Definitions containing the research գութ : 1351 Results

Գորովագին

See full entry →

adj. adv.

tender, affectionate, sensible, affecting, charitable;
compassionate, feeling;
pathetic;
tenderly, feelingly.

NBHL (2)

Կարի գորովական. գորովագութ.

Չէ՛ դահիճ սպանօղ, այլ հայր գորովագին. (Մանդ. (ա՛յլ ձ. գորովագութ)։)


Գորովալի

See full entry →

cf. Գորովագին.

NBHL (2)

Գորովալիր գութ, կամ ողբ. (Ճ. ՟Թ.։ Պիտ.։)

Գորովալից գութ, բան. (Փարպ.։ Շ. հրեշտ.։ Իգն.։)


Գորովալիր

See full entry →

cf. Գորովագին.

NBHL (2)

Գորովալիր գութ, կամ ողբ. (Ճ. ՟Թ.։ Պիտ.։)

Գորովալից գութ, բան. (Փարպ.։ Շ. հրեշտ.։ Իգն.։)


Գորովալից

See full entry →

cf. Գորովագին.

NBHL (2)

Գորովալիր գութ, կամ ողբ. (Ճ. ՟Թ.։ Պիտ.։)

Գորովալից գութ, բան. (Փարպ.։ Շ. հրեշտ.։ Իգն.։)


Գորովասէր

See full entry →

adj.

affectionate, tender, feeling, charitable.

NBHL (1)

Գթասէր. բարեգութ. գորովալից.


Գումարեմ, եցի

See full entry →

va.

to assemble;
to convoke;
to gather together, to add, to sum.

NBHL (1)

Զերիս աւուրսն գումարեաց ստուգութիւն զսուրն (զմահն) ի ժողովուրդ անդ. (Եփր. մն.) իմա՛, ի վերայ էած, կամ բովանդակեաց։


Գուշակեմ, եցի

See full entry →

va.

to predict, to prophesy;
to foresee, to presage, to conjecture, to guess, to augur, to cast one's nativity, to prognosticate;
to denounce.

NBHL (1)

Իմանալ զխորհուրդ նենգութեան, եւ երթեալ գուշակել (այլոց). (Ճ. ՟Գ.։)


Գուսանամուտ

See full entry →

adj.

where a singer or musician enters;
— առնել, to receive opera-singers into one's house;
— լինել, to visit the opera-singers.

NBHL (1)

Մեղայ կատակերգութեամբ, մեղայ գուսանամուտ լինելով. (Մաշկ.։)


Գուսանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

music, drama, comedy, ballad.

NBHL (1)

Ուստի՞ իցնե, որ ամուսնութեանց նենգութիւնս գործիցեն. ո՞չ ապաքէն յայնմ գուսանութենէ. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 12։)


Գռեհ, ից, աց

See full entry →

s.

street, road.

NBHL (1)

Պահք՝ քաղաքաց բարեձեւութիւնք, գռեհից բարեկարգութիւն, տանց խաղաղութիւն. (Բրս. պհ. ՟Ա։)


Գրկալիր

See full entry →

adj.

full bosomed;
— աղեղն, a bow well drawn.

NBHL (1)

Լիով գրկաւ, գրկաւ չափ (լարեալ աղեղն, կամ տարածեալ գութ սիրոյ).


Դադարեմ, եցի

See full entry →

vn.

to cease, to stop, to interrupt;
to become calm, to give over;
to desist, to rest one's self, to remain;
to drain.

NBHL (1)

Ոչ դադարէ յիւրմէ խորամանգութենէ. (Յճխ. ՟Թ։)


Դադարիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Դադարեմ.

NBHL (1)

Զիա՞րդ դադարեցայց ի նորոգ ողբերգութեանց. (Նար. ՟Կ՟Ը։)


Դալ

See full entry →

s.

yellowish;
colostrum;
cf. Դայլ.

NBHL (2)

Զի դալն մօրն այրէ զգութ աղեաց իւրոց ի բորբոքել սիրոյ մանկանն ի սիրտ մօր իւրոյ. (Եփր. ել.։)

Դալն կաթինն այրէ զգութ մօրն. (Վրդն. ել.։)


Դամբանական, ի, աց

See full entry →

adj. s.

sepulchral, funeral;
funeral ovation.

NBHL (1)

ԴԱՄԲԱՆԱԿԱՆՆ. գ. ԴԱՄԲԱՆԱԿԱՆ ԵՐԳ. τὸ ἑλεγεῖον, τὰ ἑλεγεία carmen elegiacum, κηδεία funeratio Եղերերգութիւն.


Դայլայլիկք

See full entry →

s.

trill, modulation, quaver, warbling.

NBHL (1)

Ներդաշնակապէս, այսինքն զդայլայլիկսն նման սմին թեթեւս ընթացուցանել։ Ըստ նմին խորհրդոց եւ ստեղծանին ամենայն դայլայլիկքն հագներգութեամբ. (Մագ. քեր.։)


Դանդաղութիւն, ութեան

See full entry →

s.

slowness, tardiness, delay, frivolity, idleness, indolence.

NBHL (1)

ὅκνος, ὁκνία, ὁκνηρία, νωθρία trdiras, segnities, cunctatio Յամրաշարժութիւն. հեղգութիւն. յուլութիւն. թուլութիւն. ձանձրութիւն. ծանրութիւն. տնտնալն, կամկարուաթիւն.


Դոյզն

See full entry →

adj.

very little, exiguous;
small;
frivolous, light;
— ինչ, very little;
pinch, drop.

NBHL (1)

Դոյզն մասն, արագութիւն։ Դոյզն ինչ յաջողութիւն։ Դոյզն ինչ (այսինքն ոչ ինչ) փոյթ առնել. (Փիլ.։)


Դրախտապան, աց

See full entry →

s.

gardener.

NBHL (1)

Դարձաւ որոշեալ դրախտապանն ի ժառանգութիւն իւր. (Եփր. ծն.։)


Դրժողութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Դրժանք.

NBHL (2)

ԴՐԺՈՂՈՒԹԻՒՆ ԴՐԺՈՒԹԻՒՆ ԴՐԺՈՒՄՆ. Դրժանք. ἑπιβουλή insidiae Դաւ. դաւաճանութիւն. դարանակալութիւն. նենգութիւն. խաբէութիւն. անիրաւութիւն.

Առ պահպանութիւն արտաքնոցն դրժողութեանց թշնամւոյն զգուշագոյն։ Նենգութիւն (է) ի չարեացն դրժողութիւնսն ներգործել. (Բրս. հց.։)


Դրժութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Դրժանք.

NBHL (2)

ԴՐԺՈՂՈՒԹԻՒՆ ԴՐԺՈՒԹԻՒՆ ԴՐԺՈՒՄՆ. Դրժանք. ἑπιβουλή insidiae Դաւ. դաւաճանութիւն. դարանակալութիւն. նենգութիւն. խաբէութիւն. անիրաւութիւն.

Առ պահպանութիւն արտաքնոցն դրժողութեանց թշնամւոյն զգուշագոյն։ Նենգութիւն (է) ի չարեացն դրժողութիւնսն ներգործել. (Բրս. հց.։)


Դրժումն, ման

See full entry →

s.

cf. Դրժանք.

NBHL (2)

ԴՐԺՈՂՈՒԹԻՒՆ ԴՐԺՈՒԹԻՒՆ ԴՐԺՈՒՄՆ. Դրժանք. ἑπιβουλή insidiae Դաւ. դաւաճանութիւն. դարանակալութիւն. նենգութիւն. խաբէութիւն. անիրաւութիւն.

Առ պահպանութիւն արտաքնոցն դրժողութեանց թշնամւոյն զգուշագոյն։ Նենգութիւն (է) ի չարեացն դրժողութիւնսն ներգործել. (Բրս. հց.։)


Դրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

act of putting or laying down;
place, position, posture, situation;
system;
theme, thesis.

NBHL (1)

Բարեկարգութեան յօրինուածս, եւ հաճելի դրութիւնս. (Սարկ. քհ.։)


Եզր, զերք, զերաց

See full entry →

s.

border, extremity, end;
limit;
term;
shore;
edge;
— ունել, յ— ելանել, to end, to terminate.

NBHL (1)

Ապա եզր կալաւ ընդդէմ զգաստին նենգութիւն պագշոտութեան. (Նիւս. սքանչ.։)


Եղանակեմ, եցի

See full entry →

va.

to sing harmoniously.

NBHL (1)

Հիւսին բանք, եւ եղանակին նուագերգութիւնք. (Նար. ՟Հ՟Դ։)


Եղծանեմ, եղծի

See full entry →

va.

to corrupt, to spoil;
to vitiate, to destroy, to ruin, to undo, to efface;
to erase, to scratch out;
to disfigure;
to abolish, to abrogate, to annul, to cancel;
to disconcert, to put out of tune, to disorder;
to overthrow;
to waste;
to notch, to mar, to choke, to bruise;
to cross out;
— զկեանս ի ճշմարտութենէ, to deprive one's self of, to shut one's ears to the truth.

NBHL (1)

Գուցէ եղծանիցեմ զժառանգութիւն իմ։ Մի՛ եղծցես զանուն իմ ի տանէ հօր իմոյ։ Կազմելով կամէր տէր եղծանել զնոսա։ Եղծանելով եղծցես զնոսա։ Յո՛ր կողմ եւ դարձցի ամպարիշտն, եղծանի։ Եղծաւ գեղ կանանց։ Գոյն երեսաց քոց մի՛ եղծցի։ Մի՛ եղծանիցի հրաման մարաց եւ պարսից.եւ այլն։


Եղծումն, ման

See full entry →

s.

cf. Եղծուած.

NBHL (1)

Նորոգութիւն եղծմանս։ Ընդ եղծման ջրողողն զազրագործաց։ Ի կեանս՝ որ ընդ եղծմամբ ոչ անկանի։ Եղծմունք, ցնդմունք, եւ հալմունք մեղացս սառնամանեաց պահեստի. (Նար.։)


Եղկութիւն, ութեան

See full entry →

s.

misfortune, misery, disaster, calamity;
lukewarmness.

NBHL (1)

Եղկութիւն կորստեան։ Զեղկութիւն աղետիս։ Զանձինն եղկութիւն։ Ո՜րքան եղկութիւնք։ Երջանկասցի այնպիսին ինքեամբ՝ ինձ միայնոյ գրեալ զեղկութիւնն։ Բարի ասացայ առ եղկութեան ժառանգութիւն. (Նար.։)


Գաղտառու, աց

See full entry →

adj.

that takes by stealth, deceitful, malicious.

NBHL (1)

Շունք գաղտառուք թագուցանեն զնենգութիւն. (Շ. մտթ.։)


Գանեմ, եցի

See full entry →

va.

to cudgel, to scourge, to whip, to thump, to beat.

NBHL (1)

Այլ ոչ գանէր զնա եւ կակղացուցանէր բանքս այս՝ ածել զնա ի գութ եւ ի զղջումն. (Բրսղ. մրկ.։ Իսկ Նար. ՟Ի՟Բ. կա. բերի ի կրկին նշանակութիւնս։)


Գարշապար, աց

See full entry →

s.

heel;
sole of the foot.

NBHL (1)

Ժառանգութիւն տեառն կոխեցաւ ի գարշապարաց պղծոց. (Յհ. կթ.։)


Գարշելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

execrable, abominable, detestable;
deformed, ugly, frightful, slovenly, dirty, filthy, fetid, loathsome, bad, base, infamous.

NBHL (1)

Գարշելի առնել զժառանգութիւն. այսինքն մերժել յերեսաց. (Ագաթ.։)


Գեղգեղանք, նաց

See full entry →

s.

modulation, melody, trill, shake, quaver.


Գեղեցկաձիգ

See full entry →

adj.

that is an excellent archer.

NBHL (1)

Ի նետաձգութեան գեղեցկաձիգք. (Փարպ.։)


Գեղեցկութիւն, ութեան

See full entry →

s.

beauty, charms, graces, delicacy, gentility, decency, neatness, elegance;
ornament, enamel, flower, embellishment, bloom;
— տեղւոյ, amenity.

NBHL (1)

Գեղեցկութիւն վարդապետութեան, կամ մտաւորաց։ Գեղեցկութիւնք ի վանս. իբր լաւութիւն, բարեկարգութիւնք. (Իգն.։ Եզնիկ.։ Վրք. հց. ՟Բ։) (Յն. գալլօս, է նոյն ընդ հյ. ձայնիս գեղ. այլ ոմանք ի յունաց ստուգաբանութեամբ իմա հանեն ի ձայնէս գալէօ, որ է կոչել, ըստ առածի արիսպագացւոյն.


Գեղձումն, ման

See full entry →

s.

strong or intense desire, eagerness, wish, longing.

NBHL (2)

ԳԵՂՁՈՒՄՆ ὅρεξις desiderium, appetentia որ եւ ԳԵՂՁ. Ուժգին ըղձումն, ձկտումն. տենչ. փափաք. եւ Գորովումն, գելումն սրտի, փղձկումն. գութ աղեաց.

Գեղձումն ախտի (գութ աբրահամու առ ագար). (Փիլ. լին. ՟Գ. 24։)


Գերազանցութիւն, ութեան

See full entry →

s.

excellence, sublimity

NBHL (1)

Գերազանցութիւն աստի չարեացս, կամ անարագութեան, մեղանաց. (եւ այլն. Ոսկ. յհ.։ Լմբ. սղ.։)


Դառնամ, դարձայ

See full entry →

vn.

to turn, to turn about, to return, to go or come hack again;
to repair;
to be converted;
— յետս or ընդ կրունկն, to recede;
ընդէմ —, to object, to resist, to oppose;
— ի քրիստինէութիւն, to become a christian;
— առ Տէր, to repent, to reform;
— յաստուծոյ, to rebel against God;
— աւուր, to draw towards night;
ի — տարւոյն, the year after;
ի ղէն —, to arm one's self, to take arms.

NBHL (1)

Հող էիր, եւ ի հող դարձցիս։ Զգաւազանն՝ որ դարձաւ յօձ։ Դարձցիս յայր այլ։ Դարձցին ձորք նորա ի ձիւթ։ Դարձան երեսք ամենայն ի գոյն դալկան։ Դարձան ի սուգ օրհնութիւնք պարուց մերոց։ Զիա՞րդ դարձար ինձ ի դառնութիւն որթդ օտարացեալ։ Ի գութ դարձաւ։ Սրտմտութիւն բարկութեան յողորմութիւն դարձաւ.եւ այլն։


Դաս, ուց

See full entry →

s.

order, rank, division, body, class;
choir;
place;
lesson, precept, dictate, instruction;
— ասել ումեք, to lecture, to read, to teach.

NBHL (1)

ԴԱՍ եկեղեցւոյ. Տեղին ժամերգութեան՝ յերկուս կարգս.


Դասակարգ

See full entry →

s.

order, class.


Դասապետութիւն, ութեան

See full entry →

s.

office of a master of the choir;
hierarchy.

NBHL (1)

ταξιαρχία ordinis, vel cohortis praefectura Կարգապետութիւն. դասակարգութիւն. կարգաւորութիւն ըստ աշտիճանաց. դաս կամ քահանայապետութիւն երկնային զօրաց.


Դասավար

See full entry →

cf. Դասագլուխ.

NBHL (1)

Վարօղ զդաս ժամերգութեան. դասագլուխ. դասապետ։ (Խրատ ժմ։)


Դաստիարակութիւն, ութեան

See full entry →

s.

education, instruction, discipline;
pedagogy.

NBHL (1)

παιδαγωγία, παίδευσις instituito, disciplina Կրթութիւն. հրահանգութիւն. ուսումն. խրատ.


Դատավճիռ, ճռաց

See full entry →

cf. Դատակնիք.

NBHL (1)

Պահքն դարձոյց ի նինուէացւոց զդատավճիռ ստուգութեանն, զի մի՛ ապականեսցին. (Եփր. պհ.։)


Դարանակալութիւն, ութեան

See full entry →

s.

ambush, ambuscade, obsession.

NBHL (1)

ἑνέδρα insidiae Դարանագործութիւն. դարան. նենգութիւն. որոգայթ չարարուեստ.


Դաւաճանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

treason, deceit, intrigue, rebellion, fraud, prevarication;
stratagem;
ambush.

NBHL (1)

ἑπιβουλή, ἑνέδρα, σύνδεσμος insidiae, conjuratio Դաւ. դաւելն. նենգութիւն. չարարուեստ խաբէութիւն. դարան. ... եւ Համախոհութիւն.


Դաւեմ, եցի

See full entry →

va.

to defraud, to cheat, to contrive.

NBHL (1)

Ըստ բազմապատիր նենգութեան բարոյից դաւօղ աղուեսուց խորամանկեալ. (Նար. ՟Կ՟Թ։)


Դաւողութիւն, ութեան

See full entry →

s.

fraud, deception, cheat.

NBHL (1)

Դաւաճանութիւն. դաւանք. նենգութիւն.


Դերեւանամ, ացայ

See full entry →

vn.

cf. Իդերեւ ելանեմ.

NBHL (1)

ժառանգութիւնն անհոգացեալ՝ պղերգութեամբ դերեւանալ եւ նուազել. (Փիլ. տեսական.։)


Դերեւացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

"cf. Դերեւ առնեմ."

NBHL (1)

Անտած խնամով զերէզն դերեւացուցանիցէ անդաստան։ Զամենիցն բարեկարգութիւն անհմտութեամբ դերեւեցուցանէ (կամ դերեւացուցանէ). (Պիտ.։)