Definitions containing the research պ : 10000 results

Բարեչափութիւն, ութեան

s.

exactness, beauty, exact proportion.

· Calfa

NBHL (1)

Արդարութիւն դարձեալ օրհնաբանի Աստուած, որպէս ամենեցունց ըստ արժանաւորութեան բաշխելով զբարեչափութիւն եւ գեղեցկութիւն եւ բարեկարգութիւն. (Դիոն. ածայ.։)


Բարեսէր, սիրաց

adj.

good, virtuous, pious, religious;
benevolent, indulgent, obliging.

· Calfa

NBHL (4)

Բարեսէրք եւ առաքինասէրք են։ Ոգի է բարեսէր՝ եւ յամպարշտութենէ խոտորեալ. (Փիլ.։)

Բարեսէր եւ ազնուականագոյն մարդկան անձինք։ Բոլոր բարեսիրացն խուսափեալ։ Հի՞մ զհարազատ եւ զբարեսէր եղբայր սպանանես. (Պիտ.։)

Հոգայր իբրեւ զբարեսէր, թէ մի՛ գուցէ դժուար ինչ արանցն ի թագաւորէն դիպի։ Էր այր մտացի, առողջախորհուրդ եւ բարեսէր։ Եւ էր այն օր՝ անսպառ ուրախութիւն աստուածասէր բարեսիրացն. (Փարպ.։)

Կամ որպէս Բարեսիրական, մարդասիրական.


Բարեսիրութիւն, ութեան

s.

bounty, goodness, kindness, obligingness.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ որում եւ ընկալայք իսկ (յԱստուծոյ) պարգեւ՝ ի բարեսիրութենէ այտի ձերմէ. (Յհ. կթ.։)


Բարեսնութիւն, ութեան

s.

good education.

· Calfa


Բարեսնունդ

adj.

well instructed, well brought up, well educated.

· Calfa

NBHL (2)

ԲԱՐԵՍՆՈՒՆԴ. որպէս Փափկասուն. delicate nutritus

ԲԱՐԵՍՆՈՒՆԴ. որպէս Բարւոք սնուցիչ. կենսառիթ.


Բարեվայելուչ

adj.

becoming, conformable, convenient, proper, handsome, pretty;
graceful.

· Calfa

NBHL (4)

εὑπρεπής decorus, decens, speciosus Քաջայելուչ. բարեյարմար. բարեձեւ. բարետեսիլ. գեղեցիկ. ազնիւ, պատուական.

Բարեվայելուչ պարգեւք, կամ զարդք. (Յհ. կթ.։)

Իբր մ. Բարեվայելչապէս.

Բարեվայելուչ հանդիպի. այսինքն ի դէպ գայ. (Աթ. ՟Ը։)


Բարեվիճակ

adj.

well settled, fortunate.

· Calfa

NBHL (1)

Բարեվիճակ կեանք։ Բարեվիճակ պաշտօն. (Լմբ. սղ.։)


Բարետեսակ

adj.

having a good prospect, aspect or countenance, handsome, charming, graceful, genteel, delicate, pretty, agreeable.

· Calfa

NBHL (2)

Զպատուական իրս ի բարետեսակ ամանի ծածկեն. (Նար. երգ.։)

Բարետեսակք են, եւ զոր յետ իւրեանցն են՝ կցորդ առնեն բարւոյն պարգեւաց։ Որպէս բարետեսակ քահանայապետութիւն՝ եւ զորս յետ իւրն զնոյնհետայն հաղորդեցոյց. (Դիոն. ածայ. եւ Դիոն. երկն.։)


Բարետեսիլ

adj.

cf. Բարետեսակ.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ զսեաւն սպիտակ յօրինէ, եւ ոչ զտգեղն գեղեցիկ կամ բարետեսիլ. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 24։)


Բարետոհմ, ից

adj.

that is of good family, noble, illustrious.

· Calfa

NBHL (4)

Զսա փառաւորեն հրեշտակք յաղագս բարետոհմ պայծառութեանն. (ա՛յլ յն. տոհմակից. συγγενής ) (Ածաբ. մկրտ.։)

Բարժանէ զլաւն ի վատթարէն, թէպէտեւ են բարետոհմիցն ծնունդք. (Ոսկ. հռ.։)

Նուաստից, բարձրագունից, բարետոհմից (կամ բարետոհմաց), անազգեաց։ Կոյս ոմն էր ի բարետոհմից եւ ի զգաստից. (Ածաբ. մկրտ. եւ Ածաբ. կիպր.։)

Տացուք որպէս այգի քաջաբեր եւ բարետոհմ, մի՛ փուշ, այլ՝ խաղող. (Սարկ. հանգ.։)


Բարետոհմիկ

cf. Բարետոհմ.

· Calfa

NBHL (4)

Բարետոհմիկ ... եւ ապատոհմիկ։ Բարետոհմիկք, եւ անարգք։ Բարետոհմիկ կերպարանիս ազատութիւն. (Պիտ.։)

Աթէ՛ բարետոհմիկ, եթէ՛ վատթարազգի. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Է։)

Զայս առ բարետոհմիկսն ասէ, որ արտաքնովն պայծառանային. (Ոսկ. ՟ա. կոր.։)

Բարետոհմիկ եւ անկողոպտելի հաւատ. (Պիտ.։)


Բարետոհմութիւն, ութեան

s.

nobility;
noble birth;
grandeur;
fertility.

· Calfa

NBHL (3)

ԲԱՐԵՏՈՀՄՈՒԹԻՒՆ. Յաստուածային անձինս է Համապատիւ համագոյութիւն.

Ծնունդ մշտնջենաւորի հօրն՝ յա՛յտ է, զի կալցի զծնողին բարետոհմութիւն՝ մշտնջենաւոր գոլով իբրեւ զնա։ Զհայրենական զբարետոհմութիւն ունելով եւ պահելով յինքեան՝ ճշմարտէ զասելն, որ ետես զիս՝ ետես զհայր. (Կիւրղ. գանձ.։)

Զի մի՛ սերմն օտարոտի ապականեսցէ զմերս բարետոհմութիւն։ Զի մի՛ ի հակառակութենէն բարետոհմութիւնն (սիրոյ) աղաւաղեսցի. (Լմբ. ատ.։)


Բարերար, աց

adj.

beneficent, benefactor, friend, obliging, indulgent, favourable, kind.

· Calfa

NBHL (8)

ԲԱՐԵՐԱՐ. ա. որ եւ ԲԱՐԵՐԱՐԱԿԱՆ, ի, աց. ἁγαθός, ἁγαθώτατος bonus, -a;
benignus, benignissimus Որ ինչ սեպհական է բարերարի կամ բարերարութեան. մարդասիրական.

Պարզապէս զԱստուծոյ ասի, որ միայն է պարգեւատու ամենայն բարեաց ամենայն արարածոց.

Արարիչն բոլորեցուն եւ բարերար։ Որպէս բարերարն է ւ քաղցր, այսպէս եւ ահագին է. բարերար է՝ ըստ որում Աստուած է. ահագին է՝ վասն զի տէր է. (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. լին.։)

Եւ զմարդկանէ ասի պէսպէս օրինակաւ.

Ի խորհրդոց իւրոց ուղղեսցի այր բարերար. (Առակ. ՟Ժ՟Դ. 14.) յն. բարի. որպէս ռմկ. աղէկ մարդ։ Նոյնպէս իմա՛ եւ ի սոսին.

Լայնաբար ասի եւ զայլոց իրաց, որպէս Բարի ինչ, եւ առիթ բարւոյ, յորոյ ի լաւութեան լինի վայելել.

Վճարիլ ի բարերար լուսոյն. (Փարպ.։)

Ի բարերար արարչէն չար ինչ չիք լեալ։ Չլսել բարերարին պատուիրանի. (Եղիշ. ՟Բ։)


Բարերարեմ, եցի

vn.

to do good, to gratify, to favour, to oblige.

· Calfa

NBHL (3)

Որք զտեսեալն յինքեանց իմաստս բարերարեն ներքնոց. (Վրդն. սղ.) այսինքն բարերարապէս հաղորդեն։

Քրիստոս էր այն՝ որ ... բարերարէր նոցա (յանապատի). (Ագաթ.։)

Բարերարեա՛ հզօր։ Քո է բարերարելդ առ մեզ եւ առ նոսին. (Նար. ստէպ։)


Բարերարութիւն, ութեան

s.

benefit, bounty, good, beneficence, kindness, favour, service, pleasure, gratification, liberality.

· Calfa

NBHL (7)

Կամ Բարերար բնութիւն. մարդասիրութիւն. քաղցրութիւն. բարութիւն. որպէս յն. ἁγαθότης bonitas, benignitas

ԲԱՐԵՐԱՐՈՒԹԻՒՆ. որպէս Բարեգործութիւն ըստ ինքեան. գործք բարիք.

Արքայից արքայ առ ձեզ կարի բարերարութիւն արար. (Փարպ.։)

Ի պատկեր իւրոյ բարերարութեանն արար զնա. (Իմ. ՟Բ. 23։)

Լինել պաշտօնակից մեզ եւ փառաբանակից քում բարերարութեանդ. (Պտրգ.։)

Շնորհեսցէ մեզ բարերարութիւն ձեր զայր մի. (Փարպ.։)

Լուսաբորբոք եւ անշէջ լապտերք՝ այսր աւուր բարերարութեան արարչին ստեղծուածք եւ պարգեւք. (Նար. առաք.։)


Բարերջանիկ

adj.

blissful.

· Calfa


Բարերջանկութիւն, ութեան

s.

blissfulness;
good fortune, happiness.

· Calfa

NBHL (1)

Ունայնանայ մարդոյ բարերջանկութիւն ի կենցաղս։ Յուսաս դու յԱստուած, եւ նա առաջնորդէ քեզ ի բարիս, եւ ես այնու հետեւմամբն ի բարերջանկութեան։ Սիրոյն բորբոքումն, եթէ առ Աստուած՝ բարերջանկութեամբ, եւ եթէ յախտս՝ թշուառութեամբ. (Լմբ. ժղ.։ Լմբ. առակ. եւ այլն. ստէպ։)


Բարեփառ, աց

adj.

glorious, illustrious, splendid, magnificent.

· Calfa

NBHL (7)

εὕδοξος, εὑκλειής, κλεινός, εὑδαιμονῶν gloriosus, honorificus, inclytus, celebris, illustris, felix, beatus Մեծափառ, քաջափառ, փառացի. պանծալի. բարեհռչակ. պատուական, երջանիկ. երանելի.

Յայնժամ վարդապետն բարեփառ, յորժամ աշակերտն դիւրահաւան։ Բարւոք վաստակոց՝ պտուղ բարեփառ. (Ոսկ. ղկ. եւ Ոսկ. յադամ.։)

Բարեփառ եւ արժանի սքանչանալոյ ցուցեալ զհնազանդութիւն. (Պրպմ. ՟Լ՟Բ։)

Արին բարեփառ՝ աշտէին նիզակաւ ի մահ սատակէ։ Այս մարտիկ բարեփառ՝ այսմ ասպարիսի. (Նար. ՟Հ՟Ա. եւ Նար. մծբ.։)

ԲԱՐԵՓԱՌ. Քաջափայլ հանդիսացեալն ի վարդապետութեան. ուղղափառ, եւ ուղղափառական.

Բարեփառ առաջնորդն մեր։ Բարեփառ առաջնորդին մերոյ յեռոթէոսի։ Խորհրդազգած լինէին բարեփառ հարքն մեր։ Զբարեփառ մեր հարսն, որք նախ քան զօրէնս եւ յետ օրինաց, հրեշտակք հանէին առ աստուածայինսն. (Դիոն. ստէպ։)

Որոց հնար էր զբարեփառ ընտրել պողոտայ, ընտրեցէք զխոտորնակն եւ զփշաբեր. (Գէ. ես.։)


Բարեփառութիւն, ութեան

s.

splendour, grandeur, magnificence, majesty.

· Calfa

NBHL (7)

εὑκλεία, εὑκοσμία, εὑδαιμονία splendor nominis, gloria, felicitas Բարեփառն գոլ՝ ըստ ամենայն առման. փառք եւ պանծանք. շուք մեծ. շքեղութիւն. երջանկութիւն. բարեզարդութիւն, բարեբաստութիւն.

Յամենայն բարեփառութենէ մերկ եւ կողոպուտ. (Լաստ. ՟Ժ։)

Այսքան յառաջագոյն յափշտակեմ զբարեփառութիւնն. (Ածաբ. ի կիպր.։)

Բարի բազում քաղաքաց եւ հրամանքս այս, զի նախապատուիցեն զառ ի բազմաց բարեփառութիւն. (Պղատ. օրին. ՟Ժ՟Բ։)

ԲԱՐԵՓԱՌՈՒԹԻՒՆ. որպէս Ուղղափառութիւն.

Սուրբ հարքն՝ բարեփառութեան հիմնացեալ հաւատով։ Բարեփառութեան զամպարօք փայլեալ. (Յհ. իմ. երեւ.։)

Բան՝ զոր հարցէք, ո՛վ բարեփառութեան հարցափորձող՝ աստուածապահ տէր (Աշոտ պատրիկ). (Դաւիթ բագր.։)


Բարեփորձ

adj.

well tried, — proved.

· Calfa

NBHL (5)

εὑδόκιμος probus, probatis, et laudatus Փորձ եւ ընտիր. քաջահաճոյ. գովելի գտեալ փորձիւ. հանդիսացեալ. պանծալի.

Բարեփորձ հարքն այսու ամբողջ հաստատեցին. (Լմբ. պտրգ.։)

Ընդարձակ եւ դիւր է բարեփորձ ճանապարհն. (Վրդն. ղեւտ.։)

Բարեփորձ եղեալ զինուցդ ձերոց ամենայն ուրեք։ Սովորեալք բարեփորձ լինել, ոչ մարմնական զէնս շարժեալ. (Պրպմ.։)

Ոչ աշակերտացն, որք բարեփորձք լինին, փառս ընծայել, այլ՝ Աստուծոյ. (Կիւրղ. պրպմ. եւ Կիւրղ. գանձ.։)


Բարեքեմ, եցի

va.

to hide, to veil, to dissimulate.

· Calfa

NBHL (2)

Բարիոք պաճուճել, սեթեւեթել. պատրուակել. առագաստել.

Յունաց մատենագիրք կամ քաղդէացիք զախտն բարեքեն, (այսինքն զնաբուգոդոնոսորոյ պատժիլն) ... եւ Աստուած անուանեն զմոլորութիւնն՝ որ եմուտ ի նա. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Բարեքի

adj.

personable, genteel, agreeable.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ որդիք ուրուք իցեն յոռի, եւ նա ցանկասցի այլոց որդւոց բարեքւոց հայր անուանել. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 12. ըստ հին ձեռ. իսկ ի նորն բարե ոց. եւ ի տպ. բարէոց։)


Բարեքիկ

cf. Բարեքի.

· Calfa

NBHL (3)

Ի բառէս Բարեք, իբրու բարւոք կամ բարւոքիկ. ըստ յն. պայծառ. պայծառագոյն. λαμπρότερος աղէկուկ, լաւկեկ, կոկիկ.

Եթէ ոք ի քահանայից հանդերձիկ ինչ բարեքիկ ագանիցի. (Ոսկ. փիլիպ.։)

Եւ զայր վարդապետ՝ եթէ տեսանեն՝ որ ի կերակրիկ ինչ մտաբերիցէ, եւ բարեքիկ հանդերձիկ ագանիցի ... բամբասեն. (Սարգ. յուդ. ՟Բ. ըստ ձ։)


Բարէ

conj.

at least, at the least.

· Calfa

NBHL (4)

ԲԱՐԷ. Այսպէս գրեն ոմանք ի գրչաց զնախակարգեալ բառսբարդեալս սովորաբար ըստ ուղիղ կանոնի ԲԱՐԵ. (ի բարի, բարեաւ, բարեաց) օրինակի վասն աստ դնեմք զքանի մի բառս, որովք լիցի զուղիղն դատել գրագիտաց։

Նոյն ընդ ռմկ. պա՛րէ. որ եւ ՓԱՐԹԱՐ, եւ ԲԱՐԻ. Գոնեա. գէթ. Բա՛րէ դուք հաց եւ ջուր ճաշակեցիք յայնժամ. այլ ես եւ ո՛չ զայն առի. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Զ. 5.) (տպ. բարի է։)

Եթէ ոչ առնես զսպասաւորութիւն քո (զսարկաւագութիւն), ապաբա՛րէ զսկիհն կալցես ի ձեռին քո ի ժամ հաղորդութեանն. (անդ. (տպ. ապա սակայն։))

Եթէ ոչ ունիս աղօթս հոգեւորս եւ խոնարհութիւնս, ապա բա՛րէ աշխահութիւնս մարմնաւորս արասցես. (անդ. (տպ. գո՛նէ։))


Բարկանամ, ացայ

vn.

to be angry, provoked, to storm, to rage.

· Calfa

NBHL (1)

ԲԱՐԿԱՆԱԼ. որպէս Դժուարիլ, դժկամակիլ, ստրջանալ. դժարը գալ.


Բարկացայտ

adj.

angry, vexed, enraged.

· Calfa

NBHL (1)

Ցայտեալ սաստկութեամբ՝ որպէս բարկութեամբ. որ ցայտէ զցասումն. ահագին, սաստիկ յուզեալ.


Բարկացող

cf. Բարկասիրտ.

· Calfa

NBHL (2)

Բարկացեալն. եւ որ ստէպ բարկանայ. բարկասիրտ. ὁργίλος, θυμώδης iracundus.

Այր բարկացօղ՝ տգեղ է կերպարանօք։ Մի՛ լինիր ընկեր առն բարկացողի։ Մի՛ բարկացօղ, մի՛ թշնամանօղ։ Լաւ իցէ բնակել յանապատի, քան ընդ կնոջ լեզուանւոյ, անզգամի եւ բարկացողի։ Փրկիչ իմ ի թշնամեաց իմոց բարկացողաց.եւ այլն։


Բարկացուցանեմ, ուցի

va.

to exasperate, to irritate, to anger, to displease, to offend, to enrage.

· Calfa

NBHL (1)

Մերթ՝ պարզապէս Բարկ առնել. այսինքն սաստկացուցանել, վառել բորբոքել զկիրս ամենայն, գրգռել զզգայութիւն եւ զյօժարութիւն.


Բարկութիւն, ութեան

s.

anger, wrath, ire, indignation, passion;
harshness;
disgrace;
զիջանել, ցածնուլ, դառնալ ի բարկութենէ, to be appeased, to allay one's anger;
թափել զ—, to give vent to one's anger;
— or հրացան —, thunder-bolt;
սրտմտիլ բարկութեամբ, to rage, to get into a passion;
— սրտմտութեան, սրտմտութիւն բարկութեան, furry, ire, wrath.

· Calfa

NBHL (6)

Է՛ բարկութիւն, որ պարսաւելի ... եւ է՛ բարկութիւն՝ որ ի վրէժխնդրութիւն յանցաւորաց է. որպէս Աստուծոյն անբարկանալի բնութեանն. (Սարգ. յկ. ՟Դ։)

Արմատ բարկութեան՝ ամբարտաւանութիւն. քանզի բարկութեան պատճառք՝ թշնամանք եւ անարգանք լինին. (Շ. մտթ.։)

ԲԱՐԿՈՒԹԻՒՆ. Դնի երբեմն փոխանակ գործոց բարկութեան, պատժոց, կորստեան, սպառնալեաց.

Ի բարկութենէ եւեթ ապրեսցուք. (Փարպ.։)

Զմտա՛ւ Աստուած, ո՞րչափ բարկութեան, քանի՞ փայլատականց (արժանի) գործս գործեմք։ Ո՞րչափ բարկութեան չիցեն արժանի այնպիսի իրք։ Անժուժկալութիւն ... էած եւ ի սոդոմ զհրացան բարկութիւնն. (Ոսկ. մտթ.։)

Առ ի յապրել անձանց մերոց ի բարկութենէ ալեացն. (Ճ. ՟Ա.։)


Բարձակից, կցի, կցաց

adj. s. that sits on the same mattress, that is partaker of the same banquet or dignity;
colleague.

· Calfa

NBHL (3)

Զբարձակիցսն ի բազմականացն ի բաց պուղեաց. (Խոր. ՟Բ. 60։)

Կամ Աթոռակից, գահակից, կցորդ պատուոյ.

Բարձակից արեգական՝ Շապուհ արքայից արքայ. (Խոր. ՟Գ. 17։)


Բարձակռիւ

s.

competitor.

· Calfa

NBHL (2)

ԲԱՐՁԱԿՌԻՒ ԼԻՆԻԼ. Կռուիլ վասն յառաջագահութեան՝ յընթրիս, եւ յայլ աշտիճանս պատուոյ.

Բարձակռիւ լինէին, որ կրկին ախտի էր գուշակ, հպարտութեան՝ միանգամայն եւ որկրամոլութեան. (Երզն. մտթ.։)


Բարձաձգութիւն, ութեան

s.

search of dignity, pursuit of honour;
competition, rivalry, ambition.

· Calfa

NBHL (1)

Ձգումն կամ բերումն ի բարձ եւ ի պատիւ.


Բարձիկ

s.

small cushion, bolster;
compress.

· Calfa

NBHL (1)

Աստուած բարձի թողի արար զնոսա՝ երթալ զհետ սրտից իւրեանց. (Մխ. ապար.։)


Բարձկնեար, ներոյ

s. pl. small cushions, pillows.

· Calfa

NBHL (2)

Որպէս թէ բարձիկք. բարձիկներ. յն. բարձք. προσκεφάλια cervicalia թերեւս՝ որպէս Ազնիւ կամ փոքրիկ բարձք փափուկք. փուփլա բարձեր.

Կարեն կարկատեն զբարձկնեարդ ի ներքոյ ամենայն արմկան ձեռին, եւ առնեն գլխադիրս գլխոյ ամենայն հասակաց։ Ահաւասիկ ես ի վերայ բարձկներոյդ ձերոյ, յոր դուք ժողովէիք զանձինս. եւ պատառեցից զայդ ի բազկաց ձերոց ... եւ պատառցից զգլխադիրսն ձեր. (Եզնիկ. ՟Ժ՟Գ. 18. 20։)


Բարձումն, ման

s.

act of raising;
carriage;
subtraction;
exception;
suppression, repeal, derogation;
degradation, dissolution, extinction;
deduction, defalcation.

· Calfa

NBHL (2)

Բարձումն բազկի, ձգումն ձեռին։ Բարձումն (այսինքն բարձիչ) պարտեաց, փոխարկիչ կարեաց. (Նար. ՟Լ՟Բ. ՟Ղ։)

Ճանաչելով զբարձումն քաջ զօրավարաց. այսինքն զկորուստ կամ զմահ. (Փարպ.։)


Բարձուցանեմ, ուցի

va.

to load, to burden.

· Calfa

NBHL (1)

Ի մէջ որայոցն քաղիցէ. եւ մի՛ պատկառեցուցանէք զնա, այլ եւ բառնալով բարձուսջի՛ք. (Հռութ. ՟Բ. 169։)


Բարձրաբարբառ

adj. adv.

that has a strong voice;
sounding, that has a loud or shrill sound;
resounding, clamorous, sonorous, clangous;
loudly, aloud.

· Calfa

NBHL (2)

Բարձրաբար յաղագս նոցա խնդրել. (Անյաղթ պորփ.։)

Որպէս եւ ասէ բարձրաբարբառն եսայիաս. Տօնակ.։


Բարձրաբերձ, աց

adj.

very high, much elevated, lofty.

· Calfa

NBHL (4)

Որպէս թէ Բարձր եւ պերճ, եւ բարձրաբարձ. յոյժ բարձր, բարձրակատար, բարձրակառոյց. բարձրացեալ. ամբարձեալ. խիստ բարձր. (յն. պէսպէս).

Բարձրաբերձ պարիսպք. (Ագաթ.։ Փարպ.։ Սահմ.։)

Բարձրաբերձ շինուածք, կամ տեղիք շինուածոց։ Բլուրք, կամ վայրք մայրեաց. (Փարպ.։ Ագաթ.։)

Բարձրաբերձ քաղաք. (Ոսկ. ապաշխ.։)


Բարձրագագաթն

adj.

whose summit is very high, lofty.

· Calfa

NBHL (2)

Ի բարձրագագաթանց պարսպեալ լերանց. (Խոր. ՟Ա. 11։)

Պարսպեալ իմն է բարձրագագաթն սպիտակափառ լերամբք. (Յհ. կթ.։)


Բարձրագահ

s. adj. seat, the chair, the highest place;
president, the most honourable;
high, elevated.

· Calfa

NBHL (6)

ԲԱՐՁՐԱԳԱՀՔ, ից. գ. որպէս Յառաջագահք, կամ նախաթոռք. այսինքն առաջին նստարան, կամ երեւելի բազմոց յատենի. προτοκαθεδρία prima cathedra, sedes

Ոյր բարձր է գահ. գահերէց. նախապատիւ.

Արք պատուաւորք, ճոխք, եւ բարձրագահք. (Արծր.։)

Սուրբ եւ բարձրագահ արքեպիսկոպոսիդ. (Գագիկ առ ռոմանոս.։)

Կամ որպէս Բարձր գահիւք՝ դրիւք. բարձրաբերձ.

Բարձրագահ իշխանութեամբ. (Ուռպ.։)


Բարձրագլուխ

adj. adv.

high, elevated;
bold, frank, honourable;
holdly, highly.

· Calfa

NBHL (12)

Բարձրագլուխ (կամ բարձրիգլուխ) պարծի ողորմութիւն առ դատաստանաւն. (Յկ. ՟Բ. 13.) յն. լոկ պանծանալ. κατακαυχάομαι

Եւ Բարձրացեալ գլխով. պարզերես, աներկիւղ, անվեհեր, արիական. ճակատը բաց, ճերմակ երես.

Բարձր որպէս զգլուխ. գլխաւոր, յառաջադաս. գերապանծ, գերազանց, պանծալի.

Բարձրագլուխ պարու մարգարէից մեծն հեղիաս։ Որով կատարելապէս բարձրագլուխս իր մղեալ յարդարի։ Քաջութեանն անուանի հանդէս՝ ի՞ւ իւիք, քան թէ սովաւ բարձրագլուխ ինելով. (Պիտ.։)

Բարձրագլուխ պարծանօք տարաւ եւ զյաղթութեանն քաջապէս անուն. (Պիտ.։)

Աստուածպաշտութիւնն բարձրագլուխ կամակարութեամբ երեւելի լինէր յաշխարհին հայոց. (Եղիշ. ՟Ա։)

ԲԱՐՁՐԱԳԼՈՒԽ կամ ԲԱՐՁՐԻԳԼՈՒԽ. մ. Որպէս թէ Ի բարձր գլուխ. բարձր գլխով, կամ պարծանօք.

Յոյժ բարձրիգլուխ պարծի ողորմութիւնն առ դատաստանաւ. (Մանդ. ՟Ը։)

Բարձրիգլուխ պարծեսցի։ Ողորմութիւնն՝ անցեալ կայ բարձրիգլուխ, ոչ ամաչէ, ոչ զանգիտէ։ Ըմբշամարտ ոք առ մարտագիրն մատուցեալ բարձրագլուխ զպսակն պահանջէ. (Սարգ. յկ. ՟Զ։)

Բարձրագլուխ ի մէջ յոքնախումբ կացեալ հրապարակաց. (Պիտ.։)

Յարեւելից պատերազմէն կորակոր, եւ ոչ բարձրագլուխ էր դարձեալ. (Եղիշ. ՟Գ։)

Երեւ բարձրիգլուխ եւ յայսմ պատերազմիս. (Լաստ. ՟Ի՟Ե։)


Բարձրագոյն

adj. adv.

higher, sublime;
supreme, grand;
—, —ս, highly, sublimely, boldly.

· Calfa

NBHL (7)

ὐψηλότερος, ὐψηλότατος altior, excelsus Առաւել բարձր (ըստ ամենայն նշ). վերագոյն. գերապանծ. գերազանց. Մին բարձրագոյն էր քան զմիւսն. (Դան. ՟Ը. 3։)

Որ կատարեալն են սիրով նորա՝ բարձրագոյն են նոքա ի պատճառանաց օրինաց. (Եփր. ել.։)

Բարձրագոյն ազդեցութիւն, վարդապետութիւն, առաւելութիւն, բնութիւն, եւ այլն։ Զբարձրագոյնսն որոտաց. (Ագաթ.։)

Բարձրագոյն իմաստ, շնորհ, բարիք, բերք, եւ այլն. (Նար. ստէպ։)

Եւ այսպէս բարձրագունին ծանուցաւ խոնարհութիւն. (Յհ. իմ. երեւ.։)

Բարձրագունօքն եւ հանդերձելովքն պատկառեցոյց. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 16։)

Որք բարձրագոյն պատմէին իսրայէլական տոհմին։ Բարձրագոյն գոչէին. (Ագաթ.։)


Բարձրադիտակ

adj. s.

very high, to wer-ing;
observatory.

· Calfa


Բարձրաթռիչ

adj.

that flies above.

· Calfa

NBHL (2)

Ո՞րպիսի բարձրաթռիչ արար զհողեղէն եւ զծանր բնութիւնս։ (Սարգ. յկ. ՟Ե։)

Ահա վերաբերեմք առ քեզ՝ ճախրելով, իբրեւ ի բարձրաթռիչս եղեալ. (Եղիշ. ՟Ա.) իմա՛, որպէս բարձրաթռիչ (թռչուն) լինելով։


Բարձրակատար

adj.

whose summit is very high.

· Calfa

NBHL (1)

Բարձրակատար (կամ բերձակատար) պարիսպ. (Պիտ.։)


Բարձրահայեաց

adj.

that looks above;
sublime.

· Calfa

NBHL (1)

Բարձրահայեաց եւ երկնապիշ լինելով երդնուն. (Յհ. իմ. պաւլ.։)


Բարձրահասակ, աց

adj.

that has a large size, tall.

· Calfa

NBHL (2)

εὑμήκος procerus Բարձր կամ երկայն հասակաւ. պօյլու պօսլու.

Յերեւութանալն մարդկան՝ զառն կերպարան եւ բարձրահասակն մարմնակերպութիւնս զգենուն. (Տօնակ.։)


Բարձրամիտ, մտաց

adj.

proud, lofty, arrogant, presumptuous.

· Calfa

NBHL (2)

ὐψόφρων, ὐψηλόφρων altum et elatum habens animum որ եւ ԲԱՐՁՐԱՍԻՐՏ, ՄԵԾԱՄԻՏ. Ամբարտաւան. փքացեալ. յոխորտ. մենծսիրտ, հպարտ.

Պիղծ է առաջի Աստուծոյ ամենայն բարձրամիտ։ Վասն բարձրամիտ անապատականին. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)


Բարձրամտեմ, եցի

vn.

to be proud of, to be selfcon-ceited.

· Calfa

NBHL (1)

ԲԱՐՁՐԱՄՏԵՄ ԲԱՐՁՐԱՄՏԻՄ. ὐψηλοφρονέω alta sum mente, animo sum elato, superbio Ամբարտաւանիլ, մեծամտիլ, փքանալ, հպարտանալ.


Բարձրամտիմ, եցայ

vn.

cf. Բարձրամտեմ.

· Calfa

NBHL (1)

ԲԱՐՁՐԱՄՏԵՄ ԲԱՐՁՐԱՄՏԻՄ. ὐψηλοφρονέω alta sum mente, animo sum elato, superbio Ամբարտաւանիլ, մեծամտիլ, փքանալ, հպարտանալ.