Definitions containing the research յո : 10000 Results

Շարաւ, ոյ

See full entry →

s.

pus, matter, ichor, sanies, purulence;
rottenness;
stench, stink;
— առնուլ;
to effervesce, to swell, to become inflamed.


Շարաւալի

See full entry →

cf. Շարաւածոր.

NBHL (1)

Շարաւալից թարախն յոբայ յայտ առնէ զժահահոտութիւն մեղացն ադամայ. (Լծ. կոչ.։)


Շարաւալից

See full entry →

cf. Շարաւածոր.

NBHL (1)

Շարաւալից թարախն յոբայ յայտ առնէ զժահահոտութիւն մեղացն ադամայ. (Լծ. կոչ.։)


Շարաւածոր

See full entry →

adj.

purulent, full of pus or sanies, ichorous, sanious, putrid, rotten, fetid.

NBHL (1)

Որ ծորէ յիւրմէ զշարաւ. կամ յորմէ ծորի շարաւ. կամ ծորեալ իբրեւ զշարաւ. թարախածոր.


Շարեմ, եցի

See full entry →

va.

to range, to arrange, to set or put in order, to dispose;
to marshal;
— զմարգարիտս, to string pearls;
— զնշանագիրս, to compose.


Շարժահիմն

See full entry →

adj.

shaken from the foundations.

NBHL (1)

Երկիր անիծեալ, շարժահիմն յողդողդեալ ընդ ժամանակս ժամանակս. (Ագաթ.։)


Շարժիւն

See full entry →

cf. Շարժումն.


Շարժողութիւն, ութեան

See full entry →

s.

mobility.

NBHL (1)

Ուր շարժողութիւն է, անդ եւ զգայութիւն. այլ ո՛չ ուր զգայութիւն է, անդ եւ շարժողութիւն. վասն զի որպէս տրպաոյն ինչ զգայութիւն ստորադասեալ է ընդ շարժողութեամբ. (Անյաղթ պորփ.։)


Շարժութիւն, ութեան

See full entry →

s.

mobility;
motion.

NBHL (1)

Չորս զգայութիւնքն հանդերձ շարժութեամբ (տեղականաւ). (Անյաղթ պորփ.։)


Շարժումն, ման

See full entry →

s. fig. ast.

movement, motion, stir, stirring, nod, shake, toss;
fluctuation, staggering;
excitation, provocation;
agitation, motion, impulse, commotion, emotion;
gesture, action;
earthquake;
movement;
զշարժմունս երակաց զննել, to feel the pulse;
cf. Ընդոստ.

NBHL (1)

κίνησις, σάλος, σεισμός, ταραχή motio, motus, commotio, jactatio, fluctuatio, turbatio. որ եւ ՇԱՐԺ, ՇԱՐԺՈՒԹԻՒՆ. Շարժիլն ո՛ր եւ է օրինակաւ. յեղափոխիլն. փոփոխումն. ծփումն. տատանումն. յուղումն. ամբոխումն.


Շարժուն

See full entry →

adj. ast.

moveable, moving;
versatile, unsteady, unsettled;
առաջին —, the primum mobile;
— ի հողմոյ, shaken by the wind;
— եւ անշարժուն ստացուածք, personal and landed property.

NBHL (1)

Եւ որպէս Երերուն. փոփոխական. դիւրաշարժ. յողդողդ. եւ Շարժեալ. ցնցեալ.


Շարունակ

See full entry →

adj.

continuous, continual, non-intermittent.

NBHL (1)

Շարունակք անշարժ շարժունք շարադրեցան (աստեղք հաստատութեամբ), յոր մոլարք ոչ մոլորեալք մոլորեցան. (Շ. միշտ էիդ.։)


Շափիղայ

See full entry →

cf. Շափիւղայ.

NBHL (1)

ՇԱՓԻՂԱՅ ՇԱՓԻՒՂԱՅ կամ ՇԱՓԻՂ, գրի եւ ՇԱՓԻԼԱՅ. եբր. սաֆիր, սաֆֆիռ . յորմէ եւ յն. σάπφειρος sapphirus. իտ. zaffiro. Ակն պատուական՝ երկնագոյն, կամ ծիրանագոյն, կամ դեղնագոյն, ոսկի երակօք. կէօք եագութ, սարը եագութ. (ըստ ոմանց՝ նաեւ լաճիվէրտ եւ այլն) Տե՛ս (Ել. ՟Ի՟Դ. 10։ ՟Ի՟Ը. 18։ ՟Լ՟Թ. Եզեկ. ՟Ա. 16. եւ այլն։)


Շեղիմ, եցայ

See full entry →

vn. fig.

to slant, to slope, to incline;
to go astray, to turn aside or away, to deviate, to swerve, to go out of one's way;
շեղեալ անկիւն, oblique angle;
շեղեալ քառանկիւն, rhomboid.

NBHL (1)

Նման գոլ եղեգան, զոր յորժամ հարկանիցէ հողմ, ընդ նմին շեղեսցի. (Կիւրղ. գանձ.։)


Շեղջակուտեմ, եցի

See full entry →

va.

to collect, gather or heap together, to heap up, to amass, to pile up, to accumulate, to hoard;
—կուտեալ մեղօք, laden with sins.

NBHL (1)

Շեղջակուտէ եւս ինքեան զհայհոյութեանն դատապարտութիւն. (Սարկ. հանգ.։)


Շեղջեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Շեղջակուտեմ.

NBHL (2)

Անցաւորիս փութով զարկածս յոլովաբար շեղջեն յոգիս. (Համամ առակ.։)

Բացաւ գլխով շեղջել օրըստօրէ զհայհոյութեանն չարապէս մթերս. (Սարկ. հանգ.։)


Շեշտակի

See full entry →

adv.

acutely, pointedly, piercingly, sharply, keenly;
instantly.

NBHL (1)

Հարեալ ուժգնակի տապարաւ զգագաթն սրբոյն, եւ նոյնժամայն շեշտակի ճեղքեալ մինչեւ յունկն նորա. (Ճ. ՟Բ.։)


Շեշտոլոր

See full entry →

cf. Շեշտոլորակ.

NBHL (2)

ՇԵՇՏՈԼՈՐ ՇԵՇՏՈԼՈՐԱԿ. ὁξύτονος qui acuto tono finitur, cujus ultima syllaba accentu acuto effertur. որ եւ ՅԱՆԳԱՇԵՇՏ. Ասի զբառէ՝ որոյ վերջին վանկն ունի զշեշտ, ոլորակեալ շեշտիւ կամ բթիւ. որպիսի են հասարակօրէն բառք հայոց եւ թուրքաց։

Յորժամ սուր եւ յորդելակ հնչմամբ ի վեր փողելով շունչն՝ կալցի զելս ձայնին, շեշտոլոր ասի։ Եւ լինի բուն շեշտոլորակի, թէ՛ յանուաիս ( recte յանուանս) իցէ եւ թէ՛ ի բայս, ի վերայ այն հեգիցն՝ որ ունին այբ կամ եչ կամ ին. զի յորժամ զսո՛ւր սոլորակն սոքա առնուն, բնութեամբ շեշտոլորք ասին. իսկ այլք ի ձայնաւորաց թէ առնուն զշեշտն, դրութեամբ եւ պատահմամբ ասին. (Գրչ. գէորգ.։)


Շեշտոլորակ

See full entry →

s.

word accented on the last syllable;
barytone.

NBHL (2)

ՇԵՇՏՈԼՈՐ ՇԵՇՏՈԼՈՐԱԿ. ὁξύτονος qui acuto tono finitur, cujus ultima syllaba accentu acuto effertur. որ եւ ՅԱՆԳԱՇԵՇՏ. Ասի զբառէ՝ որոյ վերջին վանկն ունի զշեշտ, ոլորակեալ շեշտիւ կամ բթիւ. որպիսի են հասարակօրէն բառք հայոց եւ թուրքաց։

Յորժամ սուր եւ յորդելակ հնչմամբ ի վեր փողելով շունչն՝ կալցի զելս ձայնին, շեշտոլոր ասի։ Եւ լինի բուն շեշտոլորակի, թէ՛ յանուաիս ( recte յանուանս) իցէ եւ թէ՛ ի բայս, ի վերայ այն հեգիցն՝ որ ունին այբ կամ եչ կամ ին. զի յորժամ զսո՛ւր սոլորակն սոքա առնուն, բնութեամբ շեշտոլորք ասին. իսկ այլք ի ձայնաւորաց թէ առնուն զշեշտն, դրութեամբ եւ պատահմամբ ասին. (Գրչ. գէորգ.։)


Շեպ

See full entry →

adj. s.

steep, abrupt;
declivity, slope;
անկանել ի —, to fall in one's back, to fall supine.

NBHL (1)

ὔπτιος supinus, resupinus, in dorsum versus ἑπίφορος proclivis ἁπόκρημνον praeceps, decilvitas. (լծ. շեղ, եւ սեպ. ռմկ. շեվ, շիվ, շիպ, շեվգ. եւ լտ. սու՛փինուս ). Զառ ի վայր. յորսայս անկեալ. եւ Սեպացեալ ափափայք. ... եւ այլն.


Շերտ, ից

See full entry →

s.

splinter of wood, chip, lath, strip, slip, part, morsel;
— պտղոց, slice, bit, piece;
— տակառաց, barrel-stave;
— կերպասու, strip of fine linen;
— ընդ — ստեղանցն, through the balustrade.

NBHL (1)

Զշերտ փայտից ողջակիզին յուս իւր եբարձ իսահակ. (Երզն. մտթ.։)


Շիկնեմ, եցի

See full entry →

vn.

cf. Շիկնիմ.

NBHL (1)

Յառաջ գան առանց շիկնելոյ եւ պատկառելոյ ի ձեռնագրութիւն քահանայութեան. (Սարկ. քհ.։)


Շիճուկ

See full entry →

cf. Շճուկ.

NBHL (1)

Շիճ՝ ապականեալ ցորեան է յանձրեւոյ. եւ որպէս շիճուկ թանի թթուեալ է. վասն որոյ ասէ յովբ, ուղեղ նորա շճեսցէ. (Գրչ. արիստակ. եւ Գրչ. գէ.։)


Շինականագոյն

See full entry →

adv.

rudely, coarsely, clownishly, boorishly.

NBHL (1)

Մովսէս եւ եղիա. մինն նրբալեզու եւ ծանրաձայն, եւ միւսն շինականագոյնքան զբազումս։ Չես աղքատագոյն քան զայրին, եւ ոչ շինականագոյն քան զպետրոս եւ զյովհաննէս։ Զառաջին՝ մեր քաղաքս (անտիոք) էառ զանուն քրիստոնէութեան. իսկ ի ցածութեան հրահանգսն եւ քան զշինականագոյն քաղաքսն վատթար գտանիք. (Ոսկ. մտթ.։)


Շինավայրք

See full entry →

s.

populated places of country.

NBHL (1)

Վասն վնասու փախուցեալք ի շինավայրաց՝ օձանման ի քարածերպս սուզանէին. (Վանակ. յոբ.։)


Շինեմ, եցի

See full entry →

va. fig.

to found, to build, to erect, to construct, to make;
վերստին —, to rebuild, to build up again or anew;
to renew, to restore;
to edify, to instruct, to set a good example.

NBHL (1)

Բարիոք շինէ ի վերայ զասացեալս՝ որ ի կարգիս կայ. (Վանակ. յոբ.։)


Շիջանիմ, ջայ, ջիր

See full entry →

vn. fig.

to go out, to be extinguished or quenched;
to be dimmed, obscure;
to pass away, to cease, to be buried in oblivion;
to cool, to grow cool, to be quenched, to become extinct;
to die peaceably.

NBHL (1)

Ամպարշտաց արդեօք աչք շիջանէին, յորժամ տեսանէին զյովբ զերծեալ ի վշտացն։ Շիջաւ պատիւ նոցա. (Իսիւք.։)


Շիջելափառ

See full entry →

adj.

whose glory is extinguished;
inglorious, ignoble.


Շիջութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Շիջումն.

NBHL (2)

Հեղիաս (ի թաբոր) ի միտ առ զշիջութիւն ջրահրոյն ի խորհուրդ աւազանին. (Վանակ. յուրախացիրն.։)

Ի ծագման արեգականն՝ աղօտագունից փայլմանց լինի շիջումն. (Անան. ի յովնան.։)


Շիջումն, ման

See full entry →

s.

extinction;
annihilation.

NBHL (2)

Հեղիաս (ի թաբոր) ի միտ առ զշիջութիւն ջրահրոյն ի խորհուրդ աւազանին. (Վանակ. յուրախացիրն.։)

Ի ծագման արեգականն՝ աղօտագունից փայլմանց լինի շիջումն. (Անան. ի յովնան.։)


Շիջուցանեմ, ուցի

See full entry →

va. fig.

to extinguish, to put out, to quench;
to dim, to cloud, to obscure;
to quench, to cool, to allay, to cool down;
to stifle, to smother;
to exterminate, to kill.

NBHL (1)

Շիջուցանեն զկայծակն իմ զմնացեալ։ Զպատրոյկն առկայծեալ մի՛ շիջուսցէ։ Ոչ շիջուսցես զճրագդ իսրայէլի։ Ջուրք բազումք ոչ կարասցեն զսէր շիջուցանել։ Վասն մեղաց դատաստանք յուզին, եւ այր խորագէտ շիջուցանէ զնա.եւ այլն։


Շլանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to become shortsighted;
squint-eyed;
blind;
to feel quite dazed, to be dazzled;
to grow dim, obscure;
to become blunt.


Ուխտաւորութիւն, ութեան

See full entry →

s.

consecration, state or condition of a Nazarene, of a monk;
vow, profession;
pilgrimage.

NBHL (2)

Ի ձեռն կնոջ մարտեաւ ընդ սամփսոնի, մինչեւ եհան ի նմանէ զուխտաւորութիւն նորա։ Գեղեցիկ էր սամփսոն յուխտաւորութեան եւ ի կուսութեան իւրում, եւ պոռնկութեամբ իւրով ապականեաց զուխտաւորութիւն իւր. (Մծբ. ՟Զ. ՟Ժ՟Է։)

Եթէ վասն պիղծ զկերակուրսն համարելոյ ուխտաւորէին, եւ ո՛չ ուխտաւորութիւնն նոցա յուխտաւորութիւն համարէր. (Եզնիկ.։)


Ուխտեմ, եցի

See full entry →

va.

to vow, to make a vow;
to take the vows, to profess;
to make or conclude a treaty, or covenant;
to confederate, to enter into a mutual obligation;
— նուէրս, to promise offerings.

NBHL (4)

διατίθημι dispono, constituo, decerno, pango διαμαρτύρομαι testor, testificor. Ուխտ դնել. խոստանալ. դաշինս կռել. կտակ առնել. առաջադրել. որոշել. դնել վկայութիւն.

Տէր աստուած մեր ուխտեաց մեզ ուխտ ի քորէբ. ոչ եթէ հարցն ձերոց ուխտեաց տէր զուխտն զայն, այլ ձեզ։ Ահա այս արիւն է ուխտին, զոր ուխտեաց տէր ընդ ձեզ։ Ուխտին՝ զոր ուխտեաց աստուած ընդ հարսն մեր։ Զվկայութիւնս նորա՝ զոր ուխտեաց նոցա, ոչ պահեցին։ Դու ինքնին ուխտեցեր մեզ։ Եւ ես ուխտեմ ձեզ, որպէս եւ հայր իմ ուխտեաց ինձ զարքայութիւն. եւ այլն։

Դադարել արժան է եպիսկոպոսի՝ յո՛ր եկեղեցի ի սկզբանէ յաստուծոյ (կամ աստուծոյ) ուխտեցաւ եւ օծաւ. (Կանոն.։)

Ուխտէր այլ ոչ եւս տեսանել զաշխարհն հայոց. (Փարպ.։)


Ուծանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to cool down, to be estranged;
to remove, to go out of, to abandon, to fail.

NBHL (1)

Ուծացաւ յորդւոց իւրոց իբրեւ ոչ յիւրմէ. (Յոբ. ՟Լ՟Թ. 16։)


Ուղ, ուղք

See full entry →

s.

stairs;
bridge;
way or passage;
cf. Ծուծ.

NBHL (2)

Ոչ ուղք յուսոյ (ի դատաստանի), եւ ոչ դրունք ողորմութեանց։ Արկեալ սոցա ուղ ճանապարհն զփայտակերտն գործի՝ հանել ի կամարն երկնից տաճարի. (Նար. ՟Կ՟Է. եւ Նար. կուս.։)

Յայնժամ ուղ (կամ յուղ) անկեալ՝ զկնի ընթանային. (Երզն. մտթ.։)


Ուղեգնացութիւն, ութեան

See full entry →

s.

travelling, journeying.

NBHL (3)

ὀδοιπορία, ἁποδημία iter, profectio. Գնալն՝ երթն յուղի. ուղեւորութիւն. ճանապարհորդութիւն. ճամբորդութիւն.

Առակ օրինակի ուղեգնացութեան տագնապեցելոց։ Զիա՛րդ եբրայեցւոցն ծովն առ ի պէտս ուղեգնացութեանն պատառեցաւ. (Փիլ. ել. եւ Փիլ. յովն.։)

Անդառնալի ուղեգնացութիւն։ Զնաւին ուղեգնացութիւն։ Վաստակեցար յուղեգնացութեան. (Մաշտ.։ Պիտ.։ Սկեւռ. աղ.։)


Ուղեդարձ

See full entry →

s.

return from a journey or voyage.

NBHL (1)

Դարձ յուղւոյ. ողջամբ գալուստ.


Ուղեկեալ

See full entry →

adj.

returning from a journey or voyage, travelled.

NBHL (2)

Եկեալն յուղւոյ. ճամբէ եկած.

Հրամայէր զուղեկեալսն ի հայոց՝ ի վրաց եւ յաղուանից՝ զառաջեաւ ածել. (Փարպ.։)


Ուղեկցութիւն, ութեան

See full entry →

s.

travelling companion, accompanying, following, company;
convoy.

NBHL (1)

Դիւրընթացիկ լինիցի զկնի մեր յուղեկցութիւնս ճանապարհին. (Ճ. ՟Ա.։)


Ուղեղ, ուղղոյ

See full entry →

s.

brain, brains;
marrow;
cf. Թափեալ;
սենեակ ուղղոյ, skull;
— ի գլուխ ունել, to be judicious, in one's right senses;
մինչեւ ց— ոսկերաց, to the very marrow of the bones.

NBHL (6)

Գլուխն, յոր ուղեղն է գանձեալ։ Ուղեղն վարդապետէ անձինն եւ խելացն զգործս եւ զբանս։ Իմաստ ուղղին ի գլուխ մարդոյն է։ Իմաստիցն՝ որ յուղղոյն։ Թափուրս ի հոգւոյն ուղղոց. (Նար. երգ.։)

Զախելով արկանէր ընդ սաղաւարտն եւ ընդ ճակատն ի ներս յուղիղն (այսինքն յուղեղն)։ Ուղիւղ գլխոյ եւ ոսկերաց։ Եօթնեակն՝ աթենա կուսածին յուղւոյն (այսինքն յուղղոյն) արամազդայ. (Պիտ.։ Արիստակ. գրչ.։ Մագ. ՟Ը։)

Շարամածի ամենայն թանձրութիւն նորա կակղապէս իբրու յուղղէ լինելով, եւ սնանելով կաթամբ. (Պղատ. տիմ.։)

Սովն տիրեաց յաղիս եւ յուղիղս։ Ուժգին ջերմ իբրեւ ի խոր ուղոյ (այսինքն ուղղոյ) նորա այրէր զնա. (Եւս. պտմ. ՟Գ. 6։ ՟Թ. 11։)

իլք, ուղեղ, ոսկր, ատամն։ Յոսկեր կառուցեալ՝ կարծրանայ, եւ յուղղի կակղանայ. (Նիւս. բն. եւ Նիւս. կազմ.։)

Փորձ իրացն իսկ յուղեղս ամենայն մսեղեաց ցուցանէ (լնուլ եւ պակասել ըստ լուսնի)։ Լրմունք եւ պակասութիւնք ուղղոց անասնոց եւ մարդկան. (Եզնիկ.։ Շար.։)


Ուղերձեմ, եցի

See full entry →

va.

to make a present, to present, to offer, to give;
to address;
to push forth, to produce;
to attract, to win with gifts, to seduce;
to persuade, to induce.

NBHL (1)

Զուշ մտացն ընդ բարբառն ուղերձել։ Ամենեցունց աչք ընդ նմին յուսով ուղերձէր։ Այդպէս փափագմամբ ընդ նա ուղերձիս. (Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. համբ. եւ Լմբ. վերափոխ.։)


Ուղեւորեմ, եցի

See full entry →

va.

to guide, to conduct, to direct in the way, to put on the way;
to send, to despatch, to forward.

NBHL (1)

ἠγέομαι duco, conduco. Տանիլ յուղի ուղիղ. առաջնորդել. եւ Յուղարկել. յղել. գրի եւ Ուղղեւորել.


Ուղեւորութիւն, ութեան

See full entry →

s.

journey, travels;
itinerary;
— ընդ ցամաք կամ դարձ, the journey there and back;
— ընդ ծով եւ դարձ, the voyage out and home;
ծախք ուղեւորութեան, travelling expenses;
ուղեւորիլ զանդարձն —, to go one's last journey.

NBHL (1)

Ըմբռնեն զոմանս յուղեւորութեան ճանապարհի. (Ճ. ՟Բ.։)


Ուղիղ, ղղոց

See full entry →

adj. fig. adv.

right, straight, direct, vertical, upright;
correct, accurate;
right, just, honest, loyal, equitable;
directly, straightly, vertically;
uprightly, rightly, justly, well;
— գիծ, right line;
— անկիւն, right angle;
— սիրտ, honest, loyal heart;
— միտք, upright mind, just judgment;
— առնել, to smooth, to prepare;
to make ready the way;
cf. Ուղղեմ;
— գնալ ի նպատակն, to come to the point, to aim at;
— վարդապետել, to indoctrinate, to instruct in sound principles;
— դատեցար, thou hast rightly judged.

NBHL (3)

Ուղիղ գիծ է, որ եդեալ է ի վերայ դիմաց կէտիցն, որ կան ի վերայ նորա ընդդէմ միմեանց։ Մինչ յուղղորդ գծի վերայ կանգնի ուղիղ գիծ, եւ առնէ հաւասար զերկու անկիւնսն, որ ի կողմունսն, երկաքանչիւրքն կոչին ուղիղ անկիւն. (Եւկղիդ.։)

Ճանապարհ բարի եւ ուղիղ։ Խելամուտ առնեմ զքեզ ուղիղ շաւղաց։ Ուղիղ են գործք նորա։ Իցէ՞ սիրտ քո ուղիղ իբրեւ զսիրտ իմ։ Որք ուղիղ են սրտիւք։ Ուղղոց վայելէ օրհնութիւն։ Ուղիղ են դատաստանք քո։ Ուղիղ եւ բարի ես դու յաչս իմ։ Տեսանիցէք զլաւ եւ զուղիղ յորդւոց տեառն ձերոյ։ Ուղիղ մտօք։ Ուղիղ առնել (այսինքն ուղղել).եւ այլն։

Ուղիղ տանել զակօսն յարքայութիւնն. (Եղիշ. ՟Ը։)


Ուղիղ

See full entry →

s.

cf. Ուղեղ.

NBHL (3)

Ուղիղ գիծ է, որ եդեալ է ի վերայ դիմաց կէտիցն, որ կան ի վերայ նորա ընդդէմ միմեանց։ Մինչ յուղղորդ գծի վերայ կանգնի ուղիղ գիծ, եւ առնէ հաւասար զերկու անկիւնսն, որ ի կողմունսն, երկաքանչիւրքն կոչին ուղիղ անկիւն. (Եւկղիդ.։)

Ճանապարհ բարի եւ ուղիղ։ Խելամուտ առնեմ զքեզ ուղիղ շաւղաց։ Ուղիղ են գործք նորա։ Իցէ՞ սիրտ քո ուղիղ իբրեւ զսիրտ իմ։ Որք ուղիղ են սրտիւք։ Ուղղոց վայելէ օրհնութիւն։ Ուղիղ են դատաստանք քո։ Ուղիղ եւ բարի ես դու յաչս իմ։ Տեսանիցէք զլաւ եւ զուղիղ յորդւոց տեառն ձերոյ։ Ուղիղ մտօք։ Ուղիղ առնել (այսինքն ուղղել).եւ այլն։

Ուղիղ տանել զակօսն յարքայութիւնն. (Եղիշ. ՟Ը։)


Ուղխաջուր

See full entry →

s.

torrent-water;
—ք, torrents;
— հեղեղատ, a flooded or swollen torrent.

NBHL (4)

Ուղխիւք ջրոյ ողողիչ. յորդառատ. յորդաջուր.

Շինել զքաղաքն, եւ ինչ որ անկեալ էր ի պարսպացն յուղխաջուր հեղեղատաց անտի. (՟Ա. Մակ. ՟Ժ՟Է. 37։)

ՈՒՂԽԱՋՈՒՐՔ գ. Ուխք ջրոց. ջուր յորդեալ. հեղեղ.

Իբրու ուղխաջուրք յարուցեալ պղտորէին։ Ուխաջուրս կոչէ, զի յանկարծ հաւաքեցան, եւ յարեան ի վերայ։ Եւ տէրն զփորձութիւնն ի յուխաջուրսն առակէ. (Վրդն. սղ.։)


Ուղղաբար

See full entry →

adv.

rightly, well;
sensibly, judiciously.

NBHL (1)

Եթէ միտս ունէին, եւ ուղղաբար կամէին հարցանել։ Թէ ուղղաբար նայեսցուք, ոչ է երկբայութիւն. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 15. 22։)


Ուղղաբերձ

See full entry →

adj.

high and straight;
well-shaped, straight, tall;
գնալ — հասակաւ, to go haughtily, to hold one's head high.


Ուղղագործ, աց

See full entry →

adj.

well-doing, just;
upright.

NBHL (2)

Ժամանակաւն յոլովէ ուղղագործն։ Թէ ուղղագործացն չհրամայէ դառնագոյնս քննել զայլոց զմեղս, ո՛րչափ եւս առաւել յանցաւորացն։ Եթէ ուղղագործացն կարեւոր են նեղութիւնք, ո՞րզափ եւս առաւել մեղուցելոցն. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 9. 10. 13։)

Աճեցո՛ զբորբոքումն ուղղագործ եւ քաղցր սիրոյ քո յոգւոջ իմում. (Եփր. աղ.։)