Definitions containing the research վ : 10000 Results

Թեզանաւոր, աց

See full entry →

s.

sleeved cloak.

NBHL (1)

ԹԵԶԱՆԱՒՈՐ ԹԵԶԱՆԵԱՅ. χειριδωτός, χιτών manicatus, tunica Զգեստ՝ որ ունի զթեզանիս. պատմուճան. վերարկու. քոթանակ.


Թեզանիք, նեաց

See full entry →

s. pl.

sleeves.


Թեթեւաբար

See full entry →

adv.

lightly, swiftly;
easily.

NBHL (1)

Թեթեւաբար վերաբերութիւն. (Շ. հրեշտ.։)


Թեթեւաբեռն

See full entry →

adj.

of light weight, light, easy to carry.

NBHL (1)

Թեթեւաբեռն մարմնով եւ մտօք սլացեալք. (Շար.։)


Թեթեւագին

See full entry →

adj.

cheap, low-priced.

NBHL (2)

Թեթեւ գնով. դիւրագին. աժան.

Թեթեւագնի վաճառէր. (Կիւրղ. ղեւտ.։)


Թեթեւագնաց, ից

See full entry →

adj.

swift, nimble, light.


Թեթեւագնի

See full entry →

adv.

cheaply;
— վաճառել, to sell -.


Թեթեւագոյն

See full entry →

adj.

lighter, very light;
very easy.

NBHL (2)

Խոստովա՛ն լեր, զթեթեւագունիցն առ խտիր մտաց իբր զստուար ծանրութիւն բեռանց։ Որ ինձ ծանունք են, քեզ թեթեւագոյնք են. (Նար. ՟Ծ՟Ե. ՟Ծ՟Է։)

Կեանք իմ թեթեւագոյնք են քան զխօսս. կամ թեթեւագոյն են քան զսուրհանդակ։ Թեթեւագոյն է ի վերայ ջուրցն երեսաց. (Յոբ. ՟Է. 6։ ՟Թ. 25։ ՟Ի՟Գ. 18։)


Թեթեւաթեւ

See full entry →

adj.

swift-winged, swift flying, active, nimble.


Թեթեւաթռիչ

See full entry →

cf. Թեթեւաթեւ.


Թեթեւամտիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be giddy, volatile, inconstant.

NBHL (2)

Թեթեւամիտ գտանիլ. վարիլ իբր զիրս թեթեւս.

Իբրեւ զփոշի թեթեւամտեալք սատանայական եւ կորստեան մեղօք. (Նար. յովէդ.։)


Թեթեւամտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

weakness of mind, giddiness;
levity, ineonstaney, fickleness;
imprudence.

NBHL (1)

Թեթեւամտութեամբ փախչէի (յԱստուծոյ). (Լմբ. յովն.։)


Թեթեւանամ, ացայ

See full entry →

vn. fig.

to be lightened, disburdened, exonerated;
to ease one's self, to relieve one's self.

NBHL (2)

Թեթեւացան հալածիչք մեր ի վերայ լերանց իբրեւ զարծուիս երկնից. (Ողբ. ՟Դ. 19։)

Թեթեւանալ ընդ առաջ տեառն յօդս։ Ի վերայ թեւոց հողմոց թեթեւասցին գնալով. (Արշ.։)


Թեթեւանդամ

See full entry →

adj.

light-limbed, nimble, agile, brisk, active, alert.

NBHL (1)

ῤαγδαῖος impetuosus Թեթեւ անդամօք, դիւրաշարժ մարմնով.


Թեթեւացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va. fig.

to lighten, to disburden;
to relieve, to ease;
to relieve, to alleviate, to assuage, to lighten, to allay;
— զձեռն յումեքէ, to withdraw one's hand, to cease to afflict;
ապաշաւ թեթեւացուցանէ զյանցանս, repentance extenuates a fault.

NBHL (2)

κουφίζω, ἑλαφρίζω levo, allevo Տալ թեթեւանալ. ի բաց բառնալ զծանրութիւնն. թօթափել. փարատել. դիւրացուցանել. թուլացուցանել. սակաւացուցանել. թեթեւցընել, թուլցընել, վերցընել, քիչցընել.

Թեթեւացուցանել զբեռն, զանուրն, զձեռն։ Թեթեւացո՛ ի խիստ ծառայութենէ հօր քոյ։ Հայր քո ծանրացոյց զանուր մեր, եւ դու թեթեւացո՛ ի մէնջ։ Ընկեցին զկարասին, զի թեթեւացուսցեն յինքեանց։ Թեթեւացուցին զնաւն՝ թափեալ զցորեանն ի ծով.եւ այլն։


Թեթեւեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Թեթեւացուցանեմ.

NBHL (1)

Ի բաց ընկեցին զծանրատաղտուկ լուծն հեթանոսաց, թօթափեցան՝ թեթեւեցան, թեւակոխեցին՝ թռեան. (Գիւտ թղթ. առ վաչէ։)


Թեթեւընթաց

See full entry →

adj. adv.

light in the race, rapid, swiftly-rushing, wing-footed, light of foot, light-footed, nimble;
swiftly, rapidly.

NBHL (1)

Սլացեալ յարեւմտից յարեւելս թեթեւընթաց ամպով իմոյ կուսութեանս. (Խոր. հռիփս.։)


Թեթեւիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Թեթեւանամ.

NBHL (1)

Ի բաց ընկեցին զծանրատաղտուկ լուծն հեթանոսաց, թօթափեցան՝ թեթեւեցան, թեւակոխեցին՝ թռեան. (Գիւտ թղթ. առ վաչէ։)


Թեթեւութիւն, ութեան

See full entry →

s. fig.

lightness;
activity, agility;
alleviation, exoneration, relief;
frivolousness, futility;
inconsideration, thoughtlessness, folly;
levity;
ignominy, scorn, dishonour;
relief, sollevation.

NBHL (2)

Են բազումք, որ թեթեւութեամբ սիրեն առ մարդկան ականէ. այսինքն թուլութեամբ, վեր ի վերոյ. (Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Թ։)

ԹԵԹԵՒՈՒԹԻՒՆ. իբր Թեթեւամտութիւն. թեթեւանք. եւ Նախատինք վասն թեթեւութեան բարուցն. թեթեւսօլիկութիւն, անմտածութիւն, եւ խախքութիւն.


Թեթեւումն, ման

See full entry →

s.

relief, ease (from pain).


Թելադիր

See full entry →

adj.

that instigates, that advises;
— լինիմ, cf. Թելադրեմ.

NBHL (2)

Ետես (Ստեփանոս) զտէրն՝ ունելով զպսակն, զի կայր թելադիր ընդ աջմէ նորա՝ յաղթել մահու. (Տօնակ.։)

Որպէս եւ մարգարէն լինէր թելադիր յառաջագոյն, եթէ մոռա՛ զժողովուրդ քո։ Չտամ հրաման, այլ խրատեմ եւ թելադիր լինիմ. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 3. 10։)


Թելադրեմ, եցի

See full entry →

va.

to instigate, to prompt, to incite, to suggest, to inspire, to advise, to counsel, to dictate.

NBHL (3)

Սկիզբն արասցուք պատմել ձեզ, դիպողագոյն բանիւք զփոխանորդն թելադրել։ Առակեաց սակս մեծատանն թելադրեալ, թէ Մովսէսի ոչ լւիցեն. եւ այլն. (Ագաթ.։)

Զօգտակարսն՝ նմա վնասակարս թելադրեալ կարծեցուցանիցէ. (Եզնիկ.։)

Զանձինս նոցա թելադրեալ՝ ասէ ցնոսա, ուրա՛խ լերուք։ Թելադրէր զանձն իւր, միայն աղօթից եւ ընթերցմանց Սուրբ Գրոց պարապելով. (Ճ. ՟Ա. եւ Ճ. ՟Բ.։)


Թելադրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

suggestion, instigation, persuasion, incitement, counsel, advice, dictate.

NBHL (3)

Թելադրութեամբ սատանայի։ Զթելադրութիւնս վարդապետին ի մտի եդեալ. (Եզնիկ.։)

Իմով թելադրութեամբ, կամ հայրապետին. (Յհ. կթ.։)

Արարչականն թելադրութիւն։ Ի վնասակարին թելադրութենէ։ Թելադրութեան օձին հետեւիմ. (Նար.։)


Թելակալ, աց

See full entry →

s.

agent, bailiff, proctor, manager, saving man.

NBHL (1)

Հերովդէս թելակալ պահպան էր տեղւոյն։ Ուրախ եղեն թելակալք ընդ լիութիւնն. (Եփր. ծն.։)


Թերագոյն

See full entry →

adj.

most imperfect, very defective.

NBHL (1)

Ո՛չ եւ այնպէս կատարեալ ետ զգովութիւնն, այլ թերագոյն իմն. (Երզն. մտթ.։)


Թերածին

See full entry →

adj.

abortive.

NBHL (2)

Անկատար եւ պակասաւոր ի ծննդեան. որպէս վիժածն.

Զորս կարծէրն ի դուրս բերել եւ ծնանել, վիժածք եւ թերածինք եւ անցք են. (Փիլ. այլաբ.։)


Թերակատարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

imperfection, defect, blemish.

NBHL (1)

Էր ոմն ի վեր քան զնա, որ զնորա թերակատարութիւնն լնուլ կարէր. (Եզնիկ.։)


Թերահաւատամ, ացի

See full entry →

vn.

cf. Թերահաւատեմ.

NBHL (2)

Ոչինչ թերահաւատէին յառաջին խրատու սուրբ վարդապետացն. (Եղիշ. ՟Բ։)

Յն. ոճով, հյց. խնդ.


Թերամիտ

See full entry →

adj.

mistrustful, irresolute.

NBHL (1)

Զոր յաստուածային բնութիւնն վերաբերեն թերամիտքն։ Լծ. (ածաբ.։)


Թերամտեմ, եցի

See full entry →

vn.

to be mistrustful, irresolute, to doubt.

NBHL (1)

Ո՞վ թերամտեսցէ կամ երկբայեսցի. (Նար. առաք.։)


Թերանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to want, to be deficient, imperfect, defective;
to distrust, to doubt, to suspect;
— ի հաւատս, to deny the faith, to become a renegade;
— ի յուսոյն, to lose hope;
— ի պարտուց, to fail in one's duty.

NBHL (4)

ἁπολείπω, -ομαι destituo, -or, desisto, deficio Թերի գտանիլ. պակասիլ. նուազիլ. յետնիլ. կասիլ. վերջանալ. եւ Թերահաւատել.

Լիանան եւ թերանան (ջուրք ծովու). (Երզն. ոտ. երկն.։)

Ի լնուլն լուսնի՝ լնուն կենդանիք ուղղով, եւ ծառք կեղեւով, եւ ի թերանալն՝ թերանան. (Վրդն. ծն. եւ Տօմար.։)

Մի՛ թերասցին, որպէս եւ Թովմաս. (Իգն.։)


Թերատես

See full entry →

adj.

shortsighted;
obscure, not distinct.

NBHL (1)

Մի՛ թերատես լիցի վարձուցն հատուցման։ Զթերատեսն լինել նշանակէ ի գիրս, եւ զսուտն խօսել. (Սարգ. յկ. ՟Է. եւ ՟Ը։)


Թերաքամ

See full entry →

adj. adv.

imperfect;
half opened;
half shut;
scarce, obscure, dark;
superficially, obscurely, darkly.


Թերաքամեալ

See full entry →

adj.

not well placed in the scabbard.

NBHL (1)

Սուսեր ընդ մէջ ծպնեալ առ միջովն պատենիւք հանդերձ. եւ այն էր թերաքամեալ. (՟Բ. Թագ. ՟Ի. 8։ (յն. այլազգ։))


Թերեւս

See full entry →

adv.

perhaps, it may be;
certainly, also, already;
եւ — յիրաւի, in truth, truly, really, indeed;
եւ ոչ —, եւ ոչ իսկ —, ոչ ինչ —, certainly not;
— մոռացա՞ն, have they perhaps forgotten ? — ո՞չ է այսպէս, is it not so ? — ասել, to doubt, to have doubts, to question.

NBHL (2)

Թերեւս ասէ տացէ նոցա Աստուած. թերեւսն ի վերայ անյայտ ինչ իրաց կայ։ (Ոսկ. ՟բ. տիմ. ՟Զ։)

Մեք զայլս կամէաք հնազանդել, թերեւս զոգիս գտցեն. (Եղիշ. ՟Ը. այսինքն յուսալով՝ թէ։)


Թերթ, ից

See full entry →

s. bot.

leaf;
petal;
sheet of paper;
lamina, foil, spangle, plate, sheet, leaf;
մի — խաւարտ, a leaf of salad;
մի — թուղթ, a sheet of paper;
ութածալ — (գրոց), in octavo.

NBHL (3)

Եւ ի վայրկոյս թերթիւն երեւի. (Վրդն. ծն.։)

Թերթ վարդից. (Երզն. լս.։)

Լցեր զպատուհանս քո թերթիւք. ձ. թղթովք, (զի եւ թերթ եւ թուղթ են լծորդք)։


Թերի, րւոյ, րեաց

See full entry →

adj. adv. s.

imperfect, defective, incomplete, faulty;
imperfectly, faultily;
the half, moiety;
a part, a side;
the rest;
երեւի արեգակն կէս —, half the sun is seen eclipsed;
լնուլ զ—ն, to supply;
— գտանիլ յիմիք, to be wanting in, in need of, to want for, to lack;
to be at a loss.

NBHL (6)

λοιπῶν, -οῦσα, -όν relictus, qui superest, inferior, minor πηρός mancus Միով կողմամբ պակասաւոր. յետնեալ իւիք մասամբ. կիսատ. անկատար. պակաս. նուազ. եւ Թափուր.

Թերոյն ի վեցօրէին ի մարդ տեսլեան։ Փոյթ ինչ առ թերոյն լցումն մատոյց։ Ի վերայ թերի պատմութեանն. (Նիւս. կազմ.։)

Թերի խորհուրդք, կամ վարք. (Եղիշ. ՟Գ։ Սարկ. քհ.։)

Զկարօտսն եւ զթերիսն եւ զանապատսն լնլով. (Փիլ. այլաբ.։)

ԹԵՐԻ. իբր Թերահաւատ. անվստահ.

Այլ թէ՝ եւ նկարիչ ոք իցէ, զամենեսին՝ որ պարսաւիցենն եւ ծաղր առնիցեն, որ դեռ թերովք իցեն, եւ չկասէ ինչ նոցա բանիւքն. յն. անուսք. այսինքն անգէտք իցեն արուեստին։


Թերխօս

See full entry →

adj. mus.

stammering;
dissonant, discordant.

NBHL (1)

Անկատար ի խօսս, կամ ձայնիւ եւ հնչմամբ. աւրած ձանով.


Զղջանամ, ացայ

See full entry →

vn.

cf. Զղջամ.

NBHL (2)

κατανύσσω, -ττω, μεταμελέομαι , μετανοέω compungor, poenitet me, resipisco Ի զեղջ գալ. ցաւիլ ընդ գործն անցեալ, մանաւանդ ի վերայ մեղաց. ստրջանալ. ապաշաւել. փոխել զմիտս. աւաղել. զղջալ, ցաւիլ.

Յանկողինս ձեր զղջացարո՛ւք։ Ոչ գոյ մարդ, որ զղջանայ ի վերայ չարեաց իւրոց։ Ոչ զղջանամ, թէպէտեւ զղջացեալ էի։ Ո՛չ դարձցի, եւ ոչ զղջասցի տէր. զի ո՛չ եթէ իբրեւ զմարդ է ի զղջանալ։ Զղջացայց եւ ես ի վերայ չարեացն, զոր խորհեցայ առնել նոցա։ Զղջացայց եւ ես ի վերայ բարեացն, զոր խօսեցայ առնել նոցա։ Ետես Տէր, եւ զղջացաւ ի վերայ չարութեանն (վնասու)։ Զղջացաւ ըստ բազում ողորմութեան իւրում (իբր խղճել, խղճալ) եւ այլն։


Զղջասիրտ

See full entry →

adj.

tender, affeeted, plaintive, moaning.


Զղջացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to make repent, to affect, to move.


Զղջումն, ման

See full entry →

s.

cf. Զղջութիւն.

NBHL (2)

κατάνυξις compunctio μετάνοια, μετανοεῖν , μεταμέλεια poenitentia, poenitere Զեղջ. զղջալն. ի զեղջ գալն. ապաշաւ. ստրջացումն. ապաշխարութիւն. ցաւ ընդ եղեալ գործն, մանաւանդ ի վերայ մեղաց. փոխումն մտաց. զղջում.

Որ զղջմանն հրով հալել զինքն դիտիցէ. (Յհ. իմ. ատ.։)


Զմայլական, ի, աց

See full entry →

cf. Զմայլեցուցիչ.


Զմայլանամ, ացայ

See full entry →

vn.

cf. Զմայլիմ.

NBHL (1)

Չի՛ք անդ վաստակել, եւ ո՛չ յագել եւ ո՛չ զմայլանալ. (Ոսկ. եբր. ՟Զ։)


Զմայլեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to charm, to please extremely, to fill with rapture, to enchant, to put in extasy;
to satiate, to satisfy, to sate.

NBHL (2)

Տալ վայելել առատապէս յարբումն քաղցրութեան, կամ ի յագուրդ բարեաց.

Հա՛ր զմեզ ի հնձանդ երկնային, եւ զմայլեցո՛ վերնովդ։ Զհոգեկան իղձ քաղցոյն լցուցեալ՝ զմայլեցուցանեն զմեզ գիտութեամբն. (Լմբ. սղ. եւ Լմբ. պտրգ.։)


Զմայլիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be charmed, delighted;
to enjoy;
to take one's fill of, to glut one's self with, to be satiated, glutted, to be intoxicated, enraptured.

NBHL (3)

Ըստ արօտի նոցա յագեցան եւ զմայլեցան, եւ մոռացան զիս. (Ովս. ՟Ժ՟Գ. 6։)

Նոքումբք կերակրովք զմայլել ամենայն շուայտութեամբ. (Սարկ. հանգ.։)

Զմայլեալք ուրախութեամբ ի քէն կենդանարա՛ր բաժակ։ Որով արբեալ զմայլեցաք յուրախութիւն հոգեւոր։ Վէմն հաւատոյ զմայլեալ անմահական բաժակաւն այսօր բաշխէր ծարաւեաց. (Շար.։)


Զմայլութիւն, ութեան

See full entry →

s.

satiety;
delight, transport, rapture;
witchery, enchantment.

NBHL (1)

Այսպիսիքն են վարձուց եւ երանութեան արժանի, եւ ո՛չ յագելոցն եւ անկարօտից զմայլութիւնք. (Մանդ. ՟Զ։)


Զմայլումն, ման

See full entry →

s.

cf. Զմայլութիւն.

NBHL (1)

Այսպիսիքն են վարձուց եւ երանութեան արժանի, եւ ո՛չ յագելոցն եւ անկարօտից զմայլութիւնք. (Մանդ. ՟Զ։)


Զմբաղիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to torment one's self, to toss about, to tumble and toss.

NBHL (2)

Նա անկեալ դնի, եւ դու որպէս ի խաղու կաս. նա տանջի, եւ դու ընդ վայր զըմբաղիս. (Ոսկ. ննջ. յն. ցնորիս.)

Ընդ խաղ եւ ընդ կատակ եւ ընդ ամենայն իրք ուրախութիւն բերէ եւ զըմբաղի ... եւ ի յայն իրվիրն զըմբաղի, որ ցներքսէ ուրախութիւն բերէ. (Մխ. բժիշկ. (ու ռամկօրէն առնու որպէս զբաղիլ, զբօսնուլ)։)


Զմբրիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to grow torpid, stiff, numb, to be benumbed, dulled;
to lose ones senses, to be stunned;
to feel giddy.

NBHL (1)

Ի գինարբուս առողջք ... յետ սակաւ մի՝ հարեալք եւ զըմբրեալք։ Իբրեւ զմանրագոր զանապակն ըմպելով՝ թմբրեալք եւ թրջեալք եւ զըմբրեալք. (Փիլ. տեսական.։)