ՝ այսինքն ներկ գրոյ. սեւադեղ. սեւակ. մելան. թանաք.


Գրական, ի, աց

See full entry →

cf. Գրագէտ.


Գրականութիւն, ութեան

See full entry →

s.

literature;
grammar

NBHL (1)

Գրականութեամբն հաստատեցին զքերականութիւն։ Եւ այսպէս գտեալ եղեւ գրականութիւն. (Երզն. քեր.։)


Գրակոնտիկոն, ի

See full entry →

s.

enamel.

NBHL (1)

Իսկ ի Պղատ. տիմ. նոյն բառ գրի ԴՐՈԿՈՆՌԻԿՈՆ ի տեղի յն. ἕγκαυμα inustio այսինքն խարումն (կամ այրեցմամբ որոշումն),


Գրամարտիկոս, աց

See full entry →

cf. Գրամարտիկ.

NBHL (1)

Բառ յն. ղրամմադիգօ՛ս γραμματικός. grammaticus այսինքն Գրական. քերական. կիրթ ի քերականութեան. դպիր, գրագէտ.


Գրաւական, ի, աց

See full entry →

s.

pledge, assurance;
earnest money;
mortgage.

NBHL (1)

Գրաւական եդեալ ի մէջ վասն այսր բանիս. (Բուզ. ՟Դ. 10։)


Գրգիչ

See full entry →

adj.

caressing.

NBHL (1)

Եթէ ոչ առնու ի նմանէ շուչս այս որ փչեալ է ի մեզ, եւ հանգչի յայն ի գրգիչն. (Եփր. ծն.։)


Գրգռեմ, եցի

See full entry →

va.

to irritate, to excite, to provoke;
to incite, to alarm, to inflame, to instigate, to move, to foment, to nettle, to urge, to rekindle, to revive, to rouse, to rebel.

NBHL (1)

Ընդէ՞ր գրգռեցեր զպատերազմ ի մէջ իմ եւ կայսեր։ Յայտնի այնուհետեւ գրգռէր խազմն։ Ի մարտ պատերազմի ընդ նմա գրգռելով։ Գրգռեալ զնա կորստեանն իւրոյ՝ հալածեաց զտերենտիանոս. (Խոր. ՟Ա. 5. 28։ ՟Գ. 39. 42։)


Գրեան, րենոյ, եանք, ենոց

See full entry →

s. pl.

books;
writings.

NBHL (1)

Ճանապարհ ցուցանելով կարգադրութեան գրենոյս։ Կարգեալ զգիր գրենոյն. այսինքն զգրութիւն տառից. (Փարպ.։)


Գրեմ, եցի

See full entry →

va.

to write, to compose;
to engrave, to carve;
to paint;
to esteem, to value;
ոչ ինչ —, to despise, to disesteem.

NBHL (5)

ԳՐԵԼ. որպէս Վերագրել, այսինքն առդնել. համարել. դատել. դասել ի կարգ ինչ. առ մեծ կամ առ փոքր ունել զիմն. սեպել. սայմագ. Հրամայէ գրել զնա արշակունի. (Խոր. ՟Բ. 80։)

Գրեսջի՛ր թէ զայլսն ամենեսեան ունէիր իբրեւ զպատժապարտս մեղաց. յաստուծոյ որդին զիա՞րդ իշխեցեր ժտել։ Գրեսջիր թէ զնա ի խաչ հանէք, ի կայսր զի՞ խրախուսէք. (Ոսկ. ես.։)

Ուստի ԳՐԷ՛, ԹԷ. իբր Գրեա՛ թէ. այսինքն համարեա՛, թէ. դի՛ր, թէ.

ԳՐԷ. իբր բայ հրամայական ռմկ. այսինքն Գրեա՛.

Գրէ՛ եթէ ամենայն բանք մարգարէիցն յայս հայէին. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Բ։)


Գրկախառնիմ, եցայ

See full entry →

vn.

"to embrace;
cf. Գիրկ ընդ խառն լինիմ."

NBHL (1)

Բարք սիրելեաց այս են, զի զմիմեամբք գրկախառնին. (Ոսկ. ՟բ. կոր.։)


Գրոց

See full entry →

s.

burin

NBHL (1)

Աներկեղ գրեա՛ ի գրոցէս հարցմամբ այսպիսի բանս. (Մխ. ապար.։)


Գօտէմարտ

See full entry →

cf. Գօտէկռիւ.

NBHL (1)

Յակոբ ... ընդ անեղին գօտէմարտեաւ. այսինքն գօտէմարտեցաւ. (Գանձ.։)


Գօտէմարտիմ, եցայ

See full entry →

vn.

wrestle.

NBHL (1)

Յակոբ ... ընդ անեղին գօտէմարտեաւ. այսինքն գօտէմարտեցաւ. (Գանձ.։)


Գօտէմարտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

wrestling, struggle.

NBHL (1)

Զայս տեսցուք զգօտէմարտութիւնս. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 31։)


Դադարեմ, եցի

See full entry →

vn.

to cease, to stop, to interrupt;
to become calm, to give over;
to desist, to rest one's self, to remain;
to drain.

NBHL (1)

Ոչ դադարեաց եւ ոչ դադարէ ինքն առնելով (այսինքն աստուած ի գործելոյ). (Փիլ. այլաբ.։)


Դադարեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to cease, to stop, to calm, to interrupt;
to extinguish, to stanch, to quench;
to drain.

NBHL (1)

Դադարեցուցանել զտապանակն (ի կայս իւր)։ Դադարեցուցանել զմարախ ի վերայ ամենայն սահմանացն եգիպտացւոց։ Դադարեցուցանել ի մարդկանէ զյիշատակս նորա։ Դադարեցուցանել զթագաւորութի տանն իսրայելի. (՟Ա. Մնաց. ՟Զ. 31։ Եւ. ՟Ժ. 14։ Օր. ՟Լ՟Բ. 26։ Ովս. ՟Ա. 4։)


Դադարումն, ման

See full entry →

s.

cessation, desistance, repose, rest, pause;
discontinuance, vacation;
extinction, redemption, act of stanching;
silence;
interruption;
inaction.


Դաժանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

atrocity, haughtiness, austerity, harshness;
sharpness, asperity.

NBHL (1)

Մշակք վարձու յուսով տանին զդաժանութիւն աւուրն. այսինքն զտարժանութիւն կամ զխստութիւն. (Լծ. սահմ.։)


Դալար, ի, ոյ

See full entry →

adj. s.

green, that is not dry;
fresh;
—, գեղ —, verdure, herb, grass, greens.

NBHL (1)

Ի դալար վայրի եւ ի ցօղոյ երկնից հանգիցէ. (Դան. ՟Դ. 12.) այսինքն ի խոտ երկրի, որպէս ասի զկնի։


Դալարի, արւոյ, րեաց

See full entry →

s.

verdure, grass, herbage, vegetables.

NBHL (2)

Իբրեւ անձրեւոյ դալարւոյ յերկրէ. այսինքն որով լինի դալարի յերկրէ։

Ի փշագետին անդոց սահման դալարոյ. այսինքն դալարւոյ. (Նար. մծբ.։)


Դահամունք, մանց

See full entry →

s. pl.

meat;
offering, oblation;
bribe, fee.

NBHL (2)

Զպատարագս իմ, եւ զդահամունս իմ, եւ զընծայս իմ։ Զպտուղս ձեռաց ձերոց, եւ զդահամունս ձեր. (Թուոց. ՟Ի՟Ը. 2։ Օր. ՟Ժ՟Բ 11։)

Պա՛րտ է նմա անարատ լինել. այսինքն պարգեւովք եւ դահամամբք ուրուք նա մի՛ կապեսցի. (Եփր. ՟ա. տիմ.։)


Դամբարան

See full entry →

s.

vault, charnel-house, catacombs, church-yard;
cf. Դամբան.

NBHL (1)

Դամբարանն, այսինքն գօռն նորա՝ է մերձ ի նոյն տեղին. (Մարթին.։)


Դայեակ, եկաց

See full entry →

s.

wet-nurse;
nurse;
midwife;
preceptor;
tutor, governor.

NBHL (1)

(իգական) ἠ τροφός, τιθήνη, τροφεύουσα nutrix պ. տայէ յոքն. տայէկեան. թ. դայէ (լծ. հյ. դիել) Կին ստնտու կամ կաթնատու զաւակի այլոց. մանկակալ. սնուցիչ, դաստիարակիչ. ծծմար .... (իսկ դայեկ կամ դահեկ ասի ռմկ. նաեւ մանկաբարձն, այսինքն ծնուցիչն) եբր. մէյնէքէթ, այսինքն կաթնատու. Տե՛ս (Ծն. ՟Լ՟Ե. 8։ Ել. ՟Բ. 7։ ՟Դ. Թագ. ՟Ժ՟Ա. 2։ ՟Ա. Թես. ՟Բ. 7։ կամ եբր. օմէնէթ կին դիեցուցիչ. Հռութ. ՟Դ. 16։ ՟Բ. Թագ. ՟Դ. 4։)


Դայլայլիկք

See full entry →

s.

trill, modulation, quaver, warbling.

NBHL (1)

Ներդաշնակապէս, այսինքն զդայլայլիկսն նման սմին թեթեւս ընթացուցանել։ Ըստ նմին խորհրդոց եւ ստեղծանին ամենայն դայլայլիկքն հագներգութեամբ. (Մագ. քեր.։)


Դանգ, աց

See full entry →

s.

mite, penny, obole.

NBHL (1)

ԴԱՆԳ կամ ԴԱՆԿ. Իբրու չափ կշռոյ է Քառորդն տրամոյ, եւ վեցերորդ մասն ամենայն իրաց. պ. տանէ, (այսինքն հատիկ) տանգ, տէնկ


Դանդաղիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to loiter, to trifle, to slumber, to dally, to waver.

NBHL (1)

Եւ մինչ ես դանդաղիմ, այլ ոք քան զիս յառաջագոյն իջանէ. յն. եկաւորեմ, այսինքն սկսանիմ շարժիլ. (Յհ. ՟Ե. 7։)


Դանդաչական, ի, աց

See full entry →

cf. Դանդաչկոտ.

NBHL (1)

Վասն այսր անդր դանդաչական մտացն. (Ոսկ. ես.։)


Դաշնակութիւն, ութեան

See full entry →

s.

harmony.