Your research : 85 Results for տ

Entries' title containing տ : 10000 Results

Մարմնահատական (ի, աց)

adj.

anatomical.


Մարմնահատեմ (եցի)

va.

to anatomize, to dissect.


Մարմնահատութիւն (ութեան)

s.

anatomy, dissection.


Մարմնահատօրէն

adv.

anatomically.


Մարմնապաշտ (ից)

s.

worshipper of the flesh;
sensualist;
Apollinarian.


Մարմնապատ

adj.

clothed with a body, corporeal.


Մարմնապատար

adj.

enveloping the whole body.


Մարմնատակ

s.

mandragora root.


Մարմնատանջ

adj.

tormenting the body (pain).


Մարմնատեաց

adj.

despising carnal pleasures.


Մարմնատեսակութիւն (ութեան)

s.

materiality.


Մարմնատեսիլ

adj.

cf. Մարմնատիպ.


Մարմնատիպ

adj.

corporeal, of a form.


Մարտ (ից)

s.

war, battle, combat;
wrestling;
dispute, quarrel;
ի — պատերազմի պատրաստիլ, to prepare for war;
ելանել ի — պատարազմի ի վերայ ուրուք, to take up arms against;
— գնել, մղել ընդ ումեք, տալ — պատերազմի ընդդէմ ուրուք, to give battle, to make war on, to wage war;
— ընդ միմեանս հարկանել, —եդեալ կռուել, to fight, to combat, to attack;
միշտ —իւ լինել ընդ ումեք, to be in perpetual hot water with, to be continually at war with;
— ի վերայ ուրուք յարուցանել, ի — պատերազմի գրգռիլ, to incite to battle, to excite or create war against;
— պնտերազմի էր նոցա ընդ միմեանս վասն, they were at war for;
անագորոյն —իւ պատերազմաւ, by a bloody battle, by a sanguinary conflict;
—ն յերկոցունց կողմանց մնայր անպարտելի, the battle remained undecided;
cf. Պատերազմ.


Մարտադիր (դրաց)

s.

agonotheta, athlotheta.


Մարտածնոյց

s.

quarrelsome, contentious, litigious, wrangling.


Մարտական (ի, աց)

adj. s.

of or belonging to war or battle, warlike;
warrior, combatant.


Մարտակառք (ռաց)

s.

war-car or chariot.


Մարտակից (կցի, կցաց)

s. adj.

companion in arms, fellow-soldier, comrade;
adversary, antagonist, opponent;
confederate, leagued, allied;
— գունդք, auxiliary forces;
— լինել, to fight in company.


Մարտակցութիւն (ութեան)

s.

companionship in arms;
alliance, confederacy;
aid, succour.


Մարտամբոխ

adj.

tumultuous, troubled, agitated by war.


Մարտայարդար

cf. Մարտադիր.


Մարտան

int.

would to Heaven that! if it might be !.

• «իզէ՛ թէ, երանի՜ թէ». մէկ ան-գամ ունի Թր. քեր. 32 հոմանիշների մի շար-քի մէջ. «Ըղձիցն նշանականք են. իբրու թէ, իցի ւ, օշ, գուցէ, մարտան»։

• Համամ. օեր. 272 (ըստ ՆՀԲ Երզն. և Նչ. քեր.) կարդալով բառս մարտն, ըստ այսմ ստուգաբանում է մարտ «կռիւ» բառով։ ՆՀԲ յիշում է պրս. մար-տէն «գայ ուրախալի, ահա գայցէ, իցէ՞՝ թէ գայցէ» ձևը, որ չգիտէ ԳԴ։


Մարտանկար (աց)

adj. s.

painting battle-scenes;
— պատկերահան, painter of battle-pieces.


Մարտասայլ (ից)

s.

waggon, powder-cart.


Մարտավար (ի)

s.

palestra, battle-field, or battle-ground.


Մարտացու (աց)

s. adj.

weapons of war (other than firearms);
military, warlike.


Մարտընտիր

s.

brave, valiant soldier;
—ք, choicest troops, the flower of, or the choice men in the army.


Մարտիկ (տկաց)

s.

warrior, soldier, combatant;
ի —ս մտանել, to rush to the field of combat.


Մարտիրողէք

s.

martyrology.


Մարտիրոս (աց)

s.

martyr.

• , ի-ա հլ. ռնահատակ» Ագաթ. որից մարտիրոսութիւն Կոչ. Ոսկ. ա. թես. Փարպ. մարտիրոսական Կրչ. Փարպ. մարտիւրոսանալ Եւս. քր. մար-տիրոսարան «վկայարան» Կորիւն. նախա-մարտիւրոս Գր. սք.։

• = Յն. μάρτος, սեռ. μάρτυρος, «մարտի-րոս, նահատակ», հոմեր. և նյն. μάρτυρος «նահատակ». բուն նշանակութիւնն է «վը-կայ». հմմտ. μαρτυρέω «վկայել, մարտի-րոսանալ». փոխառութեամբ տարածուած է ուրիշ քրիստոնեայ ազգերի մէջ, ինչ. լտ. martyr, ֆրանս. martyr, գերմ. Mártyrer։-Հիւբշ. 364։

• Հներից Երզն. լս. մեկնում է մարտ բառով. «Մարտիրոս, զի մարտեաւ ընդ երևելի և աներևոյթ թշնամւոյն. վկայ՝ զի վկայեաց բազում չարչարանօք»։ Նո-րերից ուղիղ մեկնեցին նախ ՀՀԲ, յետոյ, ՆՀԲ։

• ԳՒՌ.-Մշ. մարդիրօսել «նահատակել»։


Մարտիրոսական (ի, աց)

adj.

of martyr.


Մարտիրոսակից (կցի, կցաց)

adj.

suffering a similar martyrdom separately or together.


Մարտիրոսայորդոր

adj.

exhorting to martyrdom.


Մարտիրոսանամ (ացայ)

vn.

to be a martyr, to suffer martyrdom, to undergo death in witness of the faith.


Մարտիրոսապօլիս

s.

Martyropolis.


Մարտիրոսարան (աց)

s.

place of martyrdom;
chapel or tomb of martyrs.


Մարտիրոսացուցանեմ (ուցի)

va.

to martyrize.


Հրշտեմ

vn.

to fear, to be afraid.


Հրովարտակ (աց)

s.

edict, decree;
գիր —ի, chronicles, annals;
— առնել, հանել, to issue a decree;
—ս առնել, to make or publish edicts.

• , ի-ա հլ. «արքունի հրամա-նագիր» ՍԳր. Կոչ. Մծբ. որից հրովարտա-կաւոր Արծր. Նար. Մծբ.։

• = Պհլ. ❇ fravartak «նամակ, գը-րութիւն, հրովարտակ» բառից, որից փոխ առնուած է նաև արամ. [hebrew word] farvartaqīn «հրովարտակք». հմմտ. նաև մանիք. պհլ. [hebrew word] frvrdg «գրել» (Salemann. Manich. Stud. ЗАН 8, 117), սոգդ. farwārt «գլան, գրքի հատոր, գիրք»։ Բառիս հպրս. ձևը պիտի լինէր *frayartaka-. որ կազմուած է fra-մասնիկով՝ vart «ոլո-րել, գալարել» արմատից։-Հիւբշ. 184։

• ՆՀԲ լծ. արաբ. հուրուֆ, էհրուֆ, րու-քէդ, վէրէքէ և հյ. գրով արտաքս առա-քեալ կամ հրատարակեալ։ Ուղիղ մեկ-նութիւնը տուաւ նախ Հիւբշ. ZDMG 46, 326, թրգմ. ՀԱ 1892 354։ Հալաճեան, Արևելք 1893 նոյ. 10 հուրգ արտաքս բառերից։ Ֆնտգլեան, Կոչնակ 1931. 40 յիշեցնում է մարական Fraoertes անու-նը։

• ՓՈԽ.-Մեզնից է փոխառեալ վրաց. როარტაკი րոարտակի «հրովարտակ». այս-պէս համարելու պատճառներն են՝ նախա-ձայն f-ի կորուստը վրացերէնի մէջ, որ մի-այն հայերէն հ-ի միջոցով կարող է լինել, և երկրորդ՝ պհլ. av խմբի դէմ վրաց. ո, որ նոյնպէս հյ. -ով խմբից է յառաջացած. ուղղակի պահլաւերէնից փոխ առնուելիս պի-տի ձևանար վրաց. *փրավարտակի։ Հայե-րէնից փոխառեալ լինելու աւելի զօրաւոր ա-պացոյց է տալիս վրաց. ჭროარდაჯი հրոարդագի գրչութիւնը, որ տալիս է Մառ, Иппoл. 68։


Հրովարտակաւոր

s.

King's messenger.


Հրոտից

s.

the twelfth month of the ancient Armenian calendar.


Հրուտ

adj.

ignited, burning.


Հօտ (ից)

s. fig.

flock, flock of sheep, of goats, fold;
cf. Յօտ;
the faithful, the universal Church.


Հօտաժողով

adj.

collecting the scattered flock.


Հօտակապուտ

s.

cattle-stealer.


*Հօտաղ

s.

shepherd-swain, countrylad, young ploughman.


Հօտապետ (աց)

s. fig.

pastor, chief of a flock;
bishop.


Հօտապետութիւն (ութեան)

s.

episcopacy;
bishopric.


Հօտասէր

adj.

careful, fond of one's flock.


Definitions containing the research տ : 3440 Results