Definitions containing the research առ : 10000 Results

Եթէովպացի, ցւոյ, ցւոց

adj. s. Ethiopian.

· Calfa

NBHL (1)

Վասն կնոջն եթէովպացւոյ ... զի կին եթէովպացի առ. (Թուոց. ՟Ժ՟Բ. 1։)


Ելեւել՞՞՞խաղալ

sv.

cf. Ելեւել՞՞՞առնել.

· Calfa


Ելեւէջք

s. mus.

act of ascending and descending;
undulation, wavy motion;
gamut, scales;
—ս առնել, to go up and down;
to swing, to undulate, to wave;
— ձայնից, երգոց, modulation, cadenee, trill, quaver, tune.

· Calfa


Ելլադական, ի, աց

adj.

that belongs to Greece;
Grecian, Greek.

· Calfa

NBHL (1)

Ստեփաննոս կարդացեալ, որ ըստ ելլեդականին պսակ առձայնի։ Ելլադական իւղեալ մրցողաց. (Նար. խչ. եւ Նար. մծբ.։)


Ելողութիւն, ութեան

s.

proceeding, emanation.

· Calfa

NBHL (1)

Պատճառ միոյն ծննդեամբ, եւ միւսոյն՝ ելողութեամբ. (Սարգ. ՟բ. պետ. ՟Ա։)


Ելուզանեմ, ուզի

va. math.

to extract;
to produce;
— զքառակուսի արմատ, to extract the square root.

· Calfa


Ելուզումն, ման

s. math.

shoot, sprout, production;
extraction;
— արմատոց, evolution.

· Calfa

NBHL (1)

Երկարաձիգ ելուզմունք բարունակացն ընդ գերակայ ծայրս ծառոցն շարամանեալ. (Պիտ.։)


Ելութիւն, ութեան

s.

being, existence.

· Calfa

NBHL (1)

Պատճառ է՝ ո՛չ ճշմարիտն բան՝ ելութեանն սոկրատայ, այլ ելութիւն սոկրատայ պատճառ եղեւ գոլոյ զճշմարիտն բան. (Անյաղթ ստորոգ.։)


Ելունդն, լնդան

s.

carbuncle, boil;
pimple, blister, bubo, malignant tumour;
— ելանել, հանել յանթս, to form a gathering under the arm-pits;
— քանդակաց, alto-relievo.

· Calfa

NBHL (1)

Իսկ ծերն կնքեաց խաչ յելունն, եւ արձակեաց զնա. (Վրք. հց. ՟Ի.) ձ. (տպ. կընքեաց զնա խաչիւ, եւ տեառնագրեաց զեղունգն)։


Ելք, ելից

ast.

s. pl. elevation, ascension;
act of going up;
gushing out;
issue, exit;
proceeding, emanation, birth, production;
end, term;
effect, event, success;
resort, resource;
the east, sun-rise;
disbursement, current expenses;
death, decease;
opening, aperture, market;
excrement;
— հնարից, means, expedient;
— ճանապարհի, the turning of the street;
— ի կենաց, յաշխարհէ, decease;
— ձախողակ, յաջողակ, disaster;
success;
—, Գիրք ելից, Exodus;
զելս իրացն գտանել՝ իմանալ՝ հնարել, to devise, to find means, to remedy;
յելս արեւու, առաւօտու, at sun-rise, at day-break, at dawn;
յելս գարնայնոյ, towards the end of spring;
ելս ի մտի դնել, to bethink one's self, to reflect, to exercise one's ingenuity, to find a means;
առ ելիւք սահմանաց նոցա, at their bounds, limits, confines;
յարեւմտից ի յելս արեւու, յելից մինչեւ ի մուտս, from east to West;
եկաց նա զհազար ամաց ելս, he lived a thousand years;
յելս պիտոյըցն է, he is in the privy;
ուղիղ —, right ascension.

· Calfa


Եկ

s.

act of coming, arrival.

· Calfa

NBHL (2)

Եկդ վահանայ երագ։ Ազդ եղեւ եկք հայոց։ Զեկս սուրբ կուսանացն ի հռոմայեցւոց քաղաքէ։ Ըստ յառաջ եկիցն ողջամբ. (Փարպ.։)

Առաքէ զնոսա յարեւելս անդառնալի եկիւք։ Լինի յայնմ ժամու եկք անձրեւի. (Լաստ.։)


Եկ, աց

s. adj. alien, foreigner;
external;
—ք, income;
ի վերայ —ք, accident, misfortune.

· Calfa

NBHL (2)

Եկդ վահանայ երագ։ Ազդ եղեւ եկք հայոց։ Զեկս սուրբ կուսանացն ի հռոմայեցւոց քաղաքէ։ Ըստ յառաջ եկիցն ողջամբ. (Փարպ.։)

Առաքէ զնոսա յարեւելս անդառնալի եկիւք։ Լինի յայնմ ժամու եկք անձրեւի. (Լաստ.։)


Ե՜կ

int.

come on!come now!

· Calfa

NBHL (2)

Եկդ վահանայ երագ։ Ազդ եղեւ եկք հայոց։ Զեկս սուրբ կուսանացն ի հռոմայեցւոց քաղաքէ։ Ըստ յառաջ եկիցն ողջամբ. (Փարպ.։)

Առաքէ զնոսա յարեւելս անդառնալի եկիւք։ Լինի յայնմ ժամու եկք անձրեւի. (Լաստ.։)


Եկամուտ, մտից, աց

s. adj. revenue, income, settled income, annuity, interest, rent;
proselyte, neophyte;
foreign, extrinsic, exotic, false;
—ք արքունի, finances;
— տարեկան, revenue, annual income;
ստանալ զեկամուտն, to receive one's income.

· Calfa

NBHL (2)

Մերձենայցէ առ ձեզ եկամուտ. (Ել. ՟Ժ՟Բ. 48։)

Չի՛ք եկամուտ առ կատարեալ բարերարութիւնն (այսինքն յաստուած)։ Զուարթացուցանէ ի տրտմականացն եկամտից։ Եկամուտ եղեւ անհնազանդութիւն՝ ի կամաց, եւ ո՛չ ի հարկէ. (Յճխ. ՟Բ. ՟Ժ՟Ա։)


Եկաւորեմ, եցի

vn.

to come.

· Calfa

NBHL (2)

Որ այսօր ի բեթղահէմ եկաւորեաց։ Ի զարդարեալ վերնատունն եկաւորի ... աշակերտօքն։ Եկաւորեալ լինէր ... ի լեառն ձիթենեաց. (Զքր. կթ.։)

ԵԿԱՒՈՐԵՄ ԵԿԱՒՈՐԻՄ. προσέρχομαι advenio, advento Գալ՝ պատրաստութեամբ իւիք. գալ հասանել. այց առնել. ելլալ գալ.


Եկաւորիմ, եցայ

vn.

cf. Եկաւորեմ.

· Calfa

NBHL (2)

Որ այսօր ի բեթղահէմ եկաւորեաց։ Ի զարդարեալ վերնատունն եկաւորի ... աշակերտօքն։ Եկաւորեալ լինէր ... ի լեառն ձիթենեաց. (Զքր. կթ.։)

ԵԿԱՒՈՐԵՄ ԵԿԱՒՈՐԻՄ. προσέρχομαι advenio, advento Գալ՝ պատրաստութեամբ իւիք. գալ հասանել. այց առնել. ելլալ գալ.


Եկաւորութիւն, ութեան

s.

coming, arrival.

· Calfa

NBHL (1)

Որթն եւ գնդակն ի միոյ արմատոյ բղխեալ են յառաջ եկաւորութեամբ. (Զքր. կթ.։)


Եկելութիւն, ութեան

s.

cf. Եկաւորութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Դու հաստատեցեր եկելութեամբ քո։ Զժամանակն եկելութեան տեառն. (Վրդն. սղ.։)


Եկեղեցանամ, ացայ

vn.

to assemble, to be convoked.

· Calfa

NBHL (1)

Եկեղեցացան առ արքայ սողոմոն ամենայն այր իսրայէլի. (՟Գ. Թագ. ՟Ը. 2։)


Եկեղեցացուցանեմ, ուցի

va.

to asssemble, to convoke.

· Calfa

NBHL (1)

Եկեղեցացո՛ առ իս զժողովուրդդ։ Ընթեռնուցուք զօրէնս զայս ... եկեղեցացուցեալ զժողովուրդն. (Օրին. ՟Դ. եւ ՟Լ՟Ա։)


Եկեղեցեպան

cf. Եկեղեցապան.

· Calfa


Եհ

int.

oh !

· Calfa

NBHL (1)

Ե՛Հ ԵՀԷ՛.. առաւել ռմկ. իբր Ո՛հ. ո՛վ. Թր. քեր. ուր կոչի եւ մակբայ մոլութեան, այսինքն մոլեգնութեան գուշակաց կամ աստուածարելոց.


Եհէ

cf. Եհ.

· Calfa

NBHL (1)

Ե՛Հ ԵՀԷ՛.. առաւել ռմկ. իբր Ո՛հ. ո՛վ. Թր. քեր. ուր կոչի եւ մակբայ մոլութեան, այսինքն մոլեգնութեան գուշակաց կամ աստուածարելոց.


Եղ

cf. Իւղ.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՛վ նոր խառնումն սքանչելի, անեղ ընդ եղումն, կուսութիւն եւ ծնունդ ի քեզ ներգործի մա՛րիամ, ուրախ լեր. (Տաղ.։)


Եղաման, ի

s.

cruet, vial for oil.

· Calfa

NBHL (1)

Բառ եբր. ուլամ, այսինքն Սրահ.


Եղանակ, աց

s. mus. gr.

mode, modification;
form, formule, make, manner, way;
sort, kind, quality, condition, conduct;
means, expedient;
turn, trick;
air, tone, modulation;
time, measure;
mood;
— տարւոյ, season;
անգործ —, dead season.

· Calfa

NBHL (3)

Աղաչեմ զձեզ, իրաւապէս բառիցս եղանակիս թոյլ տալ. (Պղատ. սոկր.։)

Ամառնայինն եղանակ. (Խոր. ՟Ա. 15։)

Իսկ եղանակք բայից՝ առ նախնիս ընդ յն. ասին Խոնարհմունք կամ խոնարհութիւնք. ἑγκλίσεις modus verbi


Եղանակեմ, եցի

va.

to sing harmoniously.

· Calfa

NBHL (1)

Եղանակէին վերնական պետութիւնքն հրաշալի ձայնիւ։ Եղանակեն զերգս օրհնութեան։ Եղանակէին՝ երգս առեալ. (Շար.։)


Եղանիմ, եղէ, եղեայ

vn.

to be become, to be created;
to happen;
— ուրեք, to sojourn;
— ընդ կնոջ, to know a woman;
եղիցի լոյս եւ եղեւ լոյս, let there be light! and there was light;
եղիցի եղիցի, amen, so be it, be it so;
մի եղիցի, God forbid!

· Calfa

NBHL (2)

(էական եւ չ) γίνομαι fio, factus sum է՛ լինել. գոյանալ. ստեղծանիլ. ծնանիլ ի ժամանակի. իբր յն. γίγνομαι nascor, gignor եւ Լինել այս ինչ կամ այսպիսի. փոփոխիլ. առնիլ. գործիլ. հանդիպիլ. եղնիլ, ըլլալ.

Եւ եղեւ բան տեառն առ» եւ այլն. այսինքն խօսեցաւ կամ պատգամ ետ տուր։


Եղանութիւն, ութեան

s.

creation;
being, creature.

· Calfa

NBHL (2)

Մտաց եւ զգայութեանց զեղանութիւն ասելով յառաջ. (Փիլ. այլաբ.։)

Պատճառ եղանութեանց, կազմիչ հանդերձելոց. (Նար. ՟Ձ՟Դ։)


Եղարամայր

cf. Եղերամայր.

· Calfa

NBHL (1)

Զեղարամարս զառաջնորդս կոծոյն։ Եղարամարքն եւ ձայնարկուք. (Ոսկ. եբր. եւ Ոսկ. փիլիպ.։)


Եղբայր, բօր, բարց

s.

brother;
մեծ, աւագ, երէց —, eldest -;
կրտսեր —, youngest -;
— հօր or մօր, uncle;
աշխատաւոր —, lay -;
— ի Քրիստոս, — in Christ-Jesus.

· Calfa

NBHL (3)

Ի ձեռաց առն զշունչ արեան եղբօր իւրոյ խնդրեցից։ Արք եղբարք եմք մեք։ Ամենեքին դուք եղբարք էք։ Միում յեղբարցս այսոցիկ փոքրկանց։ Ասացէ՛ք եղբարցն իմոց։ Մարեմաւ մարդն յիսուսի, եւ եղբարբք նորա». այսինքն ազգականօք. (եւ այլն։)

Այբն եղբայր է միակին։ Եղբարք առաքինութիւն եւ չարութիւն, ըստ այնմ որով միոյ ոգւոյ ծնունդք են. եւ թշնամիք, եւ այլն. (Փիլ. լին.։) որ եւ զկրկին զգայարանս՝ եղբարս ասէ իրերաց։

Որ առ լեզուովն են տտիպ տեսակաւն, եւ որչափ ջերմացուցիչքն են, կծուք կոչեցաք, եղբարք գոլով. (Պղատ. տիմ.։)


Եղբայրաբար

adv.

fraternally, brotherly;
— կեալ ընդ միմեանս, to live together like brothers.

· Calfa

NBHL (1)

Եղբայրաբար սիրելով ընկալեալ. (Գիւտ թղթ. առ վաչէ։)


Եղբայրասէր, սիրաց

adj.

that loves his brother.

· Calfa

NBHL (1)

Եղբայրասէր կրօնաւոր ազգակցութիւն ունի առ քրիստոս. (Նեղոս.։)


Եղբայրութիւն, ութեան

s.

fraternity;
brotherhood

· Calfa

NBHL (2)

Որդի ըստ բնութեան նա. որդիք եւ մեք ըստ դրութեան, որպէս յեղբայրութիւն առ նա կոչեցեալք. (Կիւրղ. գանձ.։)

Խաղաղասէր կրօնաւոր ջահ պայծառ է եղբայրութեանն. (Նեղոս.։)


Եղեգնուտ

adj. s.

reedy;
reedy fen.

· Calfa

NBHL (1)

Մտեալ յեղեգնուտն անտառ՝ գտին անդ զեղբայրն. (Վրք. հց. ՟Ժ։)


Եղելութիւն, ութեան

s.

cf. Եղանութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Ցնծացաւ յիսուս ի կրկին նորոգմանս երկրորդ եղելութեանս. (Համամ առակ.։)


Եղեմնապատ

adj.

covered with drizzling rain.

· Calfa

NBHL (1)

Եղեմնապատ՝ սառմամբ լինին. (Շ. եդես.։)


Եղեմնարկու

adj.

that casts, produces drizzling rain.

· Calfa

NBHL (1)

Օդք եղեմնարկուք։ Յեղեմնարկու օդոց։ Եղեմնարկու հողմն կամ սառնամանիք. (Խոր. ՟Գ. 68։ Ճ. ՟Ա.։ Սիսիան.։ Ճշ.։)


Եղեռնական, ի, աց

adj.

flagitious, wicked, rascally;
bad, malicious;
enormous, atrocious.

· Calfa

NBHL (2)

Չար. չարագործ. թշուառական.

Եղեռնական՝ թշուառս անձին. (Յիսուս որդի.։)


Եղեռնային, յնոյ, ոց

adj.

cf. Եղեռնական.

· Calfa

NBHL (3)

ԵՂԵՌՆԱՅԻՆ ԵՂԵՌՆԱՒՈՐ. ἁθλιώτατος miserrimus ὁλέθριος nocivus, exitiosus Չար. ժանտ. դժնեայ. թշուառական. վնասակար. կորստական. սատակչական.

Ի կորեանց առիւծուց անձնական օձս եղեռնային. (Նար. ՟Բ։)

Ա՛յ թշուառ ... գո՛նէ արդ առ վաղիւ պատրաստեսցես եղեռնաւոր թշուառական ազգին հրէից։ Փղապետն այսպէս յանկարծ ժամանակի յեղեռնաւոր պատուհասէն մազապուր ելանէր։ Ուր համարեցան զեղեռնաւոր սատակումն անձանց իւրեանց կատարել. (՟Գ. Մակ. ՟Ե. 21. 19։ ՟Զ. 21։)


Եղեռնաւոր, աց

cf. Եղեռնական.

· Calfa

NBHL (3)

Ի կորեանց առիւծուց անձնական օձս եղեռնային. (Նար. ՟Բ։)

Ա՛յ թշուառ ... գո՛նէ արդ առ վաղիւ պատրաստեսցես եղեռնաւոր թշուառական ազգին հրէից։ Փղապետն այսպէս յանկարծ ժամանակի յեղեռնաւոր պատուհասէն մազապուր ելանէր։ Ուր համարեցան զեղեռնաւոր սատակումն անձանց իւրեանց կատարել. (՟Գ. Մակ. ՟Ե. 21. 19։ ՟Զ. 21։)

ԵՂԵՌՆԱՅԻՆ ԵՂԵՌՆԱՒՈՐ. ἁθλιώτατος miserrimus ὁλέθριος nocivus, exitiosus Չար. ժանտ. դժնեայ. թշուառական. վնասակար. կորստական. սատակչական.


Եղերական, ի, աց

adj.

mournful, dismal, dreary;
lamentable, plaintive;
tragic;
— կատակերգութիւն, tragi-comedy;
— վախճան, մահ, tragic end or death;
— տեսիլ, tragic, sad spetacle, tragedy.

· Calfa

NBHL (3)

Տաժանեալք եղերական սգովն ի ձեռն փայտին դառնութեան. (Թէոդոր. խչ.։)

Հնչեցեալ յականջս եղերական թշուառս անձին. (Սկեւռ. աղ.։)

Կային աննըւազ, բաց ի միոյն եղերական անձին, անձին եղկելոյ տարամերժեալ ի բաղանիս յընթացս. (Շ. տաղ. քառասնից։)


Եղերամայր

s.

weeper, mourner.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՛չ եթէ զեղերամայր առընթեր ածէր բանիւք պաճուճելովք. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 1։)


Եղեւին, եւնոյ

s.

pine, fir;
cedar;
mugwort, artemisia;
kidney-bean;
southernwood.

· Calfa

NBHL (4)

Ընկէց զմանուկի ի ներքոյ միոյ եղեւին ծառոյ. (Ծն. ՟Ի՟Ա. 15։)

Արա՛ դու քեզ տապան յանփուտ փայտից. զեղեւին ծառոյ ասէ. (Կիւրղ. ծն.։)

Տատանին տագնապաւ տերեւք տնկոց եղեւին ծառոց շարժեալք ի հողմոց. (Նար. ՟Կ՟Ա։)

ԵՂԵՒԻՆ որ եւ ԵՂԱՏ. ἑλάτη abies. եբր. սիխ. որ թարգմանի եւ Մայր. κέδρος cedrus Ծառ ուղղաբերձ, վարսագեղ, նրբատերեւ, իւղային անուշահոտ. որպէս փստղենի, գի, նոճի, մայր, ազգ մայրւոյ.


Եղեւնափայտ, ի

s.

cedar;
cedar woed;
fir-tree;
fir-wood.

· Calfa

NBHL (1)

κέδρος cedrus Ծառն, եւ փայտն՝ այսինքն տախտակն Եղեւին ծառոյ, ըստ որում մայր փայտ. ազգ նոճի. սէրվի ազատ. եբր. էրզ.


Եղեւնափայտեայ

adj.

cedrine.

· Calfa

NBHL (1)

ԵՂԵՒՆԱՓԱՅՏԵԱՅ ԵՂԵՒՆԵԱՅ ԵՂԵՒՆԻ. κέδρινος cedrinus Կազմեալն ի փայտից եղեւին ծառոյ. մայր փայտէ.


Եղեւնեայ, էի, ից

cf. Եղեւնափայտեայ.

· Calfa

NBHL (1)

ԵՂԵՒՆԱՓԱՅՏԵԱՅ ԵՂԵՒՆԵԱՅ ԵՂԵՒՆԻ. κέδρινος cedrinus Կազմեալն ի փայտից եղեւին ծառոյ. մայր փայտէ.


Եղեւնի, նեաց

cf. Եղեւնափայտեայ.

· Calfa

NBHL (1)

ԵՂԵՒՆԱՓԱՅՏԵԱՅ ԵՂԵՒՆԵԱՅ ԵՂԵՒՆԻ. κέδρινος cedrinus Կազմեալն ի փայտից եղեւին ծառոյ. մայր փայտէ.


Եղէգն, ղեգանց

s.

reed, cane;
pen;
stem, stalk of corn;
rush;
straw, stubble;
percb, pole;
sweet calamus;
walking-stick, stick, cane;
— ապակադործաց, glass-blower's pipe, blowing-iron, bunting-iron;
— շաքարի, sugar cane;
— հնդկային, bamboo;
— (glass or brass) blow-pipe.

· Calfa

NBHL (2)

Ժողովել եղէգն առ ի յարդ։ Եկեր զնոսա իբրեւ զեղէգն. (Ել. ՟Ե. 12։ ՟Ժ՟Ե. 6։)

Որպէս զեղէգն առաջին հողմոյ. (Սղ. ՟Ձ՟Բ. 14։)


Եղծական, ի, աց

adj.

corruptible;
fragile;
that may be effaced.

· Calfa

NBHL (2)

Առ մարդ ոք եղծական։ Առ գիրն եղծական, եւ առ հոգին մնացական. (Նար. ՟Ծ՟Ա. եւ Նար. մծբ.։)

Թէ զանեղծականսն խնդրիցեմք, եղծականքս յորդառատ գայցեն մեզ. (Ոսկ. եփես.։)