Definitions containing the research ք : 10000 Results

Թանգար

See full entry →

s.

merchant;
shopkeeper;
retailer;
inn-keeper

NBHL (2)

Վաճառական (ըստ ար. թաճիր. յոքն. թիւճճեար ).

Թանգարք կամ թանկարք. ճշդողք (կամ ճգնողք)։


Թանգարական, ի, աց

See full entry →

adj.

mercantile, com-merciale;
esteemed, precious, dear.

NBHL (1)

Բացցուք զթանգարական վաճառս հանթից, վաճառեսցուք լսելեաց զգիւտս աշխատութեան մերոյ. (Ագաթ.։)


Թանգարան, ի

See full entry →

s.

treasure, treasury;
museum;
cabinet, collection.

NBHL (1)

Ընծայիւք եւ պատարագօք բազմօք յարքունի թանգարանաց, այլ եւ ի տանէ սրբարանաց մերոց։ Առնուլ թանգարանսն գանձուց եւ կարասեաց նոցա. (Յհ. կթ.։)


Թանգուզեմ, եցի

See full entry →

vn.

to shun, to elude, to set one's self free, to steal, or to get away, to escape, to fly from, to avoid;
to be ashamed, to shuffle, to use chicanery;
-զելով խօսել, to speak with respect or reverence.

NBHL (3)

ὐποστέλλω, -μαι subtraho me Հնարիլ ճողոպրել զանձն (յամօթոյ, յերկիւղէ, եւ այլն). խորշիլ. խոյս տալ լռելեայն. քաշուիլ, սկըրդիլ ելլալ.

Կամ թէ թանգուզիցէք, զի դուք ամենեքին դատաւորք եղերուք. (Յոբ. ՟Ժ՟Գ. 8։)

Տե՛ս, թէ ո՞րքան խորշանօք եւ թանգուզելով (խօսի). (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 26։)


Թանիկ

See full entry →

s.

a little broth, pottage.

NBHL (3)

Թան աղքատին եւ դուզնաքեայ. ապուրիկ, ապրիկ.

Ոմանք սակաւ ինչ հացիւ եւ զանպաճոյճ թանիկն եւս յաւելուն. (Մանդ. ՟Գ. կամ Եփր. պհ.։)

Զթանիկն ոսպնեայ. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)


Թանձրաթաղանթ

See full entry →

adj.

very fat.

NBHL (1)

Բոյլս վայրենի էրէոցն յագեցուցեալ թանձրաթաղանթս ... սոնքացեալս գիրութեամբ. (Փարպ.։)


Թանձրաթուփ

See full entry →

adj.

thickly branched, woody.

NBHL (2)

Ոյր են թանձր թուփք կամ ոստք.

Ուղէշս (այսինքն) ճիւղս, աղօշս տերեւալի եւ թանձրաթուփ. (Լծ. նար.։)


Թանձրալար

See full entry →

adj.

of thick cords or ropes.

NBHL (1)

Որ ունի լարս կամ չուանս հաստագոյնս. որպիսի են ցանցք խիտ վանդակօք ուռեաց.


Թանձրախիտ

See full entry →

adj.

thick;
dense;
leafy, wooded, full of branches;
heaped up, heaped together.

NBHL (5)

Մայրիք իմն թանձրախիթք, եւ ափափայք անանցք. (Ոսկ. ես.։)

Թանձրախիտ ծառք. (Գէ. ես.։)

Թանձրախիտ ամպք. (Շիր.։)

Թանձրախիտ յատակ երկրի, կամ ջուրք. (Լմբ. իմ. եւ Լմբ. առակ.։)

Թանձրախիտ մտօք զսիրոյն ճառս ի ներքս մուծանէ. իբր բազմախորհուրդ, հոծեալ։


Թանձրահող

See full entry →

adj.

thick with earth, fertile.

NBHL (2)

Թանձրահող երկիր, կամ անդաստան, դաշտք. (Պիտ.։ Փիլ.։)

Գոն եւ ծառք սակաւագոյն, եւ թանձրահող բազում ի նմա. (Եղիշ. երէց.։)


Թանձրամած

See full entry →

adj.

thickened, condensed;
heavy, hard;
viscous, curdled, clotted, congealed;
bushy.

NBHL (7)

Ճառագայթք արեգական յորժամ ծագեսցեն, պատառեն զօդն թանձրամած. (Ոսկ. ես.։)

Որովայնք թանձրամածք զխորհուրդս սուրբ եւ առողջս ոչ ծնանին. (Եփր. պհ.։)

Թողցես զթանձրամած մարմին քո. (Ճ. ՟Բ.։)

Թանձրամած տերեւք. (Անան. նին.։)

Երկիր թանձրամած ախիւքն իւրովք դողացեալ երերէր. (Զքր. կթ.։)

Որպէս զհուրն նշանաւոր եւ զարմանաւոր՝ թանձրամած, հրաշիւք մակարդեալ. (Նար. ՟Ժ՟Ա։)

Զթանձրամած քունն ի բա՛ց թօթափեսցուք. (Ոսկ. ՟ա. թես. ՟Թ։)


Թանձրամայրի

See full entry →

adj.

bushy, thick, woody, wooded, sylvan, woodland.

NBHL (1)

δασύς densus Ուր են խիտ մայրք. անտառացեալ թաւ ծառովք.


Թանձրամարմին

See full entry →

adj.

heavy;
plump, fat, corpulent, obese, fleshy, bulky.

NBHL (1)

Ի մարմնաւորացն են որ թանձրամարմինք են, եւ են որ անօսրամարմինք. (Եզնիկ.։)


Թանձրամիս

See full entry →

adj.

fleshy, muscular, plump, fat, greasy.

NBHL (1)

Մաշեցաւ թանձրամիս պարարտ եւ փափուկ մարմինն նորա. (Վրք. ոսկ. ի մի ձեռ։)


Թանձրամիտ

See full entry →

adj.

thiek-seulled, stupid, dull, block-headed, dull-witted, awkward.

NBHL (3)

παχύτερος, παχύτατος, παχύφρων stupidus, rudioris animi Թանձր մտօք. տխմար. որ եւ ԹԱՆՁՐԱԳՈՅՆ ասի. գապա.

Քան զամենեսեան վատթարագոյն եւ թանձրամիտ էր Աքազ։ Երեւելի իրաց իմն կարօտանան թանձրամիտք. (Ոսկ. ես.։ եւ Ոսկ. մ. ՟Բ. 6։)

Թանձրամիտքն յիմարէին, եւ վատասիրտքն լքանէին. (Եղիշ. ՟Զ։)


Թանձրամորթ

See full entry →

adj.

thick-skinned.

NBHL (2)

Ունօղ զթանձր մորթ. Իսկ յոքն. գ. Թանձր մորթ. παχύδερμος, παχυδερμία

Ոչ էած շուրջ զմեօք մորթ թանձրամորթիւքն, եւ ոչ մազ կուռ. (Նիւս. բն.։)


Թանձրամսութիւն, ութեան

See full entry →

s.

obesity, stoutness, corpulency.

NBHL (1)

Զի մի՛ թանձրամսութեամբ արտաքս անկցիս ի պիտանացուաց. (Մաշկ.։)


Թանձրամտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

stupidity, dulness, heaviness of mind, slowness of apprehension.

NBHL (2)

Մի՛տ դիր թանձրամտութեան առնն ... երեւելի իրաց իմն կարօտանան թանձրամիտք։ Թանձրամտութիւն եւ տկարութիւն լսողացն։ Ի թանձրամտութենէն ի բաց տանի զնոսա. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 6։ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 26։ եւ Ոսկ. գծ.։)

Հարկաւորի բանս, թանձրամտութեանս՝ մամնական իշխանութեանս յարացուցիւ՝ զսոյն երեւելի առնել։ Թերեւս կարասցեն այսոքիւք մարդկան թանձրամտութիւն հպել յիմաստ վերին պայծառութեանն. (Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. սղ.։)


Թանձրանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to thicken, to grow thick;
to grow hard;
to curdle, to coagulate, to clot;
to augment, to increase, to accumulate;
— ի մարմնի, to become incarnate;
թանձրացաւ սիրտ ժողովրդեանս, this people's heart is waxed gross;
թանձրանայր աղաղակն, the uproar increased;
the fear redoubled.

NBHL (5)

Առ ի յոյժ թանձրանալ դիականցն։ Խաւարն արտաքին թանձրացեալ պահի նոցա. (Եղիշ. ՟Զ. եւ ՟Գ։)

Որովայնք թանձրացեալք (կերակրովք) խորհուրդս սուրբս ոչ ծնանին. (Մանդ. ՟Գ։)

Օրըստօրէ աճեն չարիքն, եւ թանձրանայ մեղքն. (Սարգ. ՟բ. յհ. ՟Բ։)

Մեղք՝ որ ոչն խոստովանին, եւս քան զեւս թանձրանան. (Ոսկ. եբր. ՟Լ՟Ա։)

ԹԱՆՁՐԱՆԱԼ. Առնուլ զմարմին թանձր, այսինքն զգալի, շօշափելի.


Թանձրասաղարթ

See full entry →

adj.

densely leaved, leafy.

NBHL (1)

Որոյ թանձր եւ խիտ են սաղարթք, այսինքն տերեւք. խտասաղարթ։ (Վանակ. յոբ.։)


Թանձրասիրտ

See full entry →

adj.

thick-witted, rustic, stupid, half-witted, hard, obstinate.

NBHL (2)

Ուսանիցին թանձրասիրտքն անհանճարքն։ Թանձրասրտացն, որ միշտ յերկիր եւեթ հայէին. (Ոսկ. ես.։)

Կարի թանձրասիրտք էք. (Եղիշ. թաղմ.։)


Թանձրատարափ

See full entry →

adj.

that pours, that falls thick like hail, heavy, abundant, closed, compact;
— նեաք, countless arrows;
— ամպք նետից, a shower of arrows.


Թանձրացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to thicken, to condense;
to coagulate, to congeal.

NBHL (2)

Խիտ առ խիտ թանձրացոյց զպաշտօն պղծութեան իւրոյ. այսինքն յաճախեաց. (Եղիշ. ՟Ա։)

Տկար մտաց մերոց առաջի թանձրացուսցուք (զգալի օրինակաւ) զյիշատակ սիրոյն Աստուծոյ. (Լմբ. պտրգ.։)


Թանձրեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Թանձրացուցանեմ.

NBHL (1)

Հարաւային օդն թանձրէ զամպս (զմիմեամբք դիզանելով). (Ոսկիփոր.։)


Թանձրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

thickness;
solidity, density, bigness;
concretion, coagulation, condensation;
consistence;
fatness, plumpness;
plenty, abundance;
rusticity, awkwardness;
stupidity, dullness;
— ծերութեան, great old age.

NBHL (1)

Որ խուժադուժ եւս էր տեսանելով քան զմտօքն թանձրութեան (կամ թեամբ). յն. անմտութեամբ. (՟Բ. Մակ. ՟Դ. 40։)


Թանչ, ի

See full entry →

s.

diarrhoea, looseness;
dysentery;
piles, hemorrhoids;
colic;
fistula

NBHL (5)

Անկաւ նա յախտ հիւանդութեան թանչից. (Վրք. ոսկ.։)

δυσεντερία, ἔδρα dysenteria, intestinorum tormina, fluxus ventris (լծ. թ. սանճը, խուտուկ). Խիթք աղեաց. որովայնալուծութիւն ծիւրիչ արեամբ չափ. ախտ ընդերաց եւ երաստանի. փորհարութիւն.

Հարցէ զքեզ տէր կեղով եգիպտացւոց, եւ թանչիւք. (Օր. ՟Ի՟Ը. 27։)

Հարան յերաստանս իւրեանց ի թանչս (այսինքն թանչիւք). (Եփր. թագ.։)

Թանչ, ի փորին ցաւ. (կամ թանչի, փորին ցաւ). եւ կեղ կամ կեղտ արտաքուստ։


Թանչակալ

See full entry →

adj.

affected with the hemorrhoids.

NBHL (1)

Ադրիանոս վճարեցաւ ջրգողեալ թանչակալ. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Թանց

See full entry →

prep.

without, except;
cf. Առանց.

NBHL (1)

Արդ են թանց սորա սաղմոսքն թուով վեց։ Ո՛չ եթէ առանց մտաց, եւ թանց բնութեան զմերն ընկալաւ ի կնոջէ. (Յհ. իմ. ատ. եւ Յհ. իմ. երեւ.։ յորմէ եւ Խոսրովիկ ստէպ. այլ յետին գրիչք սորա դնեն Թարց։)


Թաչեմ, եցի

See full entry →

vn.

to mumble, to mutter.

NBHL (2)

ԹԱՉԵԼ. Բառ անյայտ, կա՛մ որպէս Թազել, այսինքն վազել. եւ կա՛մ Շաչել, շչել, մրմռալ կիսաձայն, եւ կլանել զբանն.

Կայ յաղօթս, եւ սիրտ նորա ոչ զգայ, զոր ինչ ասացին շրթունք նորա ... թաչէ զմիմեանց կնի գոնեա հարիւր (տուն սաղմոսաց). (Մծբ. ՟Ժ՟Թ։)


Թառ, ի

See full entry →

s.

roosting place, perch;
bar, stake for supporting vines;
*swing;
see-saw.

NBHL (2)

πέτακρον lignum, aut asser super quo gallinae dormiunt;
pertica Որպէս թէ տեղի դարելոյ դադարելոյ. Ոստ, ձող, գաւազան՝ եդեալ ի յենարանս երկուստեք, ուր հանգչին եւ ննջեն հաւք եւ թռչունք, կամ կախին ողկոյզք եւ պտուղք ի պահեստ.

Իսկ ՀԱՒՈՒՑ ԹԱՌ, նմանութեամբ իւիք է յատուկ անուն վանաց հանդէպ Գառնւոյ։


Թառամ

See full entry →

adj.

faded, tarnished.

NBHL (1)

Չորեցունց պտուղք վտիտք էին եւ թառամք. (Փարպ.։)


Թառամեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to cause to fade, to wither, to tarnish.

NBHL (4)

Եւ բոցք դարձեալ զդիւրածախ անասնոցն զմարմինսն ոչ թառամեցուցանէին ի շրջելն իւրեանց. (Իմ. ՟Ժ՟Թ. 20։)

Ի թառամեցուցանօղ քնոյն ընդոստուցեալ. (Յհ. իմ. ատ.։)

Ի թառամացուցանօղ քնոյն զարթուցեալք. (Քերթ. եկեղ.։)

Ցանկութեան կիրք ողորկեցուցանէ զմարմինն, այլ թառամեցուցանէ զմիտսն. (Եփր. աւետար.։)


Թառամիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to fade, to wither, to decay;
to be tarnished.

NBHL (5)

Բոլորորիւք վարդից պսակեսցուք, մինչչեւ թառամեալիցեն. (Իմ. ՟Բ. 8։)

Գոյնքն թառամեալք. (Վրք. հց. ՟Դ։)

Գեղեցիկ դէմք պատանեկաց թառամեալք. (Լաստ. ՟Ժ՟Ա։)

Ո՞վ ոք ի վերայ սգոյ սիրելւոյ ո՛չ թառամեցաւ. (Նար. ՟Ի՟Թ։)

Ափրոդիտականն նուազեալ թառամի. (այսինքն հեշութիւնն շիջանի) (Մագ. ՟Կ՟Ը։)


Թառամութիւն, ութեան

See full entry →

s.

fading, withered state, decay.

NBHL (1)

Որ ի վերայ քաղաքին բարկութիւնն այն ի թառամումն դդմենոյն կտրեցաւ. (Գեննանդ.։)


Թառամումն, ման

See full entry →

s.

cf. Թառամութիւն.

NBHL (1)

Որ ի վերայ քաղաքին բարկութիւնն այն ի թառամումն դդմենոյն կտրեցաւ. (Գեննանդ.։)


Թառանչ, ից

See full entry →

s.

sigh, groan;
colic, bowel complaint.

NBHL (4)

ԹԱՌԱՆՉ կամ ԹԱՌԱՉ, ԹԱՌԱՆՉԱՆՔ, ԹԱՌԱՉԱՆՔ, նաց. ἅσθμα, στεναγμός suspirium ardens, gemitus Հառաչանք ուժգին. հեծութիւն ի խորոց սրտէ. յոգւոցհանութիւն. հեւալն. ախ, ահիզար

Սրտին տրտմութիւն եւ թառանչ։ Զիմացականին թառաչս։ Զթառանչ։ Զիղձն եւ զթառանչս տե՛ս սրտին, ուստի բարբառս արտաքս ելանէ։ Սրտի մտօք թառանչանք (կամ թառաչանք). (Լմբ. սղ.։)

Մերթ՝ Ցաւ անբերելի, որ տայ թառանչել. թերեւս որպէս Թանչք.

Որոց եւ թաշկինակն զախտս թառանչանացն հերքեալ բժշկէր. (Տօնակ.։)


Թառանչեմ, եցի

See full entry →

vn.

to sigh, to groan;
to lament, to weep;
to have a severe colic.

NBHL (5)

Արտասուօք թառաչէր. (Բրսղ. մրկ.։)

ԹԱՌԱՆՉԵՄ ԹԱՌԱՉԵՄ. որ ասի եւ ԹԱՆՉԵԼ. στενάζω suspiro, gemo Հառաչել ուժգին ի խորոց սրտէ. հեծել. յոգւոց ելանել. հեւալ. եւ Պէսպէս ձայնս ի վեր տալ ի փորոյն, իբր զգայռելով. ախուվախ՝ ուֆ աման էթմէք.

Ի թառանչելոյ եւ յոգւոց հանելոյ. (Մաղաք. աբեղ.։)

Մեք յորժամ զարթնուցումք, բազում ժամս ընդ քորելն եւ ընդ քոշքոտելն, եւ ընդ թառանչելն եւ ընդ թանչելն հանեմք. (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Ժ՟Դ։ (յն. յերկար ձկտիլ։))

Մեծաւ հառաչանօք յոգւոց հանեալ թառանչէր. (Եպիփ. ծն.։)


Թառանչումն, ման

See full entry →

s.

cf. Թառանչ.

NBHL (1)

Եղջերուաց ... փախուցանել թառաչմամբ զօձից ազգ. (Նիւս. երգ. (յն. ա՛սթմա. հեւք)։)


Թառափ, ի

See full entry →

s.

sturgeon.

NBHL (1)

Թառափ է սայրասուր, եւ յոյժ աճէ քան զերկայնութիւն առն. (Բառ. ստեփ. լեհ.։)


Թասամ, ացի

See full entry →

vn.

to wheeze, to pant, to be out of breath, to breath short, to breath gaspingly;
— ոգւոց, to be asthmatic, to have difficulty in breathing.

NBHL (1)

ԹԱՍԱՄ ԹԱՍԵՄ. Իբր ռմկ. թասայել, թասա էթմէք. այսինքն Հոգալ, տխրիլ. ոգւով եւ շնչով նեղիլ. ուստի Թասել ոգւոց է Շնչարգելութիւն. ὁρθόπνοια, ὁρθία, δύσπνοια contentio anhelitus, asthmaticum


Թասեմ, եցի

See full entry →

vn.

cf. Թասամ.

NBHL (1)

ԹԱՍԱՄ ԹԱՍԵՄ. Իբր ռմկ. թասայել, թասա էթմէք. այսինքն Հոգալ, տխրիլ. ոգւով եւ շնչով նեղիլ. ուստի Թասել ոգւոց է Շնչարգելութիւն. ὁρθόπνοια, ὁρθία, δύσπνοια contentio anhelitus, asthmaticum


Թատրատես, աց

See full entry →

s.

spectator.

NBHL (1)

Թէ չէին թատրատեսք, եւ ոչ ոք այնպիսի գործս գործէին. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 12։)


Թատրոնական, ի, աց

See full entry →

adj.

theatrical, scenic;
— նկարք, scenery, scene;
— բանասերծութիւն, dramatic poetry, the drama.


Թարախալից

See full entry →

adj.

purulent, sanious.

NBHL (1)

Բազում շարաւով լի, եւ որդնալից, եւ բազում թարախալից վիրօք. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 3։)


Թարախածոր

See full entry →

cf. Թարախալից.

NBHL (1)

Զթարախածոր մնացորդս բաժակին (ուրկաց) ախորժանօք ըմպէր (Աշոտ Ողորմածն). (Վրդն. պտմ.։)


Թարախիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to become sanious, to be purulent, full of corrupted matter.

NBHL (2)

Թարախեցան վէրք քո. (Նաւում. ՟Գ. 19։)

Բազմապատիկ մեղօք թարախեալ. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ժ։)


Թարգմանեմ, եցի

See full entry →

va.

to translate;
to interpret, to explain;
— յանպատրաստից, to translate off hand, extemporally, fluently;
— բառ առ բառ, to translate literally, word for word.

NBHL (3)

Միթէ ամենեքի՞ն թարգմանիցեն։ Թարգմանեսցէ, զի եկեղեցին զշինութիւն առնուցու։ Էմմանուէլ, որ թարգմանի՝ ընդ մեզ Աստուած։ Ռաբբի, որ թարգմանեալ կոչի վարդապետ.եւ այլն։

Թարգմանեցից նմա զգեղեցկութենէդ քումմէ. (Եփր. ի տեառնընդառաջ.։)

Եւ զայս թարգմանեալ ցուցանէ փարիսեցին։ Ոչ ոք բաւէ թարգմանել խօսիւք։ Ճշգրտեալ թարգմանեաց զդարձն իւր առ նա։ Այսպէս ընկալաք վայելչաբար զայս թարգմանեցեալ. (Նար.։)


Թարգմանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

translation, version;
interpretation, explanation;
ճոխագոյն, ընդարձակ —, paraphrase;
ազատ —, բառական —, free translation;
literal -.

NBHL (2)

Յունարէն թարգմանութեանս տըւչութիւն։ Եօթանասնից արանց հեբրայեցւոց թարգմանութիւն՝ յաշխարհին լեզուէ ի յունարէն լեզու դարձուցեալ։ Այս ըստ եօթանասնիցն թարգմանութեան. (Եւս. քր. ՟Ա։)

Թարգմանութիւնս ժողովրդոց։ Թարգմանութիւնք սոցին տեսութեան։ Հրաշապէս ունի զթարգմանութիւն. (Նար.։)


Թարգմանօրէն

See full entry →

adv.

by translation;
by interpretation.

NBHL (1)

Աղօթք թարգմանօրէն վասն սրբալոյս իւղոյն մեռոնի։ Յիշատակարանս թարգմանօրէնս բանից մաղթանաց. (Նար. ՟Ղ՟Գ։)


Թարթափեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to cause to loiter, or wander about, to lounge, to idle;
to skirmish, to divert;
to keep at bay, to occupy with, to distract;
to lull with vain hopes.

NBHL (1)

Պատրողական բանիւք խաբէութեան թարթափեցուցանէր զմիտս զօրավարին. (Փարպ.։)