Definitions containing the research հակ : 2667 Results

Լծընկէց

See full entry →

adj.

that shakes off the yoke, disobedient, refractory, froward, rebellious;
— լինել, to shake off the yoke, to obtain liberty;
to be refractory.

NBHL (1)

Մի թուիցիմք այնուիկ լծընկէցք։ Լծընկէց եւ հակառակ խրատուց. (Յհ. կթ.։ Շ. բարձր.։)


Լուանամ, ացի

See full entry →

va.

to wash, to cleanse, to bathe;
to rinse;
— զերեսս, to wash the face of;
to wash one's face;
լուանամ զձեռս, I wash my hands of it, I'll have nothing to do with it;
— զոք թշնամանօք, to scold, to upbraid, to reprimand, to blow up;
ջուրբ —, to innundate, to wash away, to destroy by floods.

NBHL (1)

Աշխարհական բառն է, յորժամ զորք հարկանեն կամ կողոպտեն, պարծին առայլս՝ եթէ զնա, լուացաք. եւ ճշմարիտ է, զի յաղտէ հոգւոյն լուանի ի կամելն զնոյնն. (Կլիմաք.։)


Լուանամ, ացայ

See full entry →

vn. fig.

to wash, to wash one's self;
to bathe, to bathe one's self;
to clear one's self from, to wash out a stain of dishonour;
— զփոխարէնն, to refuse a recompense;
— զսերմն առն, to lose, to abort, to fail, to miscarry, to have an abortion, a premature birth;
զայլս եւս լուանաս քոյով անօրէնութեամբն, you contaminate others by your iniquities.

NBHL (1)

Աշխարհական բառն է, յորժամ զորք հարկանեն կամ կողոպտեն, պարծին առայլս՝ եթէ զնա, լուացաք. եւ ճշմարիտ է, զի յաղտէ հոգւոյն լուանի ի կամելն զնոյնն. (Կլիմաք.։)


Լուծ, լծոց

See full entry →

s. fig. mar. ast.

yoke;
pair, couple;
լուծք եզանց, yoke of oxen;
լուծ կշռոց, pair of scales;
beam of a balance;
բառնալ ինչ ի լուծ կշռոց, to weigh with scales;
—ք, a pair;
— —, in pairs;
լուծ իմ քաղցր է եւ բեռն իմ փոքրոգի, my yoke is easy and my burden light;
աունուլ զլուծ կրօնաւորական կարգի, to take the cowl (monk), to take the veil (nun), to pronounce the vows, to become a monk or nun;
մտանել ընդ լծով ամուսնութեան, to bear the yoke of matrimony;
ընդ լըծով արկանել, to place under the yoke;
to subject, to reduce to slavery;
խոնարհել ընդ լծով, to bend under the yoke;
to submit tamely to slavery;
ընդ լծով կալ, ընդ լծով ծառայութեան մտանել, to pass under the yoke, to become a vassal, or tributary;
լուծանել, բառնալ զլուծ, to unharness;
to take off the yoke;
ընկենուլ, թօթափել, նշկահել զլուծ, ի բաց ընկենուլ զլուծն, to throw off the yoke, to slip the collar;
զերծանիլ ի լծոյ, to be freed;
yoke, subjection, slavery, bondage;
yoke;
libra, the balance (sign of the zodiac).

NBHL (1)

պարտ է ունել ի շինուածսն արուեստաւորք լուծ լուծ, եւ ոչ Ֆարտ. զի երբ Ֆարտ լինի, ի վերայ միոյն հակառակութիւն լինի. բայց եթէ լուծ լինի, յորդորին եւս առաւել ի գործն. (Վստկ.։)


Լուծական, ի, աց

See full entry →

adj. fig.

liquid, fluid;
soluble;
fusible;
volatile;
fugitive, transitory;
— կերակուր, flesh, meat food.

NBHL (2)

ῤοώδης, ῤυτός fluidus ἕκλυτος , λύσιμος solutilis διαλυόμενος solubilis. Լուծ. հոսանուտ. ծորելի. հեղուկ. խոնաւ. կակուղ. ցնդելի. սահական. փոփոխական. եղծելի. ապականացու. լուծանելի. քայքայելի. թոյլ.

Երկնագոյն դաշտաց՝ լուծական լերանց (կոհակաց ծովու)։ համայնիցս լուծականաց՝ հոսանուտ եւ ստորածորելի նիւթից. (Նար. խչ. եւ ՟Ղ՟Գ։)


Լուծանեմ, լուծի

See full entry →

va.

to untie, to unyoke, to unchain, to unbind, to undo, to loose;
to dissolve, to decompose, to break;
to resolve, to decide;
to temper;
to dilute, to soften;
to unfold, to develope;
to dissipate, to disperse;
to melt, to dissolve;
to explain;
to analyse;
to change;
to violate, to infringe;
լուծանել զերկունս, to free from the pains of labour, to cause to bring forth;
լուծանել զերկունս նորա, to be born of her;
լուծանել զքաղց, զքերան, to breakfast, to take refreshment;
լուծանել զպահս, to break one's fast;
լուծանել զոք ի կենցաղոյս, to take away a perso's life, to kill, to slay, to murder;
լուծանել զկեանս աշխարհիս, զկեանս իւր, զկենցաղ մարդկան, to end one's days, to depart this life, to cease to live, to die;
լուծանել զմեղս, to absolve, or remit sin;
լուծանել զդատակնիք, to annul a sentence;
լուծանել զօրէնս, to violate the laws, to transgress;
լուծանել զշաբաթս, to break the sabbath;
լուծանել զխաւար, to shed a light in the darkness, to make darkness light;
վրէժս լուծանել, to be punished;
լուծանել զլեզու, to untie, to cause to speak;
լուծանել զամուսնութիւն, to dissolve a marriage;
լուծանել զարգանդ կուսին ի պղծութիւն, to deflower, to violate;
լուծանել զսէրն հայրենի, to act in disregard of paternal love;
լուծանել զքուրձ, to open a sack;
լուծանել զորովայն, to loosen, or move the bowels;
to purge;
զարժանին պատուհաս ելոյծ զյանցանացն, he met with the punishment his crimes deserved.

NBHL (1)

Եթէ ոք եպիսկոպոս աշխարհականօք բուռն ի վերայ եկեղեցւոյն եղիցի, լուծցի. (Կանոն.։)


Լուծութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Լուծուած.

NBHL (1)

Լուծութիւն ծովուն սահմանաց, կամ կոհակաց, կամ ջուրց. (Նար. ՟Կ՟Գ. ՟Ձ՟Ե։ Վեցօր. ՟Գ։)


Լուռ, լռի, լռաց

See full entry →

adj.

mute, silent, taciturn;
— բերանով, in silence;
լուռ հաւատք, absolute, blind faith;
լուռ լինել՝ կալ, to be silent, to keep silence, to remain mute, cf. Լռեմ;
լուռ լինել ի թշնամութենէ, to cease from being enemies;
to conceal enmity;
լուռ լինել յաստիճանէ, to be deprived of, to be degraded, deposed;
լուռ լե՛ր, silence! hush! hold your tongue! ի լուռ լե՛ր, do not celebrate;
չկարէր լուռ կալ, he could not refrain from speaking.

NBHL (1)

Զհակառակութիւնցածուցանէ լուռ լուռն. (Առակ. ՟Ժ՟Ը. 18.) յն. լռականն, կամ ցանունն։


Լուսատեսիլ

See full entry →

adj.

cf. Լուսատեսակ.

NBHL (1)

Բանն լուսատեսիլ՝ նախ խոհականաւն խոկոյ, եւ ապա գործէ զխոկացեալն. (Տօնակ.։)


Լուսաւոր, աց

See full entry →

adj. s. fig.

clear, bright, brilliant;
luminaries, stars;
apostles, prophets, doctors;
— առնել, cf. Լուսաւորեմ.

NBHL (1)

Եւ են ներհակք. սրպէս լուսաւոր, եւ կոյր քանզի մին է լուսաւոր իբր յունէլոյն. (Դամասկ.։)


Լուսաւորիչ, չի, չաց

See full entry →

adj. s.

illuminator;
սուրբ Գրիգոր՝ — Հայաստանեայց, St. Gregory, the illuminator of the Armenian nation.

NBHL (1)

Եւ սեպհականեալ կոչմամբ՝ զսրբոյն գրիգորէ, որ լուսաւորեաց զհայաստանեալքս առ հասարակ.


Լուսնական, ի, աց

See full entry →

adj.

lunar, lunary;
monthly;
lunatic;
epileptic;
— ամիս, տարի, lunar month, lunar year.

NBHL (1)

σεληναῖος lunaris. Սեպհական լուսնի. որ ինչ ա՛նկ է լուսնի. որ եւ ԼՈՒՍՆԱՅԻՆ, ԼՈՒՍՆԱՒՈՐ. եւ Ամսական. ամսաւոր. ամսօրեայ մի.


Լուր, լրոց

See full entry →

s.

hearing, audition;
audience;
news, account, report, relation;
hearsay, rumour;
renown, fame;
discourse, sermon;
obedience;
noise that wakes or rouses;
sound, voice, cry;
Աստուած ամենայնիւ լուր է, the ail-hearing God;
լուր չարեաց, bad news, ill news;
լուր առնել, to warn, to avert;
to acquaint;
to announce;
զխուլս ի լուր առնել;
to cause the deaf to hear;
լուր լինել;
to be heard;
to be announced;
լուր դնել;
to listen;
to hear;
լուր լինել առ ոք, to come to one's knowledge;
ելանել լրոյ ուրուք, to spread one's fame;
լուր ի ականջաց լսել, to hear with one's own ears;
ի լրոյ, by hear-say, by current report;
— ! listen ! — օր, workday.

NBHL (1)

Լուր՝ երագն սո՛ւր, սղագոյնն ծանրագոյն. ներհական նորին՝ խոշորագոյն. (Պղատ. տիմ.։)


Լպրծեմ, եցի

See full entry →

va.

to cause to slip;
to slip;
to slide, to glide.

NBHL (1)

Ձէթ օծեալ զնահատակս ողորկ առնէ, եւ ձեռս հակառակորդաց լպրծէ. (Շ. յկ. լ։)


Լրբութիւն, ութեան

See full entry →

s.

impudence, impertinence, insolence, shamelessness, arrogance, cynism;
ի — դարձուցանել, to render insolent.

NBHL (1)

Զլրբութիւն հակառակողին ըմբերանալ. (Նար. ղ։)


Ինքնեկ, աց

See full entry →

s.

deserter, fugitive, turn-coat.

NBHL (1)

Կամ իբր ինքնեակ. ինքնին յառաջ եկեալ. պատահական. αὑτόματος.


Ինքնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

selfhood, individuality, personality;
essence, nature, property.

NBHL (1)

ԻՆՔՆՈՒԹԻՒՆ. որպէս Ինքնագոյութիւն, եւ ինքնեղութիւն. ինքնիշխան տէրութիւն. եւ Սեպհականութիւն. ինքիրմէ ըլլալը, ինքնագլխութիւն, տիրութիւն.


Ինքնօրէն

See full entry →

adj. fig. adv.

autonomous, independent;
capricious, fanciful;
capriciously.

NBHL (1)

αὑτόνομος qui suis legibus vivit. որ եւ ԱՂԻԿԱՄԻ ասի. Այն՝ որ սեպհական եւ առանձին օրինօք եւ կարգօք իւրովք վարի. ազատ.


Իշավար, աց

See full entry →

s.

donkey-driver;
goad, spur, stimulus for asses.

NBHL (1)

Զբազումս ի նոցանէ գտանիցես խոհակերս եւ իշավարս։ Զիշավարն պիտանացու խնդրեմ գտանել. (Ոսկ. մ. ՟Գ. 5. եւ 6։)


Իշխանական, ի, աց

See full entry →

adj.

sovoreign, imperial;
seigneurial, of or belonging to a baron;
magisterial;
absolute;
lordly;
noble;
ruling, in power, in authority;
—ն տունջեան, — գիշերոյ, the sun;
the moon, the stars.

NBHL (2)

ἁρχοντικός, ἁρχικός ad principatum pertinens, principalis. princeps Սեպհական եւ վայելչական իշխանի կամ իշխանութեան. պետական.

Իշխանականաւն հակամիտեցին յո՛ր եւ կամեցան. (Լմբ. ժղ.։)


Իշխանասիրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

ambition, immoderate thirst of dignity or power.

NBHL (1)

Ախտիւ իշխանսիրութեան ըմբռնեալ՝ հակառակութիւն կրէին. (Իգն.։)


Իշխանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

sovereignty, principality, lordship;
authority, faculty;
empire, dynasty, sway, rule, dominion, domination;
abselute power;
dignity;
right, privilege;
government, command, power, jurisdiction;
free will, liberty;
licence, exclusive permission;
place, post;
diocese;
—ք, principalities (tho third order in the celestial hierarchy);
հոգեւոր՝ ժամանակաւոր, spiritual and temporal power;
առաւելազանց —, too much authority;
յ— հասանել, to rise to dignities;
to get into office, or power;
տալ ումեք զամենայն —, to empower, to give carte-blanche, or full powers to;
լինել ընդ իշխանութեամբ ուրուք, to be in the power of some one, or dependent on some one;
այս ի վեր քան գիմս է —, that is beyond my power, that surpasses my capacity.

NBHL (2)

Ի տան իւրում, եւ ամենայն իշխանութեան իւրում։ Եղեւ իսրայէլ իշխանութիւն նորա։ Եբեր նմա իշխանութիւն ի վերայ բռնաւորաց նորա։ Ծանիցես զիշխանութիւներկնաւորին։ Իշխանութիւն տուաւ նմա։ Ետ նոցա իշխանութիւն թագաւորն՝ գործել զամենայն։ Իշխանութիւն առեալ (ի վերայ) մարդկան, եւ դու մարդ մահկանացու։ Կենաց եւ մահու դու ունիս իշխանութիւն։ ամենայն անձն որ ընդ իշխանութեամբ է, ի հնազանդութեան կայցէ. քանզի ոչ ուստեք է իշխանութիւն, եթէ ոչ յաստուծոյ։ Որ հակառակ կայ իշխանեանն, աստուծոյ հրամանին հակառակ կայ եւ այլն։

ԻՇԽԱՆՈՒԹԻՒՆՔ կամ ԻՇԽԱՆՈՒԹԻՒՆ. անուն միոյ յերկրաւոր քահանայապետութեանց, որ եւ չորրորդ դաս ի սրտէ ի վեր. ( ի սուրբ գիրս ἁρχή principatus, հասարակօրէն թարգմանի Պետութիւն, եւ ἑξουσία potestas, Իշխանութիւն. եւ երբեմն ընդ հակառակն)


Իսկ

See full entry →

s. adj. conj. adv.

essence, reality, substance, truth;
essential, real, effective, true;
besides, moreover;
but, still, yet;
in fact, really;
even;
as for, as to;
զիսկն գիտել, զիսկն ասել, to be thorougly acquainted with;
to tell the simple truth;
to exhaust a subject;
մեզէն — լուաք, we ourselves have heard;
ինձ — գլխովին, to me;
to myself;
բնաւ — ոչ, not at all;
բնաւ — զի՞ լսէք նմա, why do you listen to him ? չէ եւ չէ —, by no means, in no way whatever;
յայտ —է, it is palpable, evident, clear;
— ես, for me, as for me;
— վասն, as for;
— եւ —, in a moment, soon, speedily, immediately, instantly, directly, forthwith;
truly, in effect, really.

NBHL (2)

Որդի ... հոգին սուրբք ... այս են իսկք։ Ուստի ըստ փիլիսոփայից՝ ԻՍԿ ասի գոյացականն, որպէս եւ պատահականն՝ (Անիսկ.)

Եւ ըստ քերականաց՝ ԻՍԿ ասի Յատուկ անունն, ըստ յն. κύριον , այսինքն տիրական. լտ. proprium, այսինքն Սեպհական. զի եւ յայտարար եզական կամ անհատ անձին որ կոչի առաջին գոյացութիւն. որպէս եւ հասարակ անունն յայտաբար տեսակի գոյացութեանց՝ Առասական կոչի.


Իսկական, ի, աց

See full entry →

adj. s.

real, effective, true, essential, natural, proper;
the Eternal, the Everlasting One.

NBHL (1)

οὑσιώδης substantialis Էական. բուն. յատուկ. սեպհական. եւ Անեղ. րենական. եւ Որ էն. իսկապէս էական.


Իսկակցութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Էակցութիւն.

NBHL (1)

Զի զիսկութիւն զօրութեան՝ իսկակցութեամբն յայտնի արասցէ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 6. յն. զի. զսեպհական ենթակայութիւն, եւ զնորին էութեան գոլն յայտնի ասասցէ։)


Իսկուհի, հւոյ

See full entry →

s.

Queen;
— Կոյս, the Holy Virgin;
— երկնից, queen of heaven.

NBHL (1)

իսկապէս եւ տիրապէս թագուհի. ճշմարիտ արքայուհի. օգոստատիրուհի. սեպհականեալ մակդիր տիրամօր կուսի.


Իրաւախոհ, աց

See full entry →

adj.

whose thoughts are bent on justice, just, equitable;
— լինել, to be composed, adjusted;
— առնել, to accord, to conciliate, to reconcile.

NBHL (1)

Կամ Ուղղախորհ. ողջախորհուրդ. խոհական. զգօն. ուշիմ. բանիբուն. իմաստուն. որպէս յն. ἑπιγνώμων cognoscens.


Իւր, ոց

See full entry →

pron.

his, her;
his own;
—ով անձամբ, personally, in person;
իբրեւ —ոյ հայէր մեծութեանն, he considered riches as belonging to himself;
— առնել, to be appropriated;
cf. Իւրացուցանեմ;
յ— վերայ or ի վերայ —, on him;
—քն, his relations, friends, dependents.

NBHL (3)

ἵδιος proprius ὀ, ἠ τὸ αὑτοῦ suus, -a, -um. դերան. ստաց. Որ ինչ ի՛ւր, կամ անկ է ինքեան. իւրական. առանձնական. սեպհական. իրը, իրենը.

Ի՛ՒՐ Է. ըստ յն. ոճոյ. ἵδιον ἑστι proprium est. Յատուկ է. սեպհական է. մախսուս տուր.

Իւրէ էութեանն զներհակս ոչ ընդունել. իսկ թէ էութեանն իւր է այս, իւր եղիցի աստուծոյ։ Նորա իւր է։ Իւր է նորա։ Նորա իւր է հոգին, որպէս եւ հօր. եւ այլն. (Կիւրղ. գանձ. եւ Կիւրղ. պրպմ. ստէպ։)


Իւր, եանց, եամբք

See full entry →

s.

himself.

NBHL (3)

ἵδιος proprius ὀ, ἠ τὸ αὑτοῦ suus, -a, -um. դերան. ստաց. Որ ինչ ի՛ւր, կամ անկ է ինքեան. իւրական. առանձնական. սեպհական. իրը, իրենը.

Ի՛ՒՐ Է. ըստ յն. ոճոյ. ἵδιον ἑστι proprium est. Յատուկ է. սեպհական է. մախսուս տուր.

Իւրէ էութեանն զներհակս ոչ ընդունել. իսկ թէ էութեանն իւր է այս, իւր եղիցի աստուծոյ։ Նորա իւր է։ Իւր է նորա։ Նորա իւր է հոգին, որպէս եւ հօր. եւ այլն. (Կիւրղ. գանձ. եւ Կիւրղ. պրպմ. ստէպ։)


Իւրաբնակ

See full entry →

adj.

where he dwells;
of his habitation.

NBHL (1)

Բնակելին իւր կամ ինքեան. սեպհական.


Իւրական, ի, աց

See full entry →

adj.

his own, his.

NBHL (1)

ἵδιος proprius, suus, peculiaris. Որ ինչ է իւր սեպհական. իւրային. իւրոյին. իւր, իւրոյ.


Իւրային, այնոյ

See full entry →

adj. s.

his, his own;
—քն;
his parents, servants;
his works, deeds, property, wealth, goods.

NBHL (1)

Սեպհականէ անձինն եւ իւրայոցն. (Յհ. իմ. պաւլ.։)


Իւրացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to appropriate to himself;
to usurp.

NBHL (1)

οἱκειοῦμαι suum facere. ի՛ւր առնել. ինքեան սեպհականել յանձն իւր առնուլ. յինքն գրաւել. ընտանեցուցանել կամ վերագրելեւ ընծայել անձին իւրում. տիրել.


Իւրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

the act of appropriation;
property, substance.

NBHL (1)

ἵδιον, ἱδιότης, ἱδίωμα proprietas οἱκείωσις suum facere, consortium. Իւրական կամ իւր գոլն. սեպհականութիւն. յատկութիւն. առանձնաւորութիւն. իւրացուցանելն.


Իւրուրոյն

See full entry →

adj.

his, his own.

NBHL (1)

Որ ինչ է իւր սեպհական. ինքնուրոյն. յատուկ. բուն. հարազատ. իւրոյին. իւր.


Լաւամանկութիւն, ութեան

See full entry →

s.

the having good sons.

NBHL (1)

Շնորհակալութիւն քաջածնութեան եւ լաւամանկութեան. (Փիլ. քհ. ՟Ժ՟Բ։)


Լեզու, զուաց

See full entry →

s.

tongue;
language, speech, idiom;
nation, people;
— լեզու ապխտեալ, smoke-dried tongue;
լեզու աղտեղի, foul tongue;
լեզու կօշկի, toe of a boot or shoe;
լեզու զանգակի, clapper, tongue of a bell;
լեզու երկրի, neck of land;
հայ լեզու, the Armenian language;
գաւառական լեզու, dialect, idiom;
մայրենի լեզու, mother-tongue, vernacular idiom, native language;
կենդանի լեզու, living, dead language;
ուսուցիչ լեզուաց, language-master;
վարժապետ գաղղիական լեզուի, teacher, professor of french;
լեզու չար, սուտ, նենգաւոր, a malicious, slanderous tongue;
լեզու անուշակ, մեղրակաթ, honey-tongued;
լեզու քաջ, վսեմ, eloquent;
խօսել այլ եւ այլ լեզուս, to speak many languages;
to have the gift of tongues;
լեզուի տալ, to speake inconsiderately, cf. Շաղակրատեմ;
to be full of talk;
ի լեզու գալ, արձակել լեզու, to be able to talk, to receive the faculty of speech;
արձակել, ձգել առ ոք զլեզու, to speak openly against, to contradict;
լեզուոյ դրունս դնել, ունել զլեզուն, կարճել՝ սանձել զլեզուն, to hold one's tongue;
to bridle one's tongue;
մերձ ի ծայր լեզուին ունել, to have at one's tongues end;
լեզուն ի քիմս կցիլ, to lose the use of speech, to be tongue-tied, speechless or dumb, to be struck dumb;
անոսկր է լեզու, այլ զոսկերս լեսու, the tongue has no bones and yet it breaks bones;
որպիսի՜ լեզու շաղակրատ, what a chatter-box ! կարի քաջ փոխեաց զլեզու իւր, he has much changed his language, he now sings quite an other tune.


Լեռնանման

See full entry →

cf. Լեռնաձեւ.

NBHL (2)

Կոհակք լեռնանմանք. (Յհ. կթ.)

Լեռնանման կոհակն ամեհի ծովուն. (Բենիկ.։)


Թեւակ, աց

See full entry →

s.

small wing, pinion;
clavicu, lacollar-bone;
skirt, lappet, fringe.

NBHL (1)

Զապարմանցն թեւակս խառնեալ՝ քան զզօրականացն բանակի, ուր սրահակք ձգիցին. (Ոսկ. մ. ՟Գ. 26։)


Թեւապարեմ, եցի

See full entry →

vn.

to stretch wings;
to fly.

NBHL (1)

Զյարձակումն մտաց մերոց յաշխարհական զբօսանաց յերկինս թեւապարեալ վերացոյց։ Թեւապարի յերկիրն պարգեւաց։ Թեւապարեցայ ի վերինն երուսաղէմ. (Զքր. կթ.։)


Թեքեմ, եցի

See full entry →

va. fig.

to edge, to sharpen, to point, to grind;
to forge, to fashion, to fabbricate;
to twist, to warp;
to bend, to incline;
to exercise, to instruct, to inform;
— զլեզու, to become biting or sarcastic.


Թէ

See full entry →

conj.

if;
that;
whether;
perhaps;
— առնէք զայդ, if you do it;
ոչ գիտեմ — արարից զայդ եթէ ոչ, I do not know whether I shall do it or not;
կարծեմ — եկեսցէ, I think that he will come;
— արասցէ եւ եթէ ոչ, whether he do it or no.

NBHL (1)

ԹԷ. ἥ; an? Մի թէ, արդեօք, իբր հարցական կամ տրոհական.


Թիւրախ

See full entry →

s.

butt, mark, aim, target.

NBHL (1)

Ամենեցուն առաջի իբրեւ զթիրախ կանգնեալ կայր՝ հակառակամարտ թշնամեացն լինել նետաձիգ. (Պիտ.։)


Թղթեան

See full entry →

s. pl.

letters, epistles;
certificates, instruments, documents.

NBHL (1)

ԹՂԹԵԱՆ ԹՂԹԵՐ. Թուղթք. նամականի. մուրհակք. յետկարք.


Թղթեր

See full entry →

cf. Թղթեան.

NBHL (1)

ԹՂԹԵԱՆ ԹՂԹԵՐ. Թուղթք. նամականի. մուրհակք. յետկարք.


Թշնամական, ի, աց

See full entry →

adj.

hostile, inimical, adverse.

NBHL (1)

Սեպհական թշնամւոյ կամ թշնամութեան.


Թշուառութիւն, ութեան

See full entry →

s.

misery, misfortune, evil, calamity, wretchedness, disastrous state;
ի — անկանել, to fall into misfortune or misery;
դառնալ ի —, to be unfortunate.

NBHL (1)

Թշուառութիւնն (է պարառութիւն) բոլորից չարեաց (հակառակ երանութեան). (Շ. մտթ.։)


Թոշակ, աց

See full entry →

s.

provision;
viaticum;
pay, wages, hire, salary, stipend;
pension;
— եկեզեցական, benefice;
ուսանել —աւ, to be in a boarding-school;
— յետին, վերջին, viaticum;
տալ, պաշտել ումեք զյետին —, to administer the viaticum.

NBHL (1)

Կամ Ո՛ր եւ է եփեալ կերակուր. եփոյ. ὅψον cibus. Հց. Որո՞ց են յաղագս թոշակի կազմութեանցն շարագրութիւնքն եւ օրինականքն։ պխ. խոհակերացն. (Պղատ. մինովս.։)


Թօն, ից

See full entry →

s.

humidity, wet;
rainy weather, rain;
shower.

NBHL (1)

(լծ. ընդ թանալ) ἑξομβρία imbris copia, humoris abundantia Անձրեւ յորդ եւ անչափ, ջաղբ. տեղատարափ. հեղեղ. խոնաւութիւն յոյժ. գիջութիւն. հակառակն Երաշտի, եւ խորշակի. թաթաւ, թացութիւն.


Խայտաբղէտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

odd medly of colours, motley.

NBHL (1)

Զդարձեալս ի հակայս խայտաբղէտութեան մեղացն գունով. (Նար. խչ.։)