Definitions containing the research առ : 10000 results

Բազմարդիւն

adj.

very useful, profitable;
very meritorious;
full of merit, well deserved.

· Calfa

NBHL (1)

որ եւ ԱՐԴԻՒՆԱՇԱՏ. Որոյ բազում եւ առատ են արդիւնք կամ բերք. բանեբեր. յուռթի.


Բազմացեղ

adj.

of many tribes;
cf. Բազմատեսակ.

· Calfa

NBHL (1)

Իսկ դուք յո՞վ էք յարեալք ... ասացելովքդ՝ (այսինքն ըստ առածին՝) բազմացե՛ղք էք. (Աթ. ՟Դ։)


Բազմացուցանեմ, ուցի

va.

to augment, to grow, to enlarge, to increase, to multiply;
to accumulate;
to re-inforce;
to fill, to people, to repeople.

· Calfa

NBHL (2)

πληθύνω multiplico Բազում առնել. բազմաթիւ առնել. աճեցուցանել. յաւելուլ. առատացուցանել. շատցնել.

Որ զայս ամենայն առատացոյց՝ մինչ ոչ էր, ունի նա բազմացուցանել զնոյն. (Իգն.)


Բազմաւորական, ի, աց

cf. Բազմաւոր.

· Calfa

NBHL (3)

Ամենայն տուրք, եւ պարգեւք. զբազմութիւն շնորհացն եւ պարգեւացն կամելով յայտ առնել՝ բազմաւորական եդ զբանն։ Զի այս սովորութիւն է գրոց, երբեմն զբազմաւորականն՝ միաւորական դնել, եւ երբեմն զմիաւորականն՝ միաւորական դնել, եւ երբեմն զմիաւորականն՝ բազմաւորական. (Սարգ. յկ. ՟Դ։)

Պարունակեալ զբազմաւորական գաւառս աշխարհին. (Կաղանկտ.։)

Բազմաւորականս ասաց (փառաւորեցէ՛ք), զի ի դէմս բազմաց էր. (Լծ. ածաբ.։)


Բազմափայլ

adj.

very shiny, bright, brilliant.

· Calfa

NBHL (3)

Յոյժ փայլուն, լուսապայծառ. փալփլուն, պայծառ.

Շիջուցին յինքեանց զբազմափայլ ճառագայթն աստուածպաշտութեան. (Խոր. ՟Բ. 89։)

Ծանուցանէր զշողումնն որպէս զբազմափայլ գործս լուսաւորութեան առաքինի մարդոյ. (Փարպ.։)


Բազմաքանքար

adj.

very clever;
very valuable, rich, precious;
very heavy.

· Calfa

NBHL (1)

Մաքսաւորն մի բարբառ արձակեաց, եւ զբազմաքանքար բեռնիս մեղացն թեթեւացոյց. (Մանդ.։)


Բազմաքնին

adj.

scrutinizing, very inquisitive.

· Calfa

NBHL (4)

Զճաշակելիսս՝ պարզս եւ առանց բզմաքննին իրաց ունել. իմա՛ անաշխատ կամ դիւրին. յն. ἁπραγμάτευτος (Նիւս. կուս.։)

Բազմաքննին եղեալ իմովք ձեռօքս ... Ոչ եւս զիմ տէրդ բազմաքննին առնեմ. (Ճ. ՟Գ.։)

Միայնակեաց խոնարհ ոչ բազմաքնին լինի յանճառս. իսկ ամբարտաւանն բազմաքնին (լինի) յանդգնութիւն։ Մի՛ բազմաքննին լինիր վասն սորա։ Նմանեմ այնոցիկ՝ որք վասն հողմոյ կշռովք բազմաքննին լինիցին. (Կլիմաք.։)

Թողլով զբազմաքննին բան, զդիւրահասն դիցուք առաջի. (Շ. հրեշտ.։)


Բազմերախտ

adj.

full of kindness, very obliging.

· Calfa

NBHL (1)

Որ բազում բարիս եւ երախտիս առնէ. երախտաւոր յոյժ. երախտիքը շատ.


Բազմերանգ

adj.

of several colours, variegated.

· Calfa

NBHL (1)

Զրկեցայ ի բազմերանգն պայծառութեանց. (Պիտ.։)


Բազմերջանիկ

cf. Բազմերան.

· Calfa

NBHL (1)

Զիւրոյն լուսաւորութեան պայծառութիւն՝ բազմերջանիկ հեղմամբ յայտնէ. (Դիոն. երկն.։)


Բազմիմ, եցայ

vp.

to sit down, to sit, to place one's self.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ բազմեցաւ յուդիթ ի վերայ նորա յակումբն մաշկեայ։ Ելեր բազմեցար, ննջեցեր իբրեւ զառիւծ։ Եւ բազմեալ հանգեաւ իբրեւ զառիւծ։ Բազմեսցին ընդ Աբրահամու յաարքայութեան։ Բազմեցայ ուտել եւ ըմպել։ Ոչ բազմեսցուք մինչեւ ի գալ նորա այսր։ Բազմի, ուտէ, ըմպէ։ Երթիջի՛ր բազմեսջի՛ր ի յետին տեղւոջ։ Կայր բազմեալ ընդ երկոտասան աշակերտսն։ Բազմեալ էին ընդ Յիսուսի եւ ընդ աշակերտս նորա։ Եւ Ղազար մի էր ի բազմելոց ընդ նմա.եւ այլն։


Բազմիմաստ

adj.

very wise, learned.

· Calfa

NBHL (1)

Փառաւոր եւ երեւելի լինէր յաչս անհաւատիցն իւրով բազմիմաստ գիտութեամբ. (Արծր. վէրջ։)


Բազմիշխանութիւն, ութեան

s.

polyarchy.

· Calfa

NBHL (1)

Բազմիշխանութեանն ծառայել.


Բազմոստ

adj.

knotty, nodous;
cf. Բազմաճիւղ.

· Calfa

NBHL (2)

Կէսքն ի ծառոց բազմոստք. (Վեցօր. ՟Է։)

Ոչ են բազմոստք, եւ ոչ ընդդիմանալ հողմոց կարեն. (Մխ. առակ.։)


Բազմոտանի

adj. s.

having many fect;
polypous

· Calfa

NBHL (1)

Բազմոտանիդ յորժամ յորս կերակրոյ է, զիւր մարմինն վիմաց նմանեցուցանէ առ ի պատրել զձկունս. զի թւեցեալ՝ թէ առ քարամբք լողին, բուռն հարեալ ըմբռնէ. (Փիլ. լիւս.։)


Բազմորդի

adj.

having many children.

· Calfa

NBHL (1)

Վարուժանի տեսեալ զբազմորդի զլոր՝ գոհանայր զԱստուծոյ. (Մխ. առակ.։)


Բազմորդութիւն, ութեան

s.

state of a person having many children.

· Calfa

NBHL (2)

Ոչ բազմորդութիւն զբարեպաշտութիւն, այլ բարեպաշտութիւն զբազմորդութիւն պատուէ։ Բազմորդութիւն առանց բարեպաշտութեան՝ Աստուծոյ օտարոտի է. (Եփր. համաբ.)

Լիա օրինակ էր բազմորդութեամբն՝ առաջին ժողովրդեանն. (Շ. մտթ.։)


Բազմոց, աց

s.

altar or resting-place;
chair, seat;
mattress;
couch, sofa.

· Calfa

NBHL (2)

Իբրեւ զբազմոց եւ զփառաց աթոռ. (Վրդն. ծն.։)

Զողկոյզն գեղեցիկ բազմոցօք ցուցանէ ի վայր. (Վրդն. յանթառամն.։)


Բազմութիւն, ութեան

s.

multitude, great number, quantity, crowd, gross, heap, mass, bulk, body;
abundance, increase, inundation;
multiplicity, plurality, infinity;
people, troops, regiment, force, retinue.

· Calfa

NBHL (3)

Անթիւ լիցի ի բազմութենէ։ Որպէս զաստեղս երկնից բազմութեամբ։ Աճեաց ի բազմութիւն։ Հայր բազմութեան ազգաց։ Զօր բազում իբր զաւազ առ ափն ծովու բազմութեամբ։ Հասանէին իբրեւ զմարախ բազմութեամբ եւ այլն։ Զնոսա ոչ կարաց նուազեցուցանել ի բազմութենէն. (Եղիշ. ՟Գ։)

Կամ Յաճախութիւն, առատութիւն, առաւելութիւն, ճոխութիւն. եւ Յերկարութիւն.

Բազմութիւն ցորենոյ, եւ բազմութիւն գանձուց կամ փառաց։ Բազմութիւն նաւաց, կառաց, ջուրց։ Բազմութիւն աւուրց, ժամանակաց, եւ այլն։


Բազմուսումն, մանց

adj.

very wise, learned, skilful, scientific.

· Calfa

NBHL (1)

Բազմալուրս առնելով, եւ բազմուսմունս՝ զբոլոր քերթողսն ուսանելով. (Պղատ. օրին. ՟Է։)


Բազմօրինակ, աց

adj. adv. in several ways or manners, divers, various;
in many shapes.

· Calfa

NBHL (1)

Բազմադէմ եւ բազմօրինակ ձգեմ առ իս զմարդիկ. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Թ. ձ։)


Բազումողորմ

cf. Բազմագութ

· Calfa

NBHL (1)

Երկայնամիտ եւ բազումողորմ։ Բազումողորմ առ ամենեսեան. (Ել.։ Սղ. եւ այլն։)


Բաժակակալ

s.

salver.

· Calfa

NBHL (1)

Չեդան առաջի նոցա սուրբ սկտեղք, եւ ոչ անկան բաժակակալք յուրախութիւն. (Եղիշ. ՟Ը։)


Բաժակեմ, եցի

va.

to soak, to water;
— զգետինն, զտունկս, to water the ground, the plants.

· Calfa

NBHL (2)

ποτίζω potum praebeo, rigo, irrigo որպէս թէ Բաժակաւ արբուցանել. իմա՛ Ոռոգանել զտունկս՝ փոս բանալով ի ձեւ բաժակի առ արմին. փոս բանալով ջրել.

Կա՛մ նուրբ երկրի հերձածով գնաց ջրոյ անցի գործեն անարգել, կամ շուրջ զծառովն բաժակելով, զի մնալով ի նմա ջրոյն, զայն՝ որ հազիւն ոռոգանէին, ջեռուսցեն. (Փիլ. յովն.։)


Բաժանաբար, աց

adv.

dividedly, separately.

· Calfa

NBHL (1)

Զտարբերութիւն սահմանեսցուք, զիա՛րդ բաղկացաբար, եւ բաժանաբար առեալ գոյ. (Անյաղթ պորփ.)


Բաժանակից, կցի, կցաց

adj.

that partakes with another.

· Calfa

NBHL (2)

Բաժանակիցս իւրեանց զանանկս եւ զորբս եւ զծերս՝ աւարին իւրեանց առնէին. (՟Բ. Մակ. ՟Ը. 30։)

իբրեւ վաղիւն գայ, չար բաժանակիցն (կամ բաժնակիցն) մեր եկեալ մաղթէ՝ զայսօրն ինքեան, եւ զվաղիւն տեառն. (Բրս. մկրտ.։)


Բաժանարար, աց

s.

distributer;
divisor.

· Calfa

NBHL (1)

μεριστής divisor, partitor Որ առնէ բաժինս ժառանգաց. մէրասը բաժնօղ.


Արեւագալ

s.

day-break, dawn, sun rise.

· Calfa


Արեւակէզ

adj.

tanned;
— լինել, to be sun-burnt.

· Calfa

NBHL (1)

Զցերեկ արեւակէզ առնելով. (Պիտ.։)


Արեւապաշտ, ից, աց

adj.

who worships the sun.

· Calfa

NBHL (1)

Նոքա արեւապաշտք, եւ սոքա ծառայք արեգական։ Առ ի կշտամբութիւն արեւապաշտացն. Առ ի կշտամբութիւն արեւապաշտացն. (Եզնիկ.։)


Արեւելակողմն

s.

eastern region, East.

· Calfa


Արեւելանշան

adj.

that has appeared or shone in the East.

· Calfa

NBHL (1)

Արեւելանշան ճառագայթք. (Թէոդոր. խչ.։)


Արեւելեայ, եայց, եաց

adj. s. Oriental;
—ք, արեւելիք, the orientals;
the eastern regions.

· Calfa

NBHL (1)

Ազնուական քան զամենայն արեւելեայսն։ Զարեւելեայսն եւ զեդոմայեցիս։ Մադիամ եւ ամաղէկ, եւ որդիքն արեւելեայց։ Լեառնն արեւելեայց. (Յոբ. ՟Ա 3։ Ես. ՟Ժ՟Ա 14։ Դտ. ՟Զ 3. 33։ ՟Է 12։ Ծն. ՟Ժ. 30։)


Արեւելեան

adj.

oriental, eastern;
հողմն —, east-wind;
երկիր, կողմն —, East, eastern region.

· Calfa

NBHL (1)

Արեւելեան արեգականն ճառագայթ. (Շար.։)


Արեւելք, լից

s. pl. East;
sun rise;
eastern regions, the orientals;
դարձուցանել յարեւելս, to set towards the East;
կորուսանել, շփոթել զարեւելս, to turn from the East.

· Calfa

NBHL (2)

Պատեալ առ արեւելիւք հիւսիսոյ. (Խոր. աշխարհ.։)

Ազգ առնէ յարեւելս. (Խոր. հռիփս.։)


Արեւմուտք, մտից

s. pl. West sun set;
the western nations;
յարեւմուտս կոյս, westerly, towards the west.

· Calfa

NBHL (2)

Զենցես զզատիկն առ երեկո ընդ արեւմուտս։ Եւ եղեւ ընդ արեւմուտս։ Եւ եղեւ ընդ արեւմուտս (կամ ընդ արեւմուտն) հրամայեաց յեսու. (Օր. ՟Ժ՟Զ. 6։ Յես. ՟Ժ 27։)

Արեւմուտք տապանն (Յիսուսի) եղեւ արեւելք ... ի խաւարէ լոյս մեզ ճառագայթեաց. (Գանձրն.։)


Արեւմտեայ, եայց

s.

west;
—ք, the western nations, cf. Արեւմուտք.

· Calfa

NBHL (1)

Ծառայեցուցանել իւր զբոլոր իսկ արեւմտեայսն։ Ըստ արեւմտեայ կուսէ. (Յհ. կթ.։)


Արեւմտեան

adj.

westerly, western, west;
հողմն —, west, westerly wind;
կողմն —, west, western region.

· Calfa

NBHL (2)

Ազդ առնէ յարեւելս արեւմտեանն (ինքնակալ). (Խոր. հռիփս.։)

Արեւտենի՝ արեւմտենի սեռի՝ լրմամբ լիացեալ, աղերս ձայնողի առնէր ի ծայրս արեւու. (Նար. տաղ յար.։)


Արթնանամ, ացայ

vn.

to awake.

· Calfa


Արթնութիւն, ութեան

s.

watch;
want of sleep;
vigilance, diligence, precaution, care.

· Calfa

NBHL (1)

Զնորա սրտին արթնութիւնն ոչ կարացին թմրեցուցանել։ Զմիտսն արթնութեամբ առ Աստուած ամբարձեալ. (Նար. երգ.։)


Արժանալուր

adj.

that deserves to be heard.

· Calfa

NBHL (1)

Արժանալուր ճառ. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Ե։)


Արժանահաս

adj.

that happens deservedly, worthy.

· Calfa

NBHL (3)

Ապա արժանահաս ողորմութեանն Աստուծոյ եւ յանսպառ կեանսն յարամնամք. (Նիւս. կուս. ի մի ձեռ։)

ԱՐԺԱՆԱՀԱՍ (ի բարոյ մասին առեալ.)

Մի՛ նիրհեսցուք ծուլութեամբ, զի արժանի լիցուք արժանահաս ողորմութեանն աստուծոյ հասանել, եւ ընդ նմա յարմնալ յաւիտենական ի կեանսն. (Պիտառ.։)


Արժանահաւատ

adj.

credible, wo thy of being believed, faithful, worthy to be trusted or believed.

· Calfa

NBHL (2)

Ո՛չ ես վկայ արժանահաւատ։ արժանահաւատ ձեզ լինել թուիմ։ Արժանահաւատ առնել զանձն, կամ զվարդապետութիւնն։ Եթէ զգոյն ի չգոյից ած յառաջ, արժանահաւատ թերեւս է. (Ոսկ. յհ. ստէպ։)

Սոքա յոյժ արժանահաւատալիք են։ Վկայ արժանահաւատալի։ Արժանահաւատալի առնել զբանն. (Ոսկ. յհ.։)


Արժանանամ, ացայ

vn.

to be worthy, to deserve, to make one's self worthy.

· Calfa


Արժանապատիւ

adj.

worthy of honour, honourable, that deserves respect, respectable.

· Calfa

NBHL (2)

Բորբոքէ ի կագ եւ ի կռիւ ընդդէմ արժանապատիւ արանց։ Նորին աթոռոյն արժանապատիւ յաջորդ. (Լմբ. առակ. եւ Լմբ. առ լեւոն.։)

Արժանապատիւ տէրութիւն։ Արժանապատիւ փառօք առաքեալք։ Զորպիսի՛ արժանապատիւ գովութիւնս ոչ ընդունիցիս։ Արժանապատիւ պատկեր։ Բնակիչ արժանապատիւ կենդանեաց երկրին. (Նար. առակ. եւ Նար. կուս.։)


Արժանապէս

adv.

worthily.

· Calfa

NBHL (1)

Արժանապէս առաքել, կամ հանել, մատնել, բարեհամբաւել։ վերաքարողել, գանձել. (Խոր. ՟Գ. 57։ Նար.։)


Արժանացուցանեմ, ուցի

va.

to make worthy.

· Calfa

NBHL (2)

ἁξιόω dignor, dignum existimo Տալ արժանանալ. արժանի առնել կամ կացուցանել կամ համարել. արժանաւորել. եւ Վարձ կամ գին հատանել.

Նախ իսկ յուստերացն զոր արժանացուցանէ (կամ արժանացուցանէ) լինել ժառանգորդ, գրիցէ (զկտակն)։ Որչափ եւ գնոյ արժանացուցանէ զվաճառեալ. (Պղատ. օրին. ՟Ժ՟Ա։)


Արժանաւոր, աց

adj.

that deserves, worthy, just, meritorious.

· Calfa

NBHL (8)

ἅξιος. dignus. Արժանի. որպէս անձն՝ անարատ վարուք, որ ունի արժանիս առաւել վարձուց, պատուոյ, կամ պատժոյ. եւ իր՝ որում անկ է եւ դիպող գովեստ կամ պարսաւ. լայըգլը, էրզանի, լայըգ, միւսթահագգ.

Արժանաւոր փոխանորդ։ Արժանաւորս իւրում առնել մերձաւորութեան. (Պիտ.։)

Եւ ոչ ի ծառայական սպասաւորութեան արժաժանաւոր եմ զանձն կացուցանել. (Կիւրղ. ղկ.։)

Արժանաւորք եղիցուք գոհութեամբ փառաւորել զքեզ։ Որում արժանաւորք եղիցուք հանդիպել ամպովք։ (Պտգ։ Ժմ.։)

Արժանաւորա արարեր զմեզ ժառանդորգ լինել կենացն յաւիտենից. (Շար.։)

Զայս ամենայն արժանաւոր իրաւամբք եդեալ է մեր յառաջ քան զճառս պատմութեանս. (Եւս. պտմ. ՟Ա 3։)

Եսիւորդեայ արժանաւոր է առաւել միշտ զհրաշափառագոյն նազաբանութիւն հատուցանել։ Յաղագս որոյ արժանաւոր է միշտ գովաբանել զսոցա անվթար նահատակութիւն. (Պիտ.։)

Յարժանաւոր յառաջելն. (Պիտ.։)


Արժանաւորեմ, եցի

va.

to deserve, to render worthy;
to obtain, to procure.

· Calfa

NBHL (1)

ἁξιόω dignum facio, efficio Արժանաւոր առնել. արժանի կացուցանել. արժանացուցանել.


Արժանաւորիմ, եցայ

vn.

to be worthy, to merit.

· Calfa

NBHL (2)

Բդեշխութիւն կողմանցն արժանաւորեցան առնուլ. (Խոր. ՟Ա 22։)

Որք արժանաւորեցայք ի կոչումն փառատրութեան Քրիստոսի Աստուծոյ մերոյ։ Որք արժանաւորեցայք կոչիլ յաշակերտութիւն առաքելոյն թադէոսի. (Շար.։)