Definitions containing the research այս : 9492 Results

Գերեզմանատուն

See full entry →

cf. Գերեզմանատեղի.

NBHL (1)

Օրհնութիւն դամբարանաց կամ շիրիմաց, որ է գերեզմանատեղիք. այսինքն հողվայրք. (Մաշտ. ջահկ.։)


Գերեկից

See full entry →

adj. s.

enslaved with another, companion of a captive or slave.

NBHL (1)

Գերեկ, եւ յաւարի երթեալդ, ե՛կ այսր. (Վրք. հց. ձ։)


Գերեմ, եցի

See full entry →

va.

to make prisoner, to enslave;
to take captive, to take;
to seduce, to gain.

NBHL (3)

Աւար առին զքաղաքն, եւ զկանայս նոցա գերեցին։ Ո՛չ սպանին զայր եւ զկին, այլ գերեցին։ Եւ երկոքին կանայքն Դաւթի գերեցան։ Գերեցաւ Յուդայ յերկրէ իւրմէ.եւ այլն։

Գերեցաւ Յուդա զվախճանեալ գերութիւն զկատարեալն հատուցմանց. այսինքն յետին գերութեամբ իսպառ. (Երեմ. ՟Ժ՟Գ. 19։)

Հարին զՅուդայ, եւ գերեցին գերութիւն. այսինքն զբազում գերիս. (՟Բ. Մնաց. ՟Ի՟Ը. 17։)


Գերիչ, չի, չաց

See full entry →

cf. Գերեվար.

NBHL (2)

Բռնութիւն ոչ կարաց յայս գերչէս զերծանել զնա. (Լմբ. ժղ.։)

Յայսմ կողմանէ գալոց էին գերիչքն. (Մխ. երեմ.։)


Գերծանեմ, ծի

See full entry →

va.

to shave;
to make bald.

NBHL (1)

Մազ գլխոյ ոչ կարէ կալ առաջի սրբչի (այսինքն ածելւոյ), այլ վաղվաղակի գերծու (կր), եւ անկանի. (Ոսկ. ես.։)


Գերծեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Գերծանեմ.

NBHL (1)

Մազ գլխոյ ոչ կարէ կալ առաջի սրբչի (այսինքն ածելւոյ), այլ վաղվաղակի գերծու (կր), եւ անկանի. (Ոսկ. ես.։)


Գերծում, ծի

See full entry →

va.

cf. Գերծանեմ.

NBHL (1)

Մազ գլխոյ ոչ կարէ կալ առաջի սրբչի (այսինքն ածելւոյ), այլ վաղվաղակի գերծու (կր), եւ անկանի. (Ոսկ. ես.։)


Գերմակ, աց

See full entry →

adj.

fine, thin, subtile, delicate;
white;
— ալիւր, fine flour;
— հաց, finest bread.

NBHL (1)

ԳԵՐՄԱԿ որպէս ռմկ. Ճերմակ. այսինքն սպիտակ.


Գերութիւն, ութեան

See full entry →

s.

captivity, slavery, servitude, yoke;
tie;
transmigration;
ի — վարեմ, վարիմ, ի գերութեան վարեմ, cf. Գերեմ, cf. Գերիմ.

NBHL (2)

Գերութիւնք աշխարհաց հասցեն. այսինքն գերմունք. (Փարպ.։)

Ի վերայ այսքանեաց գերութեանց ամենաթշուառ վտանգաւորիս։ Ողորմութեամբ քո լցցի գուբն իմ գերութեան (գերեզմանն). (Նար. ՟Ի՟Ե. ՟Կ՟Ե։)


Գերունակ

See full entry →

adj.

sublime, eminent, excellent;
գերունակ լինիմ, cf. Գերազանցեմ.

NBHL (2)

Մեծութեամբ քան զամենայն գերունակ։ Աներեւոյթ գոլ վասն գերունակին երեւութի (այսինքն գերագոյն պայծառութեան). (Դիոն.։)

Եթէ քան զամենայն գերունակ է անեղութիւն։ Որպէս ամենայնիւ գերունակ է քան զնոսա, նոյնպէս գերունակ եղիցի եւ այսու. եւ այլն. (Կիւրղ. գանձ.։)


Գերունակութիւն, ութեան

See full entry →

s.

sublimity, preeminence, excellence.


Գերփեմ, եցի

See full entry →

va.

to ravage, to ruin, to pillage, to sack.

NBHL (1)

Գերփեն առնուն զշէնս եւ զաւանս։ Գերփեալ զինչս, եւ գերեալ զկանաայս եւ զտղայս. (Արծր. ՟Ա. 14։ ՟Գ. 10։)


Գզեմ, եցի

See full entry →

va.

to card, to comb (wool);
to tear;
ի հուր — եւ ի ջուր աղալ, to make ropes of sand.

NBHL (1)

Սակաւ ինչ առնել օրինադրին զխաղալիսն ինչ, զ ի հուր գզելն, եւ բազումս այլս այսպիսիս անկատար գործեալս. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)


Գզրոց, աց

See full entry →

s.

casket, drawer, small box, till;
desk.

NBHL (1)

Գզրոցս եւ տուփս փղոսկրեայս. (Պտմ. աղեքս.։)


Գէշագէշ

See full entry →

adv.

in several pieces, by bits, piecemeal.

NBHL (1)

Մանր մանր կոտորեալ զայս թռչնոց գէշագէշ (յն. մասն մասն) ջամբեցից. (՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Ե. 33։)


Գէտ, գիտաց, տից

See full entry →

s.

skilful, learned man;
magician, sorcerer, astrologer, prophetic.

NBHL (1)

Հաղբք էին ըմբռնողականք ի գէտս եւ յանգէտս. այսինքն ի գիտելի եւ յանգիտելի մեղս. (Սկեւռ. աղ.։)


Գժդմնիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Գժդմիմ.

NBHL (1)

Թէ, զի զձեզ տրտմեցուցանիցեմք՝ զայս առնէաք, յիրաւի գժդմնէիք. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 11։)


Գժդմնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

vexation, sulkiness, anger.

NBHL (1)

Գժդմութեամբ եւ խոժոռութեամբ անդէն զնա լի առնէ ակամայ. եւ անուն է ախտիս այսորիկ տրտմութիւն. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Գինեզէն

See full entry →

adj.

tipsy, intoxicated.

NBHL (1)

οἱνώμενος vino captus Գինւով զինեալ, այսինքն արբեալ կամ արբեցուցեալ.


Գինեսէր

See full entry →

adj.

that loves to drink, drinker, tippler.

NBHL (1)

Առ արբեցօղս այս բերիք զիս եւ գինեսէր. (Վրք. հց. ՟Բ։)


Գինըմպու

See full entry →

cf. Գինարբու.

NBHL (1)

Մի՛ այսօր ջրըմպու, եւ վաղիւն գինըմպու. (Խոսր.։)


Գինըմպութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Գինարբուք.

NBHL (1)

Այսպէս է կարգ գինըմպութեանն. եւ յայս վարանեալ՝ գտանիս աղքատացեալ. (Լմբ. առակ.։)


Գիշերապահ, աց

See full entry →

adj. s.

nocturnal guard;
—ք cf. Գիշերապահութիւն.

NBHL (1)

Գիշերապահք եւ արթունք էին վասն իրացն. (Ոսկ. մ. ՟Գ. 31. այսինքն հսկէին գիշերայն։)


Գիջացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Խոնաւեցուցանեմ;
cf. Տամկացուցանեմ

NBHL (1)

Խոնաւութիւն յարեգականէ է ... ասի՝ եթէ Քրիստոս գիջացուցանէ զմատնիչն. վասն զի յանդիմանէ (այսինքն յերեւան ածէ) զգիջութիւն նորա. (Իսիւք.։)


Գիսախռիւ

See full entry →

adj.

dishevelled hair.

NBHL (1)

Ընդ այսակիր անզգայելոցն ... քստմնելի գիսախռիւ հերացն. (Նար. ՟Ժ՟Ը։)


Գիսակ, աց

See full entry →

s.

head of hair, long hair.

NBHL (1)

Ցմօտակայսն հարցանես եւ ցվարսավիրայսն, եթէ գեղեցի՞կս զգիսակսդ յօրինեաց։ Խոնարհութիւն այնր գլխոյ ո՛չ վարսք են, եւ ո՛չ գիսակք. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 3։ ՟Բ. 22։)


Գիտակ, աց

See full entry →

adj.

knowing, wise, experienced.

NBHL (1)

Գիտակ արարեալ (այսինքն եղեալ) զհակառակորդին չարէն. (Կոչ. ՟Ժ՟Ե։)


Գիտանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to know, to have commerce or intimate relations with some one.

NBHL (1)

Որ գիջութեամբ պղծութեան վարին, գիտանալով անօրէն խառնակութեամբ։ Յաղագս առ կանայս գիտանալոյ։ Գիտացան ընդ մարսն։ Զսեղսխսն որք գիտացանն (ընդ միմեանս). (Փիլ.։)


Գիտելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj. s.

that may be known, perceivable;
—ք, note, remark.

NBHL (2)

Ճառիդ գիտելի եղելոյ՝ այլաբանելի է այսպէս. (Փիլ. լին.։)

Գիտելի էր սրբոցն։ Գիտելի է քեզ։ Վասն ամենեցուն այսպէս գիտելի լինելոյ շնորհիս. (Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. թղթ. եւ Լմբ. ստիպ.։)


Գիտեմ, տացի

See full entry →

va.

to know, to perceive;
to learn, to understand;
to feel, to recognize;
to be able;
to consider, to observe, to note;
to believe;
to know, to have a carnal connection with;
ոչ —, to be ignorant of, not to know;
— զայր or զկին, to lie with a man or woman;
ոչ գիտէ զամօթ, he has no shame;
քաջ, ճարտար գիտեմ զայն, I know it throughly;
չգիտեմ, I do not know, I am ignorant of it;
գիտասջիր, know ! չ— զի՛նչ առնել, to be at a loss what to do.

NBHL (1)

Գիտեն գիրք եւ վասն անշնչից այսպէս ասել. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 25։)


Գիտող, աց

See full entry →

s.

scholar, learned man;
prophet.

NBHL (1)

ԳԻՏՈՂ. մերթ որպէս Գէա կամ գուշակ ճշմարիտ. այսինքն մարգարէ. տեսանօղ. (որպէս եւ ըստ յն. տեսանել եւ գիտել է նոյն)


Գիտուն, տնոց

See full entry →

adj. s.

learned, lettered, literate, wise, knowing, well performed;
skilful, intelligent;
diviner, foreteller;
— լիցի, know, you are informed, you must know;
— առնել, to inform.

NBHL (2)

Ծածկեցեր զայս յիմաստնոց եւ ի գիտնոց. (Մտթ. ՟Ժ՟Ա. 25։ Ղկ. 21։)

Որ իմաստասիրելն առանց պիտակ օտարութեան է գիտուն. այսինքն գիտէ, ուսեալ է. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Գլաջարդ առնեմ

See full entry →

sv.

to break, to bruise with a stone.

NBHL (1)

ԳԼԱՋԱՐԴ ԱՌՆԵԼ. Գլաւ՝ այսինքն քարամբ ջարդել.


Գլեմ, եցի

See full entry →

va.

to roll;
to wheel;
to surpass, to excel;
to bend, to incline;
— զձեռն, to extend or stretch out the hand;
— զոք զինքեամբ, to win over, to attract, to gain one's favour;
զյունովք — խորհրգովն, to be on the Greeks side, to be a partisan of the greeks;
— զփայլումն արեգական, to din, offuscate, darken or eclipse the splendour of the sun.

NBHL (2)

Յայս վճիռ գլել զդատաստանդ։ Գլել (այսինքն գլիլ) ի գութ. (Պիտ.։ Փորձէր, թէ յո՛ր կոյս գլեսցէ գութն, յինքն եւ յորդի՞ս իւր, եթէ առ հիւրասիրութիւն, մարգարէին. Ոսկ. հերոդ.։)

զՅունաւք գլեալ խորհրդովն. այսինքն հակամիտեալ. (Խոր. ՟Գ. 63։)


Գլխահարկ, աց

See full entry →

s.

poll-tax, capi-tation, head-money.

NBHL (1)

Զհարկն ի կայսր տայիք, եւ զգլխահարկն յոչ կամաց. (Պիտառ.։)


Գլխատեմ, եցի

See full entry →

va.

to decapitate, to behead.

NBHL (1)

Գլխատեալ այսօր ի հորովդիայ. (Շար.։)


Գլխատութիւն, ութեան

See full entry →

s.

decapitation, execution.

NBHL (1)

Զմկրտչին ... զգլխատմանն կատարեմք այսօր զյիշատակ. (Շար.։)


Գլխատումն, ման

See full entry →

s.

cf. Գլխատութիւն.

NBHL (1)

Զմկրտչին ... զգլխատմանն կատարեմք այսօր զյիշատակ. (Շար.։)


Գլխարկ, աց

See full entry →

s.

hat;
cap, bonnet.

NBHL (2)

Օրհնութիւն գլխարկի ... ի խոյրս յայս քահանայական զշնորհս քո ցօղեա՛. (Մաշտ.։)

Իջցէ օրհնութիւն ի վերայ այսմիկ գլխարկիս, զոր աղախին քո կամի արկանել զգլխով իւրով. (Մաշտ. ջահկ.։)


Գլխաւորեմ, եցի

See full entry →

va.

to finish, to end, to terminate;
to abridge, to reduce.

NBHL (1)

Մեք եւ զայսոսիկ գլխաւորեսցուք՝ ի թիւս բաժանեալ յաղագս դիւրայիշատակութեան. (Առ որս. ՟Ե։)


Գլխաւորիմ, եցայ

See full entry →

vn. bot.

to have the pre-eminence, to be at the head;
to be finished;
to bud.

NBHL (1)

Կոչի այսպիսի տաճարապեա. վասն զի ո՛չ զանշունչ նիւթոյ շինուածի ժառանգութիւն գլխաւորի, այլ զբանական կենդանեաց ժողովոյ. (Սարկ. քհ.։)


Գծագիր, գրաց

See full entry →

adj. s.

traced, sketched;
designer;
draught;
drawing;
sketch;
writing, letter.

NBHL (2)

Զոր ինչ բանի պատմութիւն ի ձեռն լսելեաց ցուցանէ, զայս գծագիրն լռելով ի ձեռն նմանութեան գուշակէ. (Բրս. ՟խ. մկ.։)

Գրիցէ եւ յաղագս այսպիսի հանդիպմանս գծագիրն կտակին. (Պղատ. օրին. ՟Ժ՟Ա։)


Գծագրեմ, եցի

See full entry →

va.

to trace, to draw, to delineate, to design;
to project, to describe, to paint;
to sketch;
to write, to form.

NBHL (2)

Գծագրէ այսոքիւք որպէս պատկերօք. (Դիոն. եկեղ.։)

Մեծ ճոխութեամբ ի հայս առաքեաց, եւ առ ստահակ նամակ գծագրեաց. (Գանձ.։)


Գծագրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

dash, trace;
drawing, design;
sketch, draught;
form, delineation;
writing.

NBHL (2)

Որպէս բազում կենդանագիրք զմիոյ երեսաց զգծագրութիւն գրեն, այսպէս առ ի միոյն նմանութիւն հայեցեալք՝ ամենեցուն նմանապէս բարի վարուցն գծագրութիւն ծագեսցէ. (Բրս. ճգն.։)

Ըստ գծագրութեան այսր օրինակի։ Ի գծագրութիւն անօրինակիդ գունակութեան։ Գծագրութեան ձերումդ տեսութեան կանխաւ դրոշմեցան։ Զկնի գծագրութեան պատմաբանութեանս. (Նար.։)


Գղզիկ

See full entry →

s.

notch of an arrow

NBHL (1)

Ոչ եթէ նետիւ կռուիմ, այլ գղզկով պողեալ զբոլորս ցնդեմ. այսինքն նետին կոթովը. (Փարպ.։)


Գղզուկ

See full entry →

s.

cf. Գղզիկ.

NBHL (1)

Ոչ եթէ նետիւ կռուիմ, այլ գղզկով պողեալ զբոլորս ցնդեմ. այսինքն նետին կոթովը. (Փարպ.։)


Գմբեթ, աց

See full entry →

s.

dome, cupola, vault, arched roof.

NBHL (1)

ԳՄԲԵԹ կամ ԳՄԲԷԹ. κοῖλον cavum գրի եւ իբր ռմկ. ԳՈՒՄԲԷԹ, ԿՄԲԷԹ. (արաբ. գուպպէ, գուպպէթ. պ. գիւմպէտ, գիւնպէ. իտ. գու՛բբօլա) Կամարաձեւ կամ վրանաձեւ գլուխ շինուածոյ՝ գոգեալ ի ներքոյ. փոր կամ ծոց կամարի. (կաթուղիկէ. այսինքն բոլորական).


Գմբեթարդ

See full entry →

adj.

cf. Գմբեթաձեւ.

NBHL (1)

Որոյ արդն այսինքն ձեւն է գմբեթանման. գմբեթաձեւ.


Գմբեթեայ

See full entry →

adj.

vaulted, wainscotted, that has a ceiling.

NBHL (1)

Բնակել ի տունս գմբեթեայս. (Անգ. ՟Ա. 4։)


Գմեմ, եցի

See full entry →

va.

to lie down.

NBHL (1)

Նախ թմբրեցուցեալ զնա անապակաւ, անդէն եւ ի մէջ ծնգաց իւրոց գմել զնա՝ զքաջ եւ զարի հսկայն. (Եղիշ. դտ.։ այսինքն ննջեցոյց. որպէս դնի Դատ. ՟Ժ՟Զ. 19։)