to alter, to change;
to vary, to diversify;
to corrupt;
to disaffect, to alienate;
to discountenance;
to falsify, to counterfeit;
to distemper, to disorder.
· Calfa
Փոխել. փոփոխել. այլագունել. եւ խանգարել. պղտորել. վեր ի վայր առնել. իբր ἁλλοιόω, ἐτερόω. muto, altero. թէպտիլ՝ ալթիւսթ էթմէք.
to vary, to be altered, to change;
to degenerate, to become corrupt;
to be disaffected, to be alienated;
to be indisposed.
· Calfa
ԱՅԼԱՅԼ ԱՅԼԱՅԼՍ. Այլեւայլ, կամ այլ ընդ այլոյ. խառն. օտար. անհեթեթ.
Եւ ոչ մտացն այլայլ տաշութիւն առաջի արկեալ. (Նար. ՂԲ։)
Այլայլի միտք իմ յասել զդառն չարչարանաց բանս. (Սիսիան.։)
alteration, changement, variation, mutation;
emotion, perturbation;
corruption, degeneration;
falsification;
distemper, disorder, indisposition.
· Calfa
Ի յառակ այլայլութեան՝ առ ի բարին փոխարկութեան։ Դիմօք այլայլութեան։ Յայլայլութիւն նորոգ յեղյեղեցան. (Նար. ԿԳ. ՀԳ. ԽԶ։)
whimsical, odd, capricious, fanciful, fantastical, extravagant, mad, ridiculous, extraordinary, singular, strange, enormous, uncouth;
grotesque, distorted.
· Calfa
Ոչ արտաքոյ ճշմարտութեանն ուսուցանէին ինչ, եւ ոչ այլանդակս բարբառէին. (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Դ։)
Զոր յառասպել ոմանց առեալ, եւ այլանդակս բարբառեալ. (Շ. վիպ.։)
extraordinariness, uncouthness, extravagance, strangeness, oddness;
dissoluteness, irregularity of conduct.
· Calfa
ԱՅԼԱՆԴԱԿՈՒԹԻՒՆ Որ եւ ԱՅԼԸՆԴԱԿՈՒԹԻՒՆ. Այլընդակն գոլ ըստ ամենայն առման. Որպէս անհեթեթ եւ անվայել ընթացք եւ գործք.
who speaks differently to what he thinks, double-faced or dealer.
· Calfa
Այր երկխօս՝ տայ բան խորհրդակցին սիրոյ, եւ երեւի բացակայ ի նմանէ այլաշրթունք. (Լմբ. առակ.։)
otherwise, differently, in another manner.
· Calfa
Ո՛չ օտար, կամ այլապէս քան զհօրն։ Եւ ես ո՛չ այլապէս դատիմ, բայց եթէ որպէս հայր։ Զոր ինչ եւ մարգարէացաւ, ոչ այլապէս էառ զկատարումն, այլ՝ որպէս եւ ասաց իսկ. (Ոսկ. յհ.։)
Այլապէս զինքն կերպարանեալ։ Այլապէս ի մեզ ինքեան ցուցաք զօրինակ պատկերի նմանութեան տեառն. (Յհ. կթ.։)
allegorical;
— յորջորջումն, allegory.
· Calfa
Շրջէ զբանն յայլասացիկ յորջորջումն։ Յորժամ գիրք այլասացիկ բարբառով իրս ինչ ճառիցեն, անդէն վաղվաղակի զմեկնութիւնն այլասացիկ յորջորջմանն ի մէջ բերեն։ Վայրապար է ցանկութիւն այնոցիկ, որ զայլասացիկսն հաստատել կամին. (Ոսկ. ես.։)
Յամէ յայլասացիկ յորջորջմանն։ Ոմանք եւ յայլասացիկ ինչ իրս շրջեն (յն. այլաբանեն)։ Ըստ պիտակութեան զօրինակն այլասացիկ առակ կոչէ. (Ոսկ. մտթ. եւ Գղ.։)
Որ եւ ԱՅԼԱՓՈԽ, ԱՅԼԱՇՐՋԻԿ. Փոխաբերական. այլաբանական. առակաւ եւ օրինակաւ կամ նշանակաւ ասացեալ. ուստի յարակից գոյականաւ վարի որպէս այլաբանութիւն, փոխաբերութիւն, այլասացութիւն. μεταφορά կամ ἁλληγορία. metaphora, allegoria
cf. Այլասեր.
· Calfa
Այլասեռ նիւթոցն հալուած։ Լեզուաց այլասեռ ձայնից. (Նար. խչ. եւ Նար. առաք.։)
Որ է յայլմէ սեռէ առ մարդիկ. օտարազգի, եւ այլազգի հեթանոս. իբր ἁλλογενής. alienigena, ex alia gente oriundus. էճնէպի.
of a different sex;
of a different gender, kind or species;
heterogeneous, of a different nature or quality.
· Calfa
Անխառն գոլ ախորժեն օրէնքն զայլասերսն. (Մեկն. ղեւտ.։)
Միոյ առ բազումս այլասերս. որպիսի, Դաւիթ արուորագոյն քան զգեթացիսն. (Թր. քեր.։)
of a different mode, fashion, manner.
· Calfa
Բազմանշան եւ այլատարազ տեսութեամբ։ Այլատարազ առաքինութիւնք. (Տօնակ.։)
Երկիւղ Տեառն արմատանայ ի միտս քո այլատարազ հաւատով՝ որքան յառաջ էր ... Կոչէ այլատարազ պարգեւօք ի խրատս։ Են եւ այլատարազք հասակք կենդանեաց ի ծովու։ Զպարգեւս շնորհի այլատարազ լեզուախօսութեան։ Սկսան յայլատարազ խօսս զլեզուսն շարժել ... Այլատարազս խօսելով. (Լմբ. առակ. եւ Լմբ. սղ. եւ Լմբ. ստիպ.։)
changed, altered, converted, turned;
degenerate;
different;
allegorical;
differently.
· Calfa
Այլափոխ միտս ի վերայ առաջնոցն ցուցանել։ Այլափոխք են ի միմեանց խրատքն՝ զոր ածէ ի վերայ ամբարշտաց. (Գէ. ես.։)
Եւ յեղակարծ, կամ խառնակ.
Եւ այսու այլափոխ բանիւ զառաւելութիւն պարգեւացն յայտ առնէ. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 11։) յն. μεταφορά.
to change, to alter;
to counterfeit;
to metamorphose;
to diversify.
· Calfa
Իբր այլակերպել. կերպարանափոխ առնել.
Այլափոխեալ զինքն ի ձեւ ծառայի. (Վրք. հց. ԺԴ։)
Մի՛ այլափոխեր զանձն քո. զի ես առից զքեզ. (Մեսր. եր.։)
to change;
to grow worse, to degenerate.
· Calfa
Ոչ շարժեալ այլափոխեցաւ կուսութիւն փառաց նորա. (Զքր. կթ.։)
Եւ տարբերիլ. զանազանիլ փառօք. գերազանցել.
Հանգիստ ննջման քո այլափոխեալ առատութեամբ պարգեւաց։ Որոյ զանազանեալ է ըստ մարմնոյ ծնունդն եւ այլափոխեալ. (այս ինքն անհայր ի կուսէ). (Առ որս. ՟Գ։)
from some other place, from somewhere else.
· Calfa
Ոչ այլ ուստեք առաւել՝ քան եթէ ի քերթողացն պատմութենէ. (Պիտ.։)
Ազգ՝ մարդկեղէնն, այլք այլուստեք. իսկ հոգեւորականն մի է ամենենեցուն։ Ոչ մի գաւառ էր սրբոցն, քանզի այլք յայլուստեքէ էին ծնեալ. (Բրս. Խ. Մկ։)
elsewhere, in another place, in some other place.
· Calfa
Զայլուր եղեալն՝ առաջի աչաց տեսանէր. (Կոչ. ՟Ժ՟Դ։)
different;
differently.
· Calfa
Այլօրինակաբար ինչ կցորդութիւն ունել. (Գագիկ առ ռոմանոս.։)
goat, she-goat.
· Calfa
Ոչխար կատարեալ՝ յօգեաց եւ յայծեաց առնուցուք։ Եթէ յայծեաց իցէ պատարագն։ Զամենայն զճարպ զայծեաց մի՛ ուտիցէք։ Նոխազ յայծեաց։ Սալ մի յայծեաց։ Իբրեւ զխոյս այծեօք հանդերձ։ Մեկնեսցէ զօգիս յայծեաց։ Զայծիսն ի ձախմէ. եւ այլն։
goat-herd, peasant who drives the goats to feed.
· Calfa
ԱՅԾԱՐ կամ ԱՅԾԱՌ. Անուն ծառոյ;
cf. ԿԱՂԱՄԱԽ.
cf. Այծաքաղ.
· Calfa
Զայծեամն, եւ զխարբուզ եւ զայծքաղ եւ զյամոյր. (Օր. ԺԴ. 5.) (ուր ըստ յն. փոխանակ երիցս նմանեաց դնի մի կամ երկու բառ. ὄρυξ, կամ τραγἑλαφος.)
so great;
such;
so, so much, in such a manner.
· Calfa
Յայնչափ քաջութենէ սրտի։ Զայնչափ տարապարտուց բռնութիւն։ Այնչափ հաց, մինչեւ յագեցուցանել զայսչափ ժողովուրդ։ Այնչափ նշանս արարեալ էր առաջի նոցա։ Այնչափ ինչ կայր, եւ ոչ պատառեցաւ գործին։ Ա՞յնչափ գնոց զգեօղն վաճառեցէք. եւ նա ասէ, այո՛ ա՛յնչափ։ Այնչափ ազգ ձայնից են յաշխարհի։ Այնչափ անցք անցին։ Յետ այնչափ ժամանակաց։ Այնչափ լաւագոյն ուխտի. եւ այլն։
Այնչափ առաւել եղեալ քան զհրեշտակս՝ որչափ լաւ եւս եւ այլն։ Եւ այնչափ եւ առաւել, որչափ տեսանիցէք։ Որչափ փառաւորեաց զինքն, այնչափ հատուցէ՛ք դմա սուգ։ Ոչ այնչափ միայն, որչափ եւ յառաջնում նուագին։ Այնչափ ոչ տային քնոյ զանձինս, որչափ զգիշերն ամենայն զմտաւ ածէին մենքենայել։ Թէ այնչափ կարացին գիտել. եւ այլն։
Ոչ այնչափ ի հալածել, քան որչափ ի նուաճել։ Այլ այս այնչափ առ յինէն տեսցի, զի ոչ տայցէ կարգի բանին եւ այլն. (Յհ. կթ.։)
so, also, equally, as much, in like manner, likewise, as well as.
· Calfa
οὔτω, οὔτως. ita, sic, tam Որպէս զայն. այնու օրինակաւ. այնպիսաբար. նոյնպէս. եւ այնչափ առաւել կամ նուազ. յայնմ աշտիճանի. անպէս, անոր պէս, անանկ. էօյլէ. օլ տէրէճէտէ.
Իջուցեալ զառագաստն՝ այնպէս երթային եւ գային։ Եւ այնպէս յանցուցեալ յեղբարս՝ ի Քրիստոս մեղանչէ. եւ այլն։
Որ պարգեւեացն զայնպէս բարեբախտիկ պայծառութիւնն. (Պիտ.։)
Այնպէս աներկիւղս առնէ զմարդիկ՝ իբրեւ զանմարմին զօրս հրեշտակաց. (Եղիշ. ՟Ե։)
such, similar, like;
equal, same;
as great, as much.
· Calfa
Յառաջ քան զայն ոչ եղեւ այնպիսի մարախ, եւ յետ այնորիկ ոչ եղեւ այնպիսի։ Որ յայնպիսի մահուանէ փրկեաց զմեզ։ Շատ է այնպիսւոյն պատուհասն այն։ Հարկ էր օրինաւորացն այնպիսեօքն սրբել։ Յամենայնէ յայնպիսեաց անտի։ Եւ դուք այնպիսիք ոմանք էիք։ Ընդ այնպիսումն եւ հաց մի՛ ուտել. եւ այլն։
Այնպիսւոյ չարաշուք առն ողորմեցար. (Նար. ԾԸ։)
Ո՞ր հայր գթած, կամ ո՞ր մայր ողորմած այնպիսի եղէկիզին ի վերայ թշուառութեան որդւոց. (Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Ժ՟Ա։)
cf. Այնչափ.
· Calfa
Որքան վիրացն հարուածք անբժշկականք, այնքանեօք չափովք կրկին առ սմին եւ իմաստք արուեստից բարձրեալ բժշկիդ. (Նար. ՟Թ։)
Այնքան յաչաղանքն գրաւեալ զառաջնորդական զմիտս, որպէս զի զայսքան իմ զվէրս թողեալ եւ այլն. (Լմբ. ատ.։)
Ցայնքան կրթեալ, մինչ սիրելիք կարի քաջ՝ թագաւորացն եղանիլ։ Ցայնքան, որ զի եւ զինքն իբրեւ զզօրավար նշանակէր։ Զիւրեանցն հանէին յաջորդս՝ ցայնքան, մինչ ի սպառել չուոյն։ Զլռութիւն սիրելով՝ ցայնքան ոչ հանէին խօշիւն, մինչեւ ... (Պիտ.։)
yes, even so, truly.
· Calfa
Այո՛ առ ամենեսին ամենայնիւ ամենայնի կարօղ ես. (Նար. ԻԵ։)
ԱՅՈ՛ ԱՅՈ՛. Կրկնութիւն վերնոյն առ առաւել հաստատութիւն.
to jeer, to make a jest of, to ridicule, to mock, to deride, to hold in contempt, to despise, to scoff at, to scorn, to banter, to rally, to rail at, to revile, to abuse;
to treat with contempt, with abuse or ridicule.
· Calfa
(լծ. թ. այըպլամագ) παίζω, ἑμπαίζω, καταπαίζω , καταγελάω, μυκτηρίζω, χλευάζω, γελάω. illudo, derideo, irrideo, subsanno Այպն առնել. խազ առնել. ծաղր առնել. ունչս առնել. կատակել. ձաղել. եպերել. դսրովել. յամօթ առնել. անարգել. արհամարհել. մասխարա՝ իսթիհզա էթմէք. մեզեյէ՝ քեսինտիյե ալմագ. զէֆքլենմէք. կիւլիւլմէք. խօրշամագ.
mime, buffoon.
· Calfa
ԱՅՊՆԱԿԱՏԱԿ ԼԻՆԵԼ. Այպն առնել. այպանել. թշնամանս ձգել.
noise, brawling;
gormandizing, gormandizer.
· Calfa
ԱՅՌԻՔ ՊԱՅԹԻՔ. Անյայտ իմն իմաստիւք՝ զոյգ ընդ բառիցս ԵՐԳ ԱՐԲԵՑՈՒԹԻՒՆՔ, դնի իբր յն. τραγῳδία. tragoedia որ է եղերերգութիւն.
possessed with a devil or evil genius, tormented with a devil, demoniac.
· Calfa
Ընդ այսակիր անզգայելոցն։ Մոռացումն առնէ այսակիր բարձանցն կռամոլութեան. (Նար. ԺԸ. ՀԵ։)
to be possessed with a devil;
to roar, to make a dreadful noise;
to rave, to be frantic, to storm, to be furious.
· Calfa
Դուստր իմ չարաչար այսահարի։ Ածէխ զդա այսահարել առաջի իմ. (Մտթ. ՟Ժ՟Ե. 22։ ՟Ա. Թագ. ԻԱ. 15։)
such, like, in this manner or fashion.
· Calfa
Այսանակ ճոխագունիցն վերջոյ եւ առաջոյ պատուագիրքն յաճախեն զփառս։ Այսանակ եւ դու հրապուրողականդ քո բանիւք ծովացուցեր. (Յհ. իմ. ատ. եւ երեւ։)
cf. Այսպիսի.
· Calfa
Ընդ ձեռն այսգունի անճառ միաւորութեանն. (Խոսրովիկ.։)
henceforth, henceforward, hereafter, for the future;
as for the rest;
now, then, but.
· Calfa
Յայսմ հետէ եւ առ յապա. հետեւաբար յայժմու ժամանակէ կամ յայսմ օրէ եւ անդր. ասկից էտեւ, ա՛լ. պունտան սօնրա. պունտան պէօյլէ. շիմտէն կէրի. արթըգ. մնաց՝ որ. գալտը քի. ἁπὸ τοῦ νῦν, λοιπόν. a nunc, իբր ab hoc tempore, dehinc, deinceps, in posterum, de caetero
to this degree, in this quantity, so great;
so much, so.
· Calfa
Ի վերայ այսչափ ստգտանաց։ Զայսչափ օգտութեանցն պատճառ. (Պիտ.։)
thus, in this manner, in the same manner;
so.
· Calfa
Իբրեւ այս իրք այսպէս հաստատեալ կային։ Այսպէս եղիցի ամենայն առն՝ զոր արքայ փառաւորէ։ Կարծեալ այսպէս էր, եթէ, եւ այլն։ Յիսուսի Քրիստոսի ծնունդն էր այսպէս։ Այսպէս գրեալ է։ Այսպէս վայել է։ Այսպէս եւ այսպէս խօսեցաւ. եւ այլն։
Եւ այսպէս ամ յամէ սովորութիւն կարգեաց։ Որպէս ոչ խառնեցաւ ի կարգ սուրբ ամուսնութեան աշխարհիս, այսպէս չեմուտ ընդ մարմնաւոր պիտոյիւք. (Եղիշ.։)
Այսպէսն մանկավարժ։ Այսպէս բարեկարգութեամբ։ Ոչ այսպէսն ընդ պատճառաւ է. (Պիտ.։)
such, like, in this manner, of this sort;
such, so great.
· Calfa
Մանուկ մի այսպիսի։ Զօրութիւնք այսպիսիք ի ձեռաց սորա լինին։ Լինել այսպիսի՝ որպէս եւ եսս եմ։ Յոյս մի այսպիսի ունիմք։ Զայսպիսեաց աստի օրէնքն չեն հակառակ։ Ամենայն ինչ այսպիսի պարծանք՝ չարութեանն են. եւ այլն։
Յայսպիսի իմն պատճառանաց։ Վասն այսպիսւոց իրիք բոհմանց. (Յհ. կթ.։)
Այսքան եւ այսպիսի տառապիմք։ Զորօրինակ տուօղ բարեացն անճառելի է, այսպիսի եւ երկնաւոր բարիքն. (Սարգ. ՟ա. պետ.։)
here, in this place;
hither, to this place;
— աղագաւ, therefore, for this reason.
· Calfa
Ձայնեա՛ առ իս զամենայն այր Յուդայ, եւ դու այսր եկեսցես։ Գտջիք զնա անտի այսր գանալից։ Եթէ գայցէ՞ այսր այրն։ Մատուցանել այսր։ Մատուցէ՛ք այսր զամենայն ազգս Իսրայէլի։ Ե՛կ այսր։ Սոքա եւ այսր հասին։ Մի՛ մերձենար այսր։ Ո՞ ած զքեզ այսր։ Եկեսջի՛ք առ իս այսր. եւ այլն։
Այսր անդր վառեալք ընթանային։ Յիւրեանս այսր անդր խուճապեցան. (՟Բ. Մակ. ՟Ե. 26։ ԺԴ. 44։)
Այսր եւ անդր լինել (թափառելով). (Շիր.։)
ԱՅՍՐ ՔԱՆ. առաւել յայս կողմն. մօտագոյն տեղեաւ կամ ժամանակաւ. յետոյ. ա՛լ ասդին. տահա պէրի.
Կամ հետէ. անտի եւ յառաջ, այս ինքն յատ այնորիկ կարգաւ՝ մինչեւ ցայս վայր, ցարդ. անկից էտեւ՝ յաջորդաբար. օնտան պէրի. καθεξῆς. ordine, deinceps.
Անդստին եւ այսր յառաջաբերեաց։ Ի նախնեացն եւ այսր բերեալ. (Նար. ՂԳ։)
back, again;
եկից — ենդհուպ, I shall return here immediately, I shall be hack presently.
· Calfa
Վերստին այսր. անդրէն այսր կամ յետս, եւ միւսանգամ. նորանց հոս, նորէն. թէքրար. եէնիտէն. կէրի. պէրի՝ պուրայա. ἑνταῦθα. կամ բառ բաղադրեալ ի ἁνα ... huc, retrorsum, re ... եւ այլն.
Ժողովուրդ իմ դարձցին այսրէն։ Է՛ջ, եւ ե՛լ այսրէն։ Իբրեւ մտանէր Մովսէս, մերկանայր զպատրուակն, մինչեւ այսրէն ելանելոյ։ Այսրէն վաղվաղակի տագնապաւ դառնային։ Հասեալ այսրէն՝ ունէին զճակատուն տեղի. եւ այլն։
Եւ ինքն ողջանդամ այսրէն դառնայր. (Եղիշ.։)
Այսրէն դարձեալք՝ ուստի ելին։ Ոչինչ տրտմիմք յայսրէն դարձուցանելն (յետս զառեալն). (Շ. թղթ.։)
in this quantity, such, so numerous, thus great.
· Calfa
Այսքան առ այս. (Վրք. հց. ՟Ա. եւ այլն։)
Այսքան բազմաժամանակեայ քառասուն աւուրբք. (Պիտ.։)
Այսքանի ամք են, զի ծառայեմ քեզ. յն. ահա զայսքան ամս. (Ղկ. ՟Ժ՟Ե. 29.) (ուր սովորութիւն եղեւ ընթեռնուլ ի մեզ, "Այս քանի՞ ամք են")։
Այսքանի ժամանակք են՝ որ առ մեզ բնակեալ է, եւ ոչ գիտէաք զդա։ (Ագաթ.) (յն. եւս, այսքան կամ բազում ժամանակք են։)
Ո՛րքան իցեն ամօթ եւ պատկառանք մեզ, որք այսքանի ամք զգեցաք զտեսակս զայս եւ զկարգ, եւ գտցուք մերկ. (Վրք. հց. ՟Բ։)
Քանո՞յ վաճառեցեր զայգ. եւ նա ասէ, այսքանոյ. (Վրք. հց. ԺԴ։)
Այսքանից ի Տեառնէ երանութեանց. (Բրս. հց.։)
Ըստ այսքանեաց առատատուր պարգեւաց. (Պիտ.։)
Այսքան առաւելեալ։ Այսքան արձանացեալ էր հաստատուն։ Եւ այս վասն սորին այսքան շատասցի. (Պիտ.։ Լմբ. ատ.։ Շ. թղթ.։)
today, this day;
մինչեւ ցայսօր, to this day, up to this time.
· Calfa
Ա՛յս օր է՝ զոր արար տէր. այս օր է օր նեղութեան. է կրկին բառ. տե՛ս ի բառն ՕՐ։
ԱՅՍՕՐ. իբր յաւուր յայսմիկ. այժմ. առ մեօք. աս օրերս, մեր օրերը.
Ա՛յս է խոտորնակ ճանապարհ եւ մոլար, ընդ որ այսօր հետեւիմք։ Իսկ այսօր բարձաւ պատկառանքն։ Ո՞րքան չարիք գործի այսօր յարեւելս. (Լմբ. ատ. եւ Լմբ. պտրգ.։)
Մինչդեռ այսօրդ առաջի կայ։ Դարձեալ զայլ օր սահմանէ զայսօրն ի Դաւիթ. (Եբր. ՟Գ. 13։ ՟Դ. 7։)
horn today, new-born.
· Calfa
Այսօրածին տղայ եղեալ ի մօրէ վասն մեր առանց հօր. (Յհ. տար.։)
cheek;
համբուրել զայտս, to embrace, to kiss the cheek.
· Calfa
Պայծառանայ դէմքն գունովն, սկսանի մորուսն ի վերայ այտիցն բողբոջել. (Լմբ. սղ.։)
Ո՛չ ասաց՝ վա՛յ զինեւ, եւ զայտս ոչ պատառեաց. (Վանակ. յոբ.։)
thence, from that place.
· Calfa
Եւ ոչ այտի ոք առ մեզ անցանել։ Ե՛լ այտի. եւ ասէ Յովաբ, չելանեմ. (Ղկ. ԺԶ. 26։ ՟Գ. Թագ. ՟Բ. 30։)
swelling, protuberance, enlargement;
excrescence, hump, wart, corn, wen, push, pimple, pustule;
tumour, inflammation, tumefaction.
· Calfa
Յորժամ ո՛չ այտոյց իցէ, եւ ոչ ներգեւեալ, զի՞նչ ինչ այնր առողջութեան զոյգ կալցէ. (Ոսկ. փիլ. ՟Ժ՟Բ։)
Այտոյց առնու երեսն։ Ի յերեսն այտոց անկանի։ Ի յոտներն այտոց ընկնի. (Մխ. բժիշկ.։)
inflammation, tumefaction, swelling, protuberance, enlargement;
cf. Այտոյց.
· Calfa
ԱՅՏՈՒՄՆ ասի առ Գաղիանոսի եւ որ ինչ ի վեր երեւի յայտս կամ յերեսս մարդոյ. որպէս դեռաբոյս հերք մօրուաց, կամ մազ աղուամազ. եւ բիծք կամ պիսակք ծաղկան։ թիւյ, շիլ. ἵονθος lanugo primipili, villus, et faciei lentigo.
manfully, vigorously;
valiantly, bravely, courageously.
· Calfa
Եւ արիաբար. առաքինաբար. առնապէս. ἁνδρικῶς. viriliter, generos, strenuo animo. կտրճի պէս. իյիտճէ. մէրտանէ.
Զամենայն զմարտն եւ զփորձութիւնն այրաբար եւ առաքինապէս արտաքս մերժեաց. (Ածաբ. կիպր.։)