Definitions containing the research այս : 9492 Results

Հրակէզ առնեմ

See full entry →

sv.

cf. Հրակիզեմ.


Հրակիր

See full entry →

adj. s.

containing fire, igniferous;
pyrophorus.

NBHL (1)

Ի քրայս հրակիր որովայնին. (Գր. հր.։)


Հրահալելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

metallic.

NBHL (1)

Յարծաթոյ, ի կլայեկաց, եւ յայսպիսեաց հրահալելեաց։ Պատկերն՝ որ ի հրահալելիս գոյր, այսինքն է ի դրամն եւ ի փողն կայր. (Մարթին.։)


Հրահալոց

See full entry →

s.

crucible.

NBHL (1)

Մի՛ ի քուայսն անիմանալի հրահալոցացն փորձեր զփրկեալս արեամբ քո. (Բենիկ.։)


Հրահանգ, աց

See full entry →

s.

instruction, tuition, education, discipline, teaching;
knowledge, information;
regulations;
system, rules;
diet, regimen, low diet;
—ք զինուորութեան, military discipline;
—ք զինուորաց, military exercises;
evolutions;
ի —ս կրթութեան վարժել զզօրս, to exercise, to drill soldiers;
—ք մարմնոյ, bodily exercises.

NBHL (2)

Դաստիարակել պարտ է հրահանգիւ զամենայն զայսպիսիքս, եւ ոչ գեղիւք զչարն մաքառեցուցանել. (Պղատ. տիմ.։)

Քանզի որպէս յերկրաւորին՝ այս է հրահանգ դատաւորին. (Շ. եդես.։)


Հրամայեմ, եցի

See full entry →

va.

to command, to order, to enjoin, to impose, to prescribe;
to permit, to allow, to authorize;
to establish, to settle, to dispose;
ոչ —, to forbid, to prohibit, to proscribe, to interdict.

NBHL (2)

Հրամայեա՛ տէր օրհնութեամբ ասել. այսինքն հրամէ՛ օրհնէ. (Մաշտ.։)

Զի՞նչ. լո՞ւռ լիցուք ամենեւին. զայս ոչ հրամայիմք (առնել), այլ քննել զգիրս. (Տօնակ.։)


Հրամանակարգ բան

See full entry →

cf. Հրամանակարգք.


Հրամանակարգք

See full entry →

s.

tenet, dogma.


Հրամանատուութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Հրամանատրութիւն.

NBHL (1)

Նախ քան զժամանակ հրամանատուութեանն աստուծոյ (այսինքն թոյլ տալոյն). (Շ. թղթ.։)


Հրամանատրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

command, order, ordination;
leave, license, permission.

NBHL (2)

Ըստ աստուծոյ հրամանատրութեան. այսինքն եթէ տէր հրամայեսցէ. (Փարպ.։)

Եւ արդ մեք տէր ըստ այսմ հրամանատրութեան. այսինքն պատուիրանի, կամ օրինադրութեան. (Պտրգ.։)


Հրամանատրեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Հրաման տամ;
to deliver an oracle.

NBHL (1)

Զբանին կերակուր ջամբել հրամանատրեցեր վարդապետութեանց։ Զայս իւղ օծութեան հրամանատրեցեր։ Եդ վերակացուս, հրամանատրեաց փրկութիւնս. (Նար. ՟Ժ՟Դ. ՟Լ՟Դ. ՟Ղ՟Գ։)


Հրամուշկ

See full entry →

s. zool.

Indian or Tibet-musk;
pyrausta.

NBHL (1)

Ազգ մշկոյ, այսինքն միսկի։ Խոր. աշխարհ.։ (Իսկ Ստեփ. լեհ. կամի իմանալ եւ զթիթեռնիկ յածեալ զճրագաւ, եւ խանձողեալ հրով նորին։)


Հրանիւթեայ

See full entry →

cf. Հրեղէն;
— փոշի, gunpowder.

NBHL (1)

ՀՐԱՆԻՒԹԱԿԱՆ ՀՐԱՆԻՒԹԵԱՅ. Հրանիւթ. եւ սեպհական հրանիւթից, այսինքն հրեշտակաց.


Հրաշազարդ

See full entry →

adj.

wonderfully ornamented or embellished with.

NBHL (1)

Զայս կերպարան հրաշազարդ իրի. (Նար. գանձ եկեղ.։)


Հրաշազարդեմ, եցի

See full entry →

va.

to ornament or adorn wonderfully well.

NBHL (1)

Որ զվերջինս զայս հրաշազարդեցեր։ Որ հրաշազարդեաց զսուրբ զառաքեալս։ Որ հրաշազարդեալ գտաւ ի կարգս թագաւորաց. (Շար.։)


Հրաշակերտեմ, եցի

See full entry →

va.

to make, build or construct wonderfully well.

NBHL (1)

Զայսպիսի կարծրութիւն նիւթոյ՝ ո՛րպիսեաց իրաց պատրաստութիւն հրաշակերտեաց. (Խոր. ՟Ա. 15։)


Հրաշացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Սքանչելացուցանեմ.

NBHL (1)

Զմարգարէսն հրաշացոյց (յայտնութեամբ գաղտնեաց), եւ զամենեսեան զնոսա վկայս կացոյց. (Իգն.։)


Հրաշափառապէս

See full entry →

adv.

wonderfully, marvelously, admirably;
miraculously;
majestically, gloriously.

NBHL (1)

Եթէ մատուցանիցես պատարագ քո, զայս հրաշափառապէս եւ նախատիպ՝ առ քահանայս առնուլ յարմարագոյն է. (Բրս. հց.։)


Հրաշափառութիւն, ութեան

See full entry →

s.

magnificence, august grandeur;
wonders, marvels.

NBHL (1)

Ոչ եւս ըստ մարդկան, այլ աստուածային այս հրաշափառութեան գործ. (Խոսրովիկ.։)


Հրաշք, շից

See full entry →

s. fig.

miracle, marvel, wonder, prodigy, portent;
monster;
spectre, phantom, larvae, ghosts;
— իմաստութեան, prodigy of science, of wisdom;
—շս գործել, to work a miracle;
to perform miracles, to do or work wonders;
ի —շս զարմացման ածել, to surprise, to astonish, to stun, to amaze, to astound;
ո՜վ —շիցս, what a wonder ! good Heavens ! Goodness gracious !.


Հրապարակակալական, ի, աց

See full entry →

adj.

democratic.

NBHL (1)

Բաժանումն այսպէս լինելով՝ միջոց թերեւս ունիցի միիշխանական եւ հրապարակակալական քաղաքավարութեան. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)


Հրապարակակալութիւն, ութեան

See full entry →

s.

democracy.

NBHL (1)

Եւ այսոքիկ, մինչդեռ տակաւին քաղաքս ընդ հրապարակակալութեամբ էր. իսկ յորժամ եղեւ սուղիշխանութիւնն, հրամայեցի ածել եւ այլն. (Պղատ. սոկր.։)


Հրապարակեմ, եցի

See full entry →

va.

to publish, to make public, to promulgate, to divulge;
to declare, to disclose, to report.

NBHL (1)

(Դեւն) զմեղսն այսօր հրապարակէ առնել, եւ զարդարութիւն ի վաղիւ հաճէ զմեզ պահել. (Սեբեր. ՟Ժ։)


Հրատ, ից

See full entry →

s. fig. ast.

fire;
pyre;
funeral pile;
fire, ardour;
Mars;
—ս արկանել, հարկանել, to kindle, to light, to set on fire.

NBHL (1)

ՀՐԱՏ. գ. որ եւ ՀՐԱՒՈՐ. գ. πυρόεις pyrois Ἅρης Mars Մի ի մոլորակաց հրագոյն. եւ ի կարգի դից Արէս, ըստ յն. եւ հյ. եւ Մարս, այսինքն մարտ. ըստ լտ. մառէխ


Հրատարակ, աց

See full entry →

s.

publisher, announcer, crier;
bill, poster, advertisement;
— մարտի, declaration of war.

NBHL (1)

Պարտիմ առնել զայս հրատարակ՝ որոց աստ կան. (Շ. ոտ. բարձր.։)


Հրատարակումն, ման

See full entry →

s.

publication, publicity, promulgation, proclamation.

NBHL (1)

Եւ այս դարձեալ՝ հրատարակումն յաղթութեանն քրիստոսի. (Լմբ. սղ.։)


Հրատեսակ

See full entry →

cf. Հրատեսիլ.

NBHL (1)

Տեսանեմք զայս ինչ լինել առ երկրայնումն, կամ ի ջրայնում, կամ ի հրատեսակում. (անդ. ՟Ժ։)


Հրացան, ից, աց

See full entry →

adj. s.

throwing, casting or shooting fire;
gun, musket, fusil, piece, arquebuse, rifle, blunderbuss;
— բաղխիչ, գայլախազեայ, կախաղանաւոր, ասղնաւոր, կրկնահար, հողմահար, յետախցիկ, որսոյ, թռչնորսական —, percussion-gun, flint-gun, pendulum-gun, needle-gun, double-barrelled gun, air-gun, breech-loading, sporting-gun or shooting-gun, fowling or birding-gun, musket or rifle;
բաղխիւն —ի, musket-shot;
շռինդ —ի, report of a gun;
հարուած —ի, gun-shot wound;
— բարկութիւն, շանթք, thunder, thunder-bolt;
լնուլ զ—, to load a gun;
արձակել զ—, to shoot, to let off, to discharge, to fire;
չառնուլ հուր —ի, to miss fire, to flash in the pan;
—ք, hail of fire;
musketry.

NBHL (1)

Մանգղիոնս եւ մենքենայս՝ հրացանս. լինի ածակ. կամ ըստ ոմանց է գոյակ. որպէս գործի հրացայտ։


Հրացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to inflame, to set on fire, to burn;
to make red hot, to ignite.

NBHL (1)

Կայծակունս արծարծանէ, այսինքն հրացուցանէ. (Գէ. ես.։)


Հրաւիրան, ի

See full entry →

s.

cf. Հրաւէր ;
predestination.


Հրեշտականման

See full entry →

adj.

adb. resembling an angel, like an angel.

NBHL (1)

Իմանալիս այս ի մեզ (հոգիս՝ է) հրեշտականման, եւ ի նոյն էութենէ, այլ ոչ հրեշտակ, այլ՝ հոգի միայն (բանական). (Եղիշ. հոգ.։)


Հրեշտակեմ, եցի

See full entry →

va.

to announce, to herald.

NBHL (1)

Որ զայսոսիկ ձեզ հրեշտակեմ. (Ածաբ. կիպր.։)


Հրէայ, հրէից

See full entry →

s.

jew, hebrew, israelite;
—ք, the Jews;
թաղ հրէից, jewry, jew's ward, quarter in a town.

NBHL (1)

ՀՐԷԱՅ ἱουδαῖος judaeus. ըստ եբր. եէհուտի. այսինքն Յուդայեան. վր. եւս՝ հուրիա, եւ հուրիաստանէլի. գրի եւ յուղղականն ՀՐԵԱՅ, որպէս եւ հնչի ռմկ.։ Ազգն յուդայի երբեմն ի սահմանս երուսաղէմի. այլ յետոյ ամենայն եբրայեցիք կոչեցան հրէայ՝ որպէս յուդայեան. տե՛ս բռ. յտկ. ան. իպրանի, ըպրան, ըմրան . մանաւանդ եահուտի, ջըֆուտ. Ձայնդ հրէայ՝ իբր հեբրա՛յ. ըստ յն. է՝ էվրէ՛օս, եւ լտ. հէպրէ՛ուս. այսինքն եբրայեցի. այլ ի թարգմանութիւնս հրէայ դնի ի մեզ անդ միայն՝ ուր ըստ այլոց է եուտէ՛ոս, այսինքն յուդայեան.


Հրէաստանեայք, եայց

See full entry →

s.

jews, hebrews, israelites.

NBHL (1)

Ի վերայ քահանայիցն եւ հրէաստանեայցն։ Արք հրէաստանեայք։ Ամենայն սպայ հրէաստանեայց։ Առ եղբարս հրէաստանեայս. (եւ այլն։ ՟Ա. Եզր. ՟Զ. 5։ ՟Ա. Մակ. ՟Բ. 18։ ՟Ը. 20։ ՟Բ. Մակ. ՟Ա. 1։ Գծ. ՟Բ. 14։)


Հրէութիւն, ութեան

See full entry →

s.

judaism.

NBHL (1)

Ասէր առ հրէութիւնն (այսինքն առ հրէայս). (Ոսկ. ես.։)


Հրկիզեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Հրկէզ առնեմ.

NBHL (1)

Աստուած տեսանէ զայն, եւ ոչ հրկիզէ զնա։ Զարտորայս նոցա հրաբորբոք հրկիզեալ. (Վրք. հց. ՟Ժ։ Յհ. կթ.։)


Հրճուիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be joyful, in a merry mood, to thrill with joy, to leap for joy, to be transported with joy, to shout for joy, to be overjoyed, to exult, to rejoice greatly, to be in a rapture of joy, to be beside oneself with joy.

NBHL (1)

Հրճուիմք այսօր մեք հոգեպէս. (Տաղ.։)


Հինգերորդեմ, եցի

See full entry →

va.

to contribute the fifth part of, to take up or give the fifth part of the fruits.

NBHL (1)

Հինգերորդել հրամայէ զամենայն երամակս ձիոց եւ զանգեայս արջառոց. (Յհ. կթ.։)


Հինգհարիւր, ոց

See full entry →

adj.

five hundred.

NBHL (1)

Ամս մետասան ընդ հինգհարիւրով. որ է ոճ յն. այսինքն հինգհարիւր եւ մետասան. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Հինգշաբաթի, թւոյ

See full entry →

s.

thursday;
աւագ, մեծ —, holy -;
գէր —, shrove -.

NBHL (1)

ՀԻՆԳՇԱԲԱԹԻ կամ ՀԻՆԳՇԱԲԱԹ. ἠμέρα διός, πέμπτη dies Jovis, feria quinta Հինգերորդ օր շաբաթու, այսինքն եօթնեկի. հինգշաբթի.


Հինգշաբաթեան

See full entry →

adj.

of thursday;
of five weeks.

NBHL (1)

Ուր իցեն հինգ շաբաթք այսինքն եօթներեակք. եւ Որ տայի յօրն հինգշաբթի.


Հինինամ, ացայ, ացի

See full entry →

vn.

to pant.


Հինինումն, ման

See full entry →

s.

panting, shortness of breath.

NBHL (1)

Զայսպիսի հինինումն ժողով (իբր նշանակ) տրտմութեան առնեմք, հեծեծումն զնա կոչելով։ Զհինինուն տուրեւառութեան շնչոյն ի ձեռն թոքոյն գործէ։ Կրթումն հինինման այրեցելոյն ջերմամբն յաճախագոյն լինի. (Նիւս. կազմ.։)


Հիւանդաբար

See full entry →

adv.

like a sick person.

NBHL (1)

Եղիա գիտաց զտկարութիւն օրինացն. եւ վասն այսորիկ հիւանդաբար ընդ օրէնսն ոչ վարեցաւ. (Եփր. համաբ.։)


Հիւանդամիտ, մտաց

See full entry →

adj.

slow-witted;
slothful.


Հիւանդանի

See full entry →

s. pl.

the sick.

NBHL (1)

այսինքն Հիւանդք.


Հիւանդատես, աց

See full entry →

adj.

visiting the sick;
— գալ, to visit the sick.

NBHL (1)

Բժիշկն թողու զհիւանդսն, եւ ընդ հիւանդատեսսն խօսի. (Ոսկ. մ. ՟Գ. 4. յն. ընդ մերձակայս նոցա։)


Հիւանդութիւն, ութեան

See full entry →

s.

indisposition, ailing, illness, sickness, infirmity, disease, complaint, disorder, malady, distemper;
passion;
թեթեւ, դժնդակ, վտանգաւոր, մահացու, ծանր —, slight, painful, dangerous, serious, fatal illness;
հիւանդանալ —, անկանել ի —, to catch, to contract a disease;
ախտանալ — անբուժելի, to be seized with an incurable malady;
զայրացուցանել կամ մեղմացուցանել զ—, to increase, to alleviate pain or sickness;
բժշկալ զ—, to cure;
անցուցանել զ—, բժշկիլ, կազդուրիլ ի —թէնէ, to get well, to be cured, recovered from illness;
կեղծել զ—, to feign sickness;
cf. Թօթափիմ, cf. Հինօրեայ.

NBHL (2)

Գուցէ պատահիցէ նմա հիւանդութիւն։ Զամենայն անկողինս նորա դարձուցանէ ի հիւանդութեան նորա։ Եթէ կեցցե՞մ ի հիւանդութենէ աստի իմմէ յայսմանէ։ Յանհնարին հիւանդութեան։ Անկայ ի հիւանդութիւն դժուարին։ Բժշկէ զամենայն հիւանդութիւնս քո։ Բժշկէր զամենայն հիւանդութիւնս, եւ զամենայն ախտս ի ժողովրդեանն.եւ այլն։

Չա՛ր է նախանձ. ի հիւանդութենէս յայսմանէ լի են դատաստանք դատաւորաց։ Մերժել զհիւանդութիւնս այնոցիկ, որք զտունս պայծառս շինեն։ Հիւանդութիւնս այս (կոծոյ) առաւել յաղթահարէ զկանայս. քանզի պարծանս համարին զլալիւնս եւ զաղաղակս. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 18. եւ 16։)


Հիւթական, ի, աց

See full entry →

adj.

material, corporeal.

NBHL (1)

Նաւարկելով անխռովական՝ ընդ ծով կենացս այս հիւթական. (Շ. տաղ.։)


Հիւթաւոր

See full entry →

cf. Հիւթական.

NBHL (1)

Ի յայս հիւթաւոր բնակութիւն առաւել պարծի։ Երկրակոխ հիւթաւորն. (Նար. ՟Հ՟Ե. եւ Նար. մծբ.։)