Your research : 313 Results for ե

Entries' title containing ե : 10000 Results

Երազահան, աց

cf. Երազահմայ;
երազոց, dreamer, visionary.


Երազահանութիւն, ութեան

s.

explanation of dreams


Երազահմայ

s.

one irocritic, diviner by means of dreams;
— լինիմ, to divine by means of dreams.


Երազայոյզ

adj.

fanatical, visionary.


Երազանամ, ացայ

vn.

cf. Յերազանամ.


Երազատես

s.

dreamer;
visionary, enthusiast, fanatic.


Երազացոյց

adj. s.

adj. s. that shows, that explains dreams.


Երազափորձ

adj.

subject to pollution during sleep.


Երազափորձութիւն, ութեան

s.

pollution which happens during sleep.


Երազընդհան

cf. Երազահան.


Երազիմ, եցայ

vn.

to dream, to fancy, to see things in a dream.


Երազող, աց

s.

dreamer.


Երաժիշտ, ժշտաց

s.

musician, composer;
music;
—քն, the Muses.

• (լետնաբար ի, ի-ա հլ.) «երգիչ և կամ նուագող» Փիլ. լին. «նուագ. երաժըշ-տռութիւն» Սիր. իբ. 16. լե. 4, որից՝ երաժըշ-տական Սիր. լե. 8. Յայտ. ժը. 22. Եղիշ., երաժշտապետ Սհկ. կթ. արմաւ. Ճառընտ., երաժշտակ Փիլ. լիւս. Սահմ., աներաժիշտ Փիլ. երաժշտասէր «երաժշտութիւն սիրող» (ի ոչ թէ «երաժիշտ սիրող) (նոր բառ)։

• Հիւնք. պրս. ֆէրաշթու «ծիծառ» բա-ռից։ Աճառ. Բանաս. 1899, 252 -իշտ դնում է մասնիկ (հմմտ. նաժիշտ) և ար-մատը երաժ-, որ կցում է երգ բառին՝ գ և ժ ձայների փոխանակութեամբ, հմմտ. ոյժ և առույգ, տուգանք և տու-ժել, արգ և արժել, բագ և բաժին։ Ny-berg, Hilfsb. 2, 191 իբան. *raji-sta ձևից, որի հետ կապում է սանս. rajya-te «գրաւուիլ, հրապուրիլ, սիրահարուիլ», պհլ. ranǰak, պրս. [arabic word] ranj «ցաւ». սը-րանց հետ նաև հյ. երախտիք, ատե-րախտ, պատարագ։ Նշանակութիւնը անյարմար է և չի թոյլ տալիս այս միա-ցումները։


Երաժշտակ

s.

a. singer.


Երաժշտական, ի, աց

adj. s.

musical;
musician;
—ն, music.


Երաժշտականութիւն, ութեան

s.

music.


Երաժշտապետ, աց

s.

music-master;
chief of musicians, leader of the band.


Երաժշտարան, աց

s.

academy of music;
music-school.


Երաժշտեմ, եցի

vn.

to play music.


Երաժշտութիւն, ութեան

s.

music;
— առնել, to play -;
ձայսական՝ գործիական —, vocal, instrumental -.


Երախ

s.

mouth, muzzle.

• (ի-ա հլ. ըստ ՆՀԲ, թէև առանց վկա-ւութեան) «բերան» Ա. մակ. թ. 55. Ոսկ. ես, որից՝ խստերախ «անսանձ (ձի)» Սարգ. ա. պ. Լմբ. մատ. էջ 329, «խեռ, անհլու (մարդ)» Ագաթ. Եփր. աղ., բրտերախ Ոսկ. յղ. սգ., փափկերախ Պրպմ. Մեկն. ղև., փրփրերախ Յհ. իմ. պաւլ., երախանք «բերան կամ շըր-թունք» Մագ. թղ. 136, երախակալ «սուրի կոթ» Դատ. գ. 22, երախաձգութիւն «սանձով ձիու բերանը թօթուելը» Պիտ., երախճան «ա-նասունի սանձ» Նիւս. երգ., կարծրերախ Նար.։

• Canini, Et. etym. 171 նոյն արմա-տից՝ որից երգ=սանս. arka։ Հիւնք. յն. ἀάϰνη «սարդի ոստայն» բառիո. Schef-telowitz, BВ, 29, 67 փոխառեալ է պրս. [arabic word] rux «այտ» =պհլ. *rax բա-ռից, որ ըստ Andreas =սանս. srakva «բերան, երախ» բառն է։ Patrubáns, ՀԱ, 1908, 152 «գոցող» նախանշա-նաևութեամբ՝ կցում է արգել բառին. հմմտ. նաև գերմ. Rachen «երախ, կո-կորդ»։ (Յիշեալ գերմաներէն բառի աւե-լի հին ձևերն են հբգ. rahho, անգլսք. hraca, բայց այս բոլորի ծագումը ան-յայտ է՝ ըստ Kluge, 383։-Մեր բառին նման է հնչում նաև պրս. [arabic word] rax «պա-տառուածք, ճեղքուածք, բացուածք», բայց սրա ծագումն էլ անյայտ է)։ Ny-

• berg, Hilfsb. 2, 46 կասկածով պհլ. dahān (գաղափարագրով գրուած [hebrew word] pummeh) <*δafan, *zafan, զնդ. za-far կամ zafan, պրս. [arabic word] dahān կամ zafar «բերան»։

• ԳՒՌ.-Ղրբ. ռէխ, ռըխ, Երև. Շմ. ըռէխ, Հւր. ըռաէխ. նոյն բառը գիտեն նաև Ագլ. Գնձ. Դվ. Լ. Ղզ. Ղրդ. յատկապէս գործած-ւում է «անասունի բերան» նշանակութեամբ, բայց նախատաբար նաև մարդոց համար։ (Այս ձևի աւելի հին գործածութիւնն ունի Զքր. սարկ. Բ. 69, 120 ռեխ, սեռ. ռխի, բց. ռխէ ձևերով)։-Նոր բառեր են՝ ռեխալի. ռե-խակալ (կամ ըոկալ), ռեխակալել, ռեխա-հարուստ, ռեխել, ռեխաւոր։

• «քահանայական հանդերձի պճըղ-նաւոր սպիտակ շապիկը». Լմբ. թգւրօրհ. (հրտ. Սիսուան). ունի միայն Հացունի, Պատմ. տարազի, էջ 246։


Երախակալ

s.

haft, hilt.


Երախաձգութիւն, ութեան

s.

act of leading by the mouth.


Երախայանամ, ացայ

vn.

to cause one's self to be instructed in the mysteries of the faith.


Երախայացուցանեմ, ուցի

va.

to instruct in the mysteries of the faith, to catechise, to teach the catechism.


Երախայութիւն, ութեան

s.

state of a catechumen.


Երախայրիք, րեաց

s.

earlyfruits, first-fruits.


Երախան, ից

s.

assembly, company, circle, banquet, table-companions;
բազմել —ս —ս, to sit down by companies or groups;
—ք, mouth, lip.

• , ի-ա հլ. «խումբ, դաս (կերակուր ուտողների, բազմական)» Մրկ. զ. 39, Եփր. աւետ. 303. Անկ. գիրք առաք. 403, «խնջոյք, կերուխում» Եղիշ. ը. էջ 156. Յհ. կթ. Սահմ. «որ և է խումբ (հրեշտակների, զինւորների, փղերի ևն)» Փիլ. լիւս. Նար. Մագ. թղ. 185 որից՝ երախանիլ «մէկտեղ կերակուր ուտելու նստիլ» Պղատ. օրին.։-Նոյն բառը ունի դար-ձեալ «ճամբու հանգրուան, իջևան, քարվան-սարայ» նշանակութիւնը, որ գտնում եմ մէկ անգամ գործածուած Ոսկ. մ. ա. 1, էջ 15 «Այլ ռմն ծեր անցեալ ընդ բազում աշխարհս, և զերախանացն և զվտաւանացն համարս և զքաղաքաց կայանս և զկերպարանս և զնա-ւահանգստաց և զվաճառաց, բազում հաւաս-տեաւ և ճշգրիտ պատմէ».-յոյն բնագիրն ունի ❇Aλλ' ό μέν γεγηραϰώς ϰαὶ πολλήν ἐπελ-λών γὴν, ϰαὶ σταδίων αριϑμδν, ϰαὶ πίλεων βέσεις..., ուր σταδιον (600 հունական քայլի տարածութիւն) առնելով իբրև վտաւան. ա-ռանց համազօրի է մնում երախան, և կարող է միայն «իջևան» իմաստով առնւիլ (տե՛ս ւմ Հայ. նոր բառեր հին մատ. Բ. էջ 259)։

• Հիւնք. դնում է խրախ, խրախանք բա-ռից և կամ բարդուած երի և խան բա-ռերից, իբր «սեղանակից»։


Երախանիմ, եցայ

vn.

to eat by companies.


Երախճան

s.

muzzle (for dogs, etc).


Երախտագէտ, գիտաց

adj.

thankful, grateful;
— լինել, to be thankful, grateful.


Երախտագիտութիւն, ութեան

s.

thankfulness, acknowledgment, gratitude


Երախտագիւտ

adj.

favoured, that has received a favour, a kindness, a benefit.


Երախտագործ, աց

adj.

beneficent, obliging.


Երախտակորոյս

adj.

unthankful, ungrateful.


Երախտահատոյց

adj. s.

that recompenses, grateful;
— լինել, to be thankful;
—ք, thankfulness, cf. Շնորհակալութիւն.


Երախտամոռ

cf. Երախտակորոյս.


Երախտամոռաց

cf. Երախտամոռ.


Երախտանք, նաց

s.

act of reminding some one of benefits received.


Երախտապարգեւ

cf. Երախտաւոր.


Երախտապարտ

adj.

obliged;
— լինել՝ գտանել ումեք, to be obliged, indebted, or to owe obligations to some one;
— առնել՝ կացուցանել զոք, to oblige a person highly.


Երախտապարտութիւն, ութեան

s.

obligation.


Երախտառու

cf. Երախտագիւտ.


Երախտաւոր, աց

adj. s.

thankful;
benefactor, beneficent, obliging.


Երախտաւորիմ, եցայ

vn.

to be favoured, to receive benefits.


Երախտաւորութիւն, ութեան

s.

bounty, beneficence, obligingness.


Երախտեմ, եցի

vn.

to remind some one of benefits received.


Երախտիք, տեաց

s.

favour, kindness, benefit, service, pleasure;
— առնել, to oblige, to please, to do an act of kindness, to deserve well, to favour.


Երակ, աց

s. fig.

vein;
string, filament, fibre;
metallic vein;
slender thread;
pulse;
պնգել զ—ս, զննել զթնդիւնս —ի, to feel the pulse of;
զարկ, թնդիւն —ի, beating, throbbing;
— առնուլ, հատանել, to breathe a vein, to bleed, to let blood;
զննել զ—, to sound.


Երակաբուն

s.

vena cava.


Definitions containing the research ե : 5027 Results