Definitions containing the research յո : 10000 Results

Անմարդագոյն

See full entry →

adj.

more or very inhuman, — fierce, — unkind.

NBHL (2)

Այս վաճառ անմարդագոյն գոլ թուի ինձ քան զյուդային. (Լաստ. ՟Ժ։)

ἁνανθρωπότερος. inhumanior. Առաւել անմարդի. յոյժ տմարդի. անմարդասէր. անագորոյն.


Անմարդի

See full entry →

adj.

inhuman;
unkind, uncivil, brutal;
desert, uninhabited;
— կացուցանել, յ— դնել, to unman, to divest of humanity;
to depopulate.

NBHL (2)

Եթէ յաչաղես զփրկութիւն ողորմելոցն, անմարդի ես. (Փիլ. յովն.։)

Ոչ իբրեւ զանմարդիս հատանէին զվճիռ մահուն. (Անան. ի յովնան.։)


Անմարդութիւն, ութեան

See full entry →

s.

depopulation;
inhumanity, barbarity;
incivility, brutality.

NBHL (2)

Անմարդութիւն եւ ամայութիւն քաղաքաց. (Փիլ. տեսական.։)

Ամայութիւն. դատարկութիւն. ἑρημία. desolatio.


Անմեկնելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

inseparable, indivisible;
inexplicable, inexpressible.

NBHL (1)

Կալայց զիս անմեկնելի ի բաւականին յուսոյ. (Պիտ.։)


Անմեղ, աց

See full entry →

adj.

impeccable;
innocent;
harmless, silly;
— կացուցանել, to acquit.


Անմեղանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to be innocent.

NBHL (1)

Իբրեւ զձագս աղաւնեաց անմեղացեալք. (Նար. յովէդ.։)


Անմեղութիւն, ութեան

See full entry →

s.

innocence;
impeccability.


Անմերձենալի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

not to be accosted, inaccessible;
untouched.

NBHL (1)

Պաշտամանց անօթս, որք յոլովից անմերձանալիք էին. (Առ որս. ՟Ը։)


Անմիաբանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

discord, dissension, disagreement, difference, misunderstanding;
— ձայնի, discordance, dissonance.

NBHL (1)

Արիանոսն ասէ. անմիաբանութիւն յոյժ ինձ թուի ի մերձակայ ժամուս՝ գրոց. (Աթ. ՟Ը։)


Անմիտ, մտի, աց, ից

See full entry →

adj.

mad, silly, brainless, senseless, stupid, foolish, irrational, crazy.

NBHL (2)

(Ապողինար) մարդ անմիտ ընդունելով զտէրունականն։ Եթէ յանմիտ մարդ յուսացաւ, առանց մտաց արդարեւ է. զի եւ ո՛չ անմիտ կենդանի մարդն է. (Առ որս. ՟Թ։)

Զանմտացն վկայութիւն։ Անմիտ են մտօք։ (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 2. եւ 3։)


Անմոռաց

See full entry →

cf. Անմոռանալի.

NBHL (1)

Գրեա՛ ի տախտակս սրտի քո անմոռաց։ Յիշեսջի՛ք զմեզ անմոռաց յուրախութեանն ձերում. (Փարպ.։)


Անմտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

madness, craziness, fatuity;
phrensy;
folly, silliness, imprudence, extravagancy, absurdity.

NBHL (1)

Կամ որպէս ἁφροσύνη, որ ստէպ դնի ի մեզ Անզգամութիւն. իբր անզգայութիւն եւ անխորհրդութիւն.


Անյագ, աց

See full entry →

adj. adv.

insatiable, greedy, gluttonous;
— ուտել, to devour;
cf. Անյագաբար.

NBHL (1)

Անյագ յորկորամոլութիւնս. (Պիտ.։)


Անյաղթ, ից

See full entry →

adj.

invincible, unconquered, insurmountable, ungovernable.

NBHL (1)

ԱՆՅԱՂԹ որ եւ ԱՆՅԱՂԹԱԿԱՆ ԱՆՅԱՂԹԵԼԻ. ἁνήττιτος. invictus, invincibilis. Որ ոչն յաղթի յո՛ր եւ է կարգի. անպարտելի. վերագոյն հանդիսացեալ. հզօր. աննուաճելի. անվանելի. որ չյաղթիւր, տակ չի մնար. եէնիլմէզ, տայմա մուզաֆֆէր օլան.


Անյայտ, ից

See full entry →

adj.

not evident, not manifest, obscure, hidden, secret;
apocryphal.

NBHL (1)

Ի քոյն յուսալով բարիս, որ անյայտ է թէ առից. (Խոր.։)


Անյայտեմ, եցի

See full entry →

vn.

to annihilate;
to hide.

NBHL (1)

Մինչդեռ յերկրի է ոսկին, յուզեն զհողն. յորժամ յայտ եղեւն, դարձեալ յերկիր անյայտացուցանեն. (Բրս. ընչեղ.։)


Անյայտնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

obscureness, occultness, secretness.


Անյայտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Անյայտնութիւն.


Անիշխան

See full entry →

adj.

without a prince, — chief, — governor, in anarchy;
vulgar, plebeian.

NBHL (1)

Իշխէ ամենայնին, եւ ոչ իշխի յումեքէ. զի բայց յԱստուծոյ ոչ ոք է անիշխան. (ՃՃ.։)


Անիշխանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

anarchy.

NBHL (1)

Յանիշխանութենէն իբր ի բազմիշխանութեանն (մեղուք) յողդողդեալք քակտեալք։ Դժնեայ է անզգամացն՝ անիշխանութիւն։ Դժնդակագոյն է՝ ըստ ոգւոյն անիշխանութիւն. (Փիլ. լիւս. եւ Փիլ. լին.։)


Անիրան

See full entry →

adj.

bodiless, difformed.

NBHL (2)

Անմարմնոցն եւ անիրանանց ոգւոց ոչ ինչ ծանր ընդ ոտս անկեալ է եւ խափան եղեալ տեսանել եւ իմանալ զբնութեանն. (Փիլ. լին. ՟Ա. 90. յորմէ Հին բռ.)

Անիրանունք. անմարմինք, կամ անզգայութիւնք։


Անիրաւութիւն, ութեան

See full entry →

s.

injustice, iniquity;
injury, wrong, offence, affront;
trespass;
oppression.

NBHL (1)

Լցաւ երկիր անիրաւութեամբ։ Կատարաեցին զանիրաւութիւն ի կամաց իւրեանց։ Բառնայ զանօրէնութիւնս եւ զանիրաւութիւնս եւ զմեղս։ Ածէ զանիրաւութիւնս հարց որդւոց՝ եւ յորդիս որդւոց։ Ոչ գոյ ի դատասատնի նորա անիրաւութիւն։ Ոչ գտաւ յիս անիրաւութիւն։ Զանիրաւութիւն խորհեցաւ ի լեզուի իւրում։ Երկիւղ Տեառն ատեայ զանիրաւութիւն։ Ի բաց կացէք յինէն ամենայն մշակքդ անիրաւութեան։ Անիրաւութիւն, կամ խարդախութիւն չարեաց։ Զի՞նչ գտին յիս անիրաւութիւն։ Անիրաւութիւն է այդ։ Խօսին զարդարոյ զանիրաւութիւն. եւ այլն։


Անլոյծ, լուծի, ից

See full entry →

adj.

indissoluble;
insoluble.

NBHL (1)

Էիցս անլոյծ յարակայութեան անայլայլելի հաստատութիւն. (Դիոն. երկն.։)


Անլուսին

See full entry →

adj.

moonless, dark.

NBHL (1)

Որ յանլուսին գիշերի յուղի երթան՝ դողան. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 6։)


Անլուր

See full entry →

adj.

unheard of, new, extraordinary;
deaf;
disobedient;
without news, — tidings.

NBHL (1)

Ընդ զգայարանս իբրեւ ընդ պատուհանս տեսանեմք եւ լսեմք. եւ յորժամ սոքա փակին, անտես մնամք եւ անլուր. (Շ. թղթ.։)


Անխաբ

See full entry →

adj.

infallible;
sure.

NBHL (2)

Որք առ վարդապետս յուսումն եկեսցեն, անխաբ միամտութեամբ տան զանձինս իւրեանց. (Կլիմաք.։)

Ոչ երկնչելով յանխաբ դատաստանացն։ Յանխաբ ատենին. (Սարգ. յկ. ՟Է. եւ Սարգ. յուդ. ՟Բ։)


Անխախտական, ի, աց

See full entry →

adj.

cf. Անխախուտ.

NBHL (1)

Կոյտք կայունք եւ անխախտելիք. (Նար. առաք.։)


Անխախտելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

cf. Անխախուտ.

NBHL (1)

Կոյտք կայունք եւ անխախտելիք. (Նար. առաք.։)


Անխաղաղասէր

See full entry →

adj.

that loves not peace, turbulent.

NBHL (1)

Նեղէր տագնապէր անխաղաղասէր կենօք. քանզի յոյժ սիրելի էր նմա խռովութիւն. (Եղիշ. ՟Ա։)


Անխաղաց

See full entry →

adj.

without movement, stationary;
indeclinable.

NBHL (1)

Տարրն անխաղաց սափորոյն եւ սրուակին արմատք եղեն գնայունք եւ աճունք. (Եփր. թագ.։)


Անխայեմ, եցի

See full entry →

va. vn.

to be economical;
to spare, to except;
to respect;
to preserve.


Անխնամ

See full entry →

adj.

unprotected, forlorn, destitute.

NBHL (1)

Եւ զյուղիտա անխնամ տանջելով՝ չարչարէին զնա քերելով։ Որ քարաձիգ ի նա լինէին, եւ անխընա՛մըս քարկոծէին. (Գանձ.։)


Անխնամութիւն, ութեան

See full entry →

s.

carelessness, heedlessness.

NBHL (1)

Անխնամութիւն կարուակութեանն յոչ բարի զարուեստն մակացոյց. (Անյաղթ Պերիարմ.։)


Անխնայ

See full entry →

adj. adv.

without compassion;
indiscreetly, prodigally, profusely.

NBHL (1)

Որ ոչն խնայէ. ուր չիք խնայումն, ի չարի մասին՝ որպէս անողորմ, եւ անխիղճ. զալըմ, գըյագ, ինսաֆսըզ.


Անխոնջ

See full entry →

adj. adv.

indefatigable;
fresh, unfatigued;
stubborn, obstinate;
indefatigably.

NBHL (1)

Որ ոչ խոնջի. անաշխատ. անձանձրոյթ. չի յոգնօղ. եօրուլմազ.


Անխոտորնակ

See full entry →

cf. Անխոտոր.

NBHL (1)

Անխոտորնակ հաւատս. (Սարգ. յուդ. ՟Գ։)


Անբաժ

See full entry →

adj.

without portion, destitute, unprovided for;
indivisible, inseparable.

NBHL (2)

Անմասն եւ անբաժ է սա ի բարւոյն բնութենէ։ Երկնայինն ի հողեղէն գոյացութենէն անբաժ է։ Անբաժ ի բարի յուսոյ։ Անապակ ահք՝ բարի յուսոյն անբաժք։ Ձայնի անբաժ է յօդաւորի անասունդ. (Փիլ.։)

Անբաժ եւ անորիշ գոլով ի մարմնոյն Աստուածութիւնն ... Հուրն անքակ եւ անբաժ մնայ յոսկին եւ յարծաթն. (Զքր. թղմ.։)


Անբաղդատ

See full entry →

adj.

incomparable, matchless;
incongruous, disproportionate.


Անբամբաս

See full entry →

adj.

that does not calumniate, that does not detract;
irreproachable, irreprehensible.

NBHL (1)

Պէն՝ պատուիրէ կալ անբամբաս ի յայս չարեաց՝ յորում թէ կաս. (Շ. այբուբ.։)


Անբան, ից

See full entry →

adj. s.

irrational;
dumb;
animal;
blockhead.

NBHL (2)

Ոչ ոք ասիցէ յողջախոհից՝ անբան գոլ երբէք զմիտսն. քանզի ոչ երբէք եղիցի միտք, թէ ոչ ունիցի բան. (Կիւրղ. գանձ.։)

Անբան եւ անլեզու ոմն ... Ոչ անբան ոք, այլ՝ հռետոր եւ բանաւոր յոյժ էր նա. (Վրք. հց. ԺԵ։)


Անբանանամ, ացայ

See full entry →

va.

to brutify.

NBHL (1)

Իբրեւ անբան լինել. արտաքոյ ելանել բանի. անմտանալ ἁλογούμαι. ratione destituor. իսկ ἁλογέω, յոչինչ գրել. արհամարհել.


Անբանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

stupidity, irrationality, brutality.

NBHL (2)

Եւ իբր անխօսութիւն. անզգայութիւն. լռութիւն.

Մի՛ արդեօք յունական պերճ եւ ողորկ առասպելքն իցեն հանդերձ պատճառաւ. այլ ասես մեզ՝ պատճառս տալ անբանութեան նոցա. (Խոր. ՟Ա. 31։)


Անբարբառ

See full entry →

adj.

dumb, speechless, mute, silent.

NBHL (1)

Անմռունչ անբարբառ՝ պակասեալ յամենայն յուսոյ փրկութեան. (՟Բ. Մակ. ՟Գ. 29։)


Անբարբառութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Անխօսութիւն.


Անբարեսէր

See full entry →

adj.

malevolent, evil-minded.

NBHL (1)

Անբարեսէր մարդիկ, կամ մարմին, միտք. (Սարգ. յուդ. ՟Գ։ ՃՃ.։)


Անբաւ, ից

See full entry →

adj.

infinite, unbounded, unlimited, innumerable, immense.

NBHL (2)

Երից անբաւիցն՝ անբաւ բնակցութիւն. (Ածաբ. մկրտ.։) Գրի յոմանց եւ ԱՄԲԱՒ։

Ի նախագրեալ կրկին առմունս յունականս անխտիր բերին եւ հայկաբան վկայութիւնք. զոր օրինակ զԱստուծոյ ասի.


Անբաւութիւն, ութեան

See full entry →

s.

infinity, immensity.

NBHL (1)

Զարարածոց ասի՝ իբր անթիւ եւ անհամար բազմութիւն. եւ մեծութիւն կամ ընդարձակութիւն յոյժ յոյժ.


Անբեր

See full entry →

adj.

cf. Անբեղնաւոր.

NBHL (1)

Շնորհեա՛ փոխիլ անբերս անձին՝ ըստ պտղաբեր քոյոյ տնկին. (Յիսուս որդի.։)


Անբերելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

intolerable, insupportable.

NBHL (2)

Բա՛րձ յինէն ողորմած զանբերելի ծանրութիւնս։ ԶԵրրորդութիւնն անզննելի զգայութեանց, անբերելի եղելոց. (Նար. ՀԵ։)

Մանաւանդ՝ անտանելի, որպէս անհանդուրժելի. անըմբերելի. սաստիկ յոյժ. չքաշուելու, չդիմանալու. չէքիլմէզ.


Անբժշկական, ի, աց

See full entry →

adj.

cf. Անբժշկելի.

NBHL (1)

Անբժշկական վէրս յոգիս եւ ի մարմինս տեսանէր. (Եղիշ. ՟Բ։)