Definitions containing the research յո : 10000 results

Ինքնաբաւ

adj.

self-sufficient.

· Calfa

NBHL (2)

Որպէս եւ սրբոցն բաւական է առ ի գովութիւն, եւ յոժարեցելոցն յառաքինութիւն ինքնաբաւ ելեալ յօգտակարսն. (Բրս. գորդ.։)

αὕταρκης, αὑταρκέστατος (իբր ինքեան հերիք). sibi sufficiens, contentissimus ինքն բաւական ինքեան. իբրեւ շատացեալ. անկարօտ այլում յո՛ր եւ է կարգի.


Ինքնաբոյս

adj.

self-produced, natural;
that produces naturally.

· Calfa

NBHL (1)

Առյուծ ոչ ուսանի, զի ինքնաբոյս ունելով զինքնիշխանական կամս. յն. բնավորեալ. (Դամասկ.։)


Ինքնագիր

adj. s.

original, autographic;
autograph, original manuscript.

· Calfa

NBHL (1)

Երկրորդ գրեցաւ սա ի ձեռահիւսէն տեառն յոհաննու, որ յինքագրէն սարգսի վերափոխեաց Յինքնագիր սարգսի յառաջին շարահիւսէն օրինակեալ. (Յիշատ. սարգ.։)


Ինքնագոյ

adj.

self-existent;
natural.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս ռմկ. ինքը. Ինքն. մանաւանդ յորժամ կայցէ այլ յօդ՝ ս, դ.


Ինքնագործ

adj.

self-created;
self-acting, that makes or works for himself, or by himself.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենայն ժողովուղդն քահանայութեամբ է պատուեալ (ի պասեքն հրէից). քանզի ամենեքին ինքնագործ լինին ի պատարագագործութիւն. (Փիլ. ել. ՟Ա. 10։)


Ինքնաթոյն

adj.

of a venomous nature.

· Calfa

NBHL (1)

տնկեցի յոգիս՝ խոտս խայթողականս ինքնաթոյնս. (Նար. ՟Ձ՟Գ։)


Ինքնախորժ

adj.

desired by himself, voluntary.

· Calfa

NBHL (1)

Ինքնայօժար. ինքնակամ. յոժարակամ.


Ինքնախօս

adj.

that speaks to himself;
that soliloquizes.

· Calfa

NBHL (1)

Ինքնախօս բանիւք յորդորականօք զամենեսեան ջահեցուցանէր. (Վրք. ոսկ.։)


Ինքնախօսութիւն, ութեան

s.

soliloquy, monologue.

· Calfa

NBHL (1)

Յասելն պղատոնի ի տիմէի տրամաբանութեանն, յորում ինքնախօսութիւն առնէ վասն արարածոցս. (Լմբ. յանառակն։)


Ինքնածին

adj.

self-begotten, self-born;
innate, natural.

· Calfa

NBHL (1)

Զմարդիկ ինքնածինք (յօդեցին)։ Գազանք, յորոց կէսքն ինքնածինք էին. (Արծր. ՟Ա. 13։ Եւս. քր. ՟Ա։)


Ինքնակալ, աց

s. adj.

autocrat, monarch, emperor;
self-depending, independent, absolute, free;
— կամք, free will.

· Calfa

NBHL (1)

Որք յուղեայ կայսերէ ինքնակալքն հռոմայեցւոց կացին։ Առ ներոնիւ ինքնակալաւ. եւ այլն. (Եւս. քր.։)


Ինքնակալութիւն, ութեան

s.

autocracy, monarchy, empire.

· Calfa


Ինքնակամ

adj. adv.

voluntary, spontaneous, willing;
wilful, self-willed;
capricious;
voluntarily, willingly, spontaneously;
— կրօնք, superstition;
— անձնիշխանութիւն, free will

· Calfa

NBHL (1)

Անկոչ՝ ինքնակամ յոժար երթեալ ի տունն. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 1։)


Ինքնակամութիւն, ութեան

s.

spontaneousness, voluntariness, free will.

· Calfa

NBHL (1)

ինքնակամութիւն ստեղծուածոյն, եւ պատրանք բանսարկուին զմահն եւ զապականութիւնի մերումս յարդարեանց բնութեան. Յորպիսի եւ յորքանս յինքնակամութենէն սայթաքեալ եկն յանարգութիւն. (Յհ. իմ. երեւ.։)


Ինքնակապ

adj.

self-bound.

· Calfa

NBHL (1)

Զիս արձակեա՛ յինքնակապէս մեղաց կապից դժոխայոյն. (Շար.։)


Ինքնակաց

cf. Ինքնակայ.

· Calfa

NBHL (2)

Յայտնի ցուցանէր՝ եթէ ոչ նքնակաց ինչ իցեն, այլ է ոնմ՝ որ ունի եւ վարէ զամենայն։ Զի մի՛ ի յորինակեալ ընթացիցն ինքնակաց նչ կարծիցեն զարարածս. (Ոսկ. ես.։)

Մի է յիւրմէ նքնակաց, եւ ոչինչ յումեքէ ընկալեալ. (Սեբեր. ՟Ա։)


Ինքնակերպ

adj.

in his own form, in proper form.

· Calfa


Ինքնահաճոյ

cf. Ինքնահաճ.

· Calfa

NBHL (1)

Ի տարակուսանս եւ յանյուսութիւն ազգ մարդկան հատեալ լինի, այլ եւ յինքնահաճոյ արդարեւ գործս. (Խոր. Ա. 3։)


Ինքնահաճիմ, եցայ

vn.

to be arrogant, presumptuous, conceited.

· Calfa


Ինքնաձեռն

adj.

voluntary;
powerful;
self-sufficient;
— լինել, to take too much liberty, too great a latitude;
— լինել յիմն, to dare to undertake something, to attempt, to dare, to presume;
— լինել յիւր որդիս, to kill one's children with one's own hands;
— խեղդամահ սատակիլ, to strangle, or choke one's self, to commit suicide

· Calfa

NBHL (1)

Ինքնաձեռն աջ զօրեյութեան. (Նար. գանձ հոգ.։)


Ինքնայօժար

cf. Ինքնայորդոր.

· Calfa


Ինքնանամ, ացայ

vn.

to become a man, a free man;
to emancipate one's self;
to exist by itself.

· Calfa


Ինքնաշարժ

adj.

self-moving, automatic;
presumptuous;
forward.

· Calfa

NBHL (3)

Վասն զի զգայականն յոլովագոյն է քան կենդանին, բաժանեմք զնա յինքնաշարժն եւ յանշարժն. (Անյաղթ պորփ.։)

Մշտաշարժ ինքնաշարժ, ինքնիշխան, ինքնազօր. (Ածաբ. ի պենտեկ. յորմէ եւ Շար.։)

ԻՆՔՆԱՇԱՐԺ. որպէսդիւրաշարժ. նքնայորդոր. դիւրպատրաստ. ինքնակամ.


Ինքնապանծ

adj.

self-glorious, boastful.

· Calfa

NBHL (1)

Զայս իմանամբք ի վերայ ինքնապանծամբարտաւան բանսարկուին՜ Թշնամին յինքնապանծ (կամ յինքնապարծ) զօրութիւն յուսացեալ՝ եւ զնա անգօսնէ. (Լմբ. առակ. եւ Լմբ. սղ.։)


Ինքնապատում

adj.

that relates himself;
related by himself.

· Calfa

NBHL (1)

Ոտնաձայն առնէ, զի յոտսն քաւութիւնաբերս հասեալ մարդոյն ինքնապատում (լինելով) յանցանացն՝ փրկութիւն գտանիցէ։ հրեշտակացն իսկ ինքնապատում արարեալ ցանկալւոյն, դանիէլի զիւրաքանչիւր սահմանացն. Որոց բնաւին ինքնապատում յայտարարեալ զմերձաւորութիւն հոգւոյն եսայի. ասէ. հոգի տեառնի վերայ իմ. (Ագաթ.։)


Ինքնաստորակայ

adj.

subsistent, existing by itself.

· Calfa

NBHL (1)

Ոմանք տեսակք ինքնաստորակայք բան ոչ ունելով, բայց զգայութիւն ունն։ Ինքնաստորակայքն բաղկացուցանեն զայլաստորակայսն. իսկ ըստ պորփիւրի այլաստորակայքն բաղկացուցանեն զինքնաստորակայսն. (Անյաղթ պորփ.։)


Գերակատար

adj.

supreme, highest, greatest;
s. gr. preterpluperfect.

· Calfa

NBHL (1)

Գերակատար փառք, կամ մտածութիւն, կամ իմաստունք. (Անան. ի յովնան.։ Մագ. ՟Ժ՟Ե։ Շ. ատ.։)


Գերահռչակ

adj.

very celebrated, famous, renowned.

· Calfa

NBHL (1)

ὐπερεύφημος supercelebratus Հռչակեալ յոյժ, մեծահամբաւ.


Գերահռչակեմ, եցի

va.

to celebrate, to praise publicly, to render famous.

· Calfa

NBHL (1)

Բարեհամբաւել յոյժ հռչակաւ մեծաւ. ներբողել. գովել, քարոզել.


Գերահրաշ, ի, ից

adj.

astonishing, surprising, marvellous, very admirable, miraculous.

· Calfa


Գերաճաճանչ

adj.

full of rays, effulgent, brilliant.

· Calfa

NBHL (1)

ὐπεραύξησις excessus, superlatio Կարի ճաճանչեղ. լուսափայլ յոյժ յոյժ.


Գերաճումն, ման

s.

increase, advantage.

· Calfa

NBHL (1)

Աճումն եւս քան զեւս. զարգացումն յոյժ. յաւելուած.


Գերամբարձ

adj.

very elevated, lofty, high.

· Calfa

NBHL (1)

Իբր Գերամբարձեալ. բարձր յոյժ. գերակայ. գերագոյն.


Գերամեծար

adj.

very honourable, — respectable;
very reverend.

· Calfa


Գերանակիր

adj.

that bears, supports a beam.

· Calfa

NBHL (1)

Գերանակիր ակնս թշուառացեալ. (Նար. ՟Ի՟Է։ յորմէ եւ Լմբ.։)


Գերանաւեմ, եցի

vn.

to navigate with the waves.

· Calfa

NBHL (1)

Գերանաւեալ ընդ յորձանուտ կոհակս կենցաղոյս. (Անան. եկեղ։)


Գերանդի, դեաց

s.

scythe, sickle.

· Calfa


Գերապայծառ

adj.

most illustious;
splendid, brilliant;
*—, — տէր, my Lord, your Lordship.

· Calfa

NBHL (1)

ὐπέρλαμπρος valde splendidus, praeclarus Առաւելեալ պայծառութեամբ. շքեղ. չքնաղ. երեւելի յոյժ.


Գերարտօսր

s.

torrent of tears, bitter tears.

· Calfa

NBHL (1)

Սաստիկ արտօսր. յորդ արտասուք.


Գերարտօսրալից

adj. adv.

very full of tears, melting into tears;
with tears in the eyes.

· Calfa

NBHL (1)

πανόρδυτος omnino flebilis, lamentabilis Սաստիկ արտասուօք լի. յոյժ արտօսրագին.


Գերափառ

adj.

glorious, excellent, magnificent.

· Calfa

NBHL (1)

Փառաւոր կամ փառացի յոյժ. վեհափառ. հրաշափառ. գերապանծ.


Գերեզմանական, ի, աց

adj.

sepulchral, funeral;
— վայրք, cemetery, burial-ground;
—ք, the deads.

· Calfa

NBHL (1)

Զօդս բարեխառն վասն գերեզմանականացն մաղթեցեր։ (Կեանքն է) գերեզմանականացն՝ անյոյս. (Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. սղ.։)


Գերեմ, եցի

va.

to make prisoner, to enslave;
to take captive, to take;
to seduce, to gain.

· Calfa

NBHL (1)

αἱχμαλωτεύω, αἱχμαλωτίζω, ἁποικίζω captivo, captivum duco, in servitutem abduco, deporto Գերի կամ ի գերութիւն վարել. ըմբռնել կալանաւորել ի պատերազմի. վտարել յօտարութիւն. բռնի ձգել ի ծառայութիւն.


Գերեվար, աց

adj. s. that makes prisoner, that leads into slavery, captivity, that takes captive.

· Calfa


Գերութիւն, ութեան

s.

captivity, slavery, servitude, yoke;
tie;
transmigration;
ի — վարեմ, վարիմ, ի գերութեան վարեմ, cf. Գերեմ, cf. Գերիմ.

· Calfa


Գերփանք

s.

cf. Գերփումն.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ինչ փոյթ եղեւ ումեք հոգալ զուստեք արշաւանս եւ զգերփանս։ Զբազում աւարհարութիւնս եւ զգերփանս հայոց աշխարհիս ի մերհուժանայ։ Առնուլ վրէժս զգերփանացն եւ զսաստիկ արիւնհեղութեանցն. (Արծր. ՟Ա. 14. 15։ ՟Բ. 2։)


Գզեռեմ, եցի

va.

to attract, to grapple, to grasp, to catch.

· Calfa

NBHL (1)

Սերմն սկսանի (ընդ հողով) թուլանալ պատառիլ, խիղբս արկանել ... զերկրէն յոր եդաւ՝ գզեռեալ ձգել զնա առ իւր. (Վեցօր. ՟Ե։)


Գէտ, գիտաց, տից

s.

skilful, learned man;
magician, sorcerer, astrologer, prophetic.

· Calfa

NBHL (1)

ի գիտից փիլիսոփայութեան ճշմարտութեան. (Եւս. պտմ. ՟Զ. 13։)


Գթած, ի

adj.

clement, compassionate, merciful, humane, benign, mild, charitable, flexible, tender.

· Calfa

NBHL (1)

Գթածդ յողորմութեան։ Հոգւոյդ գթածի։ Յանուն գթածիդ. (Նար.։)


Գթամ, ացայ

vn.

to compassionate, to pity, to be moved to compassion, to pardon, to grow tender.

· Calfa