Definitions containing the research յո : 10000 Results

Թեթեւագոյն

See full entry →

adj.

lighter, very light;
very easy.

NBHL (1)

κουφότερος, κουφότατος, ἑλαφρότερος levior, levissimus Առաւել կամ յոյժ թեթեւ, եւ Արագընթաց.


Թեթեւամտիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be giddy, volatile, inconstant.

NBHL (1)

Իբրեւ զփոշի թեթեւամտեալք սատանայական եւ կորստեան մեղօք. (Նար. յովէդ.։)


Թեթեւամտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

weakness of mind, giddiness;
levity, ineonstaney, fickleness;
imprudence.

NBHL (1)

Թեթեւամտութեամբ փախչէի (յԱստուծոյ). (Լմբ. յովն.։)


Թեթեւաշարժ

See full entry →

adj.

agile, lithesome, dexterous;
quick, swift.


Թելադիր

See full entry →

adj.

that instigates, that advises;
— լինիմ, cf. Թելադրեմ.

NBHL (1)

(գուցէ Հիւսիչ թելոց բանից. կամ տեղեկացուցիչ, իբր տեղադիր. կամ լծ. յն. թէլիդի՛ր, θελητήρ մեղմիչ. ամոքիչ). Յուշարար. խրատտու. ազդ արարող. հրապուրիչ. յորդորիչ. խորհրդակից.


Թելադրեմ, եցի

See full entry →

va.

to instigate, to prompt, to incite, to suggest, to inspire, to advise, to counsel, to dictate.

NBHL (1)

συμβουλεύω, παραινέω, ὐποτίθημι , θέλγω suggero, dicto, hortor, demulceo որ եւ ԹԵԼԱԴԻՐ ԼԻՆԵԼ. Յուշ առնել. խրատ տալ. յորդորել. ազդել. քաջալերել. ամոքել. հրապուրել. զեկուցանել. ի միտս արկանել. տուն տալ, միտքը բան ձգել, անկկաճը կամ բերանը դնել.


Թելադրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

suggestion, instigation, persuasion, incitement, counsel, advice, dictate.

NBHL (2)

συμβουλή consilium, consultatio, sssuasio παραίνεσις monitum, suggestio Յուշարարութիւն. ազդումն. յորդոր. խրատ բարի կամ չար.

Զի՞նչ թելադրութիւն մատուցանես ցաւագնեալ անձին իմոյ. (Ճ. ՟Ա.) իբր յորդոր քաջալերութեան։


Թեկն, թիկան

See full entry →

s.

top of the shoulder, acronium;
shoulder-bone, shoulder;
arm;
end of a book;
cf. Թիկունք;
— ածել զիրիք, to undertake, to attempt;
to aspire to, to pant for, to seek;
to embroil;
to sell off, to dispose of;
to explain one's self, to pretend to be;
զվարդապետի, զիշխանի թեկն ածել, to pass one's self off for a doctor, for a prince;
to play the grandee, to lord it;
թեկն ածել զաւագութեան, զպատուոյ, to desire eagerly, to covet the primacy, to aspire to honours;
թեկն ածել ումեք, to favour, to support, to assist, to protect, to aid, to defend;
թեկն ածել ընդդէմ ուրուք, to rebel, to revolt;
թեկն ի թեկին, strutting, looking big, playing the swell, walking or acting in a stately, imposing or boastful manner.

NBHL (2)

ԹԵԿՆ ԱԾԵԼ զուրուք կամ զիրիք. Թեւածել, թեւակոխել. ձեռներէց լինել. զհետ լինել. ձկտիլ. նկրտիլ. ճոխանալ եւ յոխորտալ.

Բազումք խնամածութեամբք թեկն ածեն, ոչ զի օգնեսցեն ինչ, այլ զի առաւել նենգիցեն զմերձաւորս. (Ոսկ. ես. յորմէ եւ Գէ. ես.։)


Թերաթափ լինել ի գինւոյ

See full entry →

sv.

to be still half drunk.


Թերահաւատամ, ացի

See full entry →

vn.

cf. Թերահաւատեմ.

NBHL (1)

Ես յորժամ զառաջինն լսէի, թերեհաւատէի. (Փիլ. լիւս.։)


Թերահոգ

See full entry →

adj.

negligent, careless.

NBHL (1)

Արտաքոյ իրաւանց է՝ թերահոգ առ դնիլ յոր հաւատացաւն հոգաբարձութիւն նմա. (Սարկ. քհ.։)


Թերանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to want, to be deficient, imperfect, defective;
to distrust, to doubt, to suspect;
— ի հաւատս, to deny the faith, to become a renegade;
— ի յուսոյն, to lose hope;
— ի պարտուց, to fail in one's duty.


Թերաքամ

See full entry →

adj. adv.

imperfect;
half opened;
half shut;
scarce, obscure, dark;
superficially, obscurely, darkly.

NBHL (1)

Զի եւ ի ստուերէն զճշմարտութեան դուռն թերաքամս բանայցէ։ Թերաքամ եւ կիսաբաց եւեթ արար զլուսաւորութիւնն, կամ զպայծառութիւնն. (Ոսկ. եւ Երզն. մտթ.։ եւ Վանակ. յուրախացիրն.։)


Թերեւս

See full entry →

adv.

perhaps, it may be;
certainly, also, already;
եւ — յիրաւի, in truth, truly, really, indeed;
եւ ոչ —, եւ ոչ իսկ —, ոչ ինչ —, certainly not;
— մոռացա՞ն, have they perhaps forgotten ? — ո՞չ է այսպէս, is it not so ? — ասել, to doubt, to have doubts, to question.

NBHL (1)

Մեք զայլս կամէաք հնազանդել, թերեւս զոգիս գտցեն. (Եղիշ. ՟Ը. այսինքն յուսալով՝ թէ։)


Թերուղիղ

See full entry →

adj.

not altogether right, not perfectly equitable.

NBHL (1)

Թերի յուղղութենէ.


Գովանք

See full entry →

s.

cf. Գովասանութիւն.

NBHL (1)

Ճնշի եւ անիրաւն, յորժամ արդարութիւն գովանս կրէ. յն. գովի. (Փիլ. իմաստն.։)


Գովելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

praise-worthy, plausible.

NBHL (1)

Այր գեղեցիկ՝ գովելի յոյժ. (՟Բ. Թագ. ՟Ժ՟Դ. 25։)


Գովութիւն, ութեան

See full entry →

s.

praise, eulogy;
honour, glory;
գովութեամբ, laudably.

NBHL (1)

Ի ծածուկ առ միմեանս զնոյն վկայութիւնս գովութեանց տային. (Եղիշ. ՟Բ։)


Գործառնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

act, affair, work, enterprise, business, office, place, employment.

NBHL (2)

πράξις, πράγμα, ἕργον ous, operatio, officium, negotium Առնելութիւն գործոյ, եւ գործ առնելի. յանձնառութիւն, եւ աշխատասիրութիւն. պաշտօն. ծառայութիւն. արարք. իրք. գործք.

Գործառնութիւն գործէ քան զայն՝ յորոց ի սակս ասացեալ է. (Պղատ. տիմ.։)


Գործասէր

See full entry →

adj.

laborious, active, diligent.

NBHL (1)

Էր եւ գործասէր յոյժ, եւ առատ յողորմածութիւնս. (Հ. կիլիկ.։)


Գործարան, աց

See full entry →

s.

manufactory;
instrument;
organ

NBHL (1)

Ի սրտին գործարանի երեւութացեալ։ Գործարան գոյութեան լուսատու մարգարտին. (Խոր.։ Նար.։)


Գործաւորութիւն, ութեան

See full entry →

s.

work;
labour.

NBHL (3)

Քահանայութեան գործաւորութիւն եւ պատիւ ո՛չ ի փրկութիւն ունի դիտաւորութիւն. (Սարկ. քհ.։)

Կրկնակ է ի գործւոջն (զգայարանաց) գործաւորութիւն. է՛ որ առ գործաւորութիւն շնչոյն, եւ է՛ որ առ ընդունելութիւն յարտաքուստն իմանալեաց։ Կայ մնայ ի գործաւորութեան, յորում կարգեցաւ ի բնութենէն։ Գործաւորութիւն իմն կենդանական։ Զգայական գործաւորութեամբ. եւ այլն. (Նիւս. կազմ.։)

ἕργον, ἑργασία opus, elaboratio, officium Ներգործութիւն գործելոյ. գործառնութիւն. երկք. մշակութիւն. աշխատասիրութիւն. ծառայութիւն. պաշտօն. գործ.


Գործեմ, եցի

See full entry →

va.

to work, to make, to do, to fashion, to manufacture;
to commit, to perpetrate;
to knit;
to twist;
— զերկիր, to cultivate, to labour, to till;
— զերկաթ, to forge;
չար գործեցէք զոր արտրէքդ, you have done very wrong;
զի՞նչ գործ գործեցեր դու ընդ մեզ, why have you done this to us ? — զանօրէնութիւն, to do wrong;
to commit a crime;
— զարդարութին, to act with justice;
— զփրկութիւն, to effect salvation;
— զհանդերձս, to make clothes;
խորշս խորշս — զտապանն, to make small compartments in the ark;
ճաշ —, to give a dinner;
ճանապարհ —, to open up a way.

NBHL (1)

Բժշկեալ ինչ յորժամ ոչ դարմանեսցի, փուտն ի ներքս գործէ. (Ոսկ. ես.։)


Գործի, ծւոյ, ծեաց

See full entry →

s.

instrument, machine, tool;
organ;
utensil, furniture.

NBHL (1)

Փորձանք ի ձեռն որո՞ց գործեաց։ Գործւովք մարգարէութեան որսացեալ եղեւ. (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. յովն.։)


Գործուն

See full entry →

adj.

ploughed land;
cf. Գործունեայ.

NBHL (1)

Գործուն եւ արդակ։ Զաստուածային զօրութիւն գործու՛ն կամէիր՝ թէ իցէ. (Փիլ. սամփս. եւ Փիլ. յովն.։)


Գործունեայ

See full entry →

s. adj.

workman, maker;
minister;
active, busy;
efficacious.

NBHL (1)

Եթէ զդատարկսն ապրեցոյց, ո՞րչափ եւս առաւել գործօնեացս օգնական լինի. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 14։ Եղբայր մի՝ յոյժ փոյթ եւ գործունեայ (կամ գործօնեայ). Վրք. հց. ՟Դ։)


Գորշապահանգ, աց

See full entry →

s.

ear-drop, earring


Գորովագութ

See full entry →

cf. Գորովագին.

NBHL (1)

Գորովագութ ողորմութեամբ ընկալցի զպաղատանս քոյոյ հեծութեան. (Մանդ.։)


Գորովական, ի, աց

See full entry →

cf. Գորովագին.

NBHL (1)

Կինն նորա ողորմած եւ գորովական էր յոյժ. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Գ։)


Գորովեմ, եցի

See full entry →

va. vn.

to be affected, tonched with compassion;
to affect, to flatter, to caress.

NBHL (1)

Տիկինն մեր յոյժ գորովէ եւ սգայ զսիրելի որդեակն իւր։ Ի գթոյն ի գիրկս առեալ գգուեն, եւ խանդաղական ձայնիւ գորովեն. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)


Գուժարկու

See full entry →

cf. Գուժկան.

NBHL (1)

ԵԿն առ նա գուժարկն, եւ ասէ. (Վանակ. յոբ.։)


Գուժաւոր, աց

See full entry →

cf. Գուժկան.

NBHL (1)

Գուժաւոր հասանէր առ զօրավարն հայոց. (Բուզ. ՟Ե. 43։)


Գուժկան, աց

See full entry →

adj. s.

that carries or gives sad news;
bearer of unhappy news;
weeping, in tears;
sad news.

NBHL (1)

Գուժկան հասանէր յերկրէն հայոց. (Եղիշ. ՟Գ։)


Գունակաւորեալ

See full entry →

adj.

cf. Գունագեղ.

NBHL (1)

Իբրեւ զնկարս գեղեցիկս զարդուց գունակաւորեալ եւ պայծառացեալ. (Նար. յովէդ.։ Նոյն է եւ ԳՈՒՆԱԿԵԱԼ։ ՃՃ.։)


Գունաւորեմ, եցի

See full entry →

va.

to dye, to colour.

NBHL (1)

Գունաւորի որպէս ոսկեգոյն. (Վանակ. յոբ.։)


Գունափոխութիւն, ութեան

See full entry →

s.

transfiguration.

NBHL (1)

Յաւուր մեծի գունափոխութեան տեառն, յորժամ եցոյց տէրն զպատկերն հօր՝ գլխաւորաց առաքելոց եւ մարգարէիցն. (Պտմ. վր.։)


Գունդագունդ

See full entry →

adv. adj.

in several regiments;
in a crowd, like a crowd;
large, much.

NBHL (2)

Դաս դաս եղեալ. յոքնախումբ. հեծութեամբ. յորդութեամբ.

Գունդագունդ հեծելօք ազգաց բազմաց յոյժ. (Եզեկ. ՟Ի՟Զ. 7։)


Գունեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Գունաւորեմ.

NBHL (2)

Աստուածատեսակ գունիլն. (Վանակ. յոբ.։)

Զգայուն իմն որակութիւն գունեալ վեր ի վերոյ ... յերեսաց պատրանս խաբէութեան. (Փիլ. լին.։)


Գուշակական, ի, աց

See full entry →

adj.

judicial.

NBHL (1)

Սմա բնութիւն ասեն լինել յոյժ խնդական. երգեցողաց եւ գուսանաց՝ գուշակական. (Երզն. ոտ. երկն.։)


Գուշակեմ, եցի

See full entry →

va.

to predict, to prophesy;
to foresee, to presage, to conjecture, to guess, to augur, to cast one's nativity, to prognosticate;
to denounce.

NBHL (1)

Գուշակեսցէ զնմանէ, զի կալցին զնա. յն. յուշ արասցէ. (Յհ. ՟Ժ՟Ա. 56։)


Գուպարեմ, եցի

See full entry →

vn.

to make war, to fight;
to dispute.

NBHL (1)

Ընդ առն հայհոյողի մի՛ գուպարիցէ. (Մծբ. ՟Զ։)


Գուպարիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Գուպարեմ.

NBHL (1)

Ընդ առն հայհոյողի մի՛ գուպարիցէ. (Մծբ. ՟Զ։)


Գուսանական, ի, աց

See full entry →

adj. s.

musical;
theatric;
song, ballad.


Գուրպայ, ի, ից

See full entry →

cf. Գուլպայ.

NBHL (1)

Եւ ապա ագուցանեն պարեգօտս սպիտակս ... եւ գուրպայս յոտսն. (Մաշտ.։)


Գտումն, ման

See full entry →

s.

invention, discovery.

NBHL (1)

Զորս ի յուսումնասիրութեան գտմունս. (Կիւրղ. գանձ.։)


Գրագիր, գրաց

See full entry →

s.

copier, transcriber;
author, writer;
secretary.

NBHL (1)

Եւ էր գրագիր, եւ մեծատուն. գրէր գիրս, եւ պարգեւէր յեկեղեցիսն. (Հ=Յ. յուլ. ՟Գ.։)


Գրակալ, ի

See full entry →

s.

desk;
reading desk.

NBHL (1)

Կազմած՝ որ բարձեալ ունի յինքեան զգիրս. եւս եւ Տախտակ՝ յորոյ վերայ գրեալ իցէ ինչ.


Գրակէս

See full entry →

cf. Գրախեց.

NBHL (1)

Իբր Կէս գրոյ. նշանախեց. գրախեց. որպիսի է առ եբր. եօտ, կամ յովտ, փոքրագոյն նշանագիր՝ կոտորակ այլոց տառից կարծեցեալ իբր չակերտ. եւ ի մեզ սիւնն (), կամ պատիւն (ւ).


Գրաւական, ի, աց

See full entry →

s.

pledge, assurance;
earnest money;
mortgage.

NBHL (1)

Զի՞նչ գրաւական տա՛ց քեզ. եւ ասէ, զմատանիդ եւ զգինդդ եւ զգաւազանդ։ Եւ առաքեաց յուդա ուլ այծեաց, առնուլ զգրաւականն. (Ծն. ՟Լ՟Ը. 17=20։)


Գրաւեմ, եցի

See full entry →

va.

to hire, to engage, to secure;
to redeem;
to hold, to detain, to usurp, to occupy, to seize, to appropriate, to encroach;
to stride;
to prepossess, to preoccupy;
— յարքունիս, to confiscate.