Definitions containing the research ցող : 652 Results

Ըղձապատում

See full entry →

adj.

conjuror, diviner.

NBHL (1)

μάντις vates, hariolus Որ պատմէ ըղձութիւնս ըստ սրտի իւրում կամ հարցողին. հմայօղ. սուտ գուշակ. հարցուկ. երազատես.


Ընդդիմանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to resist, to contrast, to be repugnant, to mutitiny.

NBHL (1)

Յստակամտաց հովիւ ... ընդդիմացողաց դատաւոր. (Եփր. աւետար.։)


Ընթեռնլի

See full entry →

adj. s.

legible, readable;
reader, lecturer.

NBHL (1)

Այսինքն Ընթերցօղ։ (Կոչ. ՟Դ.) ուր ըստ ձ. ընթեռնլեացն. իսկ հին տպ. ընթերցողացն։


Ընթերցանեմ, ցի

See full entry →

vn.

to read.

NBHL (1)

Առնել ընթերցանելեացն զբօսանս. այսինքն կամեցողացն ընթեռնուլ, ըստ յն. (՟Բ. Մակ. ՟Բ. 26։)


Ընթերցիչ

See full entry →

s.

reader, lecturer;
ազգ առ —ցողն, advertisement, address to the reader;
ներողամիտ —ցող, gentle reader.


Ընթերցումն, ման

See full entry →

s.

lecture;
տալ յ—, to give to read;
to cause to read.


Ընծայեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to offer, to present;
to show, to expose, to place in sight;
to recommend, to introduce;
զանձն —, to pass one's self off for another, to counterfeit;
այլ իմն միտս —, to possess, or bear another meaning;
սիրելի զանձն, to make one's self beloved.

NBHL (1)

Դուն ուրեք իբր անցողական, այսինքն Առնել՝ զի այլ ոք ընծայեսցէ ինչ ինքեան.


Ընկեր, աց

See full entry →

s.

companion, comrade, partner;
female companion;
consort;
fellow;
agent;
neighbour;
partaker;
peer;
clerk;
assistant;
չիք իմ —, I am peerless, I have no equal;
— զընկեր, այր զ—, one to another, mutually;
երդուան այր —ի իւրում, they bound themselves by mutual oaths.

NBHL (1)

Մի՛ լինիր ընկեր առն բարկացողի։ Այր գրգռէ զերեսս ընկերի։ Մի՛ ցանկանար տան ընկերի քո։ Ընդէ՞ր հարկանես զընկերդ։ Եղբայր եղէ համբարուաց, եւ ջայլեմանց։ Ես եմ, եւ չի՛ք ոք իմ ընկեր։ Ընկեր, զիա՞րդ մտեր այսր.եւ այլն։


Թանահատ, ից

See full entry →

adj.

abstaining from soups.

NBHL (1)

Հատեալ, այսինքն հրաժարեալ ի թանէ՝ վասն պահեցողութեան. ապուր կամ թան չուտօղ.


Թառանչեմ, եցի

See full entry →

vn.

to sigh, to groan;
to lament, to weep;
to have a severe colic.

NBHL (1)

(Արբեցողն) միշտ հեծէ, եւ հանապազ թառանչէ յորովայնին ծանրութենէ. (Մանդ. ՟Ժ՟Զ։)


Թաքուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to hide, to cover, to conceal;
to mask, to cover with a pretence;
to veil;
to envelope;
to hide or bury under ground, to inter;
որոգայթ —, to lay snares for;
չգիտէր ուր — զանձն, he did not know what hole to creep into.

NBHL (1)

Որպէս թաքուցող զտաղանդն դատապարտի. (Բրս. հց.։)


Երկայնութիւն, ութեան

See full entry →

s. geog.

length;
court;
longitude;
depth;
— աւուրց՝ կենաց, long days;
length of days, long life, longevity;
խաղալ գնալ յ— գետոյն, to skirt, to run along the river;
յ—, of the length of;
to the... longitude.

NBHL (1)

Բազումք ի ձէնջ տաղտկացեալ են առ ի բանիցն՝ տաղտկութիւն ընթերցողացն լինիցի. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 25։ Խոր. ՟Բ. 56։)


Երկնուստ, յերկնուստ

See full entry →

adv.

from heaven, from on high.

NBHL (1)

Ի յերկնուստ հայեցող ի վերայ նորա. (Ոսկ. համբ.։)


Երկրագործ, աց

See full entry →

adj. s.

agriculturist;
planter, husbandman, labourer.

NBHL (1)

Հարց. Ո՞վ է մակացող առ երկրաւ բաշխել զսերմանիս. Երկրագործն. (Պղատ. մինովս.։)


Զայրացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to irritate, to put in a passion, to enrage, to anger, to make angry, to fret, to vex, to nettle, to affront, to provoke.

NBHL (1)

Այլոյ զայրացուցողի՝ այլում զայրանաս դու. (Բրս. վաշխ.։)


Զայրումն, ման

See full entry →

s.

cf. Զայրոյթ.

NBHL (1)

Հետեւեալ լինի բարկացողութեանն եւ զայրութիւն բարուցն. (Արիստ. առաք.։)


Զանգիտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Զանգիտանք.

NBHL (1)

Չարութիւն է ցասմնատեսակին՝ բարկացողութիւն եւ զանգիտութիւն։ Զանգիտութիւն է չարութիւն ցասմնատեսակին, ըստ որում զարհուրեալք լինին ի ձեռն երկեղից որ յաղագս մահու. (Արիստ. առաք. յորմէ եւ Լմբ. սղ.։)


Զարմացական, ի, աց

See full entry →

adj.

of admiration;
— նշան (՜), a note of (!).

NBHL (1)

Մեծն Պօղոս ի յըմբռնման Աստուածայնոյն եղեալ, եւ զարմացողականին նորա զօրութեան հաղորդեալ։ Եւ ինքն ամենայնի պատճառն առ ի յամենեսեան լինելն զիջանէ ըստ զարմացողականին գերագոյ զօրութեանն՝ անփոփոխաբուն ի յինքենէ. (Դիոն. ածայ.։)


Զարմացուցիչ, չի, չաց

See full entry →

adj.

surprising, astonishing

NBHL (1)

ἑκστατικός եւ այլն. Որ զարմացուցանէ. հիացուցիչ. զարմացողական.


Զգաստուն

See full entry →

cf. Զգաստ.

NBHL (1)

Ո՛չ զգաստնոց, այլ արբեցողաց. (Իսիւք.։)


Զգենում, գեցայ

See full entry →

vn.

to clothe, to dress one's self, to put on one's back, to put on, to wear, to put on clothes;
— հանդերձ սգոյ, to put on mourning;
— հանդերձս ուրախութեան, to put on garments of gladness;
մի զգեցցի այր զգեստ կանացի, man shall not put on the garments of woman;
բարւոք զգենու, he dresses well, with taste;
մարմին —, to incarnate, to take on himself human nature;
— զարգարութիւն, to clothe one's self with justice;
to do good works;
փառս եւ պատիւ —, to clothe one's self with glory and honour;
զօրութիւն —, to clothe one's self with strength, to gather strength;
— զպատկեր ուրուք, to assume the appearance of another person, to resemble;
զգենում բանին զմարմին, cf. Մարմնանամ, cf. Մարդանամ.

NBHL (2)

Որպէս պղնձի մարմին զգեցողաց. (Վրդն. ղեւտ.։)

ԶԱստուած զգեցողիս ներքոյ եւ արտաքոյ. (Նար. ՟Լ՟Գ։)


Երգող

See full entry →

cf. Երգեցող.


Երգութիւն, ութեան

See full entry →

s.

act of singing;
song, canticle.

NBHL (1)

ԵՐԳՈՂՈՒԹԻՒՆ ԵՐԳՈՒԹԻՒՆ. Երգեցողութիւն. երգ. նուագ.


Երես

See full entry →

s. geom.

visage, face, look, countenance, mien, air;
forehead;
exterior, surface;
person;
eyes, sight;
body;
reputation, honour, respect;
meaning, sense, explanation;
mask;
— կօշկաց, vamp;
վերին —ք յարկաց, roof;
— եւ աստառ, outside and lining;
— դրոց, page;
—ք մի հողոյ, stratum, layer, bed;
ոչ —ք ինչ երեւելիք էին, they were not remarkable or important personages;
եւ քո —ք երթիցեն առաջի նորա, and thou shalt be in their midst or among them;
ըստ ժամանակի եւ —աց, according to the period and people;
զ—օք ջուրց, at the water's level;
upon the face of the deep;
զ—ն քարի տացէ, so much the worse for him;
to his harm or damage;
հոտոյ ընդ —ս հարկանիլ, to perceive the odour, bad smell, stink;
տալ զ—ս խնդրել զտէր, to turn his face towards, to seek God, to be converted;
զ—ս հաստատել, դնել, to turn towards, to go to, cf. Դիմեմ;
դնել զ—ս իւր առնել ինչ, to turn the mind or attention towards, to form or conceive an idea;
—ս առնել, to have regard for, to respect, cf. Ակնածեմ;
յ—ս բերել, գալ, to manifest, to show, to display, to make known, to discover;
to appear, to present one's self;
յ—ս անկանիլ, to appear;
անկանել ի վերայ —աց, to fall prone, to prostrate one's self;
խոնարհիլ անկանիլ —աց, to sulk, to be in ill humour;
ելանել յ—աց ուրուք, to go out of the presence of;
յանդիման լինել միմեանց —օք, to see one another, to meet;
թաքչել յ—աց ուրուք, to hide or conceal one's self, to keep out of sight of some one;
հատանիլ քնոյ յ—աց, to have the sleep broken or troubled, to be unable to sleep more;
ակն առնուլ —աց ուրուք, to honour, to respect a person;
ի խոնարհ կախիլ —աց, to knit one's brows, to be melancholy, to frown, to look displeased, sullen or vexed;
զ—ս ծռել, to make wry faces;
առնուլ զ—ս ուրուք, to assume the appearance of some one, to sustain a part or character, to bear a part;
յ—աց, for, on account of;
յ—աց նորա, for his sake;
յ—աց հօր քոյ, from your father, in your fathers name;
առաջի —աց Տեառն, in presence or before the face of God;
յերեսս, to one's face;
in the face of, cf. Առաջի, cf. Յանդիման;
—, —, առ —, face to face;
man to man;
ինձ — արա, I entreat you! listen to me! do me the favour! առ —ս, ի վերին, externally, apparently;
բացաւ —օք, with the face uncovered;
unmasked (man), unveiled (woman);
barefaced, impudent;
frankly, openly;
ընդ — ամենայն —ս երկրի, over or throughout the whole earth;
հաց —աց, cf. Առաջաւորութիւն;
օծանել զ—ս անոյշ իւղով, cf. Իւղ;
որով —օք, with what an air ! with what audaciousness! ազնիւ —օք, of a handsome countenance;
երեսս առնում, cf. Անձնաւորեմ. area, superficies, surface.

NBHL (1)

Արժանի գտան երես երես առ նա հայեցողութեան. (Շ. ՟ա. յհ. ՟Հ՟Թ։)


Զեղխիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Զեղխեմ.

NBHL (1)

Ի զեղխողացն եւ յարբեցողացն փախիցո՛ւք. (Ոսկ. մտթ.։)


Զզուանք, նաց

See full entry →

s. pl.

oppression, vexation, vexatious measures;
nausea, disgust, aversion, loathing, rising of the stomach;
horror, detestation, abomination.

NBHL (1)

Ի զզուանս գայր ընթերցողաց. (Մխ. երեմ.։)


Գործավար, աց

See full entry →

s.

intendant, officer;
foreman, overseer.

NBHL (1)

Արգելեալ տեսանեմք զգործ մշակութեան ի բռնագոյն գործավար իշխեցողացն որ ընդ մեզ են եպիսկոպոսաց. (Կանոն.։)


Գործելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj. s.

feasible;
maker;
coal.

NBHL (1)

Գործական խոհեցողականն՝ սահմանել գործելեացն զուղիղն բան. (Նիւս. բն.։)


Գուշակական, ի, աց

See full entry →

adj.

judicial.

NBHL (1)

Սմա բնութիւն ասեն լինել յոյժ խնդական. երգեցողաց եւ գուսանաց՝ գուշակական. (Երզն. ոտ. երկն.։)


Գրագիտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

book-learning, literature, letters, learning.

NBHL (1)

Գրագէտն գոլ. հմտութիւն գրոց. կարդացողութիւն.


Դալարաբեր

See full entry →

adj.

that produces verdure, grass.


Դպրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

office of notary;
literature, letters;
book, register;
lecture, study;
order of lecturers;
այր առանց դպրութեան, an idiot, ignorant, unlettered, illiterate person;
գեղեցիկ —ք, the belles lettres, or polite literature.

NBHL (2)

γραμματεία, γράμμα, γραμματική litteratura, litera Ուսումն դպրաց. գրագիտութիւն. եւ Գիր, իբրեւ ուսումն, կամ կարդացողութիւն. Տե՛ս (Ես. ՟Ի՟Թ. 12։ Դան. ՟Ա. 4. 17։ Գծ. ՟Դ. 13։ ՟Ի՟Զ. 24։)

ԴՊՐՈՒԹԻՒՆ. ἁνάγνωσις lectoratus Իբրու դաս կղերիկոսաց, կամ պաշտօն փոքր աստիճանաւորաց. ընթերցողութիւն.


Դռնապան, աց

See full entry →

cf. Դռնապահ.

NBHL (1)

Ողջոյն տամ սարկաւագաց, եւ կիսասարկաւագաց, եւ դպրաց, եւ ընթերցողաց, եւ դռնապանաց. (Ածազգ. ՟Ը։)


Ելլադական, ի, աց

See full entry →

adj.

that belongs to Greece;
Grecian, Greek.

NBHL (1)

Ստեփաննոս կարդացեալ, որ ըստ ելլեդականին պսակ առձայնի։ Ելլադական իւղեալ մրցողաց. (Նար. խչ. եւ Նար. մծբ.։)


Գանձարան, աց

See full entry →

cf. Գանձատուն.

NBHL (1)

Ստացողի սորին՝ այս գանձարանին՝ յանցանքն ջնջին. (Գանձ.։)


Դառնանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to become bitter, to turn sour;
to be offended, irritated;
to be tired, displeased.

NBHL (1)

Տե՛ս եւ Դառնացող։


Դատախազեմ, եցի

See full entry →

vn.

to accuse, to denounce;
to oppose.

NBHL (1)

Զխոցողացն զինուորութեանց դատախազեցից. (Նար. ՟Ի՟Բ։)


Դենակորոյս

See full entry →

cf. Դենագարձ.

NBHL (1)

Յառաջ մատիք ո՛վ դենակորոյսք, եւ ուրացողք զհայրենի աստուածսն. (Զենոբ.։)


Գիտանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to know, to have commerce or intimate relations with some one.

NBHL (1)

Ի ստոյգ գիտացողաց հաստատեալ գրեցաք. (Փարպ.։)


Գիտնական, ի, աց

See full entry →

cf. Գիտուն.

NBHL (1)

Սեպհական գիտնոց եւ գիտութեան. իմաստնական. իմացողական. ճանաչողական.


Գնացումն, ման

See full entry →

s.

gait, carriage;
deportment;
— ջրոց, course.

NBHL (1)

Գետօրէն գնացողութիւն ջրոյն. (Երզն. քեր.։)


Գոհարան

See full entry →

s.

place or instrument of praise, of thanks.

NBHL (1)

εὑχαριστήριον որ եւ Գոհացողութիւն. sacrarium, et sacramentum Eucharistiae Տեղի գոհութեան եւ շնորհակալութեան. տաճար աստուծոյ. մատուցարան սրբոյ հաղորդութեան.


Գոհութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Գոհացողութիւն.


Գոռամ, ացայ, ացի

See full entry →

vn.

to make a great noise, to be violently angry;
to assault, to attack;
to insult.

NBHL (1)

Արբեցողն գոռայ նման բուղայ զուարակի. (Ոսկիփոր.։)


Դժուարահաւան

See full entry →

adj.

incredulous, obstinate, stubborn.

NBHL (1)

Դժուարին եւ դժուարահաւան լինիցի բնակեցուցողին եւ օրինադրին. (Պղատ. օրին. ՟Դ։)


Դիմակցիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Դիմադարձիմ.

NBHL (1)

Հակառակաբանութիւն, կամ գրգռութիւն առ ի հատուցմունս դիմակցողին. (Նեղոս.։)


Դիմանամ, ացայ

See full entry →

vn.

cf. Ընդդիմանամ.

NBHL (1)

Դիմացողացն տալ հրաժեշտ. (Տօնակ.։)


Դիպեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to cause to touch or strike.

NBHL (1)

Յոր դիպեցուցեալ զհայեցած։ Ի նետաձգութեանն դիպեցուցողք. (Փարպ.։)


Դիւրայարմար

See full entry →

adj.

very suitable, proper, becoming, convenient.

NBHL (1)

Որպէս երկաթ՝ հրատեսակ լինելով՝ կակղագոյն լինել, իբրու դիւրայարմարք պատահել կարողին եւ մակացողին խրատել զստ. (Պղատ. օրին. ՟Բ։)


Ագոնիստայք

See full entry →

s. pl.

athletes.

NBHL (1)

ἁγονισταί certatores Մրցողք, դէմընդդէմ ոսոխք ի խաղս ագոնի. փէհլիւվանլար.