Definitions containing the research վ : 10000 Results

Երգակցիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to sing together, to accompany.

NBHL (3)

Անմարմնոց հոգեղինացն երգակցելով. (Շար.։)

Որում երգակցեալ վեհին յովհաննու ի բանն յայտնութեան. (Նար. կուս.։)

Տունն յինքն ընկալեալ զձայն՝ որպէս քնար երգակցէր։ Անուանքն որպէս նուագարանաւ՝ տանն երգակցելովն՝ հնչեցեալ լինէր. (Լմբ. իմ.։)


Երգեմ, եցի

See full entry →

va.

to sing;
to praise;
to play;
— թռչնոց, to warble, to chirp;
— քնարաւ, to play on the lyre.

NBHL (6)

Երգեաց մովսէս եւ որդիքն իսրայէլի զօրհնութիւնս զայս աստուծոյ. (Ել. ՟Ժ՟Ե. 1։)

Երգել վայել է, եւ այսպէս երգել, զի եւ համբակագունիցն առաջնորդք բարուց քաղցունց լինիցին. (Պղատ. օրին. ՟Բ։)

Ի՞բր երգեցից ինձ վտանգս. (Նար. կ.։)

Այր մի՝ որ գիտիցէ երգել քնարաւ։ Երգէին տաւղօք եւ քնարօք եւ ծնծղայիւք։ Երգէին քնարօքն զգոհութիւնս։ Երգեսցէ քնարաւ։ Երգէր ձեռամբ իւրով, կամ ձեռօք իւրովք. (՟Ա. Թագ.։ ՟Ա. Մնաց. եւ այլն։)

ԵՐԳԵԼ. որպէս Հռչակել գովութեամբ.

Զանաքսագորաս եւ զդիմոկռիտոս ելլենացիք երգեն (վասն իմաստասիրութեանն). (Փիլ. տեսական.։)


Երգեցող

See full entry →

s.

singer;
song-writer, composer;
musician;
chorister.

NBHL (1)

Ի վերայ երգեցողացն ի տան տեառն. (՟Բ. Մնաց. ՟Զ. 31։)


Երգիծանեմ, գիծի

See full entry →

va.

to bite, to tear, to jeer, to cavil, to nettle, to irritate.

NBHL (3)

Շտեմարանք երգիծանին յոլովութեամբ մթերիցն նեղեալք. (Բրս. սղ.։)

Իբր Կծանել. զկծեցուցանել. կշտամբել. եպերել. սիրտը խշխշցընել, երեսը վար առնել, խաղք ընել.

Երգիծանել զայնոսիկ, որք գերանովք ջանացին զշիղս դատել. (Լմբ. ատ.։)


Երգիծեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Երգիծանեմ.

NBHL (1)

Լնուն խճողեն զպորտ եւ զորովայն իւրեանց, եւ երգիծուցանիցեն։ Ետ քեզ աստուած եւ որովայն, ո՛չ զի երգիծուցանիցես, այլ զգաստացուցանիցես։ Զդա (զորովայնդ) աւելի քան զչափն երգիծուցանիցես, եւ զնա (զաղքատն) որ չափովն խնդրէ՝ հալածես։ Չի՛ք ինչ՝ որ այնպէս երգիծուցանիցէ եւ հեղձուցանէ եւ ապականէ զնա, իբրեւ զզեղխութիւն. (Ոսկ. ապաշխ. ՟Ե։ եւ Ոսկ. փիլիպ. ՟Ժ։ եւ Ոսկ. մտթ. ՟Բ. 10. 19։)


Երգիծուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Երգիծանեմ.

NBHL (1)

Լնուն խճողեն զպորտ եւ զորովայն իւրեանց, եւ երգիծուցանիցեն։ Ետ քեզ աստուած եւ որովայն, ո՛չ զի երգիծուցանիցես, այլ զգաստացուցանիցես։ Զդա (զորովայնդ) աւելի քան զչափն երգիծուցանիցես, եւ զնա (զաղքատն) որ չափովն խնդրէ՝ հալածես։ Չի՛ք ինչ՝ որ այնպէս երգիծուցանիցէ եւ հեղձուցանէ եւ ապականէ զնա, իբրեւ զզեղխութիւն. (Ոսկ. ապաշխ. ՟Ե։ եւ Ոսկ. փիլիպ. ՟Ժ։ եւ Ոսկ. մտթ. ՟Բ. 10. 19։)


Երգիոն, աց

See full entry →

s.

organ;
— հարկանել, to play on -.

NBHL (3)

ὅργανον organum որ եւ ԵՐԳԵՀՈՆ, ՂԱՆՈՆ. Բառ յն. օ՛րղանօն. այսինքն Գորի նուագաց. նուագարան. որ առ ննախնիս էր որպէս մըսխալ, այսինքն սրինգ բերանով փչելի բազմաթիւ եղեգամբք աշտիճանաբար. եւս եւ բազմափող ջրահնչակ. եւ առ յետինս շինեցաւ մեքենայ հողմաբեր օդով բքոց՝ հանդերձ բաշխմամբ մատանց.

Երգս առեալ վեհից՝ ձայնս երգեհոնից. (Գանձ.։)

Վիգալիոս զերգեհոնսն սազեաց ... Մատամբ հարկանել ի յերգեհոնսն. վասն զի նախ զնոյն երգեհոնսն բերանով հնչեցուցանէին. եւ այն եւս ո՛չ էր ի պուկս կապարեայ շարեալ, այլ յեղեգնեայ. (Մարթին.։)


Երդմնազանց, ից

See full entry →

adj.

perjured, forsworn;
— գտանիլ, լինել, to perjure one's self, to break an oath, to take a false oath.

NBHL (1)

ἑπίορκος perjurus Որ զանցանէ զերդմամբ իւրով. երդումը աւրօղը.


Երդմնահար, աց

See full entry →

cf. Երդմնազանց. — լինել, cf. Երդմնահարիմ.

NBHL (3)

Երդմնահարն, եւ որ բոլորովին յերդմանէ խոտորի (այսինքն զգուշանայ). (Ածաբ. ի ժղ.։)

Տանջելով զերդմնահարն՝ անվնասելով հարցէ. (Պղատ. օրին. ՟Ժ՟Ա։)

Դատախազ լինի, երդմնահար, ստէ, սուտ վկայէ. (Շ. յկ. ՟Խ՟Բ։)


Երդմնահարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Երդմնազանցութիւն.

NBHL (1)

Արգելու յերդմանէ, զի մի՛ սովորութեամբ երդմանն յերդմնահարութիւն անկանիցին, եւ սուտ եւս երդնուցուն. (Ոսկիփոր.։)


Երդմնեմ, եցի

See full entry →

vn.

to swear, to take an oath.

NBHL (1)

Անիծիւք եւ թշնամանօք, սուտ երդմնելով. (Ոսկ. մ. ՟Գ. 25։)


Երդմնեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to make swear;
— զդեւս, to conjure, to adjure, to exorcise.

NBHL (1)

Եւ Դիւթել վհկաց ի ձեւ երդման.


Երդմնի

See full entry →

s. adj.

oath;
swearer;
— առնել՝ լինել, to swear, to affirm or ratify by oath.

NBHL (1)

Առ դաւթայ եդաւ կտակն երդմնօք վասն թագաւորութեան. (Եփր. աւետար.։)


Երդմնստութիւն, ութեան

See full entry →

s.

false oath, perjury.

NBHL (1)

Անհաւատութիւն, խռովութիւն, երդմնստութիւն. (Իմ. ՟Ժ՟Դ. 25. (ա՛յլ ձ. երդմնաստութիւն. որպէս ընթեռնու եւ Բրսղ. մրկ. )։)


Երդնում, երդուայ

See full entry →

vn.

to swear, to take an oath;
to curse, to detest;
սուտ —, to swear falsely, to perjure one's self, to take a false oath;
— յանձն իւր, to swear to one's self.

NBHL (6)

Երդուի՛ր ինձ յաստուած՝ չմեղանչել ինձ։ Յանձն իմ երգուայ, ասէ տէր։ Երդուարո՛ւք ինձ ի տէր աստուած։ Երդնուցուն յանուն տեառն զօրութեանց։ Երդուաւ տէր ի սրբութիւնս իւր։ Երդումն՝ զոր երդուաւ, եւ այլն։ Յո՞ արդեօք երդնու աստուած, եթէ ոչ յինքն. եւ ասի երդնուլ՝ վասն մերոյ տկարութեանս. (Փիլ. լին.։)

Գովեսցին ամենեքեան՝ որ երդնուն նովաւ։ Գովիչք իմ ինեւ երդնուին. (Սղ. ՟Կ՟Բ. 12։ ՟Ճ՟Ա. 9։)

Եթէ ոչ սովորիցի ոք ստէպ երդնուլ, եւ ոչ սուտ երբէք երդնու. (Եզնիկ.։)

Երդուեալ ի դիս, կամ աստուածովքն. (ՃՃ.։)

Աստուածովքն. աստուծով»։

Թագաւորութիւն լութանի, երդնլով յարամազդ եւ եթէ այլ ոմն երբէք իշխանութիւն լուծեալ է, ո՛չ ի ձեռն այլոյ ուրուք, այլ ի ձեռն ինքեանց նոցունց. (Պղատ. օրին. ՟Գ։)


Երդուիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Երդնում.

NBHL (1)

Իբր ռամկականն վերնոյն.


Երդումարդ, աց, ոց

See full entry →

s.

family, house.


Երեակ

See full entry →

cf. Երեկ.


Երեամ

See full entry →

s. adj. adv.

three years;
of three years;
—, զ—, յ—, in or during three years, every three years.

NBHL (1)

Եղիցի իբրեւ վարձք երեմւոյ վարձկանի. (Գէ. ես. ԺԶ. 14։)


Երեկեմ, եցի

See full entry →

vn.

cf. Երեկանամ.


Երեկոյ, ի

See full entry →

s. adv.

evening;
ընդ երեկոյս, towards -;
բարի —, good —, good night.

NBHL (4)

Եւ եղեւ երեկոյ, եւ եղեւ վաղորդայն. (Ծն. ՟Ա. 5։)

Մինչեւ յերեկոյ եւ ի վաղորդայն. (Դան. ՟Ը. 18։)

Իսկ փոխանակ հոլովոյս Յերեկոյէ՝ ասի ի մեզ Յերեկորեայ կամ յերեկորէ. իրիկուընէ. որպէս եւ փոխանակ ասելոյ Երեկոյի՝ ասի նաեւ Երեկորւոյ։

ἐσπέρα, ὁψία vespera, vesper Երեկ՝ իբրեւ անուն. որ եւ ԵՐԵԿՈՐԻ. վերջին մասն տուընջեան, եւ սկիզբն գիշերոյ. ժամ մտից կամ խոնարհելոյ արեւու. իրիկուն.


Երեկոյի

See full entry →

adj.

of the evening;
երեկոյին, towards evening.

NBHL (1)

Առաւել քան զամենայն ժամանակս՝ յերեկոյին ժամուն եղիցի քեզ զգուշութիւն ի վերայ խորհրդոց քոց. (Վրք. հց. ՟Բ։)


Երեկոյին

See full entry →

adj.

cf. Երեկոյի.

NBHL (1)

Առաւել քան զամենայն ժամանակս՝ յերեկոյին ժամուն եղիցի քեզ զգուշութիւն ի վերայ խորհրդոց քոց. (Վրք. հց. ՟Բ։)


Երեկորնեայ

See full entry →

cf. Երեկորնական.

NBHL (2)

Ծովն երեկորնեայ. (Վրդն. ծն.։)

Ծովն որ անուանեալ կոչի երեկորեայց (կամ երեկորեանց), քանզի սահմանեալ մտիցն արեւու է. (Վեցօր. ՟Դ։)


Երեկուն

See full entry →

s. adj. adv.

eyening;
of the evening;
the evening, about or towards evening.

NBHL (2)

Աբրահամու երեւին երեք՝ եւ ի միջօրէին. իսկ զովտայ՝ երկու, եւ երեկուն. (Փիլ. լին.։)

Յերեկունն ժողովին ի հովուանոցն. (Տօնակ.։)


Երեկօթք, ից, թիւք

See full entry →

s.

night's lodging;
երեկօթս առնել՝ առնուլ, to take a nights lodging;
to remain, to pass the night in some place.

NBHL (3)

Երեկելն կամ երեկանանալ օթելով ուրեք. ուստի եւ

ԵՐԵԿՕԹՍ ԱՌՆՈՒԼ կամ ԱՌՆԵԼ, է Ագանիլ. իջեվանիլ. օթագայիլ. իրիկունը մնալ ինջած տեղը

Զի զոհիցն ամենայն անցաւորք վայելեսցեն, եւ ընդունիցին հիւրք երեկօթիւք. (Խոր. ՟բ. 63։)


Երեկօրի

See full entry →

cf. Երեկորի.


Երեմեան, մենից

See full entry →

adj.

triennial

NBHL (2)

Ել ընդ նմա ի սելով երեմենեաւ զուարակաւ. (՟Ա. Թագ. ՟Ա. 24։)

Յերեմենից եւ ի վեր. (՟Բ. Մնաց. ՟Լ՟Ա. 16։)


Երեմենի, մենեաց

See full entry →

cf. Երեմեան.

NBHL (2)

Ել ընդ նմա ի սելով երեմենեաւ զուարակաւ. (՟Ա. Թագ. ՟Ա. 24։)

Յերեմենից եւ ի վեր. (՟Բ. Մնաց. ՟Լ՟Ա. 16։)


Երեսագիր, գրոյ

See full entry →

s.

address, direction, superscription.

NBHL (1)

Են եւ ի գիրս վերագիրք, եւ ի թուղթս երեսագիրք. (Վրդն. օրին.։)


Երեսանակ

See full entry →

cf. Երասանակ.

NBHL (1)

Կառավար ի ձեռն առնելով զերեսանակ կառացն ... ոչ թողու զերեսանակն. (Խոսրովիկ. (ա՛յլ ձ. լաւ եւս, երասանակ)։)


Երեսեմ, եցի

See full entry →

vn.

to offer one's self;
to appear;
to see one another.


Երեսնամեայ

See full entry →

adj.

of thirty years;
thirty years old.

NBHL (2)

Հերակղիտոս՝ ազգ կոչէ զնա (զերեսուն թիւն), ասելով, յերեսնամենի մարդոյ կարել պապ լինել. (Փիլ. լին.։)

Երեսնամի էր յովսէփ ի ժամանակի՝ իբրեւ կաց առաջի փարաւոնի. նաեւ դաւիթ երեսնամի օծաւ. սոյնպէս եւ տէր մեր երեսնամի էր ի ժամանակի՝ իբրեւ մկրտեցաւ ի յորդանան գետ. (Եփր. ծն.։)


Երեսնամեան

See full entry →

adj.

cf. Երեսնամեայ.

NBHL (2)

Հերակղիտոս՝ ազգ կոչէ զնա (զերեսուն թիւն), ասելով, յերեսնամենի մարդոյ կարել պապ լինել. (Փիլ. լին.։)

Երեսնամի էր յովսէփ ի ժամանակի՝ իբրեւ կաց առաջի փարաւոնի. նաեւ դաւիթ երեսնամի օծաւ. սոյնպէս եւ տէր մեր երեսնամի էր ի ժամանակի՝ իբրեւ մկրտեցաւ ի յորդանան գետ. (Եփր. ծն.։)


Երեսնամենի

See full entry →

adj.

cf. Երեսնամեայ.

NBHL (2)

Հերակղիտոս՝ ազգ կոչէ զնա (զերեսուն թիւն), ասելով, յերեսնամենի մարդոյ կարել պապ լինել. (Փիլ. լին.։)

Երեսնամի էր յովսէփ ի ժամանակի՝ իբրեւ կաց առաջի փարաւոնի. նաեւ դաւիթ երեսնամի օծաւ. սոյնպէս եւ տէր մեր երեսնամի էր ի ժամանակի՝ իբրեւ մկրտեցաւ ի յորդանան գետ. (Եփր. ծն.։)


Երեսնամի

See full entry →

adj.

cf. Երեսնամեայ.

NBHL (2)

Հերակղիտոս՝ ազգ կոչէ զնա (զերեսուն թիւն), ասելով, յերեսնամենի մարդոյ կարել պապ լինել. (Փիլ. լին.։)

Երեսնամի էր յովսէփ ի ժամանակի՝ իբրեւ կաց առաջի փարաւոնի. նաեւ դաւիթ երեսնամի օծաւ. սոյնպէս եւ տէր մեր երեսնամի էր ի ժամանակի՝ իբրեւ մկրտեցաւ ի յորդանան գետ. (Եփր. ծն.։)


Երեսնեակ, եկի

See full entry →

adj.

thirty.

NBHL (1)

Սուրբ խոստովանողն թէովփիլէ՝ երեսնակ զինուորօք հանդերձ. (Կաղանկտ.։)


Երեսնեմեան

See full entry →

cf. Երեսնամեայ.

NBHL (1)

Սկիզբն արար երեսնեմոյն կատարեալ հասակի եւ վարդապետութեան. (Սանահն.։)


Երեսնեմի, մւոյ

See full entry →

cf. Երեսնամեայ.

NBHL (1)

Սկիզբն արար երեսնեմոյն կատարեալ հասակի եւ վարդապետութեան. (Սանահն.։)


Երեսներորդ, աց

See full entry →

adj.

thirtieth


Երեսնօրեակ

See full entry →

cf. Երեսնօրեայ.

NBHL (1)

Ասեմք զամիսն երեսնօրեակ, խառնելով ընդ նմա եւ վարկանելով զգիշերոյն ժամանակ. (Փիլ. լին. ՟Բ. 17։)


Երեսնօրեայ

See full entry →

adj.

of thirty days.

NBHL (1)

Ասեմք զամիսն երեսնօրեակ, խառնելով ընդ նմա եւ վարկանելով զգիշերոյն ժամանակ. (Փիլ. լին. ՟Բ. 17։)


Երեսպաշտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Մարդահաճութիւն.


Երեսփոխան, աց

See full entry →

s.

vicegerent;
deputy.

NBHL (1)

Պետրոս վէմն հաւատոյ՝ եւ մեծն ամենայնի՝ երեսփոխանն քրիստոսի. (Հ. հոկտ. ՟Ի՟Գ. եւ այլն։)


Երերանք, նաց

See full entry →

cf. Երեր.

NBHL (1)

Հեծութեամբ եւ երերանօք շրջեսցիս ի վերայ երկրի. (Ոսկ. ապաշխ. ՟Բ։)


Երերիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to tremble, to move, to shake, to be agitated;
to quake like a simpleton;
to wander.

NBHL (3)

Երերեալ եւ տատանեալ եղիցիս ի վերայ երկրի. (Ծն. ՟Դ. 12. 14։)

Հեծեծելով երերելով եղիցիս ի վերայ երկրի. (Փիլ. լին.։)

Երկիրս հիացեալ սասանեցաւ, եւ դողալով երերէր. (Շար.։)


Երերումն, ման

See full entry →

s.

cf. Երեր.


Երեւակ, ի

See full entry →

s.

Saturn (planet);
cf. Երեւոյթ;
cf. Տեսիլ.

NBHL (3)

Բլուր երեւակ բազում վայրուց». իբր երեւեցուցիչ. (Զենոբ.։)

Գովեստ զայնոսիկ՝ որ առ օտար եր արտաքին պատերազմն լինին երեւակք, բայց մեք ասասցուք զայնոսիկ՝ որ ի մեծագոյն պատերազմին (առաքինութեան) լինիցին արիագոյնք եւ յոյժ երեւակք. (Պղատ. օրին. ՟Ա.)

Յառաջնումն եւ ոչ մի ոք յերեւակացն եւ մեծամեծացն եղեւ վարդապետ (յանտիոք). (Ոսկ. գծ.։)


Երեւակայեմ, եցի

See full entry →

va.

to imagine, to fancy, to dream.

NBHL (1)

Երեւակայէ ոք զձեւս ի տրամախոհութեան։ Տրամախոհութիւն երեւակայելով (կամ երեւակելով) յինքեան ձեւս։ Զնոյն ինքն զձեւս երեւակայէ, եւ տրամատպաւորէ յինքեան. (Սահմ. ՟Ժ՟Զ։)


Երեւակի

See full entry →

adv.

visibly, openly, manifestly.