Definitions containing the research խօս : 1920 Results

Հասարակօրէն

See full entry →

adv.

commonly, ordinarily, generally.

NBHL (1)

Երբեմն հասարակօրէն վարդապետէր, եւ երբեմն առանձինն ընդ իւրաքանչիւրսն խօսէր. (Սկեւռ. ի լմբ.։)


Հասու

See full entry →

adj. fig.

happening: lively, clever, intelligent;
— լինել, to arrive, to reach, to attain;
to seize, to take, to catch, to entrap;
to comprehend, to conceive, to penetrate, to discover, to recognize.


Հաստատագոյն

See full entry →

adj. adv.

very firm, very solid;
firmly, surely.

NBHL (1)

Հաստատագոյն յօրինել, կամ ցուցանել, կամ խօսել, կամ ստուգել. (Արծր.։ Իգն.։ Սարգ.։ Բրսղ. մրկ.։)


Հարազատապէս

See full entry →

adv.

legitimately;
brotherly;
sincerely, intimately.

NBHL (1)

Հարազատապէս միթար լինել, կամ մաքառիլ, խօսակցել, մակացու լինել, ցանկալ բարին. (Նար. հ։ Յհ. իմ. երեւ.։ Լմբ. սղ.։ Արիստ. աշխ.։ Նոննոս.։)


Հարկաւոր, աց

See full entry →

adj. s.

necessary, important, essential;
intimate;
ministering, serving;
necessaries.

NBHL (1)

Զի՞ զարմանաս, թէ զհարկաւոր զօրութեանցն այսպիսի բանս թանձունս խօսի. (Ոսկ. ես.։)


Հարուստ, րստաց

See full entry →

adj.

powerful, potent;
strong, vigorous;
monied, rich, opulent, fortunate;
much, abundant;
numerous;
long since, remote, old;
— մի, enough, sufficient, much;
— մի ժամ, ժամանակ, log, a long while or time, a great while;
ի — դարուց, many centuries since;
— մի յառաջ, long time before;
յետ — ժամանակաց, long time after;
— միտք, ingenious;
գունդ —, a strong force;
— ձգմամբ, for a long time;
— ինչ ամաց ի վերայ անցելոց, after many years.

NBHL (1)

Մինչ ցվախճան մեծ ասէ, փոխանակ ասելոյ՝ թէ հարուստ ժամս ձգեցին զխօսսն. (Կիւրղ. թագ.։)


Հարսն, սին, սունք

See full entry →

s.

a newly married, bride, spouse;
betrothed, affianced bride;
daughter-in-law;
nymph;
larvae;
յաւերժ —, nymph;
—սունք լեռնայինք, oreads, mountain nymphs;
խօսիլ —, to betroth, to affiance.


Հարսնացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to marry, to join in wedlock, to give or take in marriage.

NBHL (1)

νυμφεύω nuptui do, desponso, et sponsam accipio. Հարսն առնել այլում, կամ ինքեան. խօսել եւ տալ կամ առնուլ ի հարսնութիւն. հարսնածել. հարս ընել, առնել.


Հարսնեղբայր

See full entry →

cf. Հարսնածու.

NBHL (2)

(որ եւ ռմկ. հարսնքուր) νυμφεύτρια pronuba. Որպէս հարսնաւէր, եւ փեսաւէր. հարսնախօս. հարսնածու.

Պօղոս զդանդաղեցաւ զհարսնեղբարցն եւ զփեսաւիրացն (յն. մի բառ) բանս խօսել. մանաւանդ ոչ իսկ զհարսնեղբարց եւ զփեսաւիրաց, այլ զհոգեւորաց մարդոց. (Ոսկ. եփես. ՟Ի։)


Հարսնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

marriage, wedding;
wedlock;
ածել հարսնութեան, to marry, to wed, to espouse;
գնալ ումեք ի հարսնութեան, to be married.


Հարցական, ի, աց

See full entry →

adj.

interrogative;
magical;
— կէտ, note of interrogation.


Հարցկութիւն, ութեան

See full entry →

s.

divination;
—ս առնել, to divine, to prognosticate.

NBHL (1)

Հարցուկն գոլ. եւ գործ հարցկի. դիւթութիւն. սուտ պատգամախօսութիւն.


Հարցուկ, ցկաց

See full entry →

s.

soothsayer, conjurer;
sorceress;
այս —, spirit of divination, Pythoness.

NBHL (2)

μάντις vates, hariolus, ariolus. Սուտ պատգամախօս. գուշակ. որ հարցանէ զդիս ի դիմաց խնդրողաց գիտել զբախտս եւ զապագայս. ըղձապատում. իղձ. հմայօղ. կախարդ. դիւթ. վհուկ.

ԱՅՍ ՀԱՐՑՈՒԿ, կամ ՀԱՐՑՈՒԿ ԴԵՒ. πνεῦμα Πύθωνος spiritus Apollinis. Դեւ պատգամախօս հանդիսացեալ ի պիւթոն կամ ի դեղփիս քաղաքի յանուն ապողոնի, կամ պիւթոն վիշապի սպանելոյ յապողոնէ. ըստ յն. կոչեցեալ ոգի պիւթոնի, կամ վիթովնիա. (իսկ յն. πυνθάνομαι է հարցանել. ուստի ի մեզ բառդ Հարցուկ։)


Հաւան

See full entry →

s. adj.

consent, persuasion;
*cf. Սանդ;
consenting, persuaded, convinced;
— գտանիլ ընդ, to consent, to assent;
ի — ածել, cf. Հաւանեցուցանեմ;
ի — գալ, cf. Հաւանիմ;
— հաճութեամբ, willingly, with pleasure;
—ք եւ հաւասարք, agreeing together, unanimous.

NBHL (1)

Բազում բարեխօսութեամբ ածէին ի հաւան զթագաւորն. (Եղիշ. ՟Ը։)


Հաւանեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to persuade, to induce to believe, to convince;
to advise, to induce to do.

NBHL (1)

πείθω persuadeo. Հաւան առնել. ի հաւան ածել. հաճել. յօժարեցուցանել. խելամուտ առնել. ամոքել. համոզել. հաւատացուցանել. եւ Հրապուրել. հաւնեցընել, հաւտացընել, խօսք հասկըցընել, որսալ.


Հաւասար, աց, ից

See full entry →

adj. s. adv.

equal, like, same, conformable;
straight, plain, even, level;
equal, companion;
pendant, fellow;
—, առ —, equally, alike, likewise, conformably, in the like manner;
— թղթոյն, copy, duplicate;
— գտանիլ, լինել, to equal, to match, to be on a par or level with;
to rank, to be at par;
— հրամանին առնուլ զկատարումն, to be executed according to orders or command;
զանձն — առնէր աստուծոյ, he made himself equal with God;
զօրութիւն եւ դաւ — են առաջն նորա, force or stratagem are the same to him.

NBHL (1)

Հաւասար երկոքեանն հրապարակախօս լինէին։ Հաւասար բաշխեաց, կամ ետ. (Ոսկ. յհ.։)


Սովորակի

See full entry →

cf. Սովորաբար;
cf. Սովորական.

NBHL (1)

Ընդ որում սովորակի խօսի աստուած. (Աթ. ՟Թ։)


Սուտակ, աց

See full entry →

adj.

lying.

NBHL (1)

ψευστής mendax. Ստօղ. ստախօս.


Սուտակ

See full entry →

cf. Սուտակն.

NBHL (1)

ψευστής mendax. Ստօղ. ստախօս.


Սուտակասպաս, ից, աց

See full entry →

cf. Սուտակասպասու;
սուտակասպաս լինիմ, cf. Կեղծաւորանամ.

NBHL (1)

Ի սուտակասպաս բարեկամէ եւ յերկխօսէ զգոյշ լեր. (Սիր. ՟Զ. 13։)


Սուտապատում

See full entry →

adj.

cf. Ստապատում.

NBHL (1)

Գիրք ստապատումք։ Ոչ ստապատում ճարտարախօս եղեալ. (Կորիւն. եւս եւ Ագաթ. յն։)


Սոփեստ, ից

See full entry →

cf. Սոփեստոս.


Սպառեմ, եցի

See full entry →

va.

to exhaust, to consume, to dissipate, to absorb, to swallow up, to eat, to devour;
to complete, to finish, to destroy, to ruin, to reduce to nothing.

NBHL (1)

Յաւուրսն յայնոսիկ սպառեալ էր աստուածխօսութիւնքն. (Իգն.։)


Սպառնալից

See full entry →

adj.

full of threats or menaces.

NBHL (1)

Լուեալ զայս ամենայն խօսս սպառնալիցս. (Փարպ.։ 3)


Սպառնումն, ման

See full entry →

s.

threat, threatening tone.

NBHL (1)

Գաւազանաւն խօսէր ընդ նմա՝ վերբերելով զսպառնումնն, թէ թշնամութիւն եդից. (Բրս. չար.։)


Սպասաւորեմ, եցի

See full entry →

vn.

to serve, to wait on, to assist;
to administer, to bestow, to confer;
— փառաց ուրուք, to serve to a person's glory;
— հրամանի, to fulfil, accomplish or execute an order or command.

NBHL (1)

Հրեշտակք սպասաւորեն զօրէնս, եւ խօսին նոքօք։ Սպասաւորին մեծամեծքն մեծամեծօքն, եւ փոքունք փոքումբք. (Պիտառ.։)


Ստաբանեմ, եցի

See full entry →

vn. va.

to lie, to tell lies, untruths, stories.

NBHL (1)

ψευδολογέω, ψευδομυθέω, ψευδηγορέω falsum dico, mentior. Սուտ խօսել. ստութեամբ բարբառել. ստել. սուտ ինչ համբաւել.


Ստադատ

See full entry →

adj.

judging falsely.

NBHL (1)

Զրկօղք, ստադատք, զրախօսք, գերփօղք. (Բուզ. ՟Դ. 12։)


Ստալեզու

See full entry →

cf. Ստախօս.


Ստամբակ, աց

See full entry →

adj.

indocile, morose, disobedient, reluctant, untractable, froward, restive;
austere, rude, harsh, rigorous, severe.

NBHL (1)

Դոքօք զստամբակսն ածես ի հաւանութիւն։ Իբրեւ զանխրատ եւ զաներկիւղ ստամբակս խօսիս. (Եղիշ. ՟Գ. ՟Է։)


Ստամոք, աց

See full entry →

s.

stomach;
belly;
ոչ գոյ յիս — կերակրոյ, I have a weak digestion;
— իմ ցաւէ, I have the stomach-ache.

NBHL (1)

ՍՏԱՄՈՔ ՍՏԱՄՈՔՍ. Բառ յն. սդօ՛մախօս, իբրու բերան. στόμαχος stomachus, ventriculus, orificium. Պարկ ի մէջ կրծոց կախեալ զորկորոյ ի վայր, ընդունարան եւ եփարան կերակրոց. որոյ ստորին կողմն կոչի խախացոց.


Ստայօդ, ից, աց

See full entry →

adj.

suppositious, false, feigned, fictitious, artificial, invented, fabulous, imaginary, chimerical, romantic, story-telling.

NBHL (1)

Ստայօդ խօսէին։ Ստայօդ կեղծաւորեալ. (Նանայ.։ Իգն.։)


Ստեղն, ղան, ղին, ղունք

See full entry →

s. anat. gr. mus. bot.

branch, bough, shoot;
stalk, stem, trunk;
focil;
dactyle;
key, stop;
cf. Ստեղի;
umbel;
— ծխոյ, pillar of smoke;
ստեղունք աշտանակաց, branches of a candelabrum;
ստեղունք եղջերուաց, antlers or branches of stags' horns;
ստեղունք դաշնակի, keys, key-board, finger-board of a piano-forte;
— արձակել, to branch out, to ramify.

NBHL (1)

(լծ. հյ. ծեղ. եւ ստեղացեալ. յն. սդէ՛լէխօս ). στέλεχος stipes, truncus, caulis, ramus, candex. Բուն եւ եղէգն տնկոց եւ բուսոց ուղղորդ ի վեր բուսեալ. ծիղ. ծղօտ. եւ ճիւղ. ոստ. շառաւիղ. իրօք կամ նմանութեամբ. տալ, ֆիտան, շահ, փայէ, բուզէի տիրէխդ. եբր. ալա (սաղարէ)


Ստեմ, եցի

See full entry →

vn.

to lie, to fib, to tell untruths, stories, to impose upon;
to give the lie to, to belie;
— ուխտին, to break one's promise, word or vow.

NBHL (1)

Նոյն է, եւ յն. փսէ՛ւտօմե. ψεύδομαι mentior. Սուտ խօսել. ժխտել զճշմարիտն կամ զխոստումն. ի դերեւ հանել զյոյս այլոց. խաբել.


Ստէպ, սպիպոյ, ով, աւ

See full entry →

s. adj. adv.

speed, haste, alacrity, diligence;
frequent, instant;
frequently, often, instantly;
— —, quickly, hastily;
very often, continually, incessantly;
ստիպաւ or —պով, in haste, in a hurry, quick, fast, with great speed or alacrity;
eagerly, hotly;
— կալ, to persevere in, to be assiduous, steadfast in, constant in, to apply or addict oneself to, cf. Հանապազորդեմ

NBHL (1)

Պահեն ստէպ։ Ստէպ կոչեցեալ զնա՝ խօսէր ընդ նմա։ Սպասէին նմա ստէպ հանապազ տեսանել զնա։ Եւ պետրոս ստէպ բախէր. (Ղկ. ՟Ե. 33։ Գծ. ՟Ի՟Դ. 26։ Դան. ՟Ժ՟Գ. 12։ Գծ. ՟Ժ՟Բ. 16։)


Ստիքս, ստիք

See full entry →

s.

element, point, note;
line, verse.

NBHL (2)

ՍՏԻՔ մանաւանդ ՍՏԻՔՍ կամ ՍՏԻՒՔՍ. եզ. եւ յոգ. Բառ յն. սդի՛խօս, սդիխի՛օն, սդիղմի՛ . στοιχίον, στοιχεῖα, στοῖχος, στίχος elementum, -ta, ordo, versus, series στιγμή punctum, momentum στίγμα stigma, nota, signum, macula. Տարր, եւ տառ. նշանախեց. կէտ. եւ Կիտուած. նիշ. սպի. բիծ. եւ Բաժին. կարգ. շար. տող ոտանաւորաց.

ՍՏԻՔ մանաւանդ ՍՏԻՔՍ կամ ՍՏԻՒՔՍ. եզ. եւ յոգ. Բառ յն. սդի՛խօս, սդիխի՛օն, սդիզմի՛ . στοιχίον, -εια, στοῖχος, στίχος elementum, -ta, ordo, versus, series στιγμή punctum, momentum στίγμα stigma, nota, signum, macula. Տարր, եւ տառ. նշանախեց. կէտ. եւ Կիտուած. նիշ. սպի. բիծ. եւ Բաժին. կարգ. շար. տող ոտանաւորաց.


Ստոյգ, ուգաց

See full entry →

adj. adv.

true, just, certain, sure, indubitable, assured, positive, infallible, veritable, real, authentic, genuine;
surely, certainly, assuredly, to be sured, by all means.

NBHL (1)

Եւ ահա ստոյգ եւ հաւաստեաւ իցէ բանն։ Կշիռ ստոյգ եւ արդար եղիցի քեզ։ Զստոյգն խօսեցայ. (Օր. ՟Ժ՟Գ. 13։ ՟Ի՟Ե. 15։ Գղ. ՟Դ. 16։)


Ստորակէտ, կիտի

See full entry →

s.

comma.

NBHL (1)

Զի լսէին՝ յիւրաքանչիւր լեզուս խօսել նոցա. զոր յընթեռնուլն՝ ստորակիտաւ պարտ է կատարել զլսէինն. (Ոսկ. գծ.։)


Ստորոգեմ, եցի

See full entry →

va.

to specify, to express;
to ascribe, to attribute.

NBHL (1)

ՍՏՈՐՈԳԵԼ. ըստ հոմաձայնութեան յն. κατηγορέω . Չարախօսել. ամբաստանել. պարսաւել. բամբասել.


Ստորոգութիւն, ութեան

See full entry →

s.

predicament, class;
category, kind.

NBHL (1)

ՍՏՈՐՈԳՈՒԹԻՒՆ. ըստ հոմաձայնութեան յն. որպէս Չարախօսութիւն.


Չորեքծագեան

See full entry →

adj.

having four sides, extremities or parts.

NBHL (1)

Չորեքծագեանս եզերաց տիեզերաց կնիք պահպանական՝ նշան ամենազօր։ Չորեքծագեան մասանց էակաց անպատկառ խօսնակք. (Նար. խչ. եւ Նար. առաք.։)


Չուեմ, եցի

See full entry →

vn. fig.

cf. Չու առնեմ;
to die.


Պալատ, ի

See full entry →

cf. Պալատն.

NBHL (1)

παλάτιον, palatium. գրի եւ ՊԱՂԱՏ, ՊԱՂԱՏՆ. Բառ յն. եւ լտ. բալա՛դիօն, բալա՛ցիում. որ պէսպէս մեկնի առ հնախօսս նոցա։ Ի մեզ վարի որպէս Ապարանք. արքունիք. տուն եւ աթոռ եւ քաղաք արքունի. եւս եւ ապարանք երեւելի իշխանաց եւ այլն. սարայ.


Պալատն, տան, տանք

See full entry →

s.

palace, hall;
court;
hotel.

NBHL (1)

παλάτιον, palatium. գրի եւ ՊԱՂԱՏ, ՊԱՂԱՏՆ. Բառ յն. եւ լտ. բալա՛դիօն, բալա՛ցիում. որ պէսպէս մեկնի առ հնախօսս նոցա։ Ի մեզ վարի որպէս Ապարանք. արքունիք. տուն եւ աթոռ եւ քաղաք արքունի. եւս եւ ապարանք երեւելի իշխանաց եւ այլն. սարայ.


Պահակեմ, եցի

See full entry →

vn.

to apply oneself to, to avail oneself of.

NBHL (1)

Վասն բժժանացն թէ հազար ոք ճարտարախօսիցէ յայնցանէ՝ որք այնմ պահակիցեն, կռապաշտութեան իրք են. (Ոսկ. կողոս. ՟Ը։)


Պաճուճաբան

See full entry →

s. adj.

phrase-maker, bombastic, fulsome author, hireling writer, affected speaker;
emphatical.

NBHL (1)

Պերճաբան. ճոռոմախօս. որ առաւել պաճուճանօք վարի ի խօսս.


Պաճուճազարդ

See full entry →

adj.

bedizened, bedecked;
adorned, embellished;
studied, affected, finical;
emphatic, elegant, pompous.

NBHL (1)

Պաճուճազարդ բանիւ արուեստախօսեալ. (Խոր. հռիփս.։)


Պաճուճեմ, եցի

See full entry →

va.

to deck, to attire, to embellish, to adorn, to beautify, to decorate, to bedizen, to bedeck;
to paint, to plaster;
to dissemble, to feign, to disguise;
to give oneself airs;
— զմարմին, to embalm;
—եալ, cf. Պաճուճազարդ;
— առասպելք, cunningly devised fables;
— կերակուր, skilfully dressed meats.

NBHL (1)

Ուստի ՊԱՃՈՒՃԵԱԼ κομψός venustus, elegans, lepidus. Պերճ, եւ պերճաբան. պերճախօս.


Պայծառաբանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

florid style;
elegance of expression.

NBHL (1)

εὑγλωττία eloquentia, facundia. Պերճախօսութիւն. ճոռոմաբանութիւն. ճառատանք. որպէս յն. քաջալեզուութիւն.


Պայմանաւոր

See full entry →

cf. Պայմանական.

NBHL (1)

(Յիսուս ի վերջին ընթրիսն) այսպիսի անբաւ բարերարութեամբ պայմանաւոր խօսս արարեալ ըստ նոցա տկարութեանն. (Արշ.։)