Definitions containing the research այս : 9493 Results

Անիմաստութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Անիմաստասիրութիւն.

NBHL (1)

Եւ այս ոչ նախանձու միայն եւ ժպրհութեան է, այլ՝ յետին անիմաստութեան. (Ոսկ. յհ.։)


Անյաջողութիւն, ութեան

See full entry →

s.

unfavourableness, unfortunateness, disadvantage.

NBHL (1)

Մահկանացու անյաջողութեան վրիպակ, այսինքն է մտաց քուն. (Փիլ. ել.։)


Անյատակ

See full entry →

adj.

bottom-less;
very deep.

NBHL (1)

Ոյր յատակ չիք կամ չերեւի առ խորութեան. եւ Այն՝ որոյ ներքոյք կամ նստոյք այսինքն երաստանք վնասեալ եւ պակասեալ են. տիպսիզ.


Անյարմարագիր

See full entry →

adj.

that writes in an unbecoming manner;
indecently written.

NBHL (1)

Ոչինչ անյար այսոցիկ ճանաչի. (Անյաղթ բարձր.։)


Անյեղաշրջելի

See full entry →

cf. Անյեղ.

NBHL (1)

(Պռօսխումէն, բառ յն) եդեալ ի մերս անյեղաշրջելի (այսինքն անփոփոխ, կամ առանց յեղլոյ ի հայ բարբառ) (Լմբ. պտրգ.։)


Անյերկուանալի

See full entry →

adj.

indubitable.

NBHL (1)

Մարմինն՝ աստուծոյ էր անյերկուանալի։ Եթէ աներկուանալի կալցես զայս բան. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Գ։ եւ Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Ա։)


Անյիշատակ

See full entry →

adj.

forgotten;
immemorial.

NBHL (1)

Զիա՞րդ լինիցին այսչափ մեղք անյիշատակ. (Կոչ. ՟Բ։)


Անյուսանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to despair.

NBHL (1)

Այլ ոչ անյուսացեալք երբէք յիւրաքանչիւրն լինին օգտութենէ. (Պիտ.) հայի ի ՟Ա նշ. չ. այսինքն ոչ անյոյս լինին։


Անյուսութիւն, ութեան

See full entry →

s.

despair.

NBHL (1)

Յանդիմանէ եկեղեցի զայսպիսի սատանայական անյուսութեան վարդապետութիւն. (Արշ.։)


Անյօժար

See full entry →

adj.

without desire, — wish or inclination;
involuntary, forced.

NBHL (1)

Գասն այսոցիկ՝ անյօժարիցն. (Նիւս. բն.։)


Աննախանձ

See full entry →

adj. adv.

not envious;
liberal, generous;
without envy;
generously, abundantly.

NBHL (1)

Զոր եթէ զայս առնիցէք աննախանձապէս (կամ աննախանձաբար). (Սարգ. ՟ա. յհ. յռջբ։)


Աններգործելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

not susceptible;
inefficacious.

NBHL (1)

Ի լքանել զնա հոգւոյն՝ յայսց ամենեցունց աններգործելի կայ մնայ։ Մեռեալ դնի աններգործելի բարւոյ։ Աններգործելի առ ամենայն բարեգործութիւնս։ Ուր անհաւատութիւն է, անդ անդ աններգործեալի կան մնան կամքն աստուծոյ. (Սարգ.։)


Աններելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

unpardonable;
intolerable.

NBHL (1)

Վասն այսորիկ են աններելի դեւք, զի ամբարտաւանք են. (Լմբ. սղ.։)


Աննիւթ, ից

See full entry →

adj.

immaterial.

NBHL (1)

Յաննիւթս զրահետ բերիլ յայսոսիկ. (Շ. թղթ.։)


Աննման, ից

See full entry →

adj.

unlike, dissimilar, different;
not uniform;
incomparable.

NBHL (1)

Զամենայն հերձուածս զեւնոմիոսացն՝ այսինքն աննմանիցն. (Կանոն.։)


Աննշան, ից

See full entry →

adj.

without mark, without sign, without character;
ignoble, unknown, obscure;
— վարել կեանս, to leave retired.

NBHL (1)

Աննշան առ տիպս է անտեղի տալին (այսինքն կարծրն). (Նիւս. կազմ.։)


Աննուէր, ուիրաց

See full entry →

adj.

without offering;
implacable, inexorable, cruel.

NBHL (3)

Չունօղ ուստեք զնուէրս. զընծայս. կարօտ եւ աղքատ մնացեալ.

Աննուէրք, այսինքն անհրաւէրք. (Մեկն. հյ.)

Աննուէր պատերազմ ունէին առ հրէայսն. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 40։)


Անշարժ, ից

See full entry →

adj.

immovable, fixed, stable, firm;
not commutable;
real, not personal.

NBHL (1)

Աշխարհն հաստատուն լիցի, եւ անշարժ ի նմանէն. այսինքն մի՛ օտարասցի յիւրմէ. (Բուզ. ՟Բ. 34։)


Անշարժութիւն, ութեան

See full entry →

s.

immobility, immovableness, stability, firmness.

NBHL (1)

Տարածեալ զբազուկս անշարժութեան (այսինքն անշարժս). (Արշ.։)


Անշնորհ, աց

See full entry →

adj.

ill-favoured, disfigured, deformed;
ungracious, ungraceful, unpleasant;
unfortunate, unlucky;
ungrateful, unthankful.

NBHL (2)

Տացես ըմպել յանշնորհս. այսինքն անշնորհաբար կամ անդէպս. (Սիր. ՟Ի՟Թ. 32։)

Եւ այսպէս անշնորհ՝ սերմանողին ցուցանին. (Իգն.։)


Անշնորհակալ, ի, աց

See full entry →

adj.

ungrateful, unthankful.

NBHL (1)

Անշնորհակալու (այսինքն արարածք). (Ածաբ. ծն.։ Խոսր. Սարգ. եւ այլն։)


Անշնորհակալութիւն, ութեան

See full entry →

s.

ingratitude.


Անշնչական, ի, աց

See full entry →

adj.

breathless, dead;
inanimate, senseless.

NBHL (1)

Որոշեմք զնա յոչ կենդանւոյն. այսինքն յանշնչականէն. (Անյաղթ պորփ.։)


Անշուշտ

See full entry →

adj. adv.

incontestable, sure, certain, assured, infallible;
assuredly, incontestably, certainly.

NBHL (1)

Եւ զի այս այսպէս է անշուշտ, ջանասցո՛ւք եւ այլն. (Խոսր.։)


Անշուք

See full entry →

adj.

inglorious, unhonoured, ignoble, vile;
ill-favoured, deformed;
— վարել կենցաղ, to live retired.

NBHL (1)

Իսկ այսօր նստի անշուք անզարդ. (Լաստ. ՟Ժ՟Ե։)


Անշփոթ, ից

See full entry →

adj. adv.

without confusion;
unperplexed, not embarrassed;
tranquil.


Անշքանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to become vile, to grow despicable;
to grow ugly, to fade.


Անշօշափելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

impalpable.

NBHL (2)

Ձեռք ոմանք զանշօշափելիսն շօշափեցին. այսինքն զանմատոյց, կամ զսրբազան իրս. (Առ որս. ՟Ժ՟Գ։)

Որ ամենայն մեղաց անշօշափելի եւ անըմբռնելիդ ես. (Ճշ.։) այսինքն անմերձ, անշփելի.


Անողորմ, ից

See full entry →

adj. adv.

unpitying, imcompassionate, inhuman, barbarous, cruel, brutal. cf. Անողորմաբար.


Անոճ

See full entry →

adj.

without style, orderless, confused;
— իմն, pellmell, promiscuously.

NBHL (1)

Այս դիոնեսիոս թրակացի գտեալ զգիրս զայս, անոճ եւ անյարմար կարգեալ. (Մագ. քեր.։)


Անոյժ

See full entry →

adj.

without force, feeble.

NBHL (1)

Տկար եւ անոյժ ի նրբութենէ (այսինքն առ նրբութեանն) իցէ փայտն. (Նիւս. երգ.։)


Անորակ

See full entry →

adj.

without quality or accident.

NBHL (2)

ἅποιος (որ եւ անարար). carens qualitate, qualitatis expers. Ոյր չիք որակ. որ չէ երբեմն այսպիսի՝ եւ երբեմն այնպիսի, այլ միշտ նոյն եւ նոյնպիսի. անփոփոխ. անյեղլի. անմասն ի զգալի գունոյ եւ ի ձեւոյ.

Անորակ (այսինքն անայլայլակ) ներմարդութեամբն միաւորեալ զբնութիւն աստուածութեանն. (Թէոդոր. խչ.։)


Անորդութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Անզաւակութիւն.

NBHL (1)

Զանորդութիւն իւր լցուցանելով սառայ ի ձեռն նաժշտին, ոչ իրաւացոյց զառն տուն անորդութեամբ բառնալ թողուլ։ Քան զանորդութիւն եւ զանսէրութիւն ոգւոց ոչինչ ոք այլ չար գուցէ. եւ այս է անուսումնութիւն եւ անխրատութիւն. (Փիլ. լին. եւ Փիլ. ել.։)


Անորոշաբար

See full entry →

adv.

indefinitely;
confusedly, indistinctly;
implicitly.

NBHL (2)

Խայթոց մահու մեղք, ո՛չ եթէ այս կամ այն, այլ անորոշաբար, յայտ է եթէ ամենայն մեղք. (Բրս. հց. ՟Ծ։)

Անուանքս այսոքիկ ի գիրս անորոշաբար փոփոխեն զմիմեանս. (Շ. ՟ա. յհ. ՟Խ՟Դ։)


Անորոշութիւն, ութեան

See full entry →

s.

indecision, indetermination.

NBHL (1)

Անորոշութեամբ նշանակի (այսինքն բառին) ամենայն ինչ ցուցեալ լինի մարդկայինն. (Նիւս. կազմ.։)


Անուանադրեմ, եցի

See full entry →

va.

to give a name to, to name.


Անուանադրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

nomenclature;
անուանադրութեամբ, cf. Յորջորջանօք.

NBHL (1)

Յաւուր տօնիս այս տեառն անուանադրութեան. (Գանձ.։)


Անուանակիր

See full entry →

adj.

that bears the name of another.

NBHL (1)

Երիցունց անուանակիր թագաւորաց. այսինքն թագաւոր կոչեցելոց. (Յհ. կթ.։)


Անուանակոչեմ, եցի

See full entry →

va.

to name, to call.


Անուանակոչութիւն, ութեան

See full entry →

s.

denomination;
nomenclature.


Անուանափոխութիւն, ութեան

See full entry →

s.

metonymy, change of name.

NBHL (1)

Նշանակէ աստուածաբանութիւն, այսինքն ի զգացեալս յաստուածայինսն անուանափոխութիւն. (Ցանկ դիոն.։)


Անուանեմ, եցի

See full entry →

va.

to name, to call, to denominate, to term.

NBHL (2)

Արդ է այսուհետեւ աստուած՝ անուանելով հայր բազմաց. (Կոչ. ՟Է։)

Եկեղեսիա (յն., այսինքն եկեղեցի) կոչումն անուանի. (Եղիշ. յես.։)


Անուանումն, ման

See full entry →

s.

nomination.

NBHL (1)

Իմաստասիրութիւն ունի յանուանութենէ, այսինքն ի ստուգաբանութենէ զսահմանն. (Սահմ. ՟Է. (այլ ձ. յանունութենէ, յանուանադրութենէ։))


Անուղղայ, ից

See full entry →

adj.

incorrigible, perverse.

NBHL (5)

Պսակի արժանի զյոյժ լաւագոյնսն առնիցէք ի մարդկանէ, նովին ձեւով եւ զանուղղայսն պատժի. (Պիտ.։)

Անուղղայ գնացք (այսինքն վարք). (Եփր. աղ.։ Մեսր. երէց.։ Ճ. ՟Ժ.։)

Զանուղղայս նոցա ուսուցանէր. (Սարգ. ՟գ. յհ.։)

Խորհեցան յանձինս իւրեանց զանուղղայս (յն. ո՛չ ուղղապէս). (Իմ. ՟Բ. 1։)

Զի՞նչ քան զան այլ ինչ անմտութիւն կայցէ, յորժամ անուղղայս հպարտանայցեն. (յն. ի հակառակաց). (Ոսկ. մ. ՟Գ. 5։)


Անուն, նուան, ուանք, անց

See full entry →

s. gr.

name;
renown, glory, reputation, honour, title;
— բայի, nominative;
noun, substantive;
— շքոյ, title.

NBHL (9)

ԱՆՈՒՆ. իբր Անուամբ, կամ անուանեալ, կամ փոխանակ ասելոյ՝ Որոյ անունն էր այս.

ԱՅՍ ԱՆՈՒՆ, կամ ԱՅՆ ԱՆՈՒՆ, անուան. ὀ δεῖνος, ἠ δεῖνα, τὸ δεῖνος. ille, iste, talis;
illa, ista;
illud, istud, tale
. Այս ոք, այն ոք, եւ այս ինչ, այն ինչ, կամ այս նիշ, այն նիշ. փեղմոնի, եղմոնի. իքը, ինքը. ֆալան, ֆիլան.

Երթա՛յք ի քաղաքն՝ առ այս անուն (ոմն), եւ ասացէ՛ք ցնա. (Մտթ. ՟Ի՟Զ.18։)

Սոկրատէս, եւ այս անուն, եւ այն անուն առաքինիք։ (Զծնունդս) ծնողացն, զայսր անուան կամ զայնր անուան. (Փիլ. նխ. եւ Փիլ. ՟ժ. բան.։)

Ես այս անուան (հօր զաւակ եմ), եւ այս անուն է իմ մայր. (Ածաբ. աղքատասիր.։)

Ո՛չ ասաց, եթէ այս անուն եւ այս անուն, այլ թէ ամենեքեան։ Զայսմ անուանէ ասէ, եւ զայնմ անուանէ չարախօսեսցուք։ Այս անուն չէ արժանի քահանայութեան, եւ միւսն չկայ պարկեշտութեամբ։ Այս անուն մարդոյ եմ ես։ Այս անուն առն շնորհք։ Այս անուն մարդոյ էին ապարանքս այս. (Ոսկ. մտթ. եւ Ոսկ. եբր. եւ Ոսկ. յհ.։)

Երթիցո՛ւք յայս անուն քաղաք, (Յկ. ՟Դ. 13։)

Ենթակայ (ունի) զայս անուն փայտ. (Սահմ. ՟Է։)

Ընդ այս անուն ճանապարհ գնացէք։ Տեսեր յայս անուն ժամանակ, եւ յայն անուն. (Լմբ. սղ.։)


Անուշահոտ

See full entry →

adj.

sweet, odoriferous, delicate;
— առնել, to perfume, to scent.

NBHL (1)

Ի յայս անուշահոտոյս անմահանայի. (Ոսկիփոր.։)


Անուշահոտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

sweetness of smell, perfume.

NBHL (1)

Իւղ անուշահոտութեան (այսինքն մեռոն). (Յհ. իմ. կան.։)


Անուշութիւն, ութեան

See full entry →

s.

sweetness;
delicacy, exquisite flavour;
affability, cheerfulness.

NBHL (1)

Եւ զայլ հումն հանդերձ անուշութեամբ եփեցին ի կաթսայս. (՟Ա. Եզր. ՟Ա. 12։)


Անուսումն, սմանց

See full entry →

adj.

cf. Անուս.

NBHL (1)

Զդէմս գողանան զանուսմանցն. (այսինքն պատրեն զաչս տգիտաց)։ Անուսմանցն բանաւորաց. (Առ որս. ՟Ա. ՟Է։)


Անուսումնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Անուսութիւն.