Definitions containing the research վ : 10000 Results

Եզերիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Եզերանամ.

NBHL (4)

ԵԶԵՐԱՆԱՄ ԵԶԵՐԵՄ ԵԶԵՐԻՄ. Յեզր ինչ բերիլ, յանգիլ, աւարտիլ. փակիլ. վերածիլ. ծար մը հասնիլ.

Ապա յաջող նաւարկութեամբ՝ ի տրապօլիս եզերեցին». այսինքն հասին ի ծովեզրն. (Ներս. մոկ.։)

Ընդ երկինս վերանայ՝ որ մեծ է քան զերկիր, եւ առ աստուած եզերի. (Վրդն. ծն.։)

Ամենայն նիւթ վերերեւութեամբ եւ ձեւով եզերեալ լինի. (Նիւս. երգ.։)


Եզերումն, րման

See full entry →

s.

end, term.

NBHL (1)

Եզերիլն. աւարտումն. աւարտ. վերջաւորութիւն, վերջ.


Եզնակն

See full entry →

s.

chasselas.

NBHL (2)

Այր մի տառապեալ ունելով եզն .. . զեզնակն իւր՝ զոր ունէր, եւ այլն. (Եպիփ. ծն.։)

ԱՍՏՈՒԾՈՅ ԵԶՆԱԿ. ՈՍԿԻ ԵԶՆԱԿ. Ճճի թեւաւոր. որպէս բզեզ փայլուն գունով, եւ ոսկեգոյն. κάνθαρος scarabaeus, musca hispanica, cantharis, cantherius .... եւս եւ Ազգ մարախոյ կամ ջորեկի. որ եւ ԽԱՐԱԳՈՒԼ ասի.


Եզնամոլ

See full entry →

s.

a couple of oxen;
couple.

NBHL (1)

ԵԶՆԱՄՈԼ ԵԶՆԱՄՈԼԻ. Որպէս Ամոլք եզանց, ամոլակիցք, այսինքն վաստակակիցք. զորօրինակ պետրոս եւ պօղոս. յկ. մծբ, եւ մարուգէ.


Եզնամոլի, լիք, լեաց

See full entry →

cf. Եզնամոլ.

NBHL (1)

ԵԶՆԱՄՈԼ ԵԶՆԱՄՈԼԻ. Որպէս Ամոլք եզանց, ամոլակիցք, այսինքն վաստակակիցք. զորօրինակ պետրոս եւ պօղոս. յկ. մծբ, եւ մարուգէ.


Եզնանոց

See full entry →

s.

oxstall.

NBHL (1)

Եզանցն՝ որ վարիցեն, եզնանոցս շինել. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 27։ եւ Հին բռ.։)


Եզնոց, ի, աց

See full entry →

cf. Եզնանոց.

NBHL (1)

Եզանցն՝ որ վարիցեն, եզնանոցս շինել. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 27։ եւ Հին բռ.։)


Եզնող

See full entry →

cf. Եզնավար.


Եզող, աց

See full entry →

ast.

Bootes.

NBHL (1)

Կովուց եզողքն՝ առանց սայլի վարողին ... թարց եզողի՝ լծեալ երնջին. (Գանձ.։)


Եզր, զերք, զերաց

See full entry →

s.

border, extremity, end;
limit;
term;
shore;
edge;
— ունել, յ— ելանել, to end, to terminate.

NBHL (5)

Եզր գետոյ, կամ ծովու, ձորոյ, քաղաքի, երկրի։ Առ եզեր, յեզեր, առ եզերբ գետոյն։ Զեզերբ ձորոյն։ Ընդ եզր ծովուն։ Առ եզեր հեղեղատին. (ի սուրբ գիրս։)

Ի ծովուն եզեր՝ վարդապետեցեր. (Գանձ.։) Զեզերս բնակեալս ի ներքոյ երկնից. (Առակ. ՟Ը. 26։)

Աստուածայինքն ... եզերովք ոմամբք ոչ սահմանին։ Նմանութիւնն ասծուծոյ եզր է ամենայն առաքինութեանց։ Ամբարտաւանութիւնն եզր է ամենայն մեղաց. (Սարգ.։)

Եզր է այն, յոր լուծանի առաջարկութիւնն. որպէս ենթակայն եւ ստորոգեալն. եւ եզերքն լուծանին ի վանկս եւ ի գիրս. (Մխ. ապար.։)

ԵԶՐ ՈՒՆԵԼ. ՅԵԶՐ ԵԼԱՆԵԼ. Աւարտիլ, վերջանալ.


Եզրածիրանի

See full entry →

s.

praetexta (a long white robe fringed with purple).

NBHL (1)

περιπόρφυρον praetexta purpurea Զգեստ ծիրանազարդ եզերօք կամ վերջաւորօք.


Եզրակացութիւն, ութեան

See full entry →

s.

conclusion;
result;
epilogue.

NBHL (2)

Իբրու զահարոնեանն մարիամ ի ծովածուփս ծփանաց եզրակացութեամբ պարել։ Ստուգապէս եզրակացութեան ծայրութիւն հասելոց։ Ըստ տարորոշ յեղանակի եզրակացութիւն առնուլ. (Մագ.։)

Ոչ երբէք յերկուց բացասութեանց եզրակացութիւն լինի. (Անյաղթ վերլծ. արիստ.։)


Եթերաճեմ

See full entry →

adj.

cf. Եթերախաղաց.

NBHL (1)

Խառնին ի դասս եթերաճեմ հոգեղինացն. (Նար. յովէդ.։)


Եթերընթաց

See full entry →

adj.

cf. Եթերախաղաց.

NBHL (1)

Սրաթեւ արագընթաց աւազանի, շքեղացեալ սիրամարգ, եթերընթաց գնազիւք սաւառնացար ի յերկինս. (Տաղ վերափոխ. ի կոստանդեայ։)


Եթէ

See full entry →

conj.

if;
provided, on condition;
perhaps;
be it so;
— սիրէք զիս, if you love me;
— ասեն քեզ, if you be told;
— արասցէ եւ — ոչ, whether he do it or not;
— իցէ, whether;
perhaps;
— ոչ, save, if not, except;
unless.

NBHL (4)

Եթէ որդի ես աստուծոյ, ասա՛ քարիդ, եւ այլն։ Ոչ էք մարմնով, այլ հոգւով, եթէ իցէ հոգին աստուծոյ ի ձեզ բնակեալ։ Եթէ ոչ տաս, ուժգին առից։ Եթէ ոչ տէր էր առ մեզ։ Եթէ ոչ կերիջիք։ Տէ՛ր, եթէ կամիս, կարօղ ես զիս սրբել։ Սով եթէ լինիցի, ժանգ եթէ լինիցի։ Եւ եթէ վշտանայ ... եւ եթէ փառաւորի մի անդամն.եւ այլն։

Ամենայն ինչ ձե՛ր է, եթէ՛ պօղոս, եթէ՛ ապօղոս, եթէ՛ կեփաս, եթէ՛ աշխարհ։ Եթէ՛ հրեայք, եթէ՛ հեթանոսք։ Եթէ՛ ուտիցէք, եթէ ըմպիցէք, եթէ զի՛նչ եւ գործիցէք։ Եթէ սաղմոս ունիցի, եթէ վարդապետութիւն ունիցի.եւ այլն։

Ոչ եթէ կարօտ ինչ իւիք էր (աստուած) եթէ (այսինքն՝ իբր զի) վասն այնորիկ խնայիցէ ... եւ անզօր եւ տկար, եթէ զանձին եւեթ խորհիցի զզօրութիւնն. (Եզնիկ.։)

Ո՞վ կարէ թողուլ զմեղս, եթէ ոչ՝ մի աստուած։ Չի՛ք մարգարէ անարգ, եթէ ոչ յիւրում գաւառի։ Ոչ ուրեք առաքեցայ, եթէ ոչ առ ոչխարս կորուսեալս տանն իսրայէլի.եւ այլն։


Ելանելի, լիք, լեաց

See full entry →

s. adj.

ladder, scale;
stairs, stair-case;
of going out or going up;
— շրջանակաւ, a round stair-case.

NBHL (1)

Ելանելիս երկաթիս ի ներքուստ ի վեր. (Խոր. ՟Բ. 36։)


Ելեւել՞՞՞առնել

See full entry →

sv.

to concur, to vie with, to emulate;
to surpass;
—ս զմիմեամբ առնելով, with emulation, vying with each other, in concurrence;
ճառ զճառից — արարից, I will pass from one subject to another.


Ելլենացի, ցւոյ, ցւոց

See full entry →

adj. s.

Greek.

NBHL (1)

Ո՛վ սողոն, ելլենացիքդ դուք միշտ մանկունք էք (ըստ հնախօսութեան), զի ծեր ելլենացի ոչ գոյ լսել. (Պղատ. տիմ.։)


Ելող, աց

See full entry →

adj.

that which comes out of, which proceeds from.

NBHL (1)

Որպէս եւ անցեալն՝ Ելեալ, ելելոյ, ոց. նովին մտօք վարի. էլած.


Ելողութիւն, ութեան

See full entry →

s.

proceeding, emanation.

NBHL (1)

Ելումն. բղխումն. եւ Ծաւալումն, վերելք, եւ այլն.


Ելուզանեմ, ուզի

See full entry →

va. math.

to extract;
to produce;
— զքառակուսի արմատ, to extract the square root.

NBHL (1)

Ձայնաւորք ասին, վասն զի ձայնս յինքեանց անպակաս ելուզանեն. (Թր. քեր.։)


Ելումն, ման

See full entry →

s.

proceeding, emanation, birth, emission.


Ելումուտ

See full entry →

cf. Ելեւմուտք.

NBHL (1)

Զհետ ելումտիցն կաթուածով կենարար կողիդ գծագրեա՛. (Նար. ՟Ղ՟Ա։)


Ելունդն, լնդան

See full entry →

s.

carbuncle, boil;
pimple, blister, bubo, malignant tumour;
— ելանել, հանել յանթս, to form a gathering under the arm-pits;
— քանդակաց, alto-relievo.

NBHL (1)

որ եւ եղունդն ասի. (իբր ելեալ ունդ. ռմկ. ելունդ, ելունդոյ, եղնդաց , եւ այլն) Պալար, խաղաւարտ ի վեր երեւեալ ի մարմնի, եւ ընդ անթով, եւ ի ցայլսն, այսինքն յաճուկն. այտուց. ուռէցք. (Վստկ.։ Մխ. բժիշկ.։ Մարթին.։)


Եկ

See full entry →

s.

act of coming, arrival.

NBHL (11)

Երկօք յարեցելովք ի նա. (Խոր. Ա. 9։)

ԵԿ 2 (ի. եկք, ից (ի վերացեալն).) Եկաւորութիւն. գալուստ. գալը.

Զեկսն յերուսաղէմ բարեբանելով. (Մամբր.։)

Եկդ վահանայ երագ։ Ազդ եղեւ եկք հայոց։ Զեկս սուրբ կուսանացն ի հռոմայեցւոց քաղաքէ։ Ըստ յառաջ եկիցն ողջամբ. (Փարպ.։)

Ծախով զերկուցանին՝ պատերազմաւ թշնամեաց եկք. (Փիլ. նխ.։)

Ընթանայ ընդդէմ եցկանին երկիցն» այսինքն հոլովման (ժուռ գալուն.) (Շիր.։)

Ի ՎԵՐԱՅ ԵԿՔ. Անցք. պատահարք. վրայ գալը, եկածը.

Զսոցա պատերազմին ի վերայ եկս։ Զի վերայ եկս ջրոց լուտալով. (Փիլ. նխ.։)

Յորոյ վերայ ամենայն եկք ցաւագինք են եւ դժնդակք. (Շ. յկ. Ծ։)

(Մեղքն են) ի դրուստ եկք եւ սովորութիւն. (Շ. յկ. ԺԵ։)

(ի թանձրացեալն).) προσήλυτος advena, proselytus ἅποικος, γειῶρος peregrinus Եկեալ ոք արտաքուստ. օտարական յաւելեալ ի բնակս երկրին կամ ի ժողովուրդ աստուծոյ. եւս եւ Եկամուտ. պանդուխտ. գաղթական. դրսեցի՝ երկրցի եղած, կամ դարձած.


Ե՜կ

See full entry →

int.

come on!come now!

NBHL (11)

(ի թանձրացեալն).) προσήλυτος advena, proselytus ἅποικος, γειῶρος peregrinus Եկեալ ոք արտաքուստ. օտարական յաւելեալ ի բնակս երկրին կամ ի ժողովուրդ աստուծոյ. եւս եւ Եկամուտ. պանդուխտ. գաղթական. դրսեցի՝ երկրցի եղած, կամ դարձած.

Երկօք յարեցելովք ի նա. (Խոր. Ա. 9։)

ԵԿ 2 (ի. եկք, ից (ի վերացեալն).) Եկաւորութիւն. գալուստ. գալը.

Զեկսն յերուսաղէմ բարեբանելով. (Մամբր.։)

Եկդ վահանայ երագ։ Ազդ եղեւ եկք հայոց։ Զեկս սուրբ կուսանացն ի հռոմայեցւոց քաղաքէ։ Ըստ յառաջ եկիցն ողջամբ. (Փարպ.։)

Ծախով զերկուցանին՝ պատերազմաւ թշնամեաց եկք. (Փիլ. նխ.։)

Ընթանայ ընդդէմ եցկանին երկիցն» այսինքն հոլովման (ժուռ գալուն.) (Շիր.։)

Ի ՎԵՐԱՅ ԵԿՔ. Անցք. պատահարք. վրայ գալը, եկածը.

Զսոցա պատերազմին ի վերայ եկս։ Զի վերայ եկս ջրոց լուտալով. (Փիլ. նխ.։)

Յորոյ վերայ ամենայն եկք ցաւագինք են եւ դժնդակք. (Շ. յկ. Ծ։)

(Մեղքն են) ի դրուստ եկք եւ սովորութիւն. (Շ. յկ. ԺԵ։)


Եկամուտ, մտից, աց

See full entry →

s. adj.

revenue, income, settled income, annuity, interest, rent;
proselyte, neophyte;
foreign, extrinsic, exotic, false;
—ք արքունի, finances;
— տարեկան, revenue, annual income;
ստանալ զեկամուտն, to receive one's income.

NBHL (3)

Եկամուտս բազումս ածելով։ Զվայրենի եկամուտ ազգն. (Խոր. ՟Բ. 53. 61։)

Եկամուտն՝ որ չէ ի թագաւորական տոհմէ, այն խեցին է։ Բայց զեկամտիցն, եւ որք յամենայն աշխարհաց անդր հանդիպեցան, զնոցա ո՞վ կարէ բերել զհամար. (Լաստ. ՟Թ. ՟Ժ՟Բ։)

Եկամուտ ստացուածով ունէին (զգիտութիւն), եւ ոչ յանձանց գիտէին. (Կիւրղ. ծն.։)


Եկաւորեմ, եցի

See full entry →

vn.

to come.

NBHL (1)

Որ այսօր ի բեթղահէմ եկաւորեաց։ Ի զարդարեալ վերնատունն եկաւորի ... աշակերտօքն։ Եկաւորեալ լինէր ... ի լեառն ձիթենեաց. (Զքր. կթ.։)


Եկաւորիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Եկաւորեմ.

NBHL (1)

Որ այսօր ի բեթղահէմ եկաւորեաց։ Ի զարդարեալ վերնատունն եկաւորի ... աշակերտօքն։ Եկաւորեալ լինէր ... ի լեառն ձիթենեաց. (Զքր. կթ.։)


Եկաւորութիւն, ութեան

See full entry →

s.

coming, arrival.

NBHL (1)

Ծերոց եւ տղայոց վկայելով նորա երկուց եկաւորութեանց. (Տօնակ.։)


Եկելութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Եկաւորութիւն.

NBHL (1)

Ընկղմեցաւ մահ ի յաղթութիւն, ոչ հանդուրժեալ եկելութեան ճշմարիտ կենդանութեանն։ Զամենայն քաղաքն վրդովեցին իւրեանց եկելութեամբն. (Բրս. ծն.։)


Եկեղեցական, ի, աց

See full entry →

adj. s.

ecclesiastic, belonging to the church;
ecclesiastic, clergyman.

NBHL (1)

Եւ Անձն կարգեալ ի պաշտօն եկեղեցւոյ. կղերիկոս, սարկաւագ, քահանայ, եպիսկոպոս. եւ Եկղեսիաստիկոս կամ վարդապետ.


Եկեղեցակապուտ

See full entry →

adj.

sacrilegious, despoiler of the Church.


Եկեղեցակողոպուտ

See full entry →

cf. Եկեղեցակապուտ.


Եկեղեցանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to assemble, to be convoked.

NBHL (3)

Եկեղեցացաւ ամենայն ժողովուրդ որդւոցն իսրայէլի. (Յես. ՟Ժ՟Ը. 1։)

Եկա՛յք ամենեքեան ժողովեսցուք ի միասին, եկեղեցասցո՛ւք ի քրիստոս. (Լմբ. պտրգ.։)

ἑκκλησιάζομαι, ἑξεκκλησιάζομαι congregor, in concionem evocor Ժողովիլ հաւատացելոց ի մի վայր. կոչմամբ եկաւորել ի մի. ժողվիլ. մէկտեղիլ.


Եկեղեցացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to asssemble, to convoke.

NBHL (3)

Զամենայն ժողովուրդն եկեղեցացուսցես ի դուռն խորանին վկայութեան. (Ղեւտ. ՟Ը. 3։)

Եկեղեցացո՛ առ իս զժողովուրդդ։ Ընթեռնուցուք զօրէնս զայս ... եկեղեցացուցեալ զժողովուրդն. (Օրին. ՟Դ. եւ ՟Լ՟Ա։)

ἑκκλησιάζω, ἑξεκκλησιάζω congrgo in coetum, in concionem convoco Ժողովել զհաւատացեալս ի մի վայր. կոչել ի մի տեղի՝ ի լուր բանից, եւ ի խորհուրդ. ժողվել, մէկտեղել.


Եկեղեցեպան

See full entry →

cf. Եկեղեցապան.


Եհ

See full entry →

int.

oh !

NBHL (1)

Ե՛Հ ԵՀԷ՛.. առաւել ռմկ. իբր Ո՛հ. ո՛վ. Թր. քեր. ուր կոչի եւ մակբայ մոլութեան, այսինքն մոլեգնութեան գուշակաց կամ աստուածարելոց.


Եհէ

See full entry →

cf. Եհ.

NBHL (1)

Ե՛Հ ԵՀԷ՛.. առաւել ռմկ. իբր Ո՛հ. ո՛վ. Թր. քեր. ուր կոչի եւ մակբայ մոլութեան, այսինքն մոլեգնութեան գուշակաց կամ աստուածարելոց.


Եղ

See full entry →

cf. Իւղ.

NBHL (1)

Ո՛վ նոր խառնումն սքանչելի, անեղ ընդ եղումն, կուսութիւն եւ ծնունդ ի քեզ ներգործի մա՛րիամ, ուրախ լեր. (Տաղ.։)


Եղագ, աց

See full entry →

s.

way;
means.

NBHL (2)

Ճանապարհ սովորական արահետ. (լծ. հյ. ուղի).

Մի՛ գուցէ շաւիղ ուլուց իցէ երեւեալն, յաղադս ոչ երեւելոյ քեզ հետովքն եղագն՝ ընդ որ անցինն». յն. որ հետովքն իւրեանց զկուռ զուղին մաշեցին. (Նիւս. երգ.։)


Եղական, ի, աց

See full entry →

adj.

created, made.

NBHL (1)

Եղականիս բնութեան գտցի արարիչ։ Ի վերայ եղականացս՝ փոփոխումն ասելով. (Կիւրղ. գանձ.։)


Եղականապէս

See full entry →

adv.

with creation;
like a created being.

NBHL (1)

Ադամն վերին (քրիստոս) եղականապէս փոխաձեւեալ. (Նար. խչ.։)


Եղան, աց

See full entry →

s.

fork, pitch-fork.

NBHL (1)

Զեղանն՝ որով զկալն սփռեն, կոչեն մատ։ Կազմէ զդեղս եղանաւ. (Ստեփ. լեհ.։)


Եղանակ, աց

See full entry →

s. mus. gr.

mode, modification;
form, formule, make, manner, way;
sort, kind, quality, condition, conduct;
means, expedient;
turn, trick;
air, tone, modulation;
time, measure;
mood;
— տարւոյ, season;
անգործ —, dead season.

NBHL (1)

Այլով եղանակաւ է քան զմարդկայինս՝ աստուածային ծնունդն. (Կիւրղ. գանձ.։)


Եղանակեմ, եցի

See full entry →

va.

to sing harmoniously.

NBHL (1)

Եղանակէին վերնական պետութիւնքն հրաշալի ձայնիւ։ Եղանակեն զերգս օրհնութեան։ Եղանակէին՝ երգս առեալ. (Շար.։)


Եղանիմ, եղէ, եղեայ

See full entry →

vn.

to be become, to be created;
to happen;
— ուրեք, to sojourn;
— ընդ կնոջ, to know a woman;
եղիցի լոյս եւ եղեւ լոյս, let there be light! and there was light;
եղիցի եղիցի, amen, so be it, be it so;
մի եղիցի, God forbid!

NBHL (4)

Զինուոր եղար վերին աշխարհի։ Առ աչօք եղայք։ Մաշկ.։

Եղիցի՛ լոյս, եւ եղեւ լոյս։ Եւ եղեւ երեկոյ, եւ եղեւ վաղորդայն։ Եղեւ մարդն յոգի կենդանի։ Սեթայ եղեւ որդի։ Եղեւ ըստ բանին յովսեփայ։ Ես եղէց նմա ի հայր, եւ նա եղիցի ինձ յորդի։ Եղիջիք ինձ յուստերս եւ ի դստերս.եւ այլն։

ՄԻ՛ ԵՂԻՑԻ. յն. ոճով յայլ գիրս. այսինքն Քա՛ւ լիցի, ըստ սուրբ գրոց։

ԵՂԵԱԼ, կամ ԵՂԵՒ, պէսպէս ոճով ասին. զոր օրինակ.


Եղանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

creation;
being, creature.

NBHL (2)

(ի վերացեալն). Եղանիլն. լինելութիւն. ստեղծումն. ծնունդ.

Մտաց եւ զգայութեանց զեղանութիւն ասելով յառաջ. (Փիլ. այլաբ.։)


Եղարկեմ, եցի

See full entry →

va.

to aneint, to oil.

NBHL (1)

ԵՂԱՐԿԵԼ. Իբր Իւղարկել. օծանել. եղով օծել.


Եղբայր, բօր, բարց

See full entry →

s.

brother;
մեծ, աւագ, երէց —, eldest -;
կրտսեր —, youngest -;
— հօր or մօր, uncle;
աշխատաւոր —, lay -;
— ի Քրիստոս, — in Christ-Jesus.

NBHL (3)

Ծնաւ զկային ... եւ զեղբայր նորա զհաբէլ։ Յարեաւ կային ի վերայ աբելի եղբօր իւրոյ։ Պատմեաց հօր իւրում, եւ եղբարց իւրոց։ Նախանձեցան ընդ նմա եղբարքն իւր.եւ այլն։

Այբն եղբայր է միակին։ Եղբարք առաքինութիւն եւ չարութիւն, ըստ այնմ որով միոյ ոգւոյ ծնունդք են. եւ թշնամիք, եւ այլն. (Փիլ. լին.։) որ եւ զկրկին զգայարանս՝ եղբարս ասէ իրերաց։

Որ առ լեզուովն են տտիպ տեսակաւն, եւ որչափ ջերմացուցիչքն են, կծուք կոչեցաք, եղբարք գոլով. (Պղատ. տիմ.։)