Definitions containing the research ել : 10000 results

Աստուածատեաց

adj.

that hates God.

· Calfa

NBHL (3)

Զայսպիսիս ասել՝ ոչ միով իւիք արդարագոյնք, այլ՝ աստուածատեացք. (Պղատ. օրին. ՟Ը։)

Չարախօսք, աստուածատեացք (այսինք ատելիք Աստուծոյ). (Հռ. ՟Ա 30։)

Ատելի Աստուծոյ, կամ ատեցօղ Աստուծոյ. որպէս θεομισής qui deum odit մանաւանդ θεομισής, θεομίσιτος, θεοστυγής deo odiosus, vel invisus


Աստուածատես, ից

adj.

that has seen, that sees God.

· Calfa

NBHL (4)

Աստուածատես մարգարէից։ Ամենայն աստուածատես կատարելոցն նմանութեամբք երեւալ։ Առեալ աստուածատեսացն զաստուածատուր աւետիսն. (Ագաթ.։)

Յաստւածատեսիցն առաքելոցն եւ մարգարէից. (Շ. հրեշտ.։)

Զի զամենեսեան յիսրայել անուան աստուածատեսս գրեսցէ. (Ագաթ.։)

Մանաւանդ զանձինս մեր բարեգործիցեմք՝ աստուածատեսս առնելով. (Ածաբ. յայտն.) θεοειδής


Աստուածատեսութիւն, ութեան

s.

cf. Աստուածտեսութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Սլանան առ աստուածատեսութիւն անճառելեացն խորհրդոց. (Նար. յովէդ.։)


Աստուածատեցութիւն, ութեան

s.

hatred, aversion of God.

· Calfa

NBHL (2)

Ատելութիւն Աստուծոյ. աստուածատեացն գոլ.

Զի՞նչ ասէք. աստուածասէրք լինելով՝ աստուածատեցութեա՞ն յանդգնէին ցուցանել գործ. (Յհ. իմ. երեւ.։)


Աստուածարար

adj.

made by God;
that deifies.

· Calfa

NBHL (2)

Յաստուածարար սքանչելեացն բազումք են՝ զոր իմանամք, եւ բանիւ ասել անկարանամք. (Տօնակ.։)

Արուեստիւ քննելի է զաստուածարար էութիւնս երկնաւորացն եւ երկրաւորացս. (Երզն. քեր.։)


Աստուածացուցանեմ, ուցի

va.

to make a god of any thing, to deify, to admit into the number of gods, to idolize.

· Calfa

NBHL (9)

Աստուածային հաղորդութիւն աստուածացուցանելով զամենեսին՝ որք ի նայն յարձակին. (Դիոն. եկեղ. ։)

Ես աստուածացուցի զձեզ, մարմնովս իմով ընդ Աստուած խառնեցի։ Յետ քո աստուածացուցանելոյ շնորհիդ. (Լմբ. սղ.։)

Աստուած մեր ի սկզբանէ աստուածացուցանել կամեցաւ զմարդն ի ձեռն պատուիրանին պահպանութեան. եւ իւրով մարմնանալովն եւ մկրտութեամբն աստուածացոյց զմարդն. (Լաստ. ըթիերց։)

Եւ Միաւորե բանին զմարմին ընդ աստուածութեան իւրում, կամ անձնաւորել զմարդթութիւն զոյգ ընդ աստուածութեան.

Եկեալ Աստուած հանդերձ առեցելովն, յորոց մինն աստուածահանդերձ առեցելովն, յորոց մինն աստուածացոյց, եւ միւսն աստուածածացաւ. (Ածաբ. ծն.։)

Միացուցանէ ընդ ինքեան զմարդկային բնութիւնս՝ աստուածացուցանելով զնա. (Շ. թղթ.։)

Եւ ի սուրբ խորհրդեան Փոխարկել Քրիստոսի զհացն՝ մարմին իւր աստուածային.

θεόω deifico Աստուած առնել կամ կացուցանել. տալ աստուածանալ հոգեւորապէս. աստուածանման գործել. սրբել.

ԱՍՏՈՒԱԾԱՑՈՒՑԱՆԵԼ. ἑνθεόω, ἁποθέω reforo in deos, vel inter deos Հեթանոսաբար՝ է Դասել զոք կամ զարարածս ընդ չաստուածս, որպէս եւ պաշտել զախտս։


Աստուածաւանդ

adj.

given, transmitted or taught by God.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ է օրէն աստուածաւանդից կարգաց փոխիլ։ Աստուածաւանդքն ասացեալք (այսինքն աստուածաշունչ գիրք)։ Ի յաստուածաւանդիցն ասացելոց. (Դիոն.։)


Աստուածափայլ

adj.

bright, brilliant, that shines divinely.

· Calfa

NBHL (1)

Աստուածափայլ գոծել. (Վրդն. դան.։)


Աստուածգիտութիւն, ութեան

s.

knowledge of God, theodicy.

· Calfa

NBHL (1)

Զմոլորեալսն դարձուցանել յածգիտութիւն. (Յճխ. ՟Բ։)


Աստուածիմաստ

adj.

that has the wisdom of God, instructed by heaven.

· Calfa

NBHL (1)

θεόσοφος divina sapiens Ընդունակ աստուածային իմաստութեան. խելամուտ աստուածայնոց.


Աստուածխօսութիւն, ութեան

s.

oracle;
cf. Աստուածախօսութիւն.

· Calfa

NBHL (3)

Խօսելն Աստուծոյ ընդ մարդկան. խօսք կամ պատգամ Աստուծոյ. բան տեառն.

Կամի՞ս ճշմարիտ աստուածխօսութիւն ինչ ուսանել. (Սեբեր. ՟Ե։)

Ոչ խնդայ ընդ Աստուած խօսելովն, խթեալ ի խղճէ մտացն, որ դատէ զնա անարժան աստուածխօսութեան՝ վասն զբաղանացն. (Լմբ. պտրգ.։)


Աստուածորդի, դւու

s.

Son of God.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ այլ իւիք հնար է մատչել առ աստուածորդին, թէ ոչ անմեղութեամբ եւ սրբութեամբ։ Սոքա կատարեցին զկամս աստուածորդւոյն, եւ աստուածորդին ձգեաց զնոսա առ ինքն. (Ագաթ.։)


Աստուածութիւն, ութեան

s.

divinity;
deity;
God.

· Calfa

NBHL (2)

Առ ձգեաց նախ աստուածութիւնն զյակովբ առ ջրհորն։ Ետես Մովսէս, թէ զօրագոյն է զէնն՝ զոր ետ աստուածութիւն։ Աստուածութիւն յայտնեցաւ ի վերայ զոհից։ Քրիստոս բան Աստուծոյ գոլով, ի Մարիամայ մարդ ծնանի ... յԱստուծոյ, եւ ի կուսէ Քրիստոս։ Մարիամ ծնաւ զաստուածութիւն՝ ամենայն արարծոցս զանհամեմատելին. (Եփր. ծն.։ Եփր. ել.։ Եփր. ղեւտ.։ Եփր. աւետար. եւ այլն։)

ԱՍՏՈՒԱԾՈՒԹԻՒՆ. Պիտակաբար ասի զսուտ աստուծոց, եւ զախտից պաշտելոց.


Աստուածուհի, հւոյ, հեաց, հեանց

s.

goddess.

· Calfa

NBHL (3)

Չաստուածուհեաց (կամ զաստուածուհեաց) ունել զտեղի. (Խոր. ՟Ա 28։)

Նոքա եւ զյարութիւնն Աստուած ոմն գոլ կարծէին, իբրու սովորեալք արուս ոմանս աստուածս, եւ էգս աստուածուհիս պաշտել. (Ոսկ. գծ.։)

Ո՛չ աղեղանց՝ իբրու ոմանք ամազոնք, արհեստիւ հնարաւորելով, եւ ոչ վահան եւ նիզակ առնելով՝ նմանել աստուածուհոյն (աթենասայ). (Պղատ. օրին. ՟Է։)


Աստուածուսոյց

adj.

instructed by God.

· Calfa

NBHL (1)

Զի դուք ինքնին իսկ աստուածուսոյցք էք առ զմիմեանս սիրելոյ. (՟Ա. Թես. ՟Դ 9։)


Աստուածուստ

adv.

heavenly, by God, of God, divinely.

· Calfa

NBHL (1)

Սպասելով յաստուածուստ խաղաղութեան. (Յհ. կթ.։)


Աստուածպաշտութիւն, ութեան

s.

piety, religion, love or worship of God.

· Calfa

NBHL (2)

Հանդիպեցաք որոց առ ի քումմէ աստուածածապաշտութենէդ գրելոցս։ Քո աստուածպաշտութիւնդ, եւ այլն. (Աթ. ՟Է։)

θεοσέβεια, εὑσέβεια dei cultus, pietas Պաշտելն զԱստուած. պաշտօն ճշմարտին Աստուծոյ՝ ուղիղ հաւատով, եւ բարի գործովք. բարեպաշտութիւն. երկիւղածութիւն. տե՛ս (Ծն. ՟Ի 11։ Յոբ. ՟Ի՟Ը 28։ Բար. ՟Ե 4։ ՟Ա. Տիմ. ՟Բ 10։ ՟Դ 7 եւ այլն.) որպէս եւ Աստուածապաշտութեամբ. իբր յն. բարեպաշտաբար. (՟Բ. Տիմ. ՟Գ 12։)


Աստուածպետական, ի, աց

adj.

theocratical.

· Calfa

NBHL (1)

θεαρχικός summae divinitatis, divinissimus Սեպհական պետութեան Աստուծոյ. աստուածավայելուչ. եւ Ունակ աստուածային պետութեան, ամենիշխան. որ ասի զԱստուծոյ եւ զաստուածայնոց. ԶԱստուծոյ, զոր օրինակ,


Աստուածպետութիւն, ութեան

s.

theocracy;
divine majesty.

· Calfa

NBHL (1)

ԶՅիսուսին աստուածպետականութեան հանդէսս՝ որ ի կենցաղումս։ Զանճառելի նորա աստուածպետականութեան իմացուածս. (Մագ. ՟Ե։)


Աստուածսիրութիւն, ութեան

s.

love of God, charity, piety.

· Calfa

NBHL (1)

φιλοθεία, θεοφιλία amor dei, amicitia cum deo, pietas Սէր Աստուծոյ. սիրելն զԱստուած. աստուածասէրն գոլ. աստուածպաշտութիւն.


Աստուածօրէն

adv.

divinely, godly.

· Calfa

NBHL (4)

Իբր Աստուարաբար. աստուածավայելչաբար.

Աստուծօրէն ինձ հրաշագործել. (Նար. ձ։)

ԱՍՏՈՒԱԾՕՐԷՆ. ա. Աստուածակերպ. աստուածավայելուչ. աստուածային.

Որպէս աստուածօրէն կարգի օրինադրեցելոյ (այսինքն օրինադրողի) զնա. (Դիոն. երկն. ՟Դ։)


Աստուճ

cf. Աշտուճ.

· Calfa

NBHL (1)

Անարժան եւս համարել զինքն մարմնական կերակրոյ, որ է աստուճ հաց. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Թ։)


Աստուստ

adv.

hence, thence

· Calfa

NBHL (4)

Փախչել աստուսա անգր. (Սահմ. ՟Զ։)

Ողջանդամ աստուստ ճողոպրել։ Զաստուստն առնելով զրաւումն. (Պիտ.։)

Աստուստ եւ քաղաքացն յօրինին կաճառք։ Աստուսի է ճանաչել. (Պիտ.։)

Աստուստ տարակուսին ոմանք։ Աստուստ պարտ է գիտել. (Սահմ. ՟Է. ՟Ի. (որք հային եւ ի ՟Բ նշ։))


Աստստին

adv.

hence;
here.

· Calfa

NBHL (1)

Դասեալ աստստին ի սոյն։ Աստստի ի դատաստանի։ Աստստին ի յիմում մարմնի։ Աստստին կիզեալ։ Կերպարանեցեր հրաշիւք աստստի զհանդերձելոցն նմանութիւն. (Նար.։)


Ասր, րու, րոյ, սու

s.

fleece, wool.

· Calfa

NBHL (1)

Զգոյն սպիտակութեան ասուն առանձնակի յիշել. (Խոսրովիկ.։)


Ասրաբեր

adj.

lanigerous.

· Calfa

NBHL (1)

Ասրաբեր եւ ձեռնընդել ոչխարացն. (Նիւս. երգ.։)


Ասք

cf. Ասացուած.

· Calfa

NBHL (1)

Ներբողականց ի մէնջ արժանիեղեն ասից։ Ո՞վ մեզ օգնեսցէ, ախտակցելով ասիցս. (Խոր. ՟Ա 2։ ՟Գ 68։)


Ատակեմ, եցի

va.

to be capable, to be clever.

· Calfa

NBHL (3)

ռմկ. ատիկել. cf. ԱՏԱԿ ԼԻՆԵԼ.

Ոչ այնչափ զսա փրկութիւն քաղաքին ուրախ առնել ատակէր. (Փիլ. յովն.։)

Ոչ ընդ ամենայն յունականսն անցանել ատակեալ սակս կարճրութեան ժամանակին։ Ոչ այնչափ ատակեաց աճապարել. (Խոր. ՟Գ 1. 46։)


Ատաղձ, ից

s.

matter;
timber;
timber-work, carpentry.

· Calfa

NBHL (1)

Հատանել զգեղեցիկ գեղեցիկ աստաղձս ի լեռնէն, ի յարկս շինուածոյն. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Ատամահան

cf. Ատամնահան.

· Calfa

NBHL (1)

ὁδοντάγρα forceps dentalis Գործի հանելոյ զատամունս. որպէս աքցան, եւ այլն.


Ատամացեմ, եցի

va.

to bite.

· Calfa

NBHL (2)

Խածանել ատամացի, կամ ծակոտել ատամամբք. խածխծել.

Որպէս որ երկնէն՝ ոչ առ ատելոթեան ինչ ատամացէ զսպասաւորն, այլ առ կարեացն աղետի. (Կիւրղ. թագ.։)


Ատամնաթափ

s. adj.

forceps;
toothless;
— լինիմ, to lose the teeth.

· Calfa


Ատամնախիլ առնեմ

sv.

to extract or draw out a tooth.

· Calfa

NBHL (2)

ԱՏԱՄՆԱԽԻԼ ԱՌՆԵԼ. Խլելազատամունս.

Հրամայեաց ատամնախիլ առնել. եւ բժիշկն զգործիսն ի ձեռն առեալ, սակաւ խլել զառամունս նորա. (Ճ. ՟Ա.։)


Ատամնաձեւ

adj.

denticulated, notched, indented;
— գործել, to notch, to break a piece off.

· Calfa


Ատամնառութիւն, ութեան

s.

setting on edge.

· Calfa

NBHL (1)

Առումն ատամանց յուտելոյ զթթուս, եւ այլն.


Ատամնավէր

adj.

bit or bitten;
— առնել, to bite, to wound with the teeth.

· Calfa


Ատամնաւոր

adj.

toothed, notched, dented.

· Calfa

NBHL (1)

Ատամնաւորի եւ աճեցելոյն մատուցանէ զհացն. (Նիւս. կազմ.։)


Ատեմ, եցի

va.

to hate, to abhor, to detest;
to become tired of, to take a dislike to.

· Calfa

NBHL (2)

Ատեցեր զիս, եւ ոչ սիրեցեր։ Զմին սիրիցէ, եւ զմիւսն ատիցէ։ Ատելութի՝ զոր ի նանիր ատեցին զիս։ Որ ատէ զյանդիմանութիւն, անմիտ է.

μισέω odi, odio habeo որ եւ ԱՏԵԱՄ (լծ. լտ. օ՛տի) Չսիրել. չհաճիլ. զզուիլ գարշիլ. խորշիլ.


Ատենաբանեմ, եցի

vn.

to harangue, to speak in public, to declaim.

· Calfa

NBHL (3)

Յատենի խօսել, ճառել.

Մեզ զծնունդ տէրունական ատենաբանեաց աւետարանիչն։ Ատենաբանել զյաղագս Մկրտչին բան դադարեցուցի. (Ճ. ՟Գ.։)

Եւ Պօղոս ատենաբանէր, ձեր բանս այս փրկութեան առաքեցաւ։ Ի դատելն պօղոսի, եւ յատենաբանելն. (Լմբ. առակ. եւ Լմբ. յանառակն։)


Ատենագրութիւն, ութեան

s.

reporting, judician report.

· Calfa

NBHL (1)

յառաջագէտ լինել յատենագրութիւնս նորս իսրայէլի. (Յհ. կթ.։)


Ատենախօս

adj.

cf. Ատենաբան;
— լինել, cf. Ատենաբանեմ.

· Calfa


Ատենակալ, աց

s.

magistrate, senator;
— դպիր, cf. Ատենադպիր.

· Calfa

NBHL (1)

σύνεδρος consessor Իշխան ի թուոյ բազմելոցն յատենի, իբր դատաւոր, խորհրդական, դպիր.


Ատենական, ի, աց

adj. s.

that belongs to courts of justice, judicial;
public, oratorical;
orator;
magistrate;
judge;
practitioner.

· Calfa

NBHL (1)

δικανικός judicialis, forensis Մին յերից ճարտասանական հանդիսից յատենի՝ ի ջատագովել կամ յամբաստանել փաստաբանին զոք կամ զգործ ինչ.


Ատենաքարշ լինիմ

sv.

to be surnmoned before a tribunal.

· Calfa


Ատոքացուցանեմ, ուցի

va.

to fill, to make full or fat.

· Calfa

NBHL (1)

Ատոք առնել. տալ ատոքանալ.


Ատտիկեցի

cf. Ատտիկական.

· Calfa

NBHL (2)

Ատտիկեցի եւ ողբերգական առասպել ասես, ո՛վ վեհագոյն. (Պղատ. մինովս.։)

ἁττικός. atticus. Բնակիչ ատտիկէ դաւառի յելլադա. աթենացի.


Արագաբանութիւն, ութեան

s.

quickness of speech, verbosity;
facility of expression.

· Calfa

NBHL (1)

Համառօտասիրութիւն, արագաբանութիւն։ Զարագաբանութիւն միշտ պատուել դիտեմ. (Խոր. ՟Ա 31։ Յհ. կթ.։)


Արագագիր, գրի, աց

adj.

that writes quick.

· Calfa

NBHL (1)

ὁξυγράφος, ταχυγράφος. celeriter aut velociter scrivens. Արագ ի գրել.


Արագագոյն

adj.

very quick, quicker.

· Calfa

NBHL (2)

Զլսելիս, որոյ արագագոյն եւ կատարելագոյն են ընթացքն. (Փիլ. իմաստն.։)

ὁξύτερος, κουφότερος, ὁξύτατος, σύντονος. velocior, levior, velocissimus, vehemens. Առաւել կամ յոյժ արագ. թեթեւագոյն.


Արագալուր

adj.

that hears, understands easily or readily;
that has fine ears.

· Calfa

NBHL (1)

Լսելիքս արագալուր՝ խցեալ. (Բենիկ.։)