lighter, very light;
very easy.
κουφότερος, κουφότατος, ἑλαφρότερος levior, levissimus Առաւել կամ յոյժ թեթեւ, եւ Արագընթաց.
to be giddy, volatile, inconstant.
Իբրեւ զփոշի թեթեւամտեալք սատանայական եւ կորստեան մեղօք. (Նար. յովէդ.։)
weakness of mind, giddiness;
levity, ineonstaney, fickleness;
imprudence.
Թեթեւամտութեամբ փախչէի (յԱստուծոյ). (Լմբ. յովն.։)
agile, lithesome, dexterous;
quick, swift.
that instigates, that advises;
— լինիմ, cf. Թելադրեմ.
(գուցէ Հիւսիչ թելոց բանից. կամ տեղեկացուցիչ, իբր տեղադիր. կամ լծ. յն. թէլիդի՛ր, θελητήρ մեղմիչ. ամոքիչ). Յուշարար. խրատտու. ազդ արարող. հրապուրիչ. յորդորիչ. խորհրդակից.
to instigate, to prompt, to incite, to suggest, to inspire, to advise, to counsel, to dictate.
συμβουλεύω, παραινέω, ὐποτίθημι , θέλγω suggero, dicto, hortor, demulceo որ եւ ԹԵԼԱԴԻՐ ԼԻՆԵԼ. Յուշ առնել. խրատ տալ. յորդորել. ազդել. քաջալերել. ամոքել. հրապուրել. զեկուցանել. ի միտս արկանել. տուն տալ, միտքը բան ձգել, անկկաճը կամ բերանը դնել.
suggestion, instigation, persuasion, incitement, counsel, advice, dictate.
συμβουλή consilium, consultatio, sssuasio παραίνεσις monitum, suggestio Յուշարարութիւն. ազդումն. յորդոր. խրատ բարի կամ չար.
Զի՞նչ թելադրութիւն մատուցանես ցաւագնեալ անձին իմոյ. (Ճ. ՟Ա.) իբր յորդոր քաջալերութեան։
top of the shoulder, acronium;
shoulder-bone, shoulder;
arm;
end of a book;
cf. Թիկունք;
— ածել զիրիք, to undertake, to attempt;
to aspire to, to pant for, to seek;
to embroil;
to sell off, to dispose of;
to explain one's self, to pretend to be;
զվարդապետի, զիշխանի թեկն ածել, to pass one's self off for a doctor, for a prince;
to play the grandee, to lord it;
թեկն ածել զաւագութեան, զպատուոյ, to desire eagerly, to covet the primacy, to aspire to honours;
թեկն ածել ումեք, to favour, to support, to assist, to protect, to aid, to defend;
թեկն ածել ընդդէմ ուրուք, to rebel, to revolt;
թեկն ի թեկին, strutting, looking big, playing the swell, walking or acting in a stately, imposing or boastful manner.
ԹԵԿՆ ԱԾԵԼ զուրուք կամ զիրիք. Թեւածել, թեւակոխել. ձեռներէց լինել. զհետ լինել. ձկտիլ. նկրտիլ. ճոխանալ եւ յոխորտալ.
Բազումք խնամածութեամբք թեկն ածեն, ոչ զի օգնեսցեն ինչ, այլ զի առաւել նենգիցեն զմերձաւորս. (Ոսկ. ես. յորմէ եւ Գէ. ես.։)
to be still half drunk.
cf. Թերահաւատեմ.
Ես յորժամ զառաջինն լսէի, թերեհաւատէի. (Փիլ. լիւս.։)
negligent, careless.
Արտաքոյ իրաւանց է՝ թերահոգ առ դնիլ յոր հաւատացաւն հոգաբարձութիւն նմա. (Սարկ. քհ.։)
to want, to be deficient, imperfect, defective;
to distrust, to doubt, to suspect;
— ի հաւատս, to deny the faith, to become a renegade;
— ի յուսոյն, to lose hope;
— ի պարտուց, to fail in one's duty.
imperfect;
half opened;
half shut;
scarce, obscure, dark;
superficially, obscurely, darkly.
Զի եւ ի ստուերէն զճշմարտութեան դուռն թերաքամս բանայցէ։ Թերաքամ եւ կիսաբաց եւեթ արար զլուսաւորութիւնն, կամ զպայծառութիւնն. (Ոսկ. եւ Երզն. մտթ.։ եւ Վանակ. յուրախացիրն.։)
perhaps, it may be;
certainly, also, already;
եւ — յիրաւի, in truth, truly, really, indeed;
եւ ոչ —, եւ ոչ իսկ —, ոչ ինչ —, certainly not;
— մոռացա՞ն, have they perhaps forgotten ? — ո՞չ է այսպէս, is it not so ? — ասել, to doubt, to have doubts, to question.
Մեք զայլս կամէաք հնազանդել, թերեւս զոգիս գտցեն. (Եղիշ. ՟Ը. այսինքն յուսալով՝ թէ։)
not altogether right, not perfectly equitable.
Թերի յուղղութենէ.
cf. Գովասանութիւն.
Ճնշի եւ անիրաւն, յորժամ արդարութիւն գովանս կրէ. յն. գովի. (Փիլ. իմաստն.։)
praise-worthy, plausible.
Այր գեղեցիկ՝ գովելի յոյժ. (՟Բ. Թագ. ՟Ժ՟Դ. 25։)
praise, eulogy;
honour, glory;
գովութեամբ, laudably.
Ի ծածուկ առ միմեանս զնոյն վկայութիւնս գովութեանց տային. (Եղիշ. ՟Բ։)
act, affair, work, enterprise, business, office, place, employment.
πράξις, πράγμα, ἕργον ous, operatio, officium, negotium Առնելութիւն գործոյ, եւ գործ առնելի. յանձնառութիւն, եւ աշխատասիրութիւն. պաշտօն. ծառայութիւն. արարք. իրք. գործք.
Գործառնութիւն գործէ քան զայն՝ յորոց ի սակս ասացեալ է. (Պղատ. տիմ.։)
laborious, active, diligent.
Էր եւ գործասէր յոյժ, եւ առատ յողորմածութիւնս. (Հ. կիլիկ.։)
manufactory;
instrument;
organ
Ի սրտին գործարանի երեւութացեալ։ Գործարան գոյութեան լուսատու մարգարտին. (Խոր.։ Նար.։)
work;
labour.
Քահանայութեան գործաւորութիւն եւ պատիւ ո՛չ ի փրկութիւն ունի դիտաւորութիւն. (Սարկ. քհ.։)
Կրկնակ է ի գործւոջն (զգայարանաց) գործաւորութիւն. է՛ որ առ գործաւորութիւն շնչոյն, եւ է՛ որ առ ընդունելութիւն յարտաքուստն իմանալեաց։ Կայ մնայ ի գործաւորութեան, յորում կարգեցաւ ի բնութենէն։ Գործաւորութիւն իմն կենդանական։ Զգայական գործաւորութեամբ. եւ այլն. (Նիւս. կազմ.։)
ἕργον, ἑργασία opus, elaboratio, officium Ներգործութիւն գործելոյ. գործառնութիւն. երկք. մշակութիւն. աշխատասիրութիւն. ծառայութիւն. պաշտօն. գործ.
to work, to make, to do, to fashion, to manufacture;
to commit, to perpetrate;
to knit;
to twist;
— զերկիր, to cultivate, to labour, to till;
— զերկաթ, to forge;
չար գործեցէք զոր արտրէքդ, you have done very wrong;
զի՞նչ գործ գործեցեր դու ընդ մեզ, why have you done this to us ? — զանօրէնութիւն, to do wrong;
to commit a crime;
— զարդարութին, to act with justice;
— զփրկութիւն, to effect salvation;
— զհանդերձս, to make clothes;
խորշս խորշս — զտապանն, to make small compartments in the ark;
ճաշ —, to give a dinner;
ճանապարհ —, to open up a way.
Բժշկեալ ինչ յորժամ ոչ դարմանեսցի, փուտն ի ներքս գործէ. (Ոսկ. ես.։)
instrument, machine, tool;
organ;
utensil, furniture.
Փորձանք ի ձեռն որո՞ց գործեաց։ Գործւովք մարգարէութեան որսացեալ եղեւ. (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. յովն.։)
ploughed land;
cf. Գործունեայ.
Գործուն եւ արդակ։ Զաստուածային զօրութիւն գործու՛ն կամէիր՝ թէ իցէ. (Փիլ. սամփս. եւ Փիլ. յովն.։)
workman, maker;
minister;
active, busy;
efficacious.
Եթէ զդատարկսն ապրեցոյց, ո՞րչափ եւս առաւել գործօնեացս օգնական լինի. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 14։ Եղբայր մի՝ յոյժ փոյթ եւ գործունեայ (կամ գործօնեայ). Վրք. հց. ՟Դ։)
ear-drop, earring
cf. Գորովագին.
Գորովագութ ողորմութեամբ ընկալցի զպաղատանս քոյոյ հեծութեան. (Մանդ.։)
cf. Գորովագին.
Կինն նորա ողորմած եւ գորովական էր յոյժ. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Գ։)
to be affected, tonched with compassion;
to affect, to flatter, to caress.
Տիկինն մեր յոյժ գորովէ եւ սգայ զսիրելի որդեակն իւր։ Ի գթոյն ի գիրկս առեալ գգուեն, եւ խանդաղական ձայնիւ գորովեն. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)
cf. Գուժկան.
ԵԿն առ նա գուժարկն, եւ ասէ. (Վանակ. յոբ.։)
cf. Գուժկան.
Գուժաւոր հասանէր առ զօրավարն հայոց. (Բուզ. ՟Ե. 43։)
that carries or gives sad news;
bearer of unhappy news;
weeping, in tears;
sad news.
Գուժկան հասանէր յերկրէն հայոց. (Եղիշ. ՟Գ։)
cf. Գունագեղ.
Իբրեւ զնկարս գեղեցիկս զարդուց գունակաւորեալ եւ պայծառացեալ. (Նար. յովէդ.։ Նոյն է եւ ԳՈՒՆԱԿԵԱԼ։ ՃՃ.։)
to dye, to colour.
Գունաւորի որպէս ոսկեգոյն. (Վանակ. յոբ.։)
transfiguration.
Յաւուր մեծի գունափոխութեան տեառն, յորժամ եցոյց տէրն զպատկերն հօր՝ գլխաւորաց առաքելոց եւ մարգարէիցն. (Պտմ. վր.։)
in several regiments;
in a crowd, like a crowd;
large, much.
Դաս դաս եղեալ. յոքնախումբ. հեծութեամբ. յորդութեամբ.
Գունդագունդ հեծելօք ազգաց բազմաց յոյժ. (Եզեկ. ՟Ի՟Զ. 7։)
cf. Գունաւորեմ.
Աստուածատեսակ գունիլն. (Վանակ. յոբ.։)
Զգայուն իմն որակութիւն գունեալ վեր ի վերոյ ... յերեսաց պատրանս խաբէութեան. (Փիլ. լին.։)
judicial.
Սմա բնութիւն ասեն լինել յոյժ խնդական. երգեցողաց եւ գուսանաց՝ գուշակական. (Երզն. ոտ. երկն.։)
to predict, to prophesy;
to foresee, to presage, to conjecture, to guess, to augur, to cast one's nativity, to prognosticate;
to denounce.
Գուշակեսցէ զնմանէ, զի կալցին զնա. յն. յուշ արասցէ. (Յհ. ՟Ժ՟Ա. 56։)
to make war, to fight;
to dispute.
Ընդ առն հայհոյողի մի՛ գուպարիցէ. (Մծբ. ՟Զ։)
cf. Գուպարեմ.
Ընդ առն հայհոյողի մի՛ գուպարիցէ. (Մծբ. ՟Զ։)
musical;
theatric;
song, ballad.
cf. Գուլպայ.
Եւ ապա ագուցանեն պարեգօտս սպիտակս ... եւ գուրպայս յոտսն. (Մաշտ.։)
invention, discovery.
Զորս ի յուսումնասիրութեան գտմունս. (Կիւրղ. գանձ.։)
copier, transcriber;
author, writer;
secretary.
Եւ էր գրագիր, եւ մեծատուն. գրէր գիրս, եւ պարգեւէր յեկեղեցիսն. (Հ=Յ. յուլ. ՟Գ.։)
desk;
reading desk.
Կազմած՝ որ բարձեալ ունի յինքեան զգիրս. եւս եւ Տախտակ՝ յորոյ վերայ գրեալ իցէ ինչ.
cf. Գրախեց.
Իբր Կէս գրոյ. նշանախեց. գրախեց. որպիսի է առ եբր. եօտ, կամ յովտ, փոքրագոյն նշանագիր՝ կոտորակ այլոց տառից կարծեցեալ իբր չակերտ. եւ ի մեզ սիւնն (), կամ պատիւն (ւ).
pledge, assurance;
earnest money;
mortgage.
Զի՞նչ գրաւական տա՛ց քեզ. եւ ասէ, զմատանիդ եւ զգինդդ եւ զգաւազանդ։ Եւ առաքեաց յուդա ուլ այծեաց, առնուլ զգրաւականն. (Ծն. ՟Լ՟Ը. 17=20։)
to hire, to engage, to secure;
to redeem;
to hold, to detain, to usurp, to occupy, to seize, to appropriate, to encroach;
to stride;
to prepossess, to preoccupy;
— յարքունիս, to confiscate.