Your research : 95 Results for տ

Entries' title containing տ : 10000 Results

Աստեղազարդեմ, եցի

va.

to decorate, to stud with stars.


Աստեղանիշ

adj. s.

starlike, that has the shape of a star;
asterisk.


Աստեղատուն, տանց

s.

constellation.


Աստեւոր

adj.

sure, infallible, constant.


Աստէն

adv.

here;
hence.


Աստի

adv. adj.

adv. adj. hence, thence;
here;
this, present;
գնասցուք —, come let us go hence;
— սկսանի թագաւորութիւնն Արշակայ, here begins the reign of Arsaces;
— առ յապայ, henceforward;
ի մարդոյ —, from this man;
ի տանէ —, from this house;
— կեանք, this life, the present life;
— եւ անտի, here and there, on each side.


Աստի, տւոյ, տւոջ

s. adj.

present life, world, temporal things;
youth, young people, yonng folks;
vigour, force, freshness;
firm, sure;
vehement, impetuous, strong;
յ—ս մանկութեան, in the flower of age;
յ—ս երիտասարդութեան, in all the vigour of youth.


Աստիճան, ի, աց

s.

stair, step;
pace;
stair-case;
steps;
gradation;
graduation;
story;
degree, dignity, character, class, condition, honour, place;
quality, rank;
— եկեղեցական, holy orders;
հոսիլ ընդ —ս ի վայր, to run down stairs;
տալ —, բաժանել յ—ս, to graduate.

• , ի-ա հլ. «սանդուխի ոտք» ՍԳր. «բաժանմունքներ ժամացոյցի, այժմ նաև ջերմաչափի, երկրագնտի լայնութեան և եր-կայնութեան» ՍԳր. «չափ, կէտ» ՍԳր. Վեցօր. «եկեղեցական կարգ» Ա. տիմ. գ. 13. Ագաթ. Կորիւն. «իշխանութիւն, պատիւ» Խոր. Յճեւ «տան յարկ, դստիկոն» Ոսկ. գծ. «յառաջդի-մութիւն» Կոչ. ժա. որից աստիճանիլ «աս-տիճանների բաժանուիլ, 2. արևի կամաբ կամաց վեր բարձրանալը» Վեցօր. =Շիր. էջ 57. աստիճանաւոր «կարգաւոր, կղեր» Յհ. իմ. ատ. Նոր գրականում՝ աստի-հանաչափ, աստիճանացոյց, աստիճանա-բար, աստիճանական, բարձրաստիճան, երկ-աստիճան, եռաստիճան, քառաստիճան (ընտրութիւն) ևն։ Ս ձայնը ազդուելով յա-ջորդ ճ-ից՝ դարձել է շ և ըստ այսմ ունինո աշտիճան, աշտիճանել, ութաշտիճանեայ Մամբր. իննաշտիճանեան Մագ. նոր գրակա-նում միայն առաջին ձևն է գործածական։

• = Ակնյայտնի կերպով կապ ունի հնխ. šteigh-«երթալ, սանդուխի աստիճաններից վեր բարձրանալ» արմատի հետ, որի ժա-ռանոնեռն են սանս. stigh, յն. στείγω «եր-թալ, յառաջանալ», στίχος «կարգ, շարք», στοιχὲω «կարգով առաջ երթալ», գոթ. stei-gan, հբգ. stigan, նբգ. steigen ღելանել, սանդուխից բարձրանալ», stiege «աստիճան, սանդուխ», հսլ. stigna «գալ, հասնիլ», stid-za «շաւղ», լիթ. staigá «շտապ, յանկար-ծակի», հիսլ. tiagaim «երթալ, քայլել» ևն։ Աստիճան բառի հնգոյն ձևն է *աստէճան, որի հետ ճշտիւ համաձայն են հնխ. steigh. արմատի առաջին երկու բաղաձայնները և երկբարբառը. դժուարութիւն են հանում մի-այն նախաձայն ա (հմմտ. սակայն աստղ) և վերջաձայն gh, որ հայերէնում սովորաբար տալիս է գ, սակայն կարող է լինել նաևջ (ինչ. ջեր, ջերմ) և թերևս ձ, ժ (օձ, իժ), բայց ո՛չ բնաւ ճ։ Դժբախտաբար իրանեանում ա-սանդուած չէ բառս, որով կարելի չէ նաև ստուգել թէ իրանեանից փոխառութիւն չէ՞ արդեօք։-Աճ. (տե՛ս Pokorny 2, 614, Wal-He 829, Boisacq 907, Kluge 470, l'raut-mann 285)։

• ՆՀԲ «ի ձայնէս ճան՝ իբր արմատ ռա-ռիս սանդուղք, և աշտ, ոստ, թրք. իւսթ, իբր «բարձր, ի վեր», Տէրվ. Altarm. 73 և Նախալ. 114 համեմատում է վերի ձե-վերի հետ, իբր բնիկ հայ։ Հիւնք. պրս. šutur «ուղտ» բառից։ Meillet (անձնա-կան) ապահովաբար փոխառեալ բառ է։

• ԳՒՌ.-Երև. Շմ. աստիճան, Սեբ. ասդի-ջան, Տիգ. mսդիջmն, Ջղ. ասդիջան, ասլի-ջան, Գոր. Ղրբ. mստիջան, ասլըջան, Տփ. ասլիջան, Ախց. չափն ու ասլիճանը ճանչել (Գեղամեան, Զէնիաթ-ղէնիաթ, էջ 24)։


Աստիճանաւոր, աց

s. adj.

s. adj. dignitary, graduated;
gradual.


Աստիճանեմ, եցի

va.

to graduate;
to ascend gradually, to go by degrees.


Աստիք, տեաց

cf. Աստի.


Աստղ, տեղ, եղաց, եղօք

s.

star;
asterisk;
— գիշերոյ, star of night, the moon;
տուընջեան, star of day, the sun;
— առաւօտին, morning-star, Venus, Lucifer;
— սլացեալ, թռիչ —, shooting, flying star;
բեւեռային, հաստատուն —, polar, fixed star.


Աստղաբաշխ

s.

cf. Աստեղաբաշխ.


Աստղաբաշխական

cf. Աստեղաբաշխական.


Աստղաբաշխութիւն, ութեան

s.

cf. Աստեղաբաշխութիւն.


Աստղագուշակ

adj.

that is announced by a star;
prognosticator.


Աստղագուշակութիւն, ութեան

s.

prognostic.


Աստղադիտակ, ի

s.

astrolabe;
telescope.


Աստղալից

cf. Աստեղալիր.


Աստղակերպ

adj.

that has the form of a star.


Աստղահմայ

s. adj.

s. adj. astrologer.


Աստղահմայութիւն, ութեան

s.

judicial astrology


Աստղանման

cf. Աստղակերպ.


Աստղանշան

adj.

cf. Աստեղանիշ.


Աստղավար

adj.

studded with stars, starry.


Աստղկեան

adj.

venereal;
of Venus.


Աստուածք, ածոց

s. pl.

s. pl. heathen gods, false gods, idols.


Աստուածաբան, ից

s.

theologian.


Աստուածաբանական, ի, աց

adj.

theological.


Աստուածաբանեմ, եցի

vn.

to write, to discourse or speak theologically.


Աստուածաբանութիւն, ութեան

s.

theology.


Աստուածաբանօրէն

adv.

theologically.


Աստուածաբար

adv.

godlike, divinely.


Աստուածաբարբառ

adj.

declared by God.


Աստուածաբնակ

adj.

where God dwells.


Աստուածաբուղխ

adj.

produced by God.


Աստուածաբուն

adj.

that partakes of the nature of God, that belongs to God, divine.


Աստուածագէտ

adj.

who has the knowledge of God.


Աստուածագիծ

adj.

written or engraved by God.


Աստուածագիր

cf. Աստուածագիծ.


Աստուածագնաց

adj.

who walks in the ways of God.


Աստուածագործ

adj.

made by God;
that consecrates, that causes God to descend;
divine, sacred.


Աստուածագործեմ, եցի

va.

to render godlike;
to consecrate.


Աստուածագործութիւն, ութեան

s.

resemblance, conformity with God;
consecration.


Աստուածագութ

adj.

who is divinely merciful


Աստուածադիր

adj.

established or ordained by God.


Աստուածադրոշմ

adj.

imprinted or marked by God.


Աստուածազան

adj.

divine.


Աստուածազարդ

adj.

adorned by God, or with the grace of God.


Աստուածազարդեալ

adj.

cf. Աստուածազարդ.


Definitions containing the research տ : 3904 Results