Definitions containing the research ել : 10000 results

Բանամ, բացի

va.

to open, to discover, to disclose, to develop, to explain;
to loosen;
to perforate, to pierce, to bore;
to spread, to enlarge, to extend;
to unfold, to untwist, to unlink;
to rub;
— զգլուխ, to take off one's hat;
— ումեք զսիրտ իւր, to unbosom, to open one's heart;
— զախորժակ, to excite appetite;
— զշիշ, to uncork a bottle;
ծակ —, to perforate, to pierce, to bore;
— զկնիք, to unseal;
— զմիտս, to illuminate, to enlighten the mind;
— զխցանս, to unstop;
— զծրարն, to unpack;
— ճանապարհ, to trace, to mark out a path;
to open a way, to make a road.

· Calfa

NBHL (2)

Որովք փակեալն բանանի. (Նիւս. երգ. (կամ է սխալ գրչի, փոխանակ գրելոյ՝ բանի. կամ որպէս լինի եւ դնիլ, դնանիլ։))

ἁνοίγω, διανοίγω, ἁνακαλύπτω aperio, revelo, relego Պարզել եւ արձակել զփակեալն, զծածկեալն, զմածեալն եւ այլն. բառնալ զարգելս. անցս տալ. ակներեւ եւ յայտնի առնել. հերձուլ. մեկնել. եւ այլն. եբր. ֆաթախ, ֆաձախ (ուստի եփփաթա՝ եւ բացիր, ըստ արմատոյն են մի եւ նոյն)


Բանամ, բացայ

vp.

to open.

· Calfa

NBHL (2)

Որովք փակեալն բանանի. (Նիւս. երգ. (կամ է սխալ գրչի, փոխանակ գրելոյ՝ բանի. կամ որպէս լինի եւ դնիլ, դնանիլ։))

ἁνοίγω, διανοίγω, ἁνακαλύπτω aperio, revelo, relego Պարզել եւ արձակել զփակեալն, զծածկեալն, զմածեալն եւ այլն. բառնալ զարգելս. անցս տալ. ակներեւ եւ յայտնի առնել. հերձուլ. մեկնել. եւ այլն. եբր. ֆաթախ, ֆաձախ (ուստի եփփաթա՝ եւ բացիր, ըստ արմատոյն են մի եւ նոյն)


Բանամարտ

cf. Բանակռիւ.

· Calfa

NBHL (1)

Հանդիպելով ի գուպարս բանամարտիցն՝ ըմբերանեսցես. (Պիտ.։)


Բանասէր

s.

philologist.

· Calfa

NBHL (1)

Ուսանել եւ ի բանասէր արանց յաղագս զանազանութեան ոգւոց. (Աթ. ՟Ժ՟Բ։)


Բանաստեղծ, ից

s.

poet;
յոռի or զձուձ —, poetaster, rhymer.

· Calfa

NBHL (3)

Դժուարին պատուածովք ըստ բանաստեղծացն ասել. (Առ որս. ՟Է։)

Բոլորովին ի բանաստեղծականն հրաժարել պատմութեանց. (Պիտ.։)

Եւ μυθοποιός fabularum fictor, scriptor Առասպելարկու աւակախօս.


Բանաստեղծական, ի, աց

adj.

poetical.

· Calfa

NBHL (1)

Բոլորովին ի բանաստեղծականն հրաժարել պատմութեանց. (Պիտ.։)


Բանաստեղծեմ, եցի

va.

to poetize, to versify.

· Calfa

NBHL (1)

ԲԱՆԱՍՏԵՂԾԵԼ. Բանս ստեղծանել. քերթուածս յօրինել.


Բանաստեղծութիւն, ութեան

s.

poetry;
poem.

· Calfa

NBHL (2)

Այլ առաւել՝ Յօրինուած ճարտար բանից յո՛ր եւ է կարգի. բանահիւսութիւն. ինքնախօս բան վայելչայարմար. ստեղծաբանութիւն.

Սիրելի է ինձ նորագոյնս ասել բանաստեղծութիւնս, եւ ոչ յայլմէ առասացութեանցն պատմել. (Մագ. ՟Ե։)


Բազմահամբար

adj.

that has much provision, well provided with necessary things.

· Calfa

NBHL (1)

Առատապէս համբարեալ. լիով մթերեալ. խել մը դիզած՝ պահած.


Բազմահանդէս

adj.

pompous, with great solemnity;
glorious, victorious.

· Calfa

NBHL (1)

Ուր բազում հանդէս կայցէ ճգանց. մեծավաստակ. ըստ բազում փորձս անցեալ. քաջայաղթ. եւ Հռչակաւոր. շատ քրտինք թափած, երեւելի.


Բազմահառաչ

adj.

that sighs much, lamentable, grievous.

· Calfa

NBHL (1)

Լուեալ զանտեղի եւ զբազմահառաչ բանս նոցա՝ սկսանի հեգել զնոսա. (Սարգ. յկ. ՟Թ։)


Բազմահատոր

adj.

voluminous.

· Calfa

NBHL (1)

Կարասցուք պտղաբերել տեառն մերոյ ... զհնազանդութեան զբազմահոտն հասկ. (Ոսկ. ղկ.։)


Բազմահարուստ

adj.

very rich.

· Calfa

NBHL (1)

Ճոխ, եւ պերճ. փառացի. նշանաւոր. փարթամ եւ երեւելի.


Բազմահաւաք

adj.

that amasses, collects many things.

· Calfa

NBHL (2)

Բազմահաւաքն ոչ ինչ առաւելու ի ժամանակին, եւ սակաւունակին ոչ ինչ պակասէ. (Վրդն. ել.։)

Ի բազմահաւաք դիւցազնական խմբեցելոցն զանդիտելի էր. (Պիտ.։)


Բազմահիացիկ

adj.

astonishing, surprising.

· Calfa

NBHL (1)

Եղիայի եւ եղիսէի բազմահիացիկ սքանչելիքն. (ՃՃ.։)


Բազմահմուտ

adj.

very skilful, full of erudition, very learned.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ բազմահմուտ ոք լինել ցանկանայցէ. (Իմաստ. ՟Ը. 8։)


Բազմահմտութիւն, ութեան

s.

great erudition.

· Calfa

NBHL (1)

Հանդերձեալ ոք բարի մեզ եւ իմաստուն ի բազմահմտութենէ լինել. (Պղատ. օրին. ՟Է։)


Բազմահնար

adj.

very ingenious, dexterous;
several, diverse, in several ways.

· Calfa

NBHL (1)

Որ բազում հնարս գովելիս գտանէ. ճարտար. հնարագիւտ.


Բազմահոմանի

adj.

that has many lovers, gallants.

· Calfa

NBHL (1)

Զննել զգեղս եւ զհասակս բազմահոմանեաց. (Ճ. ՟Դ.։)


Բազմահոյլ

adj.

very numerous, immense, infinite.

· Calfa

NBHL (2)

Զբազմահոյլ խաչանցն առաւելուի. (Պիտ.։)

Գրեաց՝ ոչ վասն զեկուցանելոյ զբազմահոյլն եւ զբազմօրինակն (յն. մի բառ՝) զանարգել խառնակութեան. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Բազմահունչ

adj.

that has much sound;
that has several sounds, very sonorous;
polyacoustic.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՞ր միտք բաւական իցեն զբազմահունչ հերձուածողաց առասպելս առեղծանել. (Սեբեր. ՟Թ։)


Բազմաձայն

adj.

that has several sounds, that speaks several languages, resounding;
in various voices.

· Calfa

NBHL (2)

Լսէ բազմաձայն փողոցն, եւ տեսանէ լոյս բազում։ Աստուած անբարբառելին՝ բազմաձայնն. (Դիոն. ածայ.։)

Կոչելով ի միասին զցրուեալսն ի միմեանց բազմաձայն լեզուօք։ (Շար.։)


Բազմաձեռն

adj.

powerful, strong;
numerous, much, in several manners.

· Calfa

NBHL (2)

Զհետ նոցա կրթել բազմաձեռն գնդաւ. (Խոր. ՟Գ. 25։)

Իմաստուն խորհրդով բազմաձեռն զօրութեան յաղթէ։ Խոհականագոյն իմաստութեամբ բազմաձեռն կարէ հերքօղ լինել զօրութեան. (Պիտ.։)


Բազմաձեռնութիւն, ութեան

s.

hand, power, great number of people.

· Calfa

NBHL (1)

Պիտոյ եւս է զկապեալսն արձակել, եւ զպարտսն թողուլ, զկարօտեալսն լցուցանել, եւ որ այլ եւս են բարեգործութիւնք բազմաձեռնութեամբ. (Յճխ. ՟Ժ՟Բ։)


Բազմաձեւ

adj.

multiform.

· Calfa

NBHL (2)

Անունն Աստուծոյ՝ բազմաձեւ եւ բազմատեսակ յասացելոցն (այսինքն՝ ի սուրբ գրոց) ստեղծանի. (Դիոն. ածայ.։)

Նուրբ՝ եւ գրեթէ օդային թեւովքն (մեղուաց) բազմաձեւ ձգեցելովքն. Եւ սոյն բազմաձեւ, եւ աղգի ազգի. առ որս. ՟Է։ Բազմաձեւ արուեստականագոյն անօթք ճախարակեայք։ Հեշտ ցանկութիւն՝ բազմապատիկ եւ բազմաձեւ օձի նմանեցաւ. (Փիլ. տեսական. եւ Փիլ. այլաբ.։)


Բազմաճաճանչ

adj.

full of rays or light, splendid, brilliant.

· Calfa


Բազմամանուած

cf. Բազմաման.

· Calfa

NBHL (1)

Ճշմարտութիւնն զանխլանաց ի բազմամանուած մտածութեանց։ Զի՞նչ պէտք են ձեզ բազմամանուած դիւտից եւ բանից խոտորելոց. (Պրպմ.։)


Բազմամանկութիւն, ութեան

s.

having many children.

· Calfa

NBHL (3)

Քանզի ի բազմամանկութենէ մի (այսինքն զմին) մատուցանել Աստուծոյ՝ իբրու զխայրիս ինչ որդւոց՝ հրաշափառագոյն ոչ ինչ է։ Բազմամանկութիւն, քաջամանկութիւն, ծերութիւն. (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. նխ. ՟բ.։)

Այսպէս վայելեայ ի բազմամանկութեան մայրն. (Ածաբ. մակաբ.։)

πολυπαιδία, πολυτεκνία multitudo liberorum Ունելն բազում մանկուս կամ որդիս. բազմազաւակութիւն. բազմորդութիւն. շատ զաւկի կամ տղոց տէր ըլլալը.


Բազմամասն

adj.

that is formed of several parts;
diverse, various, multifarious.

· Calfa

NBHL (2)

Հանգիցէ ի վերայ նորա հոգի Աստուծոյ, որ բազմամասն (է) ըստ արդիւնսն գործելոյ. (Սեբեր. ՟Է։)

Զերծանել ի բազմամասն՝ չարին որսորդական հնարից. (Սարկ. քհ.։)


Բազմամասնեայ

cf. Բազմամասն.

· Calfa

NBHL (1)

Խոհերս բազմամասնե այս։ Զերծումն բազմամասնեայ մահուն։ Բազմամասնեայ յաճախութեան մեծիդ երախտեաց։ Զբազմամասնեայ գումարս դասուց յանուն քո ժողովելոցս։ Բազմամասնեայ շնորհիւ լցեալք։ Բազմամասնեայ օրինակ կերպից ի նոյն տեսութիւն բոլոր էութեան. (Նար.։)


Բազմամարդ

adj.

populous;
— առնել, բազմամարդացուցանել, to people.

· Calfa


Բազմամարդութիւն, ութեան

s.

state of an inhabited town;
great population.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ի ժողովի՝ բազմամարդութեամբ զուրախականսն ոչ փափագէ գտանել. (Յհ. իմ. ատ.։)


Բազմամբոխ

adj.

peopled;
of great concourse, numerous;
tumultuous.

· Calfa

NBHL (3)

Բազմամբոխ ատենի հարցանել. (Փարպ.։)

Ըստ դիպելոյ աշխարհիս հայոց բազմամբոխ դարուց, երբեմն խաղաղութեան, եւ երբեմն սաստիկ եւ անբաւ շփոթմանց. (Փարպ.։)

Ի դէպ էր հպարտացուցանել զնոսա բազմամբոխիցն տսիլ. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 15։)


Բազմամեայ

adj.

old, aged, ancient, of old date.

· Calfa

NBHL (1)

Բազմամեայն (ցաւ) անբժշկելի է. (Վրք. հց. ՟Դ։)


Բազմամեղ, աց

adj.

burdened with many sins, great sinner.

· Calfa

NBHL (2)

Որպէս տէր ոք խնամակալ, որ ի բանտէ զբազմամեղս հանել կամիցի. (Ոսկ. ես.։)

Հայեցաւ ի կինն բազմամեղ. (Եղիշ. խաչել.։)


Բազմամիտ

adj.

wise, learned.

· Calfa

NBHL (1)

Առատ մտօք. հանճարեղ. մտացի. հնարագէտ. շատ խելացի.


Բազմամութիւն, ութեան

s.

longevity.

· Calfa

NBHL (1)

Կարեն եւ այլ եւս տակաւին բազմամութեան թերեւս հանդուժել։ Ծերութեամբ պատուեալք, ո՛չ բազմամութեամբ՝ երկայնութեամբ ժամանակաց, այլ՝ կատարեալ թուոցն ելիւք. (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. ել.։)


Բազմամուսնութիւն, ութեան

s.

polygamy.

· Calfa

NBHL (2)

Ունելն զբազում ամուսինս. բազմակընութիւն, կամ բազմամայրութիւն.

Ոչ մանկունքն ծնեալք ի բազմամուսնութիւն կնոջն՝ կարեն զհայրն ճանաչել, եւ ոչ նա ի նոսին պահէ զգութն ամբողջ՝ այսու կասկածանօք. (Լմբ. առակ.։)


Բազմայեղց

adj.

plentiful, abundant.

· Calfa

NBHL (1)

Կարգել մի ըստ միոջէ զիրս եւ զգործս, զբազմայեղանակ դիպմունս Հայաստան աշխարհիս. (Փարպ.։)


Բազմայր

adj.

who has many husbands;
populous (town).

· Calfa

NBHL (2)

Զբազմայրն կինն բերելով (սադուկեցւոց) յօրինակ. (Արշ.։)

Ի բաց փախչին գազանք իբրեւ ի բուն իշխանէ ի մարդկանէ. վասն որոյ յորժամ բազմայր լինին՝ ոչ գան ի քաղաքսն։ Մեղուք եթէ առաւելեալ լիցին զօրէն բազմայր քաղաքի՝ գաղթեալք յայլ վայր փոխին. (Փիլ. ել. եւ Փիլ. լիւս.։)


Բազմայօդ

adj. adv.

that has many joints;
false;
Piecemeal.

· Calfa

NBHL (1)

Բնութիւնս մեր նոյնպիսի է բազմայօդ եւ կցկցելով. (Վրդն. ծն.։)


Բազմանամ, ացայ

vn.

to increase, to grow in great numbers, to shoot, to multiply, to enlarge;
to abound, to overflow.

· Calfa

NBHL (3)

Աճեցէք եւ բազմացարո՛ւք եւ լցէ՛ք զերկիր ... եւ թռչունքն բազմասցի՛ն ի վերայ երկրի։ Բազմանայ յոյժ ժողովուրդն յերկրիս։ Բազմանայր թիւ աշակերտելոցն։ Ի բազմանալ աշակերտացն.եւ այլն։

ԲԱԶՄԱՆԱԼ. Առատանալ. առաւելուլ. լիանալ.

ποληθύνομαι, πολυπληθέω multiplicor Բազում լինել, աճել թուով կամ սերնդեամբ. շատնալ.


Բազմանիւթ, ից, աց

adj.

that abounds in materials;
that contrives in several ways.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ զիւղն քահանայական բազմանիւթ. (Վրդն. ել.։)


Բազմանկիւն, ից, կեանց

adj.

polygonal.

· Calfa

NBHL (1)

Ունի յինքեան տասնեակն եւ զերեքանկիւնիցն եւ զչորեքանկիւնիցն եւ զայլոց բազմանկիւնիցն երեւելի յատուկ առանձնաւորութիւնն. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Բազմանձուկ

adj.

very affectionate, enamoured.

· Calfa

NBHL (1)

Զի բազմաձուկն զգութն յատելութիւն դարձուսցեն. (Եւագր. ՟Ժ՟Բ։)


Բազմանշան

adj.

that has many significations, equivocal, ambiguous;
that has many marks.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ըստ միում օրինակի ... կարելն, եւ ոչ կարելն, այլ՝ բազմանշանակ է. (Առ որս. ՟Է։)


Բազմանշանակ

cf. Բազմանշան.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ըստ միում օրինակի ... կարելն, եւ ոչ կարելն, այլ՝ բազմանշանակ է. (Առ որս. ՟Է։)


Բազմանշոյլ

cf. Բազմաճաճանչ.

· Calfa

NBHL (1)

Ի նորոգել զարարածս բազմանշոյլ շնորհօք եւ լուսաւոր աւազանաւն. (Յճխ. ՟Զ։)


Բազմանուն

adj.

that has many names.

· Calfa

NBHL (2)

Իսկ բազմանուն , ասելով, ես եմ որ էն , կեանք, լոյս, Աստուած, ճշմարտութիւն. (Դիոն. ածայ.։)

Բազմանուն ասէ զչարն՝ ըստ զանազան գործոցն անուանելով. (Նիւս. երգ.։)


Բազմաշարժ

adj.

trembling;
mutable.

· Calfa

NBHL (1)

Իշխելն (առ մարդիկ) ե՛ւ բազմաշարժ, եւ բազմացնոր. իսկ նորայն (այսինքն Աստուծոյ՝) անաշխատ ... անշարժ ... զամենայն շարժէ. (Արիստ. աշխ.։)