Your research : 524 Results for գ

Entries' title containing գ : 6179 Results

Դրամագէտ

s.

numismatist.


Դրամագիտական, ի, աց

adj.

numismatic.


Դրամագիտութիւն, ութեան

s.

numismatics.


Դրամագլուխ, գլխոյ

s.

funds, capital.


Դրամագործութիւն, ութեան

s.

act of coining money.


Դրամագրութիւն, ութեան

s.

numismatography.


Դրասանգ

s.

festoon


Դրասանգեմ, եցի

va.

to festoon;
to work in festoons.


Դրգալ, ի

s.

spoon;
— մի, spoonful;
խորոփիք —ի, bowl of a spoon.


Դառնագոյն

adj. adv.

very bitter;
—, —ս, bitterly.


Դառնագաժան

adj.

verry bitter.


Դառնահոգի

adj.

who has an afflicted heart.


Դասագլուխ

s.

chorister, master of the choir.


Դասագրիմ, եցայ

vn.

to enrol ones self.


Դասակարգ

s.

order, class.


Դասակարգեմ, եցի

va.

to put in order, to associate, to enrol.


Դասակարգութիւն, ութեան

s.

order, sign;
enrolment;
choir;
hierarchy;
category.


Զիջագոյն

adj.

lower, sunk.


Զիւրովին՞՞՞գնալ

sv.

cf. Զիւրովին՞՞՞երթալ.


Զնդանարգել

adj.

cf. Բանտարգել.


Զնդանարգելաւոր

adj.

cf. Զնդանարգել.


Զնստագոյն

adj.

lower or very low, sunk


Զոհագործ, աց

s.

that immolates, sacrificer.


Զոհագործեմ, եցի

va.

cf. Զոհեմ.


Զոհագործութիւն, ութեան

s.

immolation, sacrifice.


Զոյգ, զուգից

adj. adv. s.

even;
conjoined, united, equal, alike, similar;
level, without odds, equally;
close to;
conjointly, with, together;
pair, couple;
—ք, —ք կշռոց, balance;
a coach and two or four;
— պարանոցին, nape of the neck;
— մի եղանց, a yoke of oxen or bullocks;
—ք իշոց, a couple of asses;
—ք կաքաւուց, ատրճանակաց, brace of partridges, of pistols;
— մի կօշկաց, a pair of boots;
—, — ընդ, directly, forthwith, as soon;
— ընդ բանին եղեւ, no sooner said than done;
—ս —ս, in pairs, by twos, two and two.

• , ի, ի-ա հլ. «կրկին, երկու, ջուխտ» Փիլ. Եղիշ. խաչել. «հաւասար. համեմատ նման, նոյնչափ» ՍԳր. «երկթաթ կշիռ» Ղևտ. ժթ. 35-36. «ամոլք, լուծք, կրկնակ» ՍԳը. «հաւասարապէս» Եզն. Ոսկ. ես. և Բ. կոր. սրից զուգել «միացնել, յարել, կցել, յօրինել, հաւասարել» ՍԳր. Վեցօր. զուգանալ «միա-նալ» Կորիւն. զուգագոյն Ոսկ. ես. զուգական Կորիւն. Ոսկ. մտթ. և ես. զուգականութիւն Ոսկ. մտթ. Ագաթ. զուգան «լծակից» Կորիւն. զուգաց «միասին կողք կողքի, զոյգ զոյգ» Ոսկ. յհ. բ. 38, 39. զոյգք «գրքի կազմի վրայ կոճակ» Արձ. 1234 թ. (Վիմ. տար. [other alphabet] l. զուգութիւն Վեցօր. զուգօրութիւն «դիշերա-հաւասար» Փիլ. անզոյգ Ոսկ. Բ. կոր. Սեբեր. միազոյգ Եփր. Ա. կոր. 52. Ոսկ. յհ. բ. 10. անզուգական Ոսկ. ես. Ագաթ. համազոյգ Պիտ. հաննարազոյգ Գնձ. (տե՛ս և վայր զուկ)։-Նոր բառեր են՝ զուգահեռ (հաւասար հեռաւորութեամբ), զուգահեռական, զուգա-հեռակողմ, զուգահեռաբար, զուգադիպու-թիւն, զուգորդել, զուգորդութիւն, զուգաթի, երկզուգաթի, զուգաձի, զուգարան ևն։

• = Ասոր. ❇, zauga «զոյգ, կրկնակ, նման» բառից փոխառեալ (թէև ասոր. au> հյ. ոյ ձայնափոխութիւնը դժուարութիւն է յարուցանում). ն. ասոր. zōga «ղոյգ», -ասո-րի բառն էլ փոխառեալ է յն. ζεῦγος «լուծ զոյգ» բառից, որ ծագում է հնխ. yug'o-ձե-ւից. սրանից է նաև հյ. լուծ. այնպէս որ վեր-ջին հաշւով լուծ և զոյգ միևնույն բառերն են։ Ասորերէնից փոխառեալ են նաև արաբ. [arabic word] zaui «զոյգ, ջուխտ, զուգակից. 2. այր. ամու-նին», [arabic word] ︎ zauja «կին, ամուսին», [arabic word] zauǰ va fard «զոյգ ու փարտ»։-Հիւբշ. 303։

• Առաջին անգամ Աւգերեան, Բազատր. չփ. և կշռ. էջ 87 կցեց յն. ζυγός բա-ռին։ Այնուհետև ՆՀԲ լծ. յն. ζυγός, ζεύγος, լտ. ǰugum, պրս. (իմա՛ արաբ.) զէվճ, վրաց. զօդագ։ Peterm. 22, 33 յն. ζεῦγος, սանս. yuga։ Böttich. ZDMG 1850, 355 սանս. yuga։ Այսպէս նաև միւսները։ Lag. Arm. Stud. § 793 շեշ-տում է ասորի ձևը։ Տէրվ. Altarm. 53, 55. Նախալ. 100, 48 լուծ, ջոկ, սանս. yuga, լտ. ǰugum, զնդ. уայ, յն. ζεύγνυμι, ζογόν ևն ձևերի հետ՝ հնխ. yu, yug արմատից՝ իբր բնիկ հայ։ Հիւնք. յն. ζεῦլος, արաբ. զէվճ։ Karst, Յուշարձան 424 զ մասնիկով ոյգ բառից. հմմտ. թա-Ոար. ok «նման»։

ԳՒՌ.-Խրբ. զօգ՝, Զթ. զը'ք «ղոյգ, ջուխտ». -նոյնից են Ջղ. զուգ'վել, Ալշ. զուքվել, Սշ սուքվիլ, Պլ. սքվիլ, Սեբ. սքվիլ, Տփ. զուքվիլ «զարդարուիլ», Ախց. զուքէլ, Տփ. զուքիլ «ղարդարել», Մշ. սուքել «շինել», Տփ. զուքս, Ղզ. զիքս «զարդարանք». (այսպէս նաև Երև. Ղրբ. Ննխ. զուքս «զարդարանք», Երև. Ղզ. Ղրբ. Ննխ. Շմ. զուքվիլ «զարդարուիլ», Խրբ. Վն. սուքել «շինել, կառուցանել», և վերջապէս՝ զուքակ Սվ. «գողտրիկ, կոկիկ». սուքել «մոր-թուած հաւեղէնների փորոտիքը մաքրել»)։ Գաւառականների այս նոր նշանակութեանց հետ հմմտ. հին լեզւի մէջ՝ զուգել «յօդել, լար-մարել, յօրինել, ընդելուզանել», մհյ. զուգել «շինել, պատրաստել». (Թուրքն անհոգացեալ և առհասարակ կրակ էին վառեալ, սկսան աաուր ոուգել. Ուռհ. 157. Երբ զազնիւ ռու-գեալն (ձուկ) ուտէին. Վրք. հց. Բ. 306). մհյ. սալազոյգ «սալա զուգող, կողով շինող».-իսկ «շինել» և «զարդարել» իմաստների յա-րաբերութեան համար հմմտ. Ջղ. շինուիլ «պատրաստուիլ, զարդարուիլ, պճնուիլ»։

• ՓՈԽ -Վրաց. ზოვი զոգի «ոմն, մի ուրի-շը». (զօգ-ման զոգի թքուա դա զոգ-ման զոգի «ոմն այսպէս ասէր, ոմն այնպէս»), ზოვად զոգադ «միասին, ընդհանրապէս, ზოვი զո-գի «կէսը» Ղուկ. ժթ. 8. ზოვორე զոգորե «մի մասը, մի քիչ, մասամբ», საზოგადოսազոգա-դո «հասարակաց, ընդհանուր», საზოვადოობა ճազոգադոոբա «ընկերութիւն», թուշ. საზ-გადო սազոգադո «ընդհանրապէս, առհասա-րակ», քրդ. [arabic word] zok, zuq «զոյգ, ջուխտ»։


Զոյգանուն

adj. gr.

adj. gr. synonymous;
equivocal;
cf. Հոմանուն.


Զոյգերկնային

adj.

God-like, divine.


Զոյգընթաց

cf. Զուգընթաց.


Զոյգոստատ

s.

aid-de-camp.


Զուարակագլուխ

cf. Ցլագլուխ.


Զուարթագեղ

adj.

blithesome, smiling, cheerful;
— մանկութիւն, joyful youth.


Զուարթագին

adv.

cf. Զուարթ;
joyfully, gaily;
— են աչք նորա ի գինւոյ, his eyes are merry with wine.


Զուգաբան, ից

adj.

unanimous, with ono opinion or voice.


Զուգաբանեմ, եցի

vn.

to agree, to be of one mind.


Զուգաբանութիւն, ութեան

s.

analogy, proportion


Զուգաբարբառ

cf. Զուգաձայն.


Զուգաբնակ

adj.

that lives or dwells together, neighbouring, adjacent.


Զուգագին

adj.

of equal price.


Զուգագոյն

adj. adv.

equal, companion;
equally.


Զուգագործ

adj.

that works or labours together, that does the same thing.


Զուգադասեմ, եցի

va.

to range together, to put in the same class.


Զուգադիր

adj. phys.

combined;
coefficient


Զուգադրեմ, եցի

va.

to combine;
to compose.


Զուգադրութիւն, ութեան

s.

combination;
composition, conjunction.


Զուգազանութիւն, ութեան

s.

equidifference.


Զուգազօր

adj. phys.

adj. phys. isodynamic.


Զուգաթիւ

adj.

even;
equal, alike;
of the same number;
consubstantial.


Զուգաթոռ

cf. Աթոռակից.


Զուգաթուեմ, եցի

va.

to relate, to join together.


Definitions containing the research գ : 3070 Results