Your research : 67 Results for կ

Entries' title containing կ : 10000 Results

Սկուռ

s.

axeman, hangman.

• . անստոյգ բառ. մէկ անգամ ունի Շիր. «Մարդկան իշխանաց գործիք են տան-ջանաց, պէսպէս մեքենայք և մարդիկք, ըս-պասաւորք և սկուռք»։ ՆՀԲ մեկնում է «որ-պէս սակուռ, սակր և կամ սակրաւոր», Լեհ. «սիկարեան», ՋԲ «դահիճ կամ սակրաւոր», ԱԲ «դահիճ կամ տապարաւոր» (իբր լտ-բառ)։


Սկուտեղ (կտեղ, կտեղի, տեղբ)

cf. Սկտեղսկտեղ.


Սկտեղսկտեղ (աց)

s.

disk, plate, tray;
basin, charger.


Սկռեմ

va.

to strangle.


Սկսական (ի, աց)

adj.

begun or beginning.


Սկսանիմ (սայ)

vn.

cf. Սկսնում.


Սկսնում (սայ)

vn.

to begin, to commence, to initiate, to set about, to enter upon, to start, to make one's outset;
to give the signal for or of, to fall to, to undertake, to propose, to put in train;
to be born, begun or commenced;
վերստին —, to begin again, anew, afresh or over again;
to recommence;
տալ —, to cause to commence.


Սկսանող

cf. Սկսող.


Սկսնակ

cf. Սկսող.


Սկսող (աց)

s.

beginner, novice.


Սկսուած (ոց)

cf. Սկսումն.


Սկսումն (ման)

s.

beginning, start, debut, first appearance or performance;
prelude.


Սկտեղաձեւ

adj.

disk-shaped.


Սհակ

s.

tower.


Սղագրական (ի, աց)

adj.

short-hand, stenographical.


Սղական

cf. Սուղ.


Սղամանակ

s. mus.

s. mus. quick time.


Սղոցաձուկն (ձկան)

s.

saw-fish.


Սղոցիկ

s.

hand-saw.


Սմբակ (աց)

s.

hoof;
առ — պզտորել զջուրս, to foul or muddy water by walking through it.

• , ի-ա հլ. «կճղակ, ձիու և ուրիշ սանաոտունների ոտքի եղունգը» Ես. ե. 28. Եզեկ. իզ. 11, լբ. 2. Եզն. որից սմբակահամ Մծբ. կամ սկբակահա՞ր Եփր. վկ. արև. սալասմբակ Մագ. սմբակակոխ Խոր. Յհ. կթ. սմբակաւոր Վրդն. ղևտ. միասմբակ Նիւս. բն. սմբակած «սմբակակոխ եղած» Վստկ. 178. լայնասմբակ (չունի ԱԲ) Զքր. սարկ Բ. 24. գրուած է սնպակ Վրդն. առակ. 25, սմբատակ «սմբակ» Դամասկ

• = Պհլ. *sumbak «սմբակ» ձևից փոխա-ևեալ. հմմտ. պհլ. sumb, sunb, պրս. ❇ sum, [arabic word] summ, [arabic word] sunb, քրդ. sīm, աֆղան. sum, swa, օսս. säft'äg, զնդ. [arabic word] ︎ safa-, սանս. [other alphabet] უ çaphá-«սմբակ»։ Պհլ. *sumbak ձևը թէև չէ աւանդուած, բայց նոյնն է հաստատում արաբ. ❇ sunbak «սմբակ» (նաև sunbuk ըստ Կամուս, թրք. թրգմ. Գ. էջ 95)։-Արիական ձևերը ծագում են հնխ. k'apho-բառից, որից նաև հբգ. huof, գերմ. Huf, հսաքս. hōf, անգլ. hoof, հուլ. hoof, հհիւս. hofr «սմբակ» (Kluge 225, Horn § 745)։ Բառս բնիկ հայ լինեւու պարագային պիտի ունենար *սափ ձևը։-Հիւբշ. 237։

• ահլ. պրս. և զնդ. ձևերի հետ։ Նոյնը lusti, Zendsp. 292 զնդ. safa ձևի տակ։ Lag. Beitr. bktr. Lex. 17 արաբ. sun-bak։ Lag. Arm. Stud. § 2010 մերժում է զնդ. և սանս. ձևերը և պահում միայն պրս. *sunba, արաբ. sunbak։ Հիւնք. պրս. սիւնպ։

• ԳՒՌ.-Կալ միայն սմբակած Ակն. «ոտ-նակոխ եղած, տրորուած»։


Սմբակագնաց

adj.

trodden down, trampled upon.


Սմբակակոխ առնեմ

sv.

cf. Սմբակակոխեմ.


Սմբակակոխ լինիմ

sv.

"cf. Սմբակակոխ առնեմ."


Սմբակակոխեմ

va.

to trample down with cavalry.


Սմբակահամ

adj.

tasting like water fouled by horses.


Սմբակաւոր

adj.

hoofed.


Սմբատակ

s.

frog or frush, (hollow part of a horse's hoof).


Սմբուկ

cf. Պատնջան.

• «նաւակ». գիտէ միայն Rivola, որից առած պիտի լինի Քաջունի, հտ. Գ, էջ 220։

• «պատինճան, ֆր. aubergine» ունին միայն Նորայր, Բառ. ֆր. 107բ և ՀԲուս. § 2776 (իբր Նոր բժշկարաններից և գաւառականներից)։

• = Իբր մեր երկրի համար օտար և նորա-մուտ բերք, պէտք է որ ունենայ օտար ծա-գում։ Ըստ իս արաբ. [arabic word] anab «պատին, ճան» (Կամուս, թրք. թրգմ. Ա. 75) բառն է, որ տուել է նախ հյ. *ամբուկ և յետոյ ա և ս տառերի նմանութիւնից շփոթուելով՝ սըմ-բուկ։-Աճ.

• ՀԲուս. արմատը դնում է սումբ, որից նուազական սմբուկ։ Սակայն ինչպէս

• գաւառական ձևերը, նոյնպէս և այս սումբ արմատը զուտ ենթադրութիւններ ին։


Սմնակ

s. bot.

s. bot. eastern poppy.


Սմպատակ

s.

basalt;
cf. Փորձաքար.

• (սեր.-ի) «փորձաքար, տճկ մէհէնկ թաշի» Բրս. գոհ. ուրիշ վկայութիւն չկայ։

• -Պհլ. *sunbātak ձևից, որ աւանդուած չէ, բայց նոյնն են ենթադրում պրս. [arabic word] suinbāda ևամ ❇ subāda «է տեսակ իմն քարի, զոր յեսան առնեն և ակնագործք փըշ-իեալ և մանրեալ՝ նովաւ ակունս տաշեն և յղկեն», փոխառութեամբ արաբ. ❇ sunbādaǰ (կամ haǰar-ul-sunbādaǰ) «մի տեռաև քար է, որով սրի ժանգն են առնում, ածելի են սրում և ատամներն են փայլես-նում» (Կամուս, թրք. թրգմ. Ա. 414 և 727), թրք. stnpare, səmpara, յետին հայ տառա-դարձութեամբ (արաբերէնից և թուրքերէնից) ռմկ. սնպատին, սունպանին, սնփարա Բժշ., գւռ. զըմփառա, զըմփարա «աւազաթուղթ»։ -Հիւբշ. 238։

• Ուղիղ մեկնեց նախ Հիւբշ. Pers. Stud. էջ 177։


Սմպատակաձեւ

adj.

basaltiform.


Սմպատակային

adj.

basaltic.


Սնակուշտ (կշտի)

s.

side, loin, flank.


Սնամահակ ելանեմ

sv.

to be baffled, balked, disappointed, deceived.


Սնանկ (աց)

adj. s.

adj. s. insolvent, bankrupt.


Սնանկանամ (ացայ)

vn.

to fail, to become bankrupt.


Սնանկութիւն (ութեան)

s.

failure, bankruptcy.


Սնապաշտական (ի, աց)

adj.

superstitious.


Սնապարծիկ

adj.

vain-glorious, conceited, vain, boastful, bragging, swaggering, bullying.


Սնավաստակ

adj.

working uselessly, loosing one's labour.


Սնավաստակութիւն (ութեան)

s.

labour in vain, labour lost.


Սնդիկկի)

s.

mercury, quick-silver.


Սնդկազանգ

cf. Սնդկազօդ.


Սնդկազօդ

s. chem.

s. chem. amalgam.


Սնդկազօդումն (ման)

s.

amalgamation.


Սնդուկ

cf. Արկղ.

• , ի-ա հլ. «արկղ» Կղնկտ. Վրք. հց. Միխ. աս. Յայսմ. Վստկ. 41 (ար-ևմտեան գրականում սնտուկ ձևով)։

• = Արաբ. [arabic word] sanduq կամ sūnduq «առևղ, սնդուկ», որ իբրև քառատառ օտար ծագում պէտք է ունենայ։ Կարծում եմ որ փոխառեալ է յն. συνϑήϰη բառից, որ բուն նը-շանակում է «համադրութիւն (συν-τίϑημι «համադրել, միացնել, կազմաւորել» բայից), կարգաւորութիւն, պայման», բայց նաև «դագաղ». հմմտ. Պլ. սնդուկ, որ թէ հայոց թէ թուրքաց մէջ ունի նաև «դագաղ» նշա-նակութիւնը։ Արաբերէնից են փոխառեալ նաև պրս. sá̄ndūq, թրք. sandəq, գնչ. sen-duki, նյն. σανδύϰιον, εενδοῦϰι, σάνδυς, ռում. sinduk լեհ. sundak, ֆինն. sunduka, ռուս. сcундукъ, վրաց. ზანდუკი զանդուկի ևն։-Հիւբշ. էջ 277։

• ՆՀԲ ռմկ. սանտըգ։ Lag. Arm. Stud § Չ014 արաբերէնից է դնում։

• ԳՒՌ.-Ախց. Կր. սնտուկ. Տփ. սնդուկ, զանդուկ (վերջինը վրացերէնից փոխառեալ), Ալշ. Երև. Հմշ. Մշ. Սեբ. Սչ. Տիգ. սնդուգ, Ննխ. Պլ. Ռ. սունդուգ, Հճ. սmնդուգ, Սվեդ. սնդէօգ, Զթ. սօնդօգ, սօնդոգ. նոր փոխա-ռութեամբ թուրքերէնից՝ Ղրբ. Ջղ. սանդուղ, Շմ. սանդուխ։-Կայ նաև սնդխտել Խ. Վն. «պահել», որ թրք. sandəx (գւռ.) ձևից է ձգլ։


Սնտուկ

cf. Արկղ.


Սնկենի (նւոյ)

s.

cork, cork-tree.


Սնկեցող

cf. Սնկող.


Սնկող

adj.

indigent, poor.


Definitions containing the research կ : 3432 Results